Giảng đường và ánh mắt hoài nghi

Nắng sớm gay gắt đầu mùa hè năm 2008 dội thẳng xuống mặt đường nhựa trước cổng trường đại học, bỏng rát và chói lóa đến mức làm nhòe đi tầm nhìn. Từng luồng gió thốc từ phía trục đường Hồ Tùng Mậu tạt vào ngực áo mang theo hơi nóng hầm hập, cuốn theo bụi đất mù mịt từ các công trình đào xới ngổn ngang và mùi xăng cháy nồng nặc bốc lên từ dòng xe cộ chen chúc giờ cao điểm. Tiếng còi xe inh ỏi, chát chúa đan xen vào nhau: tiếng máy gầm gừ đặc trưng của những chiếc Honda Wave Alpha lốc đen đời đầu, tiếng nổ lạch tạch khô khốc của những con Dream Thái cũ mòn gỉ sét, thi thoảng điểm xuyết tiếng pô trầm đục, hợm hĩnh của vài chiếc Dylan hay @ bóng bẩy do những cậu ấm cô chiêu thời thượng cầm lái lách qua dòng người.

Mọi thứ hiển hiện sống động đến từng chi tiết nhỏ nhặt nhất. Từ bức tường gạch bao quanh trường quét vôi vàng đã bong tróc từng mảng lớn lộ ra lớp vữa mục, tấm bảng tên trường Đại học Thương mại bằng đá xám phủ bụi, cho đến tấm băng rôn bằng vải phin đỏ chăng ngang cổng chào mừng năm học mới đã bạc phếch vì dãi dầu mưa nắng. Khung cảnh ấy vừa xa lạ đến quặn thắt tâm can, lại vừa chân thực đến mức từng sợi lông tơ trên cánh tay Đức Anh dựng đứng.

Mười tám năm đằng đẵng.

Ở điểm tận cùng của dòng đời tăm tối năm 2026, anh từng là một gã đàn ông ba mươi tám tuổi mục ruỗng từ thể xác đến tinh thần. Một kẻ thất bại thảm hại, ngày ngày còng lưng gõ bàn phím thuê trong những góc văn phòng chật hẹp, ngập ngụa trong các khoản nợ thẻ tín dụng lãi mẹ đẻ lãi con, sống mòn mỏi sau một cuộc hôn nhân đổ vỡ trong câm lặng và nỗi ân hận tột cùng gặm nhấm tâm can mỗi đêm. Chiếc bằng tốt nghiệp đại học khi ấy mãi mãi chỉ là một khoảng trống vô hình, một vết sẹo nhục nhã nhắc nhở về những năm tháng tuổi trẻ bị ném vào sọt rác. Ngày đó, anh đã tự tay chôn vùi tương lai của mình dưới ánh sáng xanh lét của những màn hình máy tính CRT lồi lõm, đốt đời trong những quán net sặc mùi khói thuốc lá Thăng Long, mì tôm rẻ tiền và mồ hôi chua loét ngóc ngách ngõ Khương Thượng, để rồi đánh mất cả nhân cách lẫn cơ hội báo hiếu đấng sinh thành trước khi quá muộn.

Nhưng lúc này đây, trong lồng ngực phẳng lì và săn chắc của anh, trái tim đang đập những nhịp đập cuồng nhiệt, tràn trề sinh lực của tuổi hai mươi. Không còn những cơn đau thắt ngực vì men gan cao, không còn đôi mắt mờ đục vì thức trắng những đêm tăng ca vô nghĩa, chỉ có dòng máu nóng hổi đang cuộn trào dưới làn da rám nắng.

"Đức Anh... từ từ đã mày! Tao lạy mày đấy... đi đâu mà như bị ma đuổi thế hả con giai?"

Một bàn tay to bè, nhớp nháp mồ hôi chụp mạnh lấy vạt áo phông trắng đã ngả màu ố vàng của anh giật giật. Hùng Béo đứng gập người, hai tay chống lên đầu gối, thở hồng hộc như trâu đầm sau chuyến cuốc bộ hối hả từ trạm xe buýt ngoài đường lớn vào cổng trường. Đôi mắt hí híp của cậu ta díp lại vì vừa chói nắng vừa thiếu ngủ trầm trọng. Mái tóc bù xù mấy ngày chưa buồn chải chuốt rũ rượi từng lọn bết dính trên trán. Cậu ta mặc một chiếc áo ba lỗ thủng lỗ chỗ cùng chiếc quần đùi hoa cộc cỡn, chân xỏ đôi dép tổ ong màu cháo lòng mòn vẹt gót đến mức lồi cả đầu ngón chân cái ra ngoài, vừa thở dốc vừa dùng mu bàn tay quệt ngang trán kéo cạp quần lên che cái bụng mỡ đang phập phồng.

"Mày có biết... bây giờ mới mấy giờ không?" Hùng Béo càu nhàu, giọng ngái ngủ khàn đặc xen lẫn bực dọc tột cùng. "Mới hơn tám giờ sáng một tí! Đêm qua mày lên cơn thần kinh, tự dưng bấm nút giải tán sạch sành sanh cả cái bang hội bên Kiếm Thế mà tao với mày cày ròng rã nửa năm trời, tao còn chưa kịp tính sổ với mày đâu nhé! Sáng sớm tinh mơ đã đập cửa phòng trọ ầm ầm, lôi tao xềnh xệch ra điểm chờ xe buýt số 32, chen bẹp cả ruột, đứng một chân từ Ngã Tư Sở vật vờ lên tận Cầu Giấy. Rốt cuộc mày tha tao lên trường làm cái trò trống gì giữa cái nắng vỡ đầu này?"

Đức Anh dừng bước chân lại. Anh từ từ xoay người, ánh mắt dừng lại trên khuôn mặt tròn xoe, bóng nhẫy mồ hôi của thằng bạn nối khố. Ánh mắt ấy không còn vẻ đờ đẫn, vô định, lờ đờ vì thiếu ngủ và ngập ngụa trong thế giới ảo như suốt mấy tháng qua, mà sáng quắc, sâu thẳm và thăm thẳm như đáy vực sau khi đã kinh qua muôn vàn giông bão cuộc đời.

"Làm một việc mà đáng lẽ hai thằng mình phải làm xong xuôi từ hai tháng trước," Đức Anh gằn từng tiếng rõ ràng qua kẽ răng, bàn tay siết chặt lấy quai chiếc ba lô con cóc màu rêu sờn chỉ đang đeo lệch một bên vai. "Nộp học phí. Đăng ký thi lại."

Hùng Béo sững sờ, đôi mắt hí bất giác trợn tròn xoe hết cỡ, quai hàm trễ xuống như thể vừa nghe thấy một câu chuyện tiếu lâm hoang đường nhất trần đời:

"Mày... mày bị đập đầu vào đâu đấy hả Đức Anh? Mày phát sốt à? Một triệu tám đấy con lạy bố! Một triệu tám trăm nghìn tiền mặt mẹ Lan vừa bắt xe đò gửi từ Nam Định lên cho mày chiều hôm kia, tiền còn chưa kịp ấm túi, mày vừa rút ra khỏi phong bì tối qua mà giờ định đem nộp sạch bách cho phòng tài vụ à? Mày hôm nọ chẳng bảo muốn kiếm tiền làm vốn cơ mà? Giữ lại chỗ đấy, tao với mày gom thêm tí đỉnh đi buôn đồ ảo, ôm mớ thẻ nạp Vcoin với bạc lậu, đảo tay một tuần khéo lại đẻ ra thêm cả triệu bạc. Hoặc ít nhất... ít nhất cũng phải bớt lại vài trăm nghìn phòng thân ăn mì tôm qua ngày chứ! Nộp hết sạch sành sanh rồi thì lấy cái giống gì nhét vào mồm từ giờ đến cuối tháng? Uống nước lã cầm hơi à?"

"Nhịn đói cũng phải nộp." Đức Anh không buồn phí một lời giải thích thừa thãi. Anh bước tới, thọc tay túm chặt lấy phần bắp tay núng nính mỡ của Hùng Béo, kéo giật về phía trước với một lực dứt khoát đến kinh ngạc. "Nếu hôm nay không nộp, đến ngày kia bảng tin của khoa dán thông báo đình chỉ thi, rồi gửi giấy buộc thôi học thẳng về tận cổng ủy ban xã ở quê, thì cả tao với mày xách ba lô về nhà mà ăn cám. Đi mau, cấm lằng nhằng!"

