Chai rò và hàng trả hai lần

Tiếng phanh rít chói tai của chiếc xe tải tải trọng nhẹ vang lên giữa trưa nắng gắt tại điểm đóng chai vùng ven, xé toạc bầu không khí đặc quánh của vùng ngoại ô Phong Nẫm, phả ra mùi mắm rỉ chua nồng bốc lên từ những thùng các-tông sũng nước.

Hơi nóng từ mặt đường nhựa liên xã hắt ngược lên rát bỏng, quyện chặt với mùi dầu diezen cháy dở khét lẹt và thứ mùi nồng gắt đặc trưng của đạm cá phân hủy lâu ngày dưới ánh nắng chang chang tháng Bảy. Mặt đất như rạn ra dưới cái lò lửa vô hình của dải đất duyên hải Nam Trung Bộ. Chiếc xe tải hai tấn rưỡi cũ kỹ, thành xe rỉ sét loang lổ những vệt nước mắm khô bám bụi đất đỏ, cắm thẳng phần đầu bẹp dúm vào ngay trước khoảng sân xi măng trũng nước của phân xưởng chiết rót, ngang nhiên chắn trọn lối ra vào duy nhất dẫn từ cổng chính vào khu kho bãi.

Cánh cửa phụ bằng kim loại bật mở đánh rầm, làm rung bần bật cả cái kính chiếu hậu đã nứt toác dán băng keo đen. Một người đàn ông trạc năm mươi tuổi, dáng người béo đậm, chắc nịch như một khúc gỗ ngâm nước mặn, cổ đeo sợi dây chuyền vàng bản lớn hình mắt xích chạm trổ thô kệch, bước huỳnh huỵch xuống đất. Đó là Phan Quốc Lợi. Gương mặt vuông vức nổi đầy những vết tàn nhang và đốm đồi mồi đỏ gay gắt dưới vành chiếc mũ lưỡi trai kéo sụp, hàm răng vàng ố vì khói thuốc nghiến chặt lấy một đầu lọc thuốc lá đang cháy dở, tàn thuốc xám ngoét bay lả tả theo từng nhịp chân sầm sập.

Chẳng thèm liếc mắt nhìn những người thợ đóng chai đang đứng sững sờ, tay còn cầm lửng lơ những chiếc nút bấc và cuộn màng co nhiệt bên dàn con lăn rỉ sét, Lợi sải những bước dài đầy thị uy, xộc thẳng vào gian văn phòng điều hành tạm bợ lợp tôn xi-măng nằm nép mình bên hông nhà xưởng. Cánh cửa gỗ dán ọp ẹp phơi nắng nhiều năm đã cong vênh mép dưới bị một bàn tay hộ pháp đẩy mạnh vào trong, đập vào gờ tường gạch thô tạo nên một chuỗi âm thanh cót két chói gắt.

— Đứa nào chịu trách nhiệm ở đây? — Lợi quát lớn, tiếng nói ồm ồm như lệnh vỡ đập chan chát vào bốn bức tường quét vôi bong tróc, lấn át hoàn toàn tiếng vo ve đơn điệu của chiếc quạt thông gió cũ mèm đang rít lên từng hồi trên trần nhà. — Ba cô đâu? Ông Thành đâu rồi? Không ra tiếp mối mang làm ăn lớn mà để một đứa con gái nứt mắt ngồi chễm chệ giữ chiếu thế kia à?

Lan ngồi thẳng lưng sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ ép rẻ tiền đã phồng rộp các góc vì ngấm ẩm lâu ngày. Ánh sáng trưa gay gắt chiếu xiên qua khung cửa sổ chớp lá sách rọi thẳng vào một bên sườn mặt cô, làm nổi bật đường quai hàm siết chặt và sống mũi thanh tú nhưng đanh lại vì tập trung cao độ. Bên cạnh cô, Đặng Thị Thảo co rúm người lại trên chiếc ghế đẩu bọc simili rách góc, hai bàn tay gầy gò run rẩy ôm chặt lấy tập hồ sơ kẹp sắt dày cộm, ánh mắt hoảng hốt lấm lét nhìn sang chiếc cặp da bóng lộn kẹp dưới nách Lợi như nhìn thấy một quả lựu đạn sắp rút chốt.

Không thèm đợi cho Lan mở miệng chào hỏi lấy một câu chiếu lệ, Lợi bước rảo tới hai bước, quẳng xoạch một xấp giấy tờ nhàu nát, mép biên đã ố vàng và loang lổ những vết nước mắm sẫm màu lên mặt bàn kính nứt góc. Cú ném mạnh bạo khiến những tờ biên bản viết tay bằng giấy than bay lả tả, đập mạnh vào khay cắm bút bằng nhựa, xô lệch cả cuốn sổ bìa cứng theo dõi xuất nhập kho mà Lan vừa mở sẵn để đối chiếu số liệu buổi sáng.

— Ký nhận đi! — Lợi xòe bàn tay thô ráp, những khớp xương ngón tay bè bè gõ mạnh chiếc nhẫn vàng cẩn mặt đá đỏ to tướng xuống mặt kính, âm thanh chan chát nghe buốt óc. Giọng gã hách dịch, trịch thượng như thể đang đứng giữa kho hàng của chính mình. — Một trăm thùng mắm nhĩ ba mươi độ đạm chuyến trước tao gửi xe ra mối ngoài chợ Phan Thiết với mấy cái sạp khách quen dưới Mũi Né bị người ta chửi te tua tơi bời kia kìa. Chai thì rỉ nước ướt nhoẹt đáy thùng các-tông, mắm rỉ ra gặp nắng chua lòm chua loét, chai thì vặn nhẹ một cái đã tuột xừ nó cả ren nắp nhôm, hở toang hoác bốc mùi nồng nặc. Khách mua lẻ người ta trả về sạp, chủ sạp người ta chửi thốc vào mặt tao, hàng trả về sạch bách nguyên xi không sót một chai!

Gã hít một hơi thuốc sâu, phà thẳng luồng khói xám đục ngầu mùi thuốc lá lá rẻ tiền vào không gian chật hẹp của căn phòng, rồi lấy ngón tay cái gạt ngang mũi:

— Tổng số hàng hư hỏng, vỡ nắp, xì hơi, rách thùng đợt này là tròn một trăm thùng. Tao tính giá gốc hữu nghị cho nhà chúng mày là bốn trăm ngàn một thùng, tính chẵn bốn mươi triệu đồng không thiếu một cắc. Hôm nay tao tử tế chở về trả tận sân xưởng đúng ba mươi lăm thùng mẫu cấn trừ làm chứng cớ, số còn lại sáu mươi lăm thùng ngoài kho tao vứt xó đấy, mắm thúi mắm rỉ tao không rảnh chứa chật chỗ, các người tự điều xe tải của xưởng ra mà bốc về. Cứ việc cấn trừ dứt điểm bốn mươi triệu này vào khoản nợ cũ năm mươi sáu triệu của tao còn ghi trong sổ. Xong xuôi đâu đấy thì cho đám công nhân ngoài kia bốc tiếp sáu mươi thùng mắm mới loại bốn mươi độ đạm lên xe cho tao chở đi ngay. Mối ruột của tao dưới La Gi đang hối hàng rát mặt, tao lấy đi bán chịu như lệ cũ từ thời ba mày, cuối tháng gom tiền chợ xong tao tính sau!

