Ngày lương về

Ngày 5 hàng tháng là khoảnh khắc duy nhất trong ba mươi ngày mà Hoàng cảm thấy mình không phải là một nhân viên marketing đang chật vật trả tiền trọ ở Gò Vấp, mà là một nhà đầu tư tự do với hầu bao rủng rỉnh.

Đúng vậy, tôi chính là Hoàng. Kể từ khoảnh khắc 15:35 chiều hôm qua, khi tiếng *ting ting* thần thánh báo biến động số dư cộng 12.500.000 đồng từ Công ty Cổ phần Sao Chổi vang lên ngay ngưỡng cửa phòng họp, tôi đã chính thức bước sang một cảnh giới sinh tồn hoàn toàn khác. Sáng nay, khi kim đồng hồ vừa nhích qua con số mười giờ, tôi vẫn không kìm được mà mở lại ứng dụng ngân hàng số trên điện thoại, ngắm nhìn số dư tám chữ số tròn trĩnh hiện ra êm ái, thanh thoát và ngọt ngào hơn bất kỳ bản thánh ca nào từng được con người sáng tác.

Con số ấy từ chiều qua đến giờ vẫn như một luồng gió mát lành thổi bay hoàn toàn dư chấn kinh hoàng của buổi họp báo cáo tiến độ. Buổi họp hành xác kéo dài suốt ba tiếng đồng hồ với bảy mươi hai trang slide rối rắm, nơi sếp Dũng liên tục vặn vẹo từng chỉ số tương tác, và đỉnh điểm là sự cố chiếc micro cổ ngỗng vô tình bị cấn nút bật khiến câu thì thầm chê bai của tôi vang dội khắp dàn loa trần. Nhờ có Linh nhanh trí đỡ lời biến nguy thành an, cộng thêm khoản lương tinh khôi vừa cập bến, mọi ấm ức vì thức trắng đêm chạy báo cáo hay nỗi sợ hãi tột cùng trước ánh nhìn của sếp Dũng bỗng chốc hóa thành mây khói bảng lảng trôi đi.

Trong tài khoản có tiền, sống lưng con người ta tự khắc thẳng tắp như cây tùng trước bão tuyết. Sự nghèo khó có thể bào mòn lòng tự trọng, nhưng một tài khoản ngân hàng vừa được bơm đầy sinh khí sẽ lập tức khôi phục tư cách làm người.

Tôi khoan khoái ngửa mặt ra sau chiếc ghế xoay bọc lưới, đưa hai tay ra sau gáy duỗi một cái thật dài, nghe từng khớp xương kêu răng rắc đầy thỏa mãn. Đưa mắt sang bên cạnh, tôi bắt gặp bóng lưng quen thuộc của Lê Thảo Vy. Con bạn thân nối khố từ thời đại học, nay là đồng đội cùng chiến hào marketing, đang cắm mặt vào màn hình vi tính. Mười ngón tay nó gõ trên bàn phím cơ lạch cạch với tốc độ của một cái máy dệt công nghiệp, nhưng khuôn mặt thì méo mó, ủ dột đúng chuẩn vẻ mặt đưa đám của một kẻ sắp bị deadline nghiền nát.

Tôi hắng giọng, xoay nhẹ ghế, cất giọng sang sảng với phong thái của một bậc vương giả vi hành:

“Vy, hôm nay tao bao. Thích uống gì dưới Tầng Trệt?”

Vy lập tức khựng tay lại giữa không trung. Đôi mắt thâm quầng vì ba đêm liền thức canh bài đăng bỗng nhiên mở to, sáng quắc lên như đèn pha ô tô bật chế độ chiếu xa giữa đêm sương mù:

“Trời đất quỷ thần ơi! Đại gia Hoàng nay lột xác thành người văn minh rồi hả? Thật không đó? Cho em một ly matcha latte kem trứng năm mươi phần trăm ngọt, hai mươi phần trăm đá, thêm sương sáo với thạch phô mai tươi nha anh trai ruột thịt!”

“Duyệt! Muốn thêm trân châu đường đen hay thạch củ năng gì cứ việc gọi, hôm nay bổn thiếu gia không chấp nhặt dăm ba ngàn tiền topping.” Tôi đứng bật dậy, chỉnh lại cổ áo sơ mi, ngoắc tay một vòng quanh cụm bàn marketing như một vị tướng chuẩn bị ban phát bổng lộc cho quân sĩ. “Anh Tuấn, anh uống cà phê muối đúng không? Để em xuống lấy một thể luôn cho nóng.”