Hùng Béo tuy to xác, cân nặng vượt trội nhưng trước cái nắm tay cứng như gọng kìm và ánh mắt sắc lẹm, cương quyết đến mức dị thường của Đức Anh, cậu ta hoàn toàn bị áp chế. Cậu ta chỉ biết lầm bầm chửi thề vài câu tục tĩu trong miệng, cắn răng lê từng bước chân nặng nề theo sau, đôi dép tổ ong quẹt loẹt xoẹt trên mặt sân gạch nứt nẻ.

Hai người rẽ qua khoảng sân trường rợp bóng những cây xà cừ cổ thụ xum xuê cành lá, tiến thẳng về phía dãy nhà hai tầng quét vôi vàng cổ kính xây từ thập niên tám mươi – nơi đặt văn phòng của phòng Tài vụ và phòng Công tác chính trị sinh viên. Càng bước lại gần, âm thanh ồn ào, hỗn độn của hàng trăm con người càng dội ra ngoài hành lang như một tổ ong vỡ trận.

Đó là một khung cảnh ngột ngạt đặc trưng của các trường đại học công lập những năm 2008, cái thời mà mọi quy trình quản lý hành chính, thu chi tiền nong vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào những cuốn sổ cái dày cộp ghi tay, giấy biên lai ba liên tự hằn mực và những cọc tiền mặt bốc mùi giấy ẩm.

Dòng sinh viên rồng rắn nối đuôi nhau ken đặc từ trong căn phòng chật chội tràn cả ra ngoài hành lang lát gạch hoa cũ mòn, thậm chí tràn xuống tận những bậc thềm của cầu thang bộ. Mùi mồ hôi nồng nặc quyện với mùi vải vóc phơi chưa đủ nắng, mùi dầu gió thoang thoảng của những cô nàng bị say nắng chen lấn, hòa vào tiếng quạt trần ba cánh bằng sắt màu xanh ngọc quay cọt kẹt, run rẩy trên trần nhà cao vút. Cả căn phòng như một cái lò hơi đang chực chờ phát nổ. Tiếng đếm tiền lách tách khô khốc dội qua các khe cửa kính, tiếng cãi vã giành chỗ xô đẩy nhau huỳnh huỵch, tiếng gõ bàn phím lạch cạch đanh gọn từ những cỗ máy tính đời cũ chạy hệ điều hành Windows XP, xen lẫn tiếng quát tháo điều tiết trật tự của các cán bộ thu ngân tạo nên một thứ tạp âm chát chúa. Những gương mặt sinh viên trẻ măng, non nớt nhưng hằn rõ vẻ lo âu, bồn chồn, tay ai nấy đều lăm lăm cầm những tờ đơn xin gia hạn viết tay ngoằn ngoèo hay những cọc tiền lẻ nhăn nhúm, cố nhích từng xentimét trong bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở.

"Tránh đường hộ cái! Cho tôi chen qua một tí nào bạn ơi!"

Đức Anh hít một hơi thật sâu lồng ngực, dùng bờ vai rắn chắc của mình gạt dòng người đang ùn ứ, biến mình thành một mũi tên dẫn đường che chắn cho cái thân hình hộ pháp của Hùng Béo lách dần vào sâu bên trong sảnh phòng tài vụ.

Ở dòng đời cũ, chỉ cần nhìn thấy cảnh tượng xếp hàng chen chúc, ngột ngạt như địa ngục trần gian này, anh sẽ lập tức chép miệng một cái đầy vẻ bất cần, quay ngoắt gót rủ Hùng tót ngay vào quán net Sao Đêm hay quán nước mía trước cổng trường làm vài ván bi-a, vài ván đế chế, rồi tặc lưỡi tự nhủ *"để mai nộp cũng chẳng muộn"*. Sự chây lười, thói trì hoãn chết tiệt ấy từng là phát súng lệnh đầu tiên cho chuỗi ngày trượt dài không phanh của đời anh. Nhưng giờ đây, từng cái huých vai, từng giọt mồ hôi mằn mặn lăn dài từ thái dương xuống gò má, cảm giác ngực áo ướt đẫm bết dính vào da thịt lại mang đến cho Đức Anh một sự tỉnh táo và thỏa mãn kỳ lạ. Anh đang thực sự tồn tại, đang thực sự sửa chữa từng vết nứt trong quá khứ bằng chính xương thịt của mình.

Sau gần một tiếng đồng hồ chôn chân chịu trận giữa biển người ngột ngạt, cuối cùng Đức Anh cũng chen được đến trước ô cửa kính nhỏ hẹp có khoét lỗ tròn của bàn thu ngân số hai.

Phía sau tấm kính mờ bám bụi, một nữ cán bộ trung niên trạc năm mươi tuổi, mái tóc uốn xoăn xù mì đã điểm hoa râm, đeo cặp kính lão dày cộp trễ xuống tận sống mũi. Gương mặt bà cau có, nhăn nhúm lại vì áp lực công việc và cái nóng hầm hập của buổi trưa hè. Bà dằn mạnh chiếc thước kẻ gỗ dài xuống mặt bàn phát ra một tiếng "chát" khô khốc:

"Nhanh cái tay lên xem nào! Mã số sinh viên đâu? Lớp nào, khoa nào? Nợ bao nhiêu môn, nợ học phí từ kỳ nào mà nước đến chân mới vác mặt đến đây chen lấn hả?"

Trước thái độ gắt gỏng, lạnh lùng như tạt nước vào mặt quen thuộc ấy, Đức Anh không hề tỏ ra lúng túng, sợ sệt hay ấm ức như những cô cậu sinh viên tỉnh lẻ khác. Anh bình thản tháo chiếc ba lô rêu xuống, đặt lên bậu cửa kính hẹp, cẩn thận kéo khóa lấy ra một bọc giấy báo cũ được gấp nếp vuông vức, phẳng phiu. Anh mở lớp giấy báo ra, để lộ cọc tiền gồm những tờ bạc cotton một trăm nghìn đồng màu nâu sẫm đã sờn mép xen lẫn những tờ polyme năm mươi nghìn, hai mươi nghìn mới cóng – tổng cộng vừa vặn một triệu tám trăm nghìn đồng. Số tiền này là mồ hôi, nước mắt của mẹ Lan, là tiền bán đàn lợn giống chưa kịp lớn và những buổi chợ chiều ngồi co ro dưới mưa rét thấu xương ở quê nhà, được bà gói ghém cẩn thận gửi theo chuyến xe đò sớm nhất lên cho đứa con trai duy nhất.

"Thưa cô, em là Phạm Đức Anh, sinh viên lớp K42, chuyên ngành Quản trị Doanh nghiệp, khoa Quản trị Kinh doanh ạ. Em xin phép được nộp học phí bổ sung của kỳ hai và toàn bộ tiền lệ phí đăng ký thi lại cho ba môn còn nợ từ kỳ một ạ."

Đức Anh đưa hai tay đẩy cọc tiền ngay ngắn vào chiếc khay inox hình chữ nhật dưới khe cửa kính, kèm theo tấm thẻ sinh viên bằng nhựa ép plastic đã phủ một lớp bụi mờ, góc thẻ in hình anh thuở mười tám tuổi ngơ ngác nhưng đã được anh cẩn thận lau sạch bóng từ sáng sớm.

Nữ cán bộ ngước mắt qua mép kính lão, liếc nhìn chàng trai trẻ trước mặt một cái đầy vẻ ngạc nhiên ngấm ngầm. Bình thường, những sinh viên chây lười nộp tiền muộn vào những ngày chót vót thế này chỉ có hai dạng: một là co ro cúi đầu, mặt cắt không còn hột máu, lí nhí xin xỏ như phạm nhân chờ tuyên án; hai là cái loại ngổ ngáo, cợt nhả, buông mấy câu bông đùa vô duyên để che đậy sự xấu hổ. Nhưng cậu thanh niên này lại toát ra một phong thái đĩnh đạc, trầm ổn đến mức dị thường. Đôi mắt cậu thẳng thắn nhìn vào bà, không có lấy một nét run rẩy hay luồn cúi, nhưng thái độ xưng hô lại vô cùng mực thước, nghiêm túc.