Thảo run bắn lên bần bật, cây bút bi trong tay cô rơi cạch xuống mặt bàn, lăn tròn rồi rớt xuống nền gạch tàu bám bụi. Bàn tay nhỏ bé của cô với vội sang góc áo Lan, mặt mày cắt không còn giọt máu. Bốn mươi triệu đồng! Con số đó với quy mô tiền mặt của xưởng mắm Hải Thành lúc này chẳng khác nào một nhát chém chí mạng. Toàn bộ quỹ tiền mặt của xưởng hiện thời chỉ còn chưa đầy hai mươi triệu đồng để xoay xở trả nợ từng chuyến xe chở vỏ chai của bà Quyên và ứng tiền chợ cho đám thợ. Khoản công nợ năm mươi sáu triệu mà Phan Quốc Lợi dây dưa suốt hai tháng qua chính là khoản thu lớn nhất mà Lan đang ráo riết lên kế hoạch thu hồi để mua nguyên liệu làm mẻ mắm mới. Nếu để Lợi ngang nhiên cấn trừ bốn mươi triệu chỉ bằng một xấp giấy viết tay nguệch ngoạc, toàn bộ dòng tiền mặt của xưởng sẽ lập tức rơi vào trạng thái tê liệt. Tệ hại hơn nữa, nếu gã bốc tiếp sáu mươi thùng mắm mới mang đi bán chịu, xưởng sẽ lại bị gã chiếm dụng thêm gần ba mươi triệu tiền hàng thành phẩm—biến Hải Thành thành kẻ làm không công, oằn mình gánh nợ cho một tên trùm phân phối chuyên nghề giật gấu vá vai.

Lan không hề chớp mắt. Ánh nhìn của cô vẫn bình thản đến lạ lùng, một sự bình thản lạnh buốt như lưỡi dao cạo. Cô từ tốn đưa tay kéo xấp giấy than lem luốc, nhăn nhúm về phía mình. Những tờ giấy mỏng tanh, mép rách tả tơi, mực xanh mực đỏ đan xen lộn xộn. Cô dùng ngón trỏ lật từng tờ một cách chậm rãi, tỉ mỉ, không bỏ sót một con số, không bỏ sót một ký hiệu viết tắt nào. Đôi mắt đen láy của cô dừng lại ở các nét chữ nguệch ngoạc ghi ngày tháng giao dịch, chủng loại mắm, và số seri các mã lô hàng.

— Chú Lợi, — Lan cất tiếng. Thanh âm của cô không cao, không gắt gỏng, nhưng từng âm tiết rơi ra rành rọt, lạnh lẽo và dứt khoát giữa bầu không khí ngột ngạt. — Chú chở ba mươi lăm thùng hàng lỗi đến sân xưởng, nhưng giấy đòi cấn trừ của chú lại kê khống lên tới một trăm thùng, trị giá bốn mươi triệu đồng. Chú bảo sáu mươi lăm thùng còn lại đang vứt ở kho của chú và yêu cầu xưởng Hải Thành phải tự bỏ chi phí điều xe đến chở về để gánh toàn bộ rủi ro hao hụt? Chú làm ăn với cơ sở này hơn mười năm rồi, chú chỉ cho tôi xem điều khoản nào trong hợp đồng phân phối hay thỏa thuận thương mại bằng văn bản của Hải Thành cho phép đại lý tự ý làm điều đó?

Lợi cười khẩy một tiếng the thé, cái bụng phệ rung lên bần bật sau lớp áo thun cá sấu sẫm màu. Gã phẩy tay một cái thật mạnh vào không khí, tàn thuốc bay tung tóe, giọng điệu trào phúng như thể vừa nghe thấy một câu hỏi ấu trĩ nhất trần đời:

— Thỏa thuận gì ở đây hả cô kế toán Sài Gòn? Hợp đồng văn bản cái con khỉ mốc gì ở cái xứ nước mắm này? Ba cô hai mươi năm nay làm ăn với Phan Quốc Lợi này chỉ cần một cuộc điện thoại lúc nửa đêm là xong việc! Chữ tín giữa những người đàn ông làm ăn từng cùng nhau đổ mồ hôi sôi nước mắt trên đất Phan Thiết này nó nằm ở cái bắt tay, ở chén rượu thề, chứ không nằm ở mấy cái tờ giấy lộn củ chuối cô học lỏm trên trường lớp đại học đâu nhé! Ba cô giờ còn đang nằm liệt giường ngoài bệnh viện Chợ Rẫy kia kìa, sống chết chưa biết thế nào, cô mà muốn cái đại lý của tôi quay lưng, tẩy chay không thèm nhập một giọt mắm nào của cái xưởng Hải Thành này nữa thì cứ việc ngồi đấy mà giở giọng hạch sách sách vở! Mau ra lệnh cho tụi công nhân ra bốc ba mươi lăm thùng xuống xe, rồi xuất ngay sáu mươi thùng mắm mới cho tài xế của tôi chạy hàng, người ta đang nổ máy chờ tính tiền giờ kia kìa!

Lan không hề nao núng trước những lời đe nẹt đầy tính hù dọa của tay buôn gạo cội. Cô không ngắt lời gã, cũng không để cho sự tức giận chen vào ánh mắt. Đợi cho Lợi dứt câu và bắt đầu thở phì phò vì cơn bốc hỏa, Lan mới hơi nghiêng đầu sang phía Thảo, ra hiệu bằng một cái gật đầu dứt khoát:

— Thảo, mở thư mục lưu trữ ảnh chụp phiếu giao nhận hàng của tháng Ba và tháng Tư ra. Lấy máy tính bảng đối chiếu ngay danh sách này cho chị.

Thảo luống cuống gật đầu, vội vàng bấm sáng màn hình chiếc điện thoại thông minh cũ kỹ có dán miếng kính cường lực chằng chịt vết xước. Đôi bàn tay nhỏ nhắn thoăn thoắt lướt trên thanh menu tìm kiếm tệp tin.