Anh Tuấn – Trưởng nhóm marketing, người đàn ông ba mươi hai tuổi mang tâm hồn của một thiền sư nhưng thể xác bị giam cầm trong những bảng biểu báo cáo – ngẩng đầu lên khỏi màn hình máy tính, nơi anh đang hí hoáy vẽ dở một hình minh họa con mèo béo ú. Anh đẩy gọng kính cận, gật gù ra chiều hài lòng sâu sắc:

“Được đấy, tinh thần đồng đội hôm nay rất đáng khen ngợi. Có lương cái là thấy tỏa ra hào quang nhân ái ngay. Mà này Hoàng, mày tiện đường thì mua thêm một ly trà đào cam sả cho con bé Linh bên phòng thiết kế luôn đi em. Ít đường thôi kẻo nó lại kêu tăng cân. Coi như trả cái lễ chiều hôm qua nó nhanh trí đỡ lời giùm mày trước mặt sếp Dũng, cứu mày một bàn thua trông thấy sau vụ loa trần phát tán câu chê bai slide.”

Ý kiến của anh Tuấn chuẩn xác đến mức tôi chỉ muốn vỗ tay tán thưởng vang dội cả văn phòng.

Tôi sải bước hiên ngang ra khỏi khu vực làm việc, bấm thang máy xuống quán cà phê Tầng Trệt. Không gian dưới sảnh tòa nhà hạng trung ở quận Bình Thạnh lúc mười giờ sáng thoang thoảng mùi hạt cà phê rang xay thơm nức, tiếng máy pha cà phê xì xì đánh bọt sữa hòa lẫn tiếng nhạc jazz êm dịu. Tôi đứng trước quầy thu ngân, dõng dạc đọc một tràng bốn món đồ uống phức tạp, rồi rút chiếc thẻ ngân hàng bóng loáng quẹt dứt khoát lên máy POS mà không thèm chớp mắt lấy một lần. Con số hai trăm năm mươi ngàn đồng trừ thẳng vào tài khoản chỉ như một hạt cát rơi vào sa mạc thênh thang của kẻ vừa nhận mười hai triệu rưỡi. Cầm trên tay khay đồ uống đầy ắp bốn ly nhựa xịn xò, đá lách cách va vào nhau mát rượi, tôi bước đi trên nền gạch men bóng loáng mà ngỡ như mình đang sải bước trên sàn diễn thời trang quốc tế.

Mang khay nước trở lại bàn làm việc, tôi đặt ly trà đào cam sả sang góc bàn của Linh, chia phần cho anh Tuấn và Vy, rồi thong thả cắm ống hút vào ly cà phê sữa đá đậm đà của mình. Vị đắng ngọt béo ngậy tan trên đầu lưỡi mang lại một cảm giác quyền lực kỳ lạ.

Tôi vừa hút rột rột từng ngụm lớn vừa ngước mắt nhìn lên tấm bảng trắng treo ngay cạnh vách ngăn cụm bàn marketing. Trên đó, bảng theo dõi KPI quý bốn của cả công ty được kẻ bằng bút dạ xanh đỏ chi chít. Dự án trọng điểm cuối năm – chiến dịch ra mắt sản phẩm mới của Sao Chổi – đang treo lơ lửng như một quả bom hẹn giờ. Và gay cấn nhất, cuộc đua giành danh hiệu “Nhân viên xuất sắc nhất năm” kèm theo khoản tiền thưởng tương đương ba tháng lương cứng đang bước vào giai đoạn nước rút khốc liệt.

Đối thủ lớn nhất của tôi không ai khác chính là Phạm Quốc Khải bên phòng kinh doanh. Khải là kiểu nhân viên mà bất kỳ công ty nào cũng có: đầu tóc lúc nào cũng vuốt sáp bóng lộn, sơ mi trắng là phẳng phiu không một nếp nhăn, miệng lưỡi dẻo quẹo như kẹo kéo và sở hữu một cuốn danh bạ khách hàng dày cộm. Mới sáng nay thôi, hắn đã kịp lượn lờ quanh văn phòng khoe khoang việc vừa chốt xong một hợp đồng tiềm năng với chuỗi bán lẻ.