Bà cán bộ không nói thêm câu nào, thuần thục đưa tay kéo cọc tiền vào bên trong. Những ngón tay thô ráp của bà thoăn thoắt đếm từng xấp, phân loại tiền rồi nhét vào chiếc máy đếm tiền mini màu xám đặt cạnh góc bàn. Chiếc máy kêu "ro ro" liên hồi, nhả ra từng tờ tiền xoành xoạch rồi dừng lại ở con số chính xác. Đoạn, bà lật cuốn sổ cái dày cộp, tra cứu mã sinh viên trên màn hình vi tính, rồi rút tập biên lai thu tiền ba liên có lót sẵn giấy than màu xanh tím ở giữa, ngòi bút bi cào sột soạt trên mặt giấy mỏng.

"Kinh tế lượng, Quản trị học căn bản, Nguyên lý kế toán. Ba môn nợ kỳ một, mỗi môn sáu mươi nghìn lệ phí thi lại là một trăm tám mươi nghìn. Học phí kỳ hai là một triệu bốn trăm bảy mươi nghìn. Tổng cộng hết một triệu sáu trăm năm mươi nghìn chẵn cả gốc lẫn phí. Còn thừa lại một trăm năm mươi nghìn."

Tiếng xé giấy "xoẹt" một cái giòn tan vang lên xé rách không gian ngột ngạt.

Bà cán bộ cầm con dấu mộc đỏ chót hình vuông của phòng Tài vụ, ấn mạnh vào khay mực rồi đóng cái "cộp" dứt khoát lên góc trên của tờ biên lai liên hai màu hồng đào. Bà luồn tờ biên lai mỏng manh cùng mấy tờ tiền thừa polyme qua khe kính, đẩy về phía Đức Anh:

"Cầm lấy cho cẩn thận. Mang ngay tờ biên lai liên hai này sang bàn của phòng Đào tạo ở dãy nhà A để xin xác nhận vào danh sách dự thi lại trước năm giờ chiều ngày kia. Nhớ kỹ là giữ cho cẩn thận, làm mất hay làm rách nát là không ai cấp lại lần thứ hai đâu đấy."

Đức Anh vươn cả hai bàn tay ra, đón lấy tờ giấy biên lai mỏng dính.

Mùi mực in hăng nồng của tờ giấy than mới bốc lên xộc thẳng vào mũi, hòa lẫn với sắc đỏ tươi rói của con dấu mộc tròn như đang bừng cháy dưới ánh đèn tuýp trắng nhờ nhờ trên trần. Đầu ngón tay anh khẽ run rẩy. Anh miết nhẹ lên từng con chữ in sẵn, từng dòng mực tím viết tay xiêu vẹo ghi rõ tên anh: *Phạm Đức Anh – Lớp K42 – Đã thu đủ: 1.650.000 VNĐ.*

Một triệu sáu trăm năm mươi nghìn đồng. Một tờ biên lai đỏ chói cầm tay.

Ở kiếp trước, chính cái mảnh giấy mỏng manh này đã không bao giờ có cơ hội được sinh ra trên đời. Toàn bộ một triệu tám trăm nghìn đồng của mẹ Lan khi ấy đã tan biến thành những món vũ khí ảo lấp lánh, những giờ chơi thâu đêm suốt sáng và những chầu thuốc lá độc hại, để rồi biến anh thành một kẻ đào ngũ hèn hạ bị đuổi học nhục nhã giữa năm thứ hai đại học. Sự việc ấy đã mở màn cho chuỗi ngày đen tối nhất của gia đình anh: mẹ anh khi nhận được giấy báo đuổi học gửi về địa phương đã ngã quỵ ngay bên luống rau muống, lên cơn tai biến mạch máu não thập tử nhất sinh, còn bố anh vì làm việc cật lực để trả nợ thay cho con mà gục ngã trên giường bệnh vài năm sau đó.

Nhưng hôm nay, tờ biên lai này đang nằm trọn vẹn, ấm áp trong lòng bàn tay anh. Một sự cứu rỗi hữu hình, một bước ngoặt sinh tử được nắn lại đúng quỹ đạo. Cánh cửa tương lai của anh với tư cách là một sinh viên đại học, chí ít là đến giờ phút này, vẫn chưa hoàn toàn khép chặt lại trước mắt.

"Đức Anh... xong thật rồi đấy à?" Hùng Béo đứng nép bên cạnh trố mắt nhìn tờ biên lai màu hồng đào, cổ họng giật giật, nuốt nước bọt cái "ực" rõ to. "Mất đứt cọc tiền dày cộp rồi đấy nhé. Giờ trong túi mày còn đúng một trăm rưỡi, tao thì vét sạch các túi quần đùi còn đúng hai mươi hai nghìn lẻ. Sống sao nổi từ giờ đến cuối tháng đây con giai? Mày tính cho tao với mày đi ăn mày hay ra bãi rác nhặt ve chai hả?"

"Còn người là còn của. Sống bằng cái đầu thì không bao giờ chết đói được." Đức Anh cẩn thận gấp đôi tờ biên lai theo nếp gấp cũ, nhét sâu vào ngăn khóa kéo trong cùng của chiếc ví da sờn rách, nở một nụ cười nhẹ nhõm hiếm hoi đầu tiên kể từ khi tỉnh dậy ở dòng thời gian này. "Đi thôi, sang sảnh khoa tìm danh sách phòng thi và lịch kiểm tra."

Hai người bước chân ra khỏi ngưỡng cửa phòng tài vụ, không khí oi nồng, hầm hập như thiêu như đốt của buổi trưa bên ngoài lập tức ùa tới, bọc kín lấy cơ thể họ. Đức Anh sải từng bước dài, dứt khoát qua dãy hành lang dài hun hút lát gạch bông cũ kỹ, hướng về phía sảnh chính của khoa Quản trị Kinh doanh – khu nhà ba tầng xây theo hình chữ U cổ kính, nép mình dưới những tán cây bàng cổ thụ xanh ngắt.

Thế nhưng, vừa đặt chân đến chân cầu thang bộ dẫn lên văn phòng khoa ở tầng một, bước chân của Đức Anh đột ngột khựng lại. Toàn thân anh cứng đờ như bị sét đánh ngang tai.

Toàn bộ thế giới xô bồ, ồn ã xung quanh dường như ngưng đọng lại trong một phần mười giây ngắn ngủi. Tiếng ve sầu râm ran đầu hè trên những vòm lá bàng, tiếng bước chân huỳnh huỵch chạy vội của đám sinh viên đi học muộn, tiếng cười đùa ríu rít của những tốp nữ sinh tan tiết... tất cả bỗng chốc mờ nhạt đi, biến thành thứ âm thanh nền xa xăm, nhường chỗ cho một bóng hình đang chầm chậm bước từng bước xuống những bậc cầu thang đá mài xám xịt.

Đó là Trần Kiều Trang.

Trang mặc một chiếc áo sơ mi cộc tay bằng vải thô màu xanh da trời nhạt, cổ bẻ ngay ngắn cài kín cúc trên cùng, sơ vin gọn gàng trong chiếc quần tây màu đen ống đứng giản dị, tôn lên vóc dáng mảnh mai, thanh tú nhưng vô cùng trang nhã. Mái tóc đen nhánh, dài ngang lưng của cô được kẹp gọn gàng phía sau gáy bằng một chiếc kẹp tóc màu đồi mồi đã sờn viền bạc. Trước ngực, hai cánh tay thon thả của cô đang ôm chặt lấy một tập hồ sơ dày cộp kẹp trong bìa nhựa màu xanh dương, bên trong lèn chặt những trang giáo trình photo chi chít chữ viết tay nắn nót.

Đức Anh đứng chôn chân tại chỗ, bàn tay đang nắm quai ba lô vô thức siết chặt đến trắng bệch các khớp ngón tay. Lồng ngực anh thắt lại một cơn co thắt dữ dội.

Mười tám năm ròng rã trôi qua trong ký ức của một kẻ ba mươi tám tuổi, gương mặt của Kiều Trang chưa từng phai mờ, nhưng nó luôn gắn liền với một nỗi day dứt, ân hận khôn nguôi như một cái dằm cắm sâu vào da thịt.

Ở dòng đời cũ, Trang là lớp phó học tập kiêm ủy viên ban cán sự của lớp K42, một cô gái nổi tiếng thông minh, cương trực, nghiêm nghị và luôn nỗ lực đến kiệt cùng để tự lo liệu cho bản thân. Anh đã từng thầm thương trộm nhớ cô ngay từ những ngày đầu tiên chập chững bước chân vào giảng đường đại học. Nhưng sự tự ti về hoàn cảnh kinh tế gia đình, sự buông thả, lêu lổng của bản thân và chuỗi ngày sa đọa triền miên trong các quán game đã dựng lên một bức tường thành kiên cố ngăn cách hai người.