Đó là thành quả của hai tuần làm việc ròng rã không ngủ của Lan ngay sau ngày cô từ thành phố trở về tiếp quản xưởng. Trong những ngày đầu tiên ấy, khi nhìn thấy mớ sổ sách kế toán hỗn loạn của ông Thành—những cuốn sổ tay rách nát nhét lẫn lộn với cùi hóa đơn bán lẻ, biên bản giao nhận viết tay bị nhét bừa bãi trong các ngăn kéo bàn làm việc ẩm mốc ở nhà lớn—Lan đã kiên quyết bắt Thảo phải chụp lại toàn bộ bằng điện thoại, đánh số thứ tự, lập thư mục số hóa theo từng đối tác và từng mốc thời gian. Lúc bấy giờ, ngay cả Thảo cũng càu nhàu, cho rằng chị Lan làm chuyện bao đồng, vẽ chuyện hành xác, bởi người vùng biển xưa nay chỉ quen nhớ công nợ trong đầu. Nhưng giờ đây, trong khoảnh khắc đối mặt với một kẻ lọc lõi quen nghề ăn chặn bằng trí nhớ mập mờ và những giao kèo miệng mơ hồ, cái kho dữ liệu hình ảnh số hóa nhỏ bé ấy bỗng biến thành tấm khiên hộ mệnh duy nhất của xưởng mắm Hải Thành.

Không gian trong phòng điều hành bỗng chùng xuống, chỉ còn nghe thấy tiếng cánh quạt thông gió quay rè rè từng chập và tiếng móng tay của Lợi gõ nhịp sốt ruột, cồm cộp lên mặt bàn kính. Lợi hơi nghiêng người tới trước, đôi mắt ti hí dưới cặp chân mày rậm rì nheo lại nhìn chằm chằm vào chiếc màn hình điện thoại đang sáng lóa trong tay Thảo. Nét mặt vênh váo của gã thoáng qua một tia bồn chồn khó nhận biết, khóe miệng giật nhẹ, nhưng rồi bản tính lì lợm của một con buôn chợ đen nhanh chóng giúp gã lấy lại vẻ mặt ngổ ngáo, bất cần:

— Xem cái gì mà xem? Soi cái gì mà soi? Mấy cái đống giấy tờ rác rưởi đó ba cô tự tay viết mực tím ngoằn ngoèo, cô định bảo ba cô bị lẫn, nhớ nhầm số liệu của tôi chắc?

— Ba tôi không nhớ nhầm, — Lan ngẩng phắt lên, ngón tay trỏ thon dài của cô ấn mạnh, ghim chặt xuống đúng dòng thứ tư trên tờ giấy kê khai hàng hư hỏng mà Lợi vừa đập xuống bàn. — Nhưng chú thì đang cố tình lợi dụng việc ba tôi nằm viện không thể ngồi đây để dựng đứng một màn kịch cấn trừ nhằm quỵt nợ!

Thảo bỗng thốt lên một tiếng khe khẽ, hai mắt mở to tròn xoe, vội vã chìa màn hình điện thoại ra sát trước mặt Lan và Lợi:

— Chị Lan! Đúng rồi chị! Phiếu giao hàng số 104, lập ngày 18 tháng Tư năm nay! Lô hàng bốn mươi thùng mắm nhĩ loại ba mươi độ đạm, xuất từ xưởng đóng chai giao thẳng cho đại lý Phan Quốc Lợi. Chị nhìn này, trong ảnh chụp biên bản thanh toán tiền mặt ngày 25 tháng Tư do chính tay chú Lợi ký tên và ba Thành ký nhận tiền, mười lăm thùng trong số đó đã bị lập biên bản đổi trả vì lý do bẹp vỏ thùng các-tông và rỉ mắm ở cổ chai trong quá trình bốc dỡ! Ba Thành đã cấn trừ thẳng sáu triệu đồng vào đợt thanh toán tiền mặt cuối tháng Tư rồi!

Lan nhìn xoáy vào bức ảnh chụp mẩu giấy than màu hồng đã ngả vàng mờ nhạt. Từng chi tiết hiện lên rõ mồn một qua màn hình điện thoại: chữ ký uốn lượn thô ráp mang đậm dấu ấn cá nhân của Lợi nằm đè lên dòng chữ viết tay ngay ngắn: *“Đã đối trừ 15 thùng rỉ mắm ngày 25/4 vào tiền hàng đợt 1”*. Ngay sát bên dưới là nét chữ nghiêng gãy gọn quen thuộc của ông Thành: *“Đã trừ 6.000.000đ tiền hàng lỗi. Còn nợ 56.000.000đ chuyển kỳ sau”*.

Lan từ tốn trượt đầu ngón tay trên mặt bàn kính, đẩy tờ giấy kê khai của Lợi lệch sang một bên, rồi ngước mắt nhìn thẳng vào đồng tử đang co rút lại của đối phương. Ánh mắt cô sắc sảo, không một gợn sợ hãi:

— Chú Lợi, danh sách chú mang đến đập bàn đòi cấn trừ bốn mươi triệu hôm nay có ba mươi lăm thùng chú ghi mã lô L-04. Trong đó, đúng mười lăm thùng này đã được chú mang ra đòi trừ nợ từ ba tháng trước, vào ngày 25 tháng Tư, khi ba tôi còn hoàn toàn khỏe mạnh và tự tay giải quyết sổ sách với chú. Khoản tiền sáu triệu đồng tương ứng đã được khấu trừ sòng phẳng vào sổ nợ gốc. Hôm nay, ba tôi vừa ngã xuống, chú lập tức mang đúng mười lăm thùng hàng lỗi cũ rích đó ghi lại vào danh sách hàng trả mới của tháng Bảy. Chú định lấy một cái xác hàng lỗi cũ để đòi trừ tiền hai lần từ nhà tôi sao? Chú nghĩ xưởng Hải Thành không còn đàn ông thì không ai biết đọc chữ, không ai biết làm toán chắc?

Mặt Lợi giật nảy lên từng hồi. Sắc đỏ gay gắt ban nãy nhanh chóng chuyển sang màu đỏ tía, tím tái vì giận dữ pha lẫn nỗi bẽ bàng khi mánh khóe bị vạch trần trần trụi giữa thanh thiên bạch nhật. Gã chồm hẳn nửa thân người hộ pháp qua mép bàn làm việc, hai cánh tay chống mạnh xuống khiến chiếc bàn gỗ ép rên lên ken két, gã đập bàn đánh *chát* một tiếng long óc:

— Cô ăn nói cho cẩn thận! Một con ranh con nứt mắt chưa sạch mũi đừng có ở đó mà mở mồm vu khống, xúc phạm người lớn! Lô hàng đó hồi tháng Tư là hàng khác, lô này là hàng mới giao bù tháng trước! Mấy cái trò chụp ảnh mờ căm mờ cịt trên cái máy điện thoại rách đó, ai mà biết được mấy đứa chúng mày tự cắt ghép, tự chỉnh sửa ngày tháng từ lúc nào để gài bẫy tao? Tao lăn lộn thương trường đất này hai chục năm có lẻ, làm ăn với ba mày từ thuở cái xưởng này còn là cái chòi tranh mượn đất ven sông, chưa có một thằng nào dám mở mồm bảo Phan Quốc Lợi này đi ăn quỵt vài ba đồng bạc rách của cái xưởng mắm sắp chết chìm này cả!