Mục tiêu lớn nhất của tôi khi cày cuốc, nhẫn nhục chịu đựng từng cơn thịnh nộ của sếp Dũng ở cái chốn công sở nhiều cạm bẫy này là gì? Là gom trọn khoản tiền thưởng cuối năm ấy. Tôi cần số tiền đó để gửi về quê cho con bé Mai Anh đóng học phí kỳ tới ở trường đại học, và quan trọng hơn cả, là đưa cho mẹ sửa lại cái mái nhà ngói đã mục nát, nơi mà mỗi mùa mưa bão đến, mẹ lại phải lục đục thức dậy giữa đêm mang từng cái thau nhôm, xô nhựa ra hứng nước dột tong tỏng từ trên xà nhà xuống. Tôi tuyệt đối không thể để một kẻ lẻo mép như Khải cướp mất cơ hội đổi đời này được.

Muốn vượt KPI, muốn đè bẹp những con số doanh thu bóng bẩy của phòng kinh doanh, bộ phận marketing của tôi bắt buộc phải có vũ khí tối tân. Chiến dịch sắp tới đòi hỏi phải tối ưu hóa toàn bộ công cụ tìm kiếm và phân tích hành vi khách hàng với độ chính xác tuyệt đối.

Nghĩ là làm, tôi lập tức mở một tab trình duyệt mới, gõ vào thanh địa chỉ trang web cung cấp công cụ phân tích từ khóa và dữ liệu quảng cáo chuyên sâu hàng đầu của Mỹ. Bình thường, tôi toàn phải xài bản dùng thử lậu cứ ba ngày lại phải tạo một tài khoản Gmail rác, đổi địa chỉ IP liên tục để lách luật. Trải nghiệm đó vừa ức chế, vừa chậm chạp, lại luôn trong tình trạng nơm nớp lo sợ bị khóa tài khoản giữa chừng. Nhưng hôm nay, với tư cách một kẻ vừa nhận lương, một người đang có hơn mười hai triệu đồng nằm chễm chệ trong thẻ, tôi cảm thấy sự kiệt bo, bủn xỉn đó thật hèn hạ và không xứng tầm với tham vọng của mình.

“Đầu tư cho sự nghiệp thì không bao giờ là lỗ,” tôi lẩm bẩm tự thuyết phục bản thân bằng một chân lý công sở mà tôi từng đọc được trên mạng.

Tôi chọn gói dịch vụ nâng cao dành cho chuyên viên quảng cáo, thời hạn một tháng, mức phí hiển thị rõ ràng trên màn hình: 89 USD. Không một giây chần chừ, tôi lôi chiếc thẻ thanh toán quốc tế màu xanh thẫm ra, nhập nhanh dãy số mười sáu chữ số, ngày hết hạn và mã bảo mật CVV ở mặt sau. Nhấn nút “Pay Now”.

*Tách!*

Màn hình nháy sáng một cái. Điện thoại trên bàn lại rung lên. Một tin nhắn ngân hàng thông báo tài khoản vừa bị trừ 2.150.000 đồng tiền Việt quy đổi. Cùng lúc đó, hòm thư điện tử cá nhân của tôi nhảy thông báo có thư mới. Tôi mở ra: một hóa đơn điện tử dạng PDF bằng tiếng Anh, trình bày trang nhã với logo công ty phần mềm ở góc trên, ghi nhận khoản thanh toán 89 USD từ chủ thẻ Nguyen Minh Hoang.

Tôi nhìn tờ hóa đơn trên màn hình mà trong lòng trào dâng một niềm kiêu hãnh ngập tràn. Tôi đang làm gì đây? Tôi đang bỏ tiền túi của chính mình ra để phục vụ cho công việc chung của Công ty Cổ phần Sao Chổi! Tôi đang chủ động tháo gỡ nút thắt kỹ thuật, nâng cao năng suất làm việc cho cả phòng marketing mà không cần phải chờ đợi sự chỉ đạo từ trên xuống! Đây chính là biểu hiện đỉnh cao của tinh thần làm chủ, của sự cống hiến không vụ lợi. Công ty chắc chắn sẽ nhìn nhận sự tận tụy này của tôi, sếp Dũng sẽ phải khen ngợi tôi trong buổi họp tuần, và chị kế toán sẽ vui vẻ ký lệnh hoàn ứng cho tôi trong vòng một nốt nhạc.