Anh nhớ như in cái buổi chiều định mệnh của năm thứ ba đại học ở kiếp trước, khi anh đã biến chất thành một gã sinh viên rách rưới, nợ nần ngập đầu và bỏ học triền miên. Trang đã đứng chặn trước mặt anh ở cổng ký túc xá, đôi mắt cô ngân ngấn nước nhưng giọng nói thì đanh thép, lạnh lùng như nhát dao chém vào đá: *"Đức Anh, cậu buông xuôi bản thân, cậu muốn tự hủy hoại đời mình thì mặc kệ cậu, nhưng xin cậu đừng để bố mẹ cậu ở quê phải nhục nhã vì cậu."* Đó cũng là lần cuối cùng cô thèm nhìn mặt hay nói chuyện với anh trước khi hai người hoàn toàn bặt vô âm tín.

Nhiều năm về sau, khi nghe bạn bè cùng khóa kể lại rằng Trang đã tốt nghiệp thủ khoa, trở thành một chuyên gia phân tích tài chính xuất sắc cho một tập đoàn đa quốc gia và chuyển hẳn vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống, anh – một gã nhân viên quèn sống lay lắt qua ngày bằng những đồng lương bèo bọt – thậm chí còn không đủ dũng khí để gõ tên cô vào thanh tìm kiếm trên mạng xã hội.

Giờ đây, cô đang bằng xương bằng thịt đứng ngay trước mắt anh. Năm 2008, Kiều Trang tròn hai mươi tuổi, đôi mắt sáng trong veo như nước hồ thu, đôi mày lá liễu khẽ nhíu lại vì vạt nắng xiên khoai qua kẽ lá hắt lên mặt thềm, toát lên một vẻ đẹp mộc mạc, nghiêm cẩn nhưng tràn trề nhựa sống của tuổi thanh xuân rực rỡ nhất.

"Ô, kìa Kiều Trang!" Hùng Béo mắt sáng rỡ, vội vàng giơ cánh tay hộ pháp lên vẫy lấy vẫy để, phá tan bầu không khí ngưng đọng. "Đi đâu mà ôm cả núi giấy má tài liệu thế kia hả bà chị cán sự? Đang tìm bọn tôi đấy phỏng?"

Nghe thấy tiếng gọi ồm ồm quen thuộc, Kiều Trang khựng bước ở bậc thang cuối cùng. Ánh mắt cô quét qua người Hùng Béo với vẻ ngán ngẩm, chán chường không buồn che giấu, rồi chầm chậm chuyển dời sang người đang đứng bên cạnh cậu ta.

Khi bốn mắt chạm nhau, đôi lông mày thanh tú của Trang khẽ nhướng lên một chút đầy vẻ kinh ngạc. Bình thường, mỗi lần vô tình chạm mặt cô ở sảnh khoa hay trên sân trường, Đức Anh luôn nhìn cô bằng ánh mắt lơ đễnh, cợt nhả, buông vài lời bông đùa xấc xược hoặc sẽ giả vờ quay ngoắt đầu sang hướng khác để trốn tránh sự xấu hổ của một kẻ liên tục trốn học.

Nhưng hôm nay, người đứng trước mặt cô lại nhìn cô bằng một đôi mắt sâu hun hút. Đôi mắt ấy không hề có vẻ đùa cợt, mà chứa đựng một nỗi xúc động mãnh liệt đến nghẹn ngào, một sự trân trọng và xót xa đến kỳ quặc, khiến bờ vai Trang bất giác hơi co rụt lại theo bản năng phòng vệ tự nhiên.

Tuy nhiên, sự ngỡ ngàng ấy chỉ thoáng qua trong một cái chớp mắt. Kiều Trang rất nhanh đã lấy lại vẻ mặt lạnh lùng, xa cách thường ngày của một lớp phó học tập mẫn cán. Cô siết chặt tập tài liệu trước ngực như dựng lên một tấm khiên chắn, giọng nói trong trẻo cất lên, đều đều và không gợn chút cảm xúc:

"Hai cậu lên trường làm gì thế này? Tưởng hai vị đại hiệp bận cày đêm thâu sáng ở quán net Sao Đêm đến mức quên luôn cả lối đi lên giảng đường rồi chứ?"

Hùng Béo gãi đầu gãi tai sột soạt, cười hề hề làm hòa: "Kìa Trang, bạn bè cùng lớp với nhau từ năm nhất đến giờ, sao vừa mở miệng ra đã cay đắng xót xa thế? Bọn này hôm nay lên trường là có việc nghiêm túc đàng hoàng đấy chứ bộ!"

"Việc nghiêm túc?" Trang khẽ nhếch một bên khóe môi, một nụ cười mỉa mai phảng phất nhưng chua xót hiện lên. Ánh mắt cô khóa chặt vào Đức Anh, giọng điệu đanh lại, từng lời từng chữ trở nên vô cùng nghiêm khắc: "Phạm Đức Anh, cậu có nhớ nổi từ đầu học kỳ hai đến giờ cậu vác mặt đến lớp được mấy buổi không?"

Đức Anh im lặng. Anh khẽ lắc đầu một cách chậm rãi. Ký ức về những ngày tháng bê tha, u tối này ở kiếp trước đã quá xa xôi và vụn vỡ, nhưng anh biết thừa con số ấy tồi tệ và nhục nhã đến mức nào.

"Ba buổi," Trang nói, từng từ rơi xuống mặt sàn gạch hoa lạnh ngắt như những nhát búa nện vào đe. "Chính xác là ba buổi trên tổng số mười lăm buổi học của nửa đầu kỳ hai. Môn Kinh tế lượng của thầy Đỗ Quang Minh, cậu vắng mặt không phép bốn buổi liên tiếp. Thầy Minh đã gạch tên cậu khỏi danh sách điểm danh từ tuần trước rồi. Chiều hôm qua trong buổi họp giao ban giữa ban chủ nhiệm khoa và ban cán sự các lớp, thầy Minh đã đặt bút ký vào danh sách đình chỉ thi môn này đối với cậu."

Hùng Béo đứng bên cạnh nghe xong thì giật thót mình đánh thót một cái, mặt cắt không còn một giọt máu, hai mắt trợn ngược: "Cái... cái gì cơ? Cấm thi Kinh tế lượng á? Môn đấy ba tín chỉ liền, học lại thì vỡ mồm, tiền đâu mà đóng hả Trang ơi! Thầy Minh sao mà khó tính thế không biết?"

"Khó tính?" Trang quay phắt sang lườm Hùng Béo bằng ánh mắt sắc như dao cau. "Quy chế đào tạo của trường in bằng chữ to đùng dán ngay bảng tin: vắng mặt quá hai mươi phần trăm tổng số tiết học là tự động bị cấm thi, không có bất kỳ ngoại lệ nào hết. Thầy Minh là người nguyên tắc và kỷ luật nhất cái khoa này, các cậu học đến năm hai rồi còn lạ gì nữa? Không chỉ có mỗi môn Kinh tế lượng đâu! Môn Quản trị học căn bản của cô Yến và bài tập lớn môn Nguyên lý kế toán của thầy Tuấn, các cậu cũng chưa nộp bài kiểm tra giữa kỳ. Cậu Đức Anh đây nếu không nhanh cái chân vác mặt lên nộp đơn xin cứu xét và đóng tiền thi lại các môn nợ kỳ một trước năm giờ chiều ngày kia, thì phòng đào tạo sẽ gửi thẳng giấy báo buộc thôi học về tận địa chỉ gia đình ở Nam Định đấy."

Nhắc đến hai chữ "Nam Định" và "gia đình", giọng nói của Kiều Trang khẽ chùng xuống một nhịp rất khẽ, như nghẹn lại nơi cuống họng, nhưng sự thất vọng tột cùng trong ánh mắt cô thì không hề giấu giếm:

"Bố mẹ ở quê đầu tắt mặt tối, một nắng hai sương, chắt bóp từng đồng bạc lẻ gửi lên cho các cậu ăn học trên thủ đô, không phải để các cậu nướng sạch vào mấy cái trò chơi điện tử vô bổ, hại người ấy. Tôi không rảnh rỗi để đi quản chuyện đời tư hay lối sống của các cậu, nhưng với tư cách là cán bộ lớp, tôi đã làm tròn trách nhiệm thông báo đến nơi đến chốn. Liệu mà tự đi tìm thầy Minh mà giải quyết."

Nói dứt lời, Kiều Trang hơi nghiêng bờ vai, dợm bước lách qua người Đức Anh để rảo bước đi thẳng ra phía khoảng sân ngập nắng.