— Giấy trắng mực đen, chữ ký của chú còn nguyên vệt mực bi màu xanh, có cả vết mực điểm chỉ ngón tay cái của chú khi nhận tiền mặt thối lại, — Lan không hề lùi lại nửa phân, giọng cô đanh lại, cứng cỏi như thép tôi nguội, từng lời găm vào không gian tĩnh mịch. — Chú có thể gào lên bảo ảnh chụp không có giá trị pháp lý. Được thôi! Nếu chú muốn làm cho ra ngô ra khoai, tôi sẽ lập tức gọi điện mời công an kinh tế của phường và đại diện thường trực của Hội Nước mắm Phan Thiết đến đây. Chúng ta sẽ cùng nhau mở toàn bộ sổ quỹ đối chứng, kiểm tra từng dòng lưu chuyển tiền tệ và các biên bản đối trừ công nợ từ đầu năm đến nay. Chú có dám ngồi lại chiếc ghế đó, uống một chén trà và đợi họ đến làm việc không?

Lợi khựng phắt lại. Hơi thở gã phì phò, nặng nhọc qua kẽ răng vàng khè. Cánh tay giơ lên định đập bàn lần nữa bỗng lửng lơ giữa không trung rồi hạ xuống một cách gượng gạo. Gã lúng túng thò tay vào túi quần rút phắt một điếu thuốc lá khác, ngón tay run run quẹt chiếc bật lửa zippo bằng đồng xỉn màu. Ngọn lửa màu vàng cam bập bùng run rẩy theo từng nhịp thở dồn dập của gã. Lợi rít một hơi dài đến tận cuống họng rồi nhổ toẹt một bãi nước bọt lẫn tàn thuốc xuống nền gạch tàu:

— Thôi được! Chuyện mười lăm thùng đó có thể do con bé kế toán mới tập sự ngoài kho của tao nó dốt nát, nó sao chép nhầm từ sổ cũ sang sổ mới, tao bận trăm công nghìn việc chưa kịp rà lại! Coi như tao chưa thèm tính mười lăm thùng đó vào đây! Nhưng còn hai mươi thùng hàng thật việc thật đang nằm sờ sờ trên sàn xe tải ngoài kia thì sao? Hàng rành rành ra đấy, mắm chảy lênh láng ướt cả sàn gỗ mục, mùi thối bốc lên um tùm cả cái xóm Phong Nẫm này, cô tính mở mồm chối bỏ trách nhiệm luôn à? Định bảo tao tự lấy mắm đổ ra xe chắc?

— Hàng thật hay hàng dỏm, lỗi do quy trình đóng chai của xưởng hay lỗi do khâu vận chuyển quăng quật của bên chú, xưởng chúng tôi tự có quy trình kỹ thuật để kiểm tra thực tế, — Lan đứng phắt dậy, với tay lấy chiếc áo bảo hộ lao động màu xanh công nhân treo sau lưng ghế khoác vào người. — Mời chú bước ra ngoài sân. Chị Liên tổ trưởng đóng chai đang đợi sẵn để nghiệm thu thực tế từng chai một.

***

Bước chân ra khỏi cánh cửa văn phòng, cái nắng gắt ban trưa như một tấm màn lửa khổng lồ ụp thẳng xuống đỉnh đầu. Không khí ngoài sân xưởng hầm hập, trơ trụi không một bóng cây che mát. Mặt sân xi măng cũ kỹ lồi lõm những hố nước tù đọng váng mỡ, phản chiếu ánh mặt trời chói chang đến lóa mắt. Hai mươi thùng các-tông in logo ba con cá cơm của xưởng mắm Hải Thành đã được phụ xe của Lợi hạ xuống, xếp thành hai hàng ngổn ngang trên mấy tấm pallet gỗ thông mục nát kê tạm cạnh rãnh thoát nước.

Trần Thị Liên, người phụ nữ bốn mươi lăm tuổi với nước da rám nắng đặc trưng của dân biển Phú Hài, tổ trưởng kỳ cựu của điểm đóng chai, đang ngồi xổm một bên mép pallet. Trên tay chị cầm một chiếc tuốc-nơ-vít dẹp và một chiếc giẻ lau màu xám sũng nước. Quanh chị, bốn nữ công nhân khác mặc tạp dề nhựa xanh đang xúm lại, người bịt khẩu trang vải hai lớp, người liên tục lắc đầu ngao ngán nhìn những vệt chất lỏng sền sệt màu cánh gián sẫm đặc đang rỉ ra từ các khe nối đáy thùng các-tông. Mùi mắm nhĩ mặn gắt quyện với mùi giấy bồi các-tông ẩm mục rữa bốc lên ngùn ngụt dưới cái nóng đỉnh điểm, tạo thành một thứ mùi nồng hắc, chua lợm giọng làm bất cứ ai đứng gần cũng phải cau mày buồn nôn.

— Chị Liên, tình hình cụ thể thế nào? — Lan rảo bước đến gần, khom lưng cúi nhìn những chiếc chai thủy tinh loại năm trăm mi-li-lít bám đầy bụi cát và những mảng muối trắng kết tinh xung quanh cổ chai.

Liên ngẩng đầu lên, đưa mu bàn tay áo quệt vội những giọt mồ hôi đang túa ra ròng ròng trên trán, gương mặt chị đanh lại, trĩu nặng âu lo:

— Lỗi thật em à. Không chối được đâu. Hai mươi thùng này, thùng nào bóc ra kiểm tra cũng dính từ ba đến bốn chai bị rỉ mắm ở quanh chân nắp. Chị vừa cạy kiểm tra ngẫu nhiên năm chai ở ba thùng khác nhau rồi.

Nói đoạn, Liên đưa tay nhấc một chai nước mắm từ trong thùng các-tông sũng nước lên đưa cho Lan xem. Thân chai thủy tinh trong suốt bám đầy một lớp màng nhờn dính, mắm rỉ ra đã khô lại thành những vệt nâu đen kéo dài từ cổ chai xuống tận mép nhãn giấy in hình con thuyền buồm. Phần nắp nhôm màng co bên ngoài đã bị biến dạng nhẹ, mép viền nhôm phía dưới không được bóp miết chặt vào gờ tròn của cổ chai thủy tinh mà hơi vênh lên như một cái vành nón rách.

Liên dùng hai ngón tay cái và ngón trỏ giữ nhẹ lấy thân nắp rồi vặn một vòng. Chiếc nắp nhôm xoay tròn trơn tuột trên miệng chai mà không hề phát ra tiếng “tách” quen thuộc của đường gân niêm phong bị bẻ gãy. Chiếc nắp lỏng lẻo tuột ra một cách dễ dàng như thể chỉ được đặt hờ lên miệng chai.