Không gian dưới chân cầu thang bỗng rơi vào một khoảng lặng nặng nề như chì đổ. Hùng Béo cúi gằm mặt xuống đất, bàn tay thô kệch xoắn chặt lấy gấu áo ba lỗ, vẻ cợt nhả, nhăn nhở thường ngày hoàn toàn biến mất. Những lời nói của Trang không đơn thuần chỉ là những lời cảnh cáo hành chính khô khốc, mà nó đánh trúng vào cái phần lương tâm sâu kín nhất, đánh vào nỗi nhục nhã ê chề của những đứa con xa quê đang trượt dài trong vũng lầy lầm lạc.

Nếu là Đức Anh của tuổi hai mươi nông nổi, xốc nổi và ngông nghênh năm ấy, khi bị cô gái mình thầm thương trộm nhớ xỉa xói, bóc trần sự hèn kém ngay giữa thanh thiên bạch nhật, anh sẽ nổi đóa lên vì lòng tự ái rẻ tiền bị xúc phạm nặng nề. Anh sẽ cười khẩy một tiếng đầy cay cú, buông vài câu châm chọc bất cần đời kiểu như *"Cấm thì học lại, việc quái gì bà chị phải lo bò trắng răng hộ tôi"*, rồi quay lưng bỏ đi thật nhanh để che đậy sự nhục nhã đến nghẹn thở bên trong. Cái thói sĩ diện hão huyền, cái tôi bệnh hoạn và ngốc nghếch của tuổi trẻ đã từng phá hủy biết bao nhiêu cơ hội làm lại cuộc đời của anh như thế.

Nhưng người đang đứng ở đây lúc này là một linh hồn ba mươi tám tuổi đã nếm trải đủ mọi đắng cay, cay đắng, nhục nhã và cơ hàn của kiếp người. Anh hiểu thấu rằng, sự lạnh lùng và gay gắt của Trang không hề xuất phát từ ác ý hay sự khinh miệt cá nhân, mà nó bắt nguồn từ sự xót xa, tiếc nuối tột cùng của một người có trách nhiệm trước sự tha hóa của bạn học.

"Trang, chờ mình một chút."

Đức Anh bước nghiêng một bước dài, đứng chắn ngang hướng đi của Kiều Trang. Động tác của anh vô cùng chừng mực, không hề có vẻ thô bạo hay sỗ sàng, giữ đúng một khoảng cách lịch sự nửa mét theo quy tắc ứng xử.

Kiều Trang giật mình khựng lại, ngẩng phắt đầu lên nhìn anh với ánh mắt đầy cảnh giác và phòng thủ: "Cậu còn muốn nói cái gì nữa? Tôi còn phải mang tài liệu ôn tập sang thư viện cho nhóm học tập bên K42B."

Đức Anh hít một hơi thật sâu, nén chặt những cảm xúc đang cuộn trào trong lồng ngực. Anh nhìn thẳng vào đôi mắt đen láy, trong veo nhưng đang phủ một lớp sương lạnh của cô gái trước mặt, gạt bỏ hoàn toàn cái tôi ngông cuồng của tuổi trẻ, hạ giọng xuống mức trầm ấm và chân thành nhất:

"Mình vừa nộp xong toàn bộ tiền học phí kỳ hai và tiền thi lại ba môn nợ ở phòng tài vụ rồi."

Kiều Trang khẽ chớp mắt, ánh mắt cô bất giác lướt qua chiếc ví da đã nhét cẩn thận bên túi quần của anh, nhưng nét hoài nghi trên gương mặt thanh tú vẫn không hề giảm bớt: "Thì sao? Nộp tiền là nghĩa vụ và trách nhiệm tối thiểu của cậu, có gì đáng để khoe khoang?"

"Mình biết. Mình cũng biết rõ trong suốt thời gian qua mình đã sống tệ hại, vô trách nhiệm và hèn nhát đến mức nào." Đức Anh chậm rãi nói, từng lời từng chữ anh thốt ra đều mang theo một sức nặng ngàn cân, một thứ khẩu khí trầm tĩnh, chín chắn đến kỳ lạ, hoàn toàn đối lập với cái vẻ lấc cấc thường ngày. "Những buổi trốn học, sự lười biếng, việc không nộp bài tập lớn... tất cả đều là lỗi hoàn toàn do bản thân mình gây ra. Mình không có bất kỳ tư cách nào để đổ lỗi cho hoàn cảnh hay bất kỳ ai khác."

Kiều Trang ngẩn người ra. Cô đã gồng mình chuẩn bị sẵn tâm lý để đón nhận một tràng cãi vã xốc nổi, những lời giận dỗi trẻ con hay những lời hứa hươu hứa vượn quen thuộc của cánh con trai nghiện game, nhưng thái độ thẳng thắn nhận lỗi một cách điềm đạm, không một lời bao biện này của Đức Anh lại nằm ngoài toàn bộ dự tính của cô. Đôi môi mỏng của cô khẽ mím chặt lại, tiếp tục im lặng dõi theo anh.

"Mình biết thầy Minh là người vô cùng nghiêm khắc, và việc mình đứng trước nguy cơ bị đuổi học là hoàn toàn có thật," Đức Anh tiếp tục, ánh mắt anh nhìn sâu vào tập hồ sơ dày cộp đang được cô ôm trước ngực. "Nhưng lần này, mình thực sự không muốn buông xuôi nữa. Mình không thể để bố mẹ mình ở quê phải nhận tờ giấy báo đuổi học từ trường. Mình muốn thi lại, mình muốn gỡ lại từng điểm số đã mất. Vì thế... mình muốn gạt bỏ toàn bộ sĩ diện sang một bên để xin cậu một việc."

Đức Anh hơi cúi đầu xuống một góc ba mươi độ, giọng nói khẩn khoản nhưng vô cùng dứt khoát:

"Trang, cậu có thể cho mình mượn tập vở chép bài môn Kinh tế lượng và tập đề cương ôn tập môn Quản trị học căn bản của cậu được không? Mình hứa danh dự sẽ chép lại cẩn thận toàn bộ trong đêm nay và mang trả lại cho cậu nguyên vẹn vào sáng ngày mai. Mình cần tài liệu chuẩn xác để tự ôn tập lại toàn bộ kiến thức trước khi đến gặp thầy Minh xin thầy cho một cơ hội kiểm tra lại."

Không gian dưới sảnh khoa như thể đặc quánh lại trong tích tắc. Hùng Béo đứng trơ ra như phỗng, hai mắt trố lồi nhìn thằng bạn thân như thể đang nhìn thấy một sinh vật lạ từ hành tinh khác rơi xuống. Từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến giờ, một thằng Phạm Đức Anh ngông nghênh, kiêu ngạo ngút trời, thà chịu đòn chứ không bao giờ chịu cúi đầu nhận sai trước mặt con gái, hôm nay lại có thể hạ mình xin mượn vở ghi chép một cách khiêm nhường và tha thiết đến mức này?

Kiều Trang đứng sững sờ mất vài giây trôi qua. Đáy mắt cô dao động kịch liệt, nhìn chằm chằm vào mái tóc đen ngắn của chàng trai đang cúi đầu trước mặt mình.

Nhưng rồi, một ký ức không mấy dễ chịu từ năm ngoái đột ngột ùa về trong tâm trí cô. Hồi đầu kỳ một năm nhất, Đức Anh cũng từng viện cớ mượn cuốn giáo trình Kinh tế vi mô để lân la bắt chuyện làm quen với cô. Hồi ấy, anh ta cười cợt nhả, buông những lời tán tỉnh sáo rỗng, sến sẩm học đòi trên mạng Internet, mượn sách xong thì vứt lăn lóc dưới gầm giường phòng trọ bụi bặm, làm quăn hết mép, rách cả bìa sau, mãi đến khi cô đòi gắt gao đến lần thứ ba mới chịu mang trả cùng một phong kẹo cao su rẻ tiền mua ở cổng trường. Sự thiếu chín chắn, thói trăng hoa nửa mùa và sự thiếu tôn trọng sách vở ấy từng khiến cô vô cùng thất vọng và chủ động vạch ra một ranh giới lạnh lùng với anh suốt cả một năm qua.

Nghĩ đến đó, ánh mắt Kiều Trang lập tức đanh lại, lạnh băng như cũ. Cô lùi lại nửa bước về phía chân cầu thang, ôm chặt tập tài liệu vào lòng như muốn bảo vệ nó khỏi một kẻ phá hoại:

"Đức Anh, cậu thôi ngay cái trò diễn kịch này đi."

Đức Anh ngẩng đầu lên, nét mặt hơi sững lại: "Trang?"

"Cậu tưởng tôi là một đứa ngốc dễ bị lừa lắm đúng không?" Giọng Kiều Trang run lên vì sự giận dữ bị dồn nén bấy lâu. "Cậu lại định dùng cái bài cũ rích này để cợt nhả, để trêu đùa tôi đúng không? Lần trước mượn sách của tôi, cậu làm rách cả bìa, trên trang giấy còn ám đầy mùi tàn thuốc lá khét lẹt. Cậu hứa sẽ đọc, rồi cuối cùng cậu mang sách đi đâu? Cậu vứt xó ở góc phòng trọ để đi thâu đêm suốt sáng ngoài quán net! Lời hứa của cậu, đối với chính bản thân cậu còn chẳng có lấy một chút trọng lượng nào, thì lấy cái tư cách gì mà bắt tôi phải tin?"

"Trang, lần này thực sự không giống như trước..." Đức Anh sốt sắng bước lên nửa bước, toan giải thích.

"Không giống cái gì mà không giống?" Trang gắt lên, cắt ngang lời anh, hai hốc mắt cô hơi đỏ lên vì bức xúc. "Cậu bảo cậu muốn cứu lấy tương lai của mình? Muốn cứu thì tự đi mà học hành tử tế từ đầu kỳ, chứ không phải đợi đến khi sát nút bị đuổi học mới cuống cuồng chạy đi mượn vở của người khác để đối phó! Vở ghi chép của tôi là công sức tôi ngồi nghe giảng từng tiết, không phải là công cụ để cậu làm trò đùa hay đi thi hộ cho sự lười biếng, vô trách nhiệm của cậu. Tôi không cho mượn."

Sự cự tuyệt dứt khoát, cay nghiệt của Kiều Trang như một gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào mặt Đức Anh giữa trưa hè bỏng rát. Hùng Béo đứng phía sau bắt đầu thấy nóng mặt, máu nóng bốc lên, toan xông lên đỡ lời cho bạn: "Này Trang, bạn bè cùng lớp với nhau, làm gì mà phải nói những lời cay nghiệt thế..."

"Hùng, đứng yên đấy!" Đức Anh giơ tay ra hiệu chặn đứng bạn mình lại.

Anh không hề giận dữ. Nhìn khuôn mặt đỏ bừng vì phẫn nộ và uất ức của Kiều Trang, trong lòng anh chỉ dâng lên một nỗi xót xa và ân hận khôn cùng. Cô mắng anh không sai một chữ nào. Trong quá khứ, chính anh đã tự tay đập vỡ niềm tin của mọi người, biến mình thành một kẻ dối trá, bất tài và không đáng tin cậy. Niềm tin một khi đã vỡ vụn thì không thể hàn gắn lại chỉ bằng vài ba câu nói hối lỗi sáo rỗng hay một vẻ mặt ăn năn muộn màng. Ở cõi đời này, không ai có nghĩa vụ phải chìa tay ra cứu vớt một kẻ đã tự buông xuôi chính mình.

Trong lúc cự tuyệt gay gắt và lùi nhanh về phía sau, khuỷu tay của Kiều Trang vô tình quệt mạnh vào góc tay vịn cầu thang bằng sắt gỉ. Cú va chạm bất ngờ khiến bàn tay cô mất đà, tập hồ sơ dày cộp trên tay trượt ra ngoài, rơi xuống nền gạch hoa phát ra một tiếng "xoạch" khô khốc.

Hàng chục tờ giấy A4, tài liệu photo bài giảng và những trang ghi chép bằng bút mực tím bung ra khỏi chiếc kẹp nhựa, bay lả tả khắp các bậc thềm đá mài.

"Ôi chết rồi!" Trang thảng thốt kêu lên một tiếng, gương mặt lộ rõ vẻ hoảng loạn, vội vàng ngồi thụp xuống gom tài liệu.

Đức Anh không chần chừ lấy nửa giây, lập tức quỳ một bên gối xuống sàn gạch nóng ran, đôi bàn tay nhanh thoăn thoắt nhặt từng tờ giấy rơi vãi, cẩn thận xếp mép lại ngay ngắn.

"Để mặc tôi tự làm! Tôi đã bảo là không cần cậu giúp cơ mà!" Trang gắt gỏng, vội vã vươn tay giật lấy xấp giấy từ tay anh.

Thế nhưng, đúng khoảnh khắc hai bàn tay chạm vào nhau, ánh mắt Đức Anh vô tình dừng lại ở một vật thể nhỏ vừa văng ra từ giữa hai cuốn giáo trình dày cộp, nằm chỏng chơ ngay dưới gầm bậc thang đầu tiên.

Đó là một cuốn sổ tay khổ A6 nhỏ nhắn, bìa sổ được bọc bằng một tờ giấy báo Nhân Dân cũ kỹ ố vàng, các góc mép được dán gia cố bằng những đường băng dính trong suốt một cách vô cùng tỉ mỉ. Cuốn sổ bị rơi mở toang ra trên mặt sàn, để lộ những trang giấy kẻ ô li học sinh đã ngả màu cháo lòng, chi chít những dòng chữ viết tay nắn nót, thẳng tắp bằng mực tím học trò.

Đức Anh khựng lại. Ánh mắt anh vô thức lướt qua những con số và dòng chữ trần trụi hiện lên trên hai trang giấy đang mở:

*\"Ngày 02/5: Tiền ăn sáng (xôi xéo cô béo): 3.000đ. Mua giáo trình photo môn Kinh tế lượng: 12.000đ.* *Ngày 05/5: Tiền vé xe buýt tháng liên tuyến: 50.000đ. Mua rau muống (2 mớ) + đậu phụ (2 bìa): 7.000đ.* *Ngày 08/5: Tiền mua thuốc cảm cúm gửi xe đò về cho mẹ ở quê: 25.000đ.* *Còn lại trong ví: 43.000đ. Phải cố gắng cầm cự chi tiêu đến ngày 20 nhận tiền lương dạy gia sư cho bé Bống...\"*

Những dòng nhật ký chi tiêu khắc nghiệt, tằn tiện đến từng nghìn đồng lẻ, từng bữa ăn đạm bạc chỉ có rau muống luộc dầm sấu và hai bìa đậu phụ rán hiện lên trần trụi dưới ánh sáng ban ngày. Một cuốn sổ tay ghi chép lại cuộc chiến sinh tồn khốc liệt đến thắt lòng của một cô gái trẻ nơi đô thị phồn hoa.

Đức Anh bàng hoàng ngẩng đầu lên nhìn cô gái đang ngồi co ro trước mặt.

Ở dòng đời trước, anh chỉ biết đến một Kiều Trang học giỏi giang, kiêu hãnh, luôn giữ vẻ ngoài xa cách và có phần khó gần. Anh chưa từng một lần biết rằng, đằng sau cái vẻ chỉn chu, mạnh mẽ và độc lập ấy, cô đang phải âm thầm oằn mình gánh vác một áp lực cơm áo gạo tiền khủng khiếp đến nhường nào. Gia đình cô ở vùng quê nghèo Nam Định đang rơi vào cảnh khánh kiệt vì người thân làm ăn vỡ nợ, và để duy trì việc học trên giảng đường thủ đô, từng đồng bạc lẻ cô chi tiêu đều phải được cân đo đong đếm như một bài toán sinh tồn nghiệt ngã. Cô phải gồng mình giữ vững học bổng từng kỳ, phải đi dạy gia sư đến tận đêm muộn mỗi ngày, phải bấm bụng ăn mì tôm, ăn rau muống luộc qua bữa để chắt bóp từng đồng thuốc men gửi về cho người mẹ đau ốm.

Thế mà anh – một kẻ may mắn được bố mẹ chu cấp đầy đủ từng tháng, chưa từng phải chịu cảnh nhịn đói hay thiếu tiền trọ một ngày nào – lại nhẫn tâm ném hàng triệu đồng mồ hôi nước mắt của mẹ vào những trận hỗn chiến ảo vô bổ, rồi còn biến những trang vở ghi chép quý giá mà cô phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt thức đêm thức hôm để chép bài thành trò đùa cợt nhả, coi thường.

Một nỗi xấu hổ thực sự, một sự hổ thẹn sâu sắc đến tận cùng tâm can trào dâng, bóp nghẹt lấy lồng ngực Đức Anh, khiến sống mũi anh cay xè và cổ họng nghẹn đắng lại.