— Em nhìn kỹ chỗ này, — Liên chỉ đầu ngón tay dính đầy mắm mặn vào mặt trong của chiếc nắp nhôm vừa tháo rời. — Cái gioăng cao su non lót đệm bên trong bị đặt lệch hẳn sang một bên mép ren. Khi dập xuống, mép cao su bị chèn ép méo mó, đùn lại một cục nên không thể ép phẳng để bịt kín khít miệng chai thủy tinh được. Thêm một cái họa nữa là cái máy dập nắp bán tự động của mình… Cái máy cổ lỗ sĩ mua thanh lý từ năm năm trước, piston khí nén của nó bị xì van hơi lâu ngày rồi, thợ mình dặm chân ga không đủ áp lực. Lực siết của cái đầu chụp cơ khí yếu quá, nó chỉ siết vừa chạm tới đường ren ngoài chứ không đủ áp lực tỳ để ép chặt mép khóa đáy nắp ôm khít vào cái ngấn gờ thủy tinh bên dưới.

Liên thở dài một hơi sườn sượt, giọng chua chát:

— Xe tải của thằng Lợi chạy đường liên tỉnh dằn xóc ầm ầm, lại phơi nắng suốt mấy tiếng đồng hồ giữa trưa. Mắm nhĩ đạm cao gặp nhiệt độ cao bên trong chai là nó tự sinh khí, hơi mắm nở bung ra tìm đường thoát. Không có gioăng giữ chặt, mắm cứ theo cái kẽ hở ren lỏng lẻo đó mà trào ngược ra ngoài, ngấm ướt nhãn chai, làm rã nát hết thùng carton rồi rỉ lan sang những chai lành lặn bên cạnh. Cả cái thùng thành một đống bầy hầy!

Lan đón lấy chiếc chai thủy tinh từ tay Liên. Bề mặt thủy tinh trơn trượt, nham nhở bởi lớp mắm cốt đậm đặc. Cô đưa ngón tay miết nhẹ qua đường viền mép nhôm mỏng manh. Cảm giác nham nhở, ọp ẹp và lỏng lẻo của nắp chai truyền qua da thịt cô như một dòng điện lạnh ngắt chạy dọc sống lưng.

Từng lời cảnh báo của Liên từ tuần trước, những bản ghi chú tỉ mỉ của kế toán Vân về chi phí hao hụt bao bì, và cả những số liệu chênh lệch định lượng dung tích chiết rót mà Lan từng tự tay đo lường bằng ống đong chuẩn… tất cả những dấu hiệu rời rạc đó đang hiện hình rõ mồn một ngay tại đây, trên đống phế phẩm nhơ nhớp này.

Chiếc máy dập nắp bán tự động rệu rã và dàn máy chiết rót bốn vòi mòn piston không còn là một trục trặc kỹ thuật nhỏ có thể “ráng chạy nốt mùa này, nhắm mắt cho qua” như cái cách ba cô cùng cánh thợ già vẫn tặc lưỡi xuê xoa suốt bao năm qua. Nó là một cái bẫy chết người. Một quả bom nổ chậm chôn ngay tại cửa ngõ đầu ra của xưởng.

Một nỗi ớn lạnh đột ngột bóp nghẹt lồng ngực Lan khi cô hình dung ra một kịch bản tồi tệ hơn: nếu hôm nay không phải là hai mươi thùng mắm của gã lái buôn Phan Quốc Lợi chở về đây để gây sức ép đòi quỵt nợ, mà là lô hàng năm ngàn chai nhãn riêng mang thương hiệu “Bếp Bờ Biển” chuẩn bị chuyển thẳng vào hệ thống kho trung chuyển của chuỗi bán lẻ Nam Lộ tại Thành phố Hồ Chí Minh, thì cơ sở Hải Thành sẽ đối mặt với thảm họa gì?

Ở đó, người đứng đợi không phải là những lái buôn chợ truyền thống quen thói kỳ kèo thêm bớt. Ở đó là chuyên viên kiểm định chất lượng Phạm Đức Tín—con người khét tiếng sắt đá của Nam Lộ, người luôn cầm trên tay chiếc thước kẹp cơ khí, máy đo lực xoắn nắp chai và bản danh mục tiêu chuẩn kỹ thuật dày cộp không cho phép bất kỳ một sai số dù chỉ nửa milimet. Chỉ cần Tín rút ngẫu nhiên ba thùng và phát hiện ra những chiếc nắp xoay trơn tuột, những giọt mắm rỉ ướt màng bọc màng co, toàn bộ lô hàng năm ngàn chai trị giá tám mươi triệu đồng sẽ lập tức bị niêm phong và trả ngược về điểm xuất phát.

Khoản tiền tạm ứng ba mươi phần trăm—hai mươi tư triệu đồng—sẽ bị thu hồi ngay lập tức, kèm theo mức phạt vi phạm hợp đồng tám phần trăm giá trị đơn hàng. Và điều khủng khiếp nhất: cánh cửa bước vào kệ hàng hiện đại của chuỗi siêu thị lớn nhất miền Nam sẽ vĩnh viễn đóng sập lại trước mặt Hải Thành. Uy tín của một cơ sở ba mươi năm tuổi sẽ tan thành mây khói, biến thương hiệu của ba cô thành một cái tên gắn liền với sự cẩu thả, dơ dáy và nghiệp dư.

Lợi đứng chống nạnh ngay bên cạnh, chiếc bụng phệ ưỡn ra phía trước. Nhìn thấy Lan lặng người đi miết mép nắp chai, gã nhổ toẹt một bãi nước bọt xuống rãnh nước thải xi măng, giọng điệu đắc thắng rền rĩ vang lên:

— Thấy chưa? Mở to mắt ra mà nhìn cho rõ! Tao nói có sai một nửa lời nào không? Mắm xì nhớt xì bọt, thúi um cả cái thùng xe tải tao thuê mất mấy trăm ngàn tiền dầu! Tổ trưởng kỹ thuật của chúng mày tự mồm thừa nhận máy móc cổ lỗ sĩ dập nắp như hạch rồi đấy nhé! Lần này cô kế toán trường chuyên lớp chọn còn mở mồm cãi được câu nào nữa không hả? Hai mươi thùng này cộng với mười lăm thùng tao kê khai nằm ngoài kho kia là ba mươi lăm thùng! Tính tròn bốn mươi triệu cấn trừ sòng phẳng vào sổ nợ, không thiếu một xu một cắc! Mau bảo con bé Thảo ghi giấy biên nhận cho tao!

Lan từ tốn đặt chiếc chai thủy tinh trở lại vào ngăn các-tông bị sũng nước. Cô rút chiếc khăn tay trong túi áo lau sạch những vệt mắm bám trên ngón tay, rồi hít một hơi thật sâu. Lồng ngực cô căng lên, đôi mắt cô lấy lại vẻ bình thản đến lạnh lùng khi cô xoay người lại, đứng thẳng lưng đối diện trực tiếp với vẻ mặt nghênh ngang của Lợi:

— Hai mươi thùng hàng này đúng là có lỗi kỹ thuật phát sinh từ khâu hoàn thiện nắp chai của xưởng chúng tôi. Cơ sở Hải Thành là nơi làm ăn có trách nhiệm, chúng tôi sẽ nhận toàn bộ trách nhiệm đối với hai mươi thùng hàng lỗi thực tế này.

Khóe môi Lợi vừa nhếch lên thành một nụ cười ngạo nghễ thì giọng nói của Lan đã tiếp tục vang lên, đanh thép và dứt khoát như một bản án được tuyên:

— Hai mươi thùng mắm này, theo đúng sổ sách kế toán, giá thành xuất xưởng thực tế là bốn trăm ngàn đồng một thùng, tương đương tổng giá trị tám triệu đồng chẵn. Chúng tôi chấp nhận giải quyết theo đúng nguyên tắc: đổi mới toàn bộ hai mươi thùng hàng đạt chuẩn kỹ thuật ngay khi xưởng cân chỉnh xong máy móc, hoặc cấn trừ đúng tám triệu đồng tiền hàng lỗi vào sổ nợ của chú.

Nụ cười trên gương mặt đỏ gay của Lợi lập tức đông cứng lại. Mắt gã trợn trừng lên, hai cánh mũi phập phồng dữ dội:

— Cái gì? Tám triệu? Mày bị điên hay mày bị thiểu năng hả con ranh? Tao nhập một thùng mắm của nhà mày giá xuất xưởng bốn trăm ngàn, nhưng tao chở ra chợ tao bán cho các sạp là sáu trăm ngàn một thùng! Tiền công tao bỏ ra đi chào hàng, tiền xăng xe dầu mỡ tao chở đi chở về, tiền tao phải đền bù uy tín cho khách quen của tao dưới Mũi Né thì ai trả? Hàng lỗi do cái máy rách của chúng mày thì chúng mày phải đền bù theo giá tao bán ra trên thị trường và cộng thêm chi phí tổn thất của tao chứ!

— Trong hợp đồng đại lý phân phối ký gửi và quy chế bán buôn từ trước đến nay của xưởng mắm Hải Thành, hàng lỗi kỹ thuật do sản xuất chỉ được cấn trừ theo giá xuất xưởng ban đầu hoặc đổi ngang bằng hàng hóa mới cùng loại, — Lan nói từng từ một cách rành rọt, âm lượng không đổi nhưng sức nặng ngàn cân đè nén không gian. — Không có bất kỳ tiền lệ hay quy định nào bắt cơ sở sản xuất phải đền bù khoản lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai của đại lý. Và điều quan trọng nhất: mười lăm thùng hàng mà chú cố tình kê khai trùng lặp từ đợt trả hàng tháng Tư, chúng tôi dứt khoát gạt bỏ hoàn toàn khỏi biên bản hôm nay. Chú không có quyền đòi cấn trừ một xu nào cho mười lăm thùng hàng đó nữa!

Lợi bước chồm tới một bước, ngón tay thô ráp với chiếc nhẫn vàng chỉ suýt chạm vào chóp mũi Lan, gân cổ gã nổi lên ngoằn ngoèo:

— Mày… mày dám giở cái trò vắt chanh bỏ vỏ, ép giá tao à? Thế còn sáu mươi thùng mắm mới tao đòi bốc đi La Gi trưa nay thì sao? Hàng đâu? Xuất ra đây!

Lan nhìn thẳng vào đôi mắt vằn đỏ những tia máu vì giận dữ của người đàn ông trước mặt, ánh mắt cô trong veo nhưng sắc bén khôn cùng:

— Khoản nợ cũ của chú còn ghi nhận trên sổ sách đối chiếu là năm mươi sáu triệu đồng. Sau khi khấu trừ tám triệu đồng tiền hai mươi thùng hàng lỗi thực tế ngày hôm nay, chú vẫn còn nợ cơ sở Hải Thành đúng bốn mươi tám triệu đồng tiền mặt. Khoản nợ này đã quá hạn thanh toán hơn hai tháng nay theo thỏa thuận miệng giữa chú và ba tôi.

Cô ngừng lại một nhịp, để cho từng con số ngấm sâu vào tâm trí tất cả những người đang có mặt ở sân xưởng:

— Kể từ ngày hôm nay, cơ sở sản xuất nước mắm Hải Thành chính thức đình chỉ toàn bộ hạn mức bán chịu đối với đại lý của ông Phan Quốc Lợi.

Sự im lặng ngột ngạt bao trùm lấy khoảng sân xưởng rộng lớn. Tiếng nước chảy róc rách từ đường ống xả của bể rửa chai bỗng chốc vang lên rõ mồn một. Bốn nữ công nhân đóng chai đứng nép sát vào lưng chị Liên, nín thở nhìn Lan. Thảo đứng chôn chân sau lưng cô, hai bờ vai gầy run lên bần bật vì sợ hãi trước cơn cuồng nộ đang tích tụ trong lồng ngực gã lái buôn to xác.

— Mày nói cái gì? — Lợi rít qua kẽ răng, giọng gã run lên vì không tin nổi vào tai mình.

— Tôi nói rất rõ, — Lan tiếp tục, thanh âm điềm tĩnh đến mức tàn nhẫn. — Nếu chú muốn bốc thêm dù chỉ một thùng mắm mới ra khỏi cổng xưởng này trưa nay, chú phải thanh toán dứt điểm bốn mươi tám triệu tiền nợ cũ bằng tiền mặt tại chỗ, và phải thanh toán trước một trăm phần trăm tiền tươi cho sáu mươi thùng hàng mới. Không còn chuyện ký nợ gối đầu. Không còn chuyện bán chịu dựa trên sự nể nang hay tình nghĩa quen biết cũ nữa!

Mặt Lợi từ đỏ tía chuyển sang tím ngắt như một miếng gan lợn. Các thớ thịt trên gò má gã giật giật liên hồi theo từng nhịp tim đập loạn xạ. Bị một đứa con gái trạc tuổi con mình vạch trần trò gian lận kê khống hàng trả cũ ngay trước mặt đám thợ thuyền làm thuê, lại bị tước phăng đi cái đặc quyền mua chịu hàng trăm triệu đồng tiền hàng mà bấy lâu nay gã vẫn dùng như một công cụ chiếm dụng vốn kinh doanh không lãi suất, Lợi hoàn toàn mất đi chút kiềm chế cuối cùng. Bản chất hung hãn, càn quấy của một tay buôn giang hồ vùng ven bộc lộ toàn bộ.