Nhận thấy ánh mắt của Đức Anh đang dán chặt vào những trang sổ tay riêng tư của mình, khuôn mặt Kiều Trang bỗng chốc trắng bệch ra. Một nỗi hoảng hốt, bẽ bàng xen lẫn nhục nhã tột cùng hiện rõ mồn một trong đáy mắt cô. Cô như một con thú nhỏ bị lột trần vết thương bí mật, vội vàng chồm tới chộp lấy cuốn sổ tay giấu biến ra sau lưng, bờ môi mỏng run rẩy kịch liệt:

"Cậu... cậu nhìn cái gì đấy hả? Ai cho phép cậu nhìn?"

Đức Anh không trả lời ngay. Anh chậm rãi cúi xuống gom nốt những tờ tài liệu còn vương vãi trên nền gạch, xếp chúng lại ngay ngắn thành một xấp vuông vức, tỉ mỉ dùng ngón tay vuốt thẳng từng nếp gấp quăn ở góc giấy. Đoạn, anh đứng dậy, hai tay nâng xấp tài liệu phẳng phiu đưa ra trước mặt cô.

Ánh mắt anh nhìn thẳng vào đôi mắt đang ngập tràn sự tổn thương và giận dữ của Trang. Không hề có một tia thương hại bố thí, không có vẻ trêu chọc hay tò mò tọc mạch của một kẻ tò mò. Đó là một ánh mắt tĩnh lặng, sâu thẳm như mặt hồ mùa thu, nhưng chất chứa bên trong là sự thấu hiểu đến tận cùng, một sự kính trọng và trân quý thuần khiết khiến người đối diện phải sững sờ.

"Mình xin lỗi vì đã vô tình nhìn thấy những dòng chữ ấy," giọng Đức Anh trầm ấm vang lên, từng tiếng rõ ràng và rành mạch giữa không gian hành lang. "Và mình càng thành thật xin lỗi cậu vì những trò đùa cợt nhả, nông nổi và ngu xuẩn trong quá khứ."

Trang sững sờ, bàn tay đang siết chặt cuốn sổ nhỏ sau lưng khẽ run lên.

"Trang, mình biết bây giờ cậu không có bất kỳ một lý do nào để tin tưởng mình nữa," Đức Anh tiếp tục nói, giọng nói của anh mang theo sức nặng của một người đàn ông đã nếm trải đủ thăng trầm, mất mát của kiếp người – một thứ âm điệu già dặn, vững chãi và đáng tin cậy hoàn toàn xa lạ với cái vẻ bốc đồng thường thấy. "Cậu quý trọng từng trang vở, từng buổi học trên giảng đường, vì cậu thấu hiểu sâu sắc cái giá của sự hy sinh mà gia đình đã dành cho mình. Còn mình... mình đã lãng phí nó như một thằng ngu xuẩn, một kẻ đốn mạt."

Anh đưa tay chỉ nhẹ vào chiếc ba lô con cóc rêu phong của mình:

"Trong chiếc ba lô này là tờ biên lai một triệu sáu trăm năm mươi nghìn tiền học phí và lệ phí thi lại mà mẹ mình vừa vay mượn gửi lên. Mình đã từng suýt chút nữa lại ném nó vào thế giới ảo một lần nữa. Nhưng sáng nay, mình đã nộp sạch không thiếu một xu. Mình không xin cậu thương hại, cũng không bao giờ dùng chuyện học tập để lân la tán tỉnh cậu như trước đây nữa. Mình mượn vở của cậu, vì trong cái lớp K42 này, chỉ có duy nhất cậu là người ghi chép bài giảng đầy đủ, chi tiết và có hệ thống nhất. Mình muốn học thật, muốn thi thật để giữ lấy tư cách làm người. Nếu cậu tin tưởng cho mình mượn, đúng bảy giờ sáng mai mình sẽ đứng ở chính chân cầu thang này trả lại tận tay cậu, không thiếu một trang, không quăn một góc bìa."

Đức Anh dừng lại một nhịp, nhìn sâu vào đôi mắt đang dao động dữ dội của Trang:

"Còn nếu cậu vẫn không thể tin mình... mình hoàn toàn hiểu và tôn trọng quyết định của cậu. Mình sẽ tự lên thư viện trường tìm sách cũ để chép lại từ đầu. Cảm ơn cậu rất nhiều vì đã nhắc nhở mình về danh sách đình chỉ thi của thầy Minh."

Dứt lời, Đức Anh cẩn thận đặt xấp tài liệu đã được vuốt phẳng phiu lên bậc thềm đá mài cạnh chỗ cô ngồi. Anh khẽ cúi đầu chào cô một cái đầy đúng mực và trang trọng, rồi dứt khoát xoay người rảo bước đi thẳng về phía khoảng sân trường ngập nắng, không hề có lấy một chút dây dưa hay nài nỉ rẻ tiền.

"Hùng, đi thôi. Lên thư viện."

Hùng Béo ngơ ngác nhìn theo thằng bạn thân, rồi lại quay sang nhìn Kiều Trang đang ngồi bất động trên bậc thềm, cuối cùng chỉ biết gãi đầu gãi tai lật đật chạy theo: "Ơ... Đức Anh! Đợi tao với, từ từ đã nào!"

Hai bóng người bước đi trên khoảng sân trường ngập tràn ánh nắng chói chang của buổi trưa hè. Bước chân của Đức Anh vô cùng vững chãi, nhịp nhàng và dứt khoát. Tấm lưng thẳng tắp dưới lớp áo phông trắng ngả màu toát lên một vẻ cương nghị, từng trải đến lạ kỳ.

Kiều Trang ngồi bệt trên bậc cầu thang đá mài lạnh ngắt, ngơ ngẩn dõi theo bóng lưng ấy cho đến khi nó khuất dần dưới bóng râm của hàng xà cừ.

Gió mùa hè thổi qua tà áo sơ mi mỏng mảnh của cô, mang theo hơi nóng rát bỏng. Nhưng trong lồng ngực cô, trái tim đang đập những nhịp đập rối loạn, mất kiểm soát. Cô đã dựng sẵn mọi lớp gai nhọn, mọi lời lẽ cay nghiệt nhất để đẩy lùi sự cợt nhả của anh, nhưng sự chân thành trần trụi, điềm đạm và ánh mắt thấu cảm đến tận cùng của Đức Anh vừa rồi đã hoàn toàn đánh gục mọi tuyến phòng thủ kiên cố nhất của cô.

Đó tuyệt đối không phải là ánh mắt hay giọng điệu của một thằng nhóc sinh viên lông bông đang cố tình diễn kịch hối lỗi. Ánh mắt ấy... nó chất chứa một sự từng trải cay đắng, một nỗi ân hận sâu sắc đến nghẹn lòng và một ý chí kiên định đến mức khiến người ta phải rùng mình. Đặc biệt là cái cách anh nhìn cuốn sổ tay chi tiêu bần hàn của cô – tuyệt nhiên không có lấy một tia chế giễu, tò mò hay thương hại trịch thượng của kẻ bề trên, mà chỉ có sự đồng cảm và trân trọng thuần khiết nhất giữa hai con người cùng cảnh ngộ.

Hắn ta... rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì trong những ngày qua? Tại sao chỉ sau vài tuần không gặp mặt, một kẻ tưởng chừng như đã vứt đi lại có thể thay đổi hoàn toàn khí chất, trở thành một con người sâu sắc và đĩnh đạc đến mức này?

Nhìn xấp tài liệu được xếp vuông vắn, phẳng phiu từng nếp giấy đặt bên cạnh mình, những ngón tay Kiều Trang khẽ run lên bần bật. Cô cắn chặt bờ môi dưới, bàn tay bấu chặt vào mép cuốn sổ bọc giấy báo cũ kỹ.

"Phạm Đức Anh! Đứng lại đấy cho tôi!"

Tiếng gọi trong trẻo, gấp gáp và mang theo một sự xúc động khó tả bỗng vang lên xé toang không gian tĩnh mịch của sảnh khoa.

Đức Anh dừng bước chân cách đó chừng mười mét. Anh từ từ xoay người lại.

Kiều Trang đã đứng dậy từ bao giờ. Cô ôm chặt tập tài liệu trước ngực, bước những bước chân thoăn thoắt về phía anh. Đôi gò má thanh tú ửng hồng lên vì nắng hè và vì những cảm xúc đang cuộn trào mãnh liệt trong lòng. Cô dừng lại cách anh đúng một bước chân, ánh mắt vẫn cố giữ vẻ nghiêm nghị nhưng sự băng giá, xa cách ban nãy đã hoàn toàn tan biến, thay vào đó là một sự dò xét đầy cẩn trọng.