Gã bước xổ tới, cánh tay vung lên chém mạnh vào không khí, nước bọt bắn tung tóe ra nền xi măng, gầm lên như một con thú hoang bị dồn vào chân tường:

— Mày… con ranh con mất dạy! Mày tưởng mày là ai? Mày học được ba cái mớ chữ nghĩa kế toán rẻ tiền ở đất Sài Gòn về đây rồi mày tưởng mày đủ tư cách lên mặt dạy đời tao à? Địt mẹ, cái xưởng mắm rách rưới này có được cơ đồ ngày hôm nay, cầm cự được đến bây giờ là nhờ ai bao tiêu hàng cho? Là nhờ tao! Là nhờ một tay Phan Quốc Lợi này lăn lộn khắp hang cùng ngõ hẻm! Tao nắm trọn đường dây bạn hàng từ chợ Phan Thiết, chợ Mũi Né cho đến tận mấy vựa hải sản ngoài La Gi, Hàm Tân! Ba mày mỗi lần cá về dội chợ, mắm ứ trong thùng, phải hạ mình gọi tao một tiếng anh Lợi, phải mang rượu sang tận nhà năn nỉ tao nhận hàng giùm cho! Mày là cái thớ gì mà dám đứng đây chỉ tay năm ngón?

Lợi quay ngoắt sang nhìn đám thợ đang đứng chết trân, rồi lại trừng trừng đôi mắt đỏ ngầu nhìn thẳng vào Lan, buông ra những lời rủa sả cay độc, nhớp nhúa:

— Mày cắt hạn mức của tao? Được! Mày gan lắm! Con ranh con này có gan thì cứ việc giữ lấy cái xưởng này! Tao chống mắt lên xem cái xưởng mắm sắp chết trôi của chúng mày sống lay lắt được bao nhiêu ngày nữa! Tao tuyên bố thẳng cho mày biết, từ giây phút này, tao cắt đứt toàn bộ kênh tiêu thụ của Hải Thành! Tao sẽ gọi điện cho tất cả bạn hàng, tất cả các sạp chợ trên cái đất Bình Thuận này, tao bảo cho người ta biết cái thứ mắm rỉ nhớt, chua loét, bẩn thỉu của nhà mày! Đừng hòng có một con mẹ bán cá, một sạp hàng khô nào dám nhập một giọt mắm nào của con gái Hai Thành!

Gã nghiến chặt hàm răng vàng ố, giọng gằn từng tiếng đầy thù hận:

— Ba mày nằm cắm ống thở ngoài bệnh viện chờ chết, thằng em mày thì chỉ là một thằng tài xế ngu đần không biết đọc nổi cái hợp đồng, còn mày… một con đàn bà nứt mắt học đòi làm kinh doanh, không biết trên dưới, không biết nể nang ai! Cái cơ nghiệp này sẽ sập tiệm dưới tay mày trước khi ba mày kịp nhắm mắt xuôi tay! Cứ ôm lấy cái đống mắm thối với cái máy đóng chai đồng nát đó mà chờ phá sản đi! Đem hàng vào siêu thị Nam Lộ hả? Mơ mộng hão huyền! Cái thứ mắm rỉ nắp như thế này thì chưa qua nổi trạm thu phí người ta đã tống cổ đuổi về như đuổi tà rồi!

Dứt lời, để giải tỏa cơn thịnh nộ đang bốc hỏa ngùn ngụt, Lợi xoay người tung một cú đá trời giáng vào góc chiếc thùng các-tông gần nhất.

*Rầm!*

Chiếc thùng các-tông sũng nước bẹp dúm lại dưới đế giày da nặng trịch. Ba chai thủy tinh bên trong va đập mạnh vào nhau vỡ toang đánh *choảng* một tiếng khô khốc. Những mảnh thủy tinh sắc nhọn văng tung tóe ra nền xi măng. Dòng nước mắm cốt ba mươi độ đạm màu hổ phách đậm đặc, sánh như mật ong, lập tức trào ra từ kẽ thùng rách toạc, loang lổ chảy lênh láng trên mặt sân xưởng, bốc lên một mùi mặn chát, nồng gắt xộc thẳng vào sống mũi khiến ai nấy đều phải thót tim.

Lợi không thèm quay đầu lại. Gã quăng tàn thuốc xuống vũng nước mắm đang chảy tràn, sải những bước chân hùng hổ bước về phía chiếc xe tải. Cánh cửa cabin bị gã giật tung rồi sập lại đánh *rầm* như sấm sét. Tiếng đề máy gầm rú đinh tai nhức óc xé tan buổi trưa yên tĩnh. Chiếc xe tải hai tấn rưỡi cài số lùi đánh thốc ra đường nhựa liên xã, bánh xe nghiến rít trên cát sỏi, quét tung một đám bụi mù mịt và một luồng khói dầu diezen đen ngòm phả thẳng vào khoảng sân xưởng, rồi gầm rú phóng vụt đi, để lại tiếng còi xe inh ỏi xa dần về hướng thị trấn.

Khoảng sân xưởng rơi vào một sự tĩnh lặng chết chóc.

Chỉ còn lại tiếng gió biển khô khốc thổi qua những mái tôn ximăng rỉ sét, tiếng giọt nước mắm tí tách chảy từ mép pallet gỗ xuống nền đất, và mùi mắm tanh nồng từ những mảnh thủy tinh vỡ vụn đang sủi bọt lăn tăn dưới cái nắng gắt gao giữa trưa.

Thảo run rẩy buông tập hồ sơ, bước vội lại gần Lan. Đôi mắt cô gái trẻ đỏ hoe, ngấn nước mắt, giọng cô run lên nghẹn ngào như sắp bật khóc:

— Chị Lan ơi… mất… mất đại lý của chú Lợi rồi… Xưởng mình mất gần bốn mươi phần trăm sản lượng mắm nhĩ tiêu thụ ngoài chợ truyền thống rồi chị ơi… Bạn hàng ngoài chợ họ tin lời chú Lợi lắm… Bây giờ chú ấy đi rêu rao mắm mình bị hư hỏng, bị chua… thì làm sao các sạp khác dám lấy hàng nữa… Tiền đâu mà xoay vòng… Lấy tiền đâu trả nợ vỏ chai cho bà Quyên… Tiền đâu trả lương cho mọi người cuối tuần này đây chị…

Lan không đáp. Cô đứng bất động giữa khoảng sân chang chang nắng, ánh mắt cúi gằm nhìn chăm chú vào vũng nước mắm đang sủi bọt li ti dưới chân mình.

Từng giọt nước mắm màu cánh gián óng ánh, thứ tinh chất được chắt lọc từ hàng chục tấn cá cơm than béo mẫm và muối hạt tinh khiết của cánh đồng muối Vĩnh Hảo, trải qua ròng rã mười lăm tháng trời phơi nắng dầm sương trong những thùng gỗ bời lời khổng lồ, đang bị hút cạn dần vào lớp đất cát bụi bặm ven đường.

Mất đi Phan Quốc Lợi là một vết cắt sâu hoắm vào huyết mạch tiền mặt ngắn hạn của xưởng. Lan hiểu điều đó hơn bất kỳ ai. Bốn mươi phần trăm sản lượng xuất xưởng của dòng mắm nhĩ truyền thống biến mất đồng nghĩa với việc các khoản thu tiền tươi hàng tuần từ các chợ đầu mối sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng. Nó đẩy Hải Thành vào một thế cờ hiểm nghèo, nơi mà áp lực đòi nợ tiền vỏ chai của bà Quyên và tiền lương của mười bốn người thợ sẽ đè nặng lên vai cô từng ngày, từng giờ.

Nhưng Lan cũng hiểu một chân lý tàn nhẫn khác của thương trường: nếu sáng nay cô nhượng bộ, nếu cô run sợ mà gật đầu đồng ý để Lợi cấn trừ bốn mươi triệu đồng khống, rồi lại tiếp tục xuất thêm sáu mươi thùng mắm mới bán chịu cho gã, thì Hải Thành cũng sẽ chết. Đó là cái chết mòn mỏi, cái chết bị hút cạn từng giọt máu bởi những ký sinh trùng đội lốt “bạn hàng lâu năm”. Cái bẫy của sự ca tụng “chữ tín bằng cái bắt tay” thực chất chỉ là tấm màn nhung che đậy cho thói quen kinh doanh vô kỷ luật, nợ nần dây dưa và chiếm dụng vốn trắng trợn.

Chặt đứt một khối u hoại tử bao giờ cũng đau đớn và đổ máu. Nhưng nếu không dám ra tay dứt khoát, cả cơ thể Hải Thành sẽ chết vì nhiễm trùng. Cái giá của sự minh bạch và sòng phẳng chưa bao giờ rẻ mạt, nhưng đó là cái giá bắt buộc phải trả nếu cô muốn kéo cơ sở này thoát khỏi vũng lầy quản trị cổ hủ của thế hệ trước.

Thế nhưng, điều làm Lan buốt nhói nhất lúc này lại không phải là những lời đe dọa tẩy chay của Lợi.

Mà là những lời sỉ nhục của gã về chất lượng bao bì.

Liên bước lại gần, ngồi xổm xuống nhặt những mảnh thủy tinh vỡ lớn ném vào chiếc xô nhựa. Chiếc giẻ lau trên tay người nữ tổ trưởng đã ướt sũng mắm, hai bàn tay chị bết dính. Gương mặt người đàn bà cả đời gắn bó với xưởng mắm lộ rõ vẻ bất an tột cùng:

— Lan à… thằng Lợi nó ăn nói mất dạy, càn quấy thật… nhưng cái điều nó nói về cái máy đóng nắp của mình là đúng trăm phần trăm đấy em. Chị nói thật lòng, không giấu gì em nữa… Dàn máy chiết bốn vòi này piston đã mòn vẹt ron định lượng, vòi chiết thì nhỏ giọt không đều. Còn cái máy dập nắp bán tự động kia thì lò xo phản hồi đã nhão hết rồi, bộ cữ kẹp mép nhôm bị mòn vẹt một bên. Thêm vào đó, lô năm ngàn vỏ chai thủy tinh đợt này của bà Quyên cung cấp có độ dày ngấn cổ chai không đồng đều, cái thì dày hơn một ly, cái thì mỏng hơn một chút.

Liên ngước nhìn Lan, đôi mắt đầy vẻ lo âu và khẩn thiết:

— Nếu mình không tìm cách đại tu, không cân chỉnh lại toàn bộ cái hệ thống máy móc này ngay lập tức, thì lô năm ngàn chai giao cho chuỗi Nam Lộ vào tuần tới chắc chắn sẽ dính lỗi rỉ nắp y hệt như thế này! Em từng tiếp xúc với bên đó rồi, chuyên viên kiểm định Phạm Đức Tín kỹ tính và sắt đá đến mức nào em biết rõ hơn ai hết… Chỉ cần mười chai bị rỉ mắm làm ướt màng co hay hở ren như thế này thôi, người ta sẽ lập biên bản loại bỏ, tống khứ toàn bộ lô năm ngàn chai về lại xưởng ngay lập tức! Lúc đó thì xưởng mình phá sản thật đấy em ơi!

Lời cảnh báo của Liên rơi vào không gian như một tiếng chuông cảnh tỉnh gõ thẳng vào tâm trí Lan.

Nam Lộ. Lô hàng thử nghiệm năm ngàn chai nhãn riêng “Bếp Bờ Biển”. Đó là con đường sống duy nhất, là chiếc phao cứu sinh để Hải Thành thoát khỏi sự lệ thuộc vào các mạng lưới đại lý truyền thống tráo trở như Lợi. Siêu thị Nam Lộ trả tiền sòng phẳng qua tài khoản ngân hàng đúng hạn, có quy chuẩn hợp đồng rõ ràng, không mua chịu vị tình, không quỵt nợ. Nhưng chiếc vé thông hành để bước chân vào chuỗi cung ứng hiện đại đó đòi hỏi một sự chuẩn xác tuyệt đối về mặt kỹ thuật công nghiệp—thứ mà điểm đóng chai Phong Nẫm hiện thời, với những cỗ máy chắp vá và cách vận hành thủ công, hoàn toàn bất lực.

Lan đưa tay vào túi áo bảo hộ, rút chiếc điện thoại ra.

Màn hình bật sáng. Ngón tay cô lướt qua danh bạ, dừng lại ở một cái tên đã được lưu từ nhiều năm trước. Một cái tên thuộc về những ký ức thời học sinh vô tư lự, một người mà suốt mấy tuần quay cuồng trong giông bão biến cố gia đình, cô chưa từng dám bấm máy gọi.

*Lê Quốc An.*

Người bạn học cũ thời cấp ba, chàng thủ khoa chuyên Lý năm nào, nay đã là một kỹ sư cơ khí độc lập có tiếng, chuyên nhận sửa chữa, phục hồi và cải tiến các hệ thống dây chuyền máy móc chế biến thực phẩm tại các nhà máy lớn nhỏ khắp Phan Thiết và Phú Hài.

Lan hít một hơi thật sâu. Mùi mắm mặn mòi quyện với vị nắng gió biển khơi cuộn về từ phía chân trời xa xăm lấp đầy lồng ngực cô. Đôi mắt cô ánh lên một tia kiên định sắc lạnh.

Không còn đường lui nữa. Muốn sống sót, phải đập vỡ sự chắp vá cũ kỹ để dựng lại từ đầu.

Lan dứt khoát bấm nút gọi.