Trang mở chiếc kẹp hồ sơ nhựa ra, rút ra một cuốn vở dày hai trăm trang có bìa màu xanh lá cây – cuốn vở ghi chép môn Kinh tế lượng dày đặc những công thức hồi quy tuyến tính, bảng ma trận và biểu đồ phân tán được vẽ cẩn thận bằng thước kẻ hai màu mực xanh đỏ, cùng một tập đề cương photo môn Quản trị học căn bản có đánh dấu bút dạ quang màu vàng chanh ở những phần trọng tâm.

Cô chìa hai tập tài liệu ra trước mặt anh, giọng nói cố gằn lại để che giấu sự mềm lòng của mình:

"Tôi cho cậu mượn."

Đức Anh thoáng ngẩn người, ánh mắt dừng lại trên cuốn vở bìa xanh lá cây.

"Nhưng có ba điều kiện," Trang nói rất nhanh, đôi mắt lá liễu nhìn thẳng vào mắt anh, không hề né tránh. "Thứ nhất, đúng bảy giờ sáng mai phải có mặt ở ngay chân cầu thang này để trả lại cho tôi, không được trễ dù chỉ một phút, vì tám giờ tôi có tiết thảo luận. Thứ hai, tuyệt đối không được làm bẩn, không được làm quăn mép, và cấm tiệt không được mang vào quán net để ám mùi khói thuốc lá vào vở của tôi. Thứ ba..."

Cô ngập ngừng một nhịp, ánh mắt lướt qua gương mặt đang chăm chú lắng nghe từng lời của anh, rồi siết nhẹ nắm tay, nói tiếp bằng một giọng đanh thép:

"Thứ ba, cậu phải dùng chính những kiến thức trong này để vượt qua bài kiểm tra của thầy Minh. Nếu cậu mượn vở của tôi rồi mà vẫn bị cấm thi, vẫn bị đuổi học... thì từ nay về sau, cậu đừng bao giờ xuất hiện trước mặt tôi nữa. Cậu có làm được không?"

Đức Anh nhìn cô gái nhỏ nhắn nhưng kiên cường trước mặt. Một luồng hơi ấm dịu dàng, nghẹn ngào lan tỏa khắp lồng ngực anh, xông thẳng lên khóe mắt. Mười tám năm trước, anh đã đánh mất cô vì sự hèn nhát, vô trách nhiệm và buông thả của chính mình. Nhưng hôm nay, bánh xe số phận nghiệt ngã dường như đã bắt đầu chệch khỏi quỹ đạo tăm tối cũ kỹ.

Anh vươn cả hai bàn tay ra, đón lấy cuốn vở ghi chép và tập đề cương một cách nâng niu, cẩn trọng như đang đón nhận một báu vật thiêng liêng. Đầu ngón tay anh chạm khẽ vào mép giấy còn vương vấn mùi thơm thoang thoảng của mực bút máy và sự tỉ mỉ, chắt chiu của cô.

"Mình làm được," Đức Anh nhìn thẳng vào sâu trong mắt Trang, giọng nói trầm ấm và chắc nịch như đinh đóng vào cột đá. "Đúng bảy giờ sáng mai, ở ngay chân cầu thang này. Cảm ơn cậu rất nhiều, Kiều Trang."

Bị ánh mắt rực sáng như lửa và nụ cười chân thành, ấm áp của anh làm cho lúng túng, Kiều Trang khẽ chớp mắt, đôi gò má càng đỏ ửng lên. Cô vội vàng quay mặt sang hướng khác để che giấu sự bối rối đang dâng lên trong lòng:

"Biết thế là tốt. Nhớ lấy lời của mình đấy."

Nói xong câu đó, không đợi Đức Anh kịp đáp lại, cô ôm chặt xấp tài liệu còn lại vào ngực, vội vã rảo bước đi thẳng về phía con đường dẫn sang thư viện như đang cố chạy trốn khỏi một thứ cảm xúc kỳ lạ đang nhen nhóm trong lòng.

Hùng Béo đứng bên cạnh há hốc mồm, hai mắt trợn trừng nhìn theo bóng lưng Kiều Trang khuất dần sau rặng cây xà cừ, rồi quay phắt sang nhìn Đức Anh bằng ánh mắt sùng bái tột cùng như thể vừa chứng kiến một phép màu thần thánh. Cậu ta giơ hai tay lên ôm lấy đầu, thảng thốt kêu lên:

"Trời đất quỷ thần ơi... Đức Anh! Mày... mày vừa bỏ bùa mê thuốc lú gì vào con nhỏ lớp phó đấy hả? Bà chằn lửa Kiều Trang nổi tiếng khó tính như ma, ghét cay ghét đắng cái hội cày game bọn mình như xúc đất đổ đi, thế mà vừa ngoan ngoãn đưa trọn bộ bí kíp gia truyền cho mày mượn? Lại còn đỏ mặt ngượng ngùng nữa chứ! Mày giấu nghề tán gái siêu đẳng này từ bao giờ thế hả thằng bạn quý hóa của tôi?"

"Tán cái đầu mày ấy," Đức Anh không nhịn được, vung tay cốc mạnh một cái vào trán Hùng Béo khiến cậu ta xuýt xoa, rồi cẩn thận mở ba lô, nhẹ nhàng đặt cuốn vở của Trang vào ngăn chống sốc trong cùng. "Đấy là sự tin tưởng. Một cơ hội duy nhất mà người ta đánh cược để cho mày với tao làm lại cuộc đời đấy, có hiểu không hả thằng béo?"

"Hiểu hiểu cái con khỉ mốc," Hùng Béo xoa xoa chỗ trán bị gõ, làu bàu càu nhàu nhưng khóe miệng mỡ màng vẫn toe toét cười. "Thế giờ có bí kíp trong tay rồi thì tính làm gì tiếp đây đại ca? Về phòng trọ bật quạt số ba ngủ bù một giấc cho đã mắt rồi tối chép sau nhé..."

"Ngủ cái gì mà ngủ!" Đức Anh nghiêm nét mặt lại, giọng điệu sắc lạnh. "Hạn chót để gặp thầy Minh xin cứu xét là trước buổi chiều ngày kia. Bây giờ tao với mày phải sang ngay văn phòng bộ môn Quản trị ở tầng hai để dò hỏi lịch làm việc và phòng trực của thầy..."

Đức Anh còn chưa kịp dứt câu thì một bóng người cao lớn, mặc chiếc áo sơ mi cộc tay màu trắng cắm thùng phẳng phiu trong chiếc quần âu màu xám đậm, tay xách một chiếc cặp da đen bóng đột ngột xuất hiện ở khúc quanh hành lang tầng một, sải những bước chân dứt khoát bước thẳng về phía sảnh chính.

Đó là một người đàn ông ngoài bốn mươi tuổi, dáng người quắc thước, vầng trán cao cương nghị hằn sâu những nếp nhăn suy tư. Đằng sau cặp kính cận gọng kim loại sáng loáng là một đôi mắt sắc như dao cạo, toát ra một thứ uy quyền học thuật và kỷ luật thép khiến bất kỳ sinh viên nào vô tình chạm phải cũng phải tự động nép mình sang một bên nhường đường.

Tiến sĩ Đỗ Quang Minh – Trưởng bộ môn Kinh tế học ứng dụng, khắc tinh số một của toàn bộ những sinh viên lười biếng, trốn tiết của khoa Quản trị Kinh doanh.

Bước chân của ông Minh đột ngột dừng sững lại khi nhìn thấy hai bóng người quen thuộc đang đứng chắn ngay giữa sảnh khoa. Ánh mắt nghiêm khắc của ông quét qua bộ dạng lếch thếch, áo ba lỗ quần đùi hoa của Hùng Béo, rồi dừng lại trừng trừng trên khuôn mặt của Đức Anh.

Không gian xung quanh dường như hạ xuống vài độ trong tích tắc. Giọng nói trầm vang, sang sảng và đanh thép của Tiến sĩ Đỗ Quang Minh vang lên ở cuối hành lang, xé toang bầu không khí ngột ngạt của buổi trưa hè:

"Phạm Đức Anh! Cậu đứng đấy làm gì? Vào văn phòng bộ môn gặp tôi ngay lập tức!"