Tôi nhấn tổ hợp phím Ctrl + P. Tiếng máy in góc phòng rít lên ken két rồi nhả ra một tờ giấy A4 còn ấm nóng, thơm nồng mùi mực in mới. Tôi cẩn thận lấy một tờ “Phiếu đề nghị thanh toán hoàn ứng” in sẵn theo mẫu của công ty, nắn nót điền đầy đủ các mục bằng bút bi xanh, kẹp tờ hóa đơn điện tử phía sau bằng một chiếc kẹp bướm bằng sắt đen nhánh.

Xốc lại áo, tôi cầm xấp giấy tờ phẳng phiu, tự tin sải bước về phía cuối hành lang tầng năm.

Mục tiêu tiếp theo: Phòng Kế toán.

Cánh cửa gỗ công nghiệp màu nâu sẫm nặng trịch khép hờ, để lộ một khe hở nhỏ bên trong. Tôi vừa giơ tay đẩy cửa bước vào, một luồng không khí lạnh buốt, khô khốc phả thẳng vào mặt khiến tôi bất giác rùng mình, gai ốc nổi rần rần dọc hai cánh tay.

Nếu như nhiệt độ ngoài trời Sài Gòn vào một buổi trưa đầu tháng là ba mươi lăm độ C ngột ngạt khói bụi, không gian mở của cụm bàn marketing là hai mươi lăm độ mát mẻ dễ chịu, thì căn phòng kế toán này chắc chắn đang được cài đặt ở mức mười tám độ âm u, lạnh lẽo không khác gì một hầm trữ đông thực phẩm đông lạnh dài ngày.

Sự lạnh lẽo không chỉ đến từ hai chiếc máy điều hòa công suất lớn đang gầm gừ phả gió liên tục trên trần, mà nó toát ra từ chính bầu không khí tĩnh mịch đến nghẹt thở bên trong. Xung quanh phòng, những chiếc tủ sắt đựng tài liệu cao sát trần nhà chứa hàng trăm chiếc cặp càng cua đóng gáy xanh, đỏ, đen. Tất cả đều được dán nhãn theo năm, theo quý, xếp thẳng tắp, ngay ngắn đến từng milimét như một đội quân đang đứng nghiêm chào cờ. Ở đây tuyệt nhiên không có tiếng nhạc lofi du dương phát ra từ tai nghe của ai đó, không có những bịch bánh tráng trộn hay ly trà sữa cắm dở ống hút, càng không có những tiếng thì thầm rúc rích bàn tán xem trưa nay ăn bún bò hay cơm tấm. Không gian chỉ tràn ngập âm thanh khô khốc của những ngón tay gõ thoăn thoắt trên cụm phím số bên phải bàn phím, tiếng lật giấy *xoạt xoạt* đều đặn và thỉnh thoảng là tiếng dập ghim vang lên đanh gọn: *Cạch! Cạch!*, sắc lạnh như tiếng lưỡi dao máy chém chém xuống bàn gỗ.

Ngồi sau chiếc bàn làm việc lớn nhất đặt ở góc trong cùng, đối diện thẳng với cửa ra vào, là chị Nguyễn Thu Hạnh.

Chị Hạnh là Trưởng phòng Kế toán kiêm phụ trách hành chính tổng hợp của Sao Chổi. Trong suốt ba năm làm mưa làm gió ở công ty, chị đã được toàn thể nhân viên từ cấp thực tập sinh cho đến các trưởng bộ phận tôn kính gắn cho một danh xưng bất hủ: “Cửa khẩu biên giới tài chính”. Bất kỳ đồng tiền nào muốn chảy ra khỏi tài khoản của công ty đều phải bước qua cửa ải của chị. Chị Hạnh không bao giờ to tiếng, không quát tháo, khuôn mặt lúc nào cũng giữ một vẻ điềm tĩnh đến rợn người. Nhưng sự chính xác tuyệt đối đến từng đơn vị đồng lẻ và đôi mắt sắc lẹm ẩn sau gọng kính kim loại màu xám titan của chị có thể bóp nghẹt, nghiền nát bất kỳ giấc mơ thanh toán bừa bãi hay những chứng từ ma số liệu nào.

Tôi hít sâu một hơi để lấy lại bình tĩnh, nén cơn ớn lạnh đang chạy dọc sống lưng, rón rén bước từng bước êm ái trên sàn thảm nỉ tới trước mép bàn làm việc của chị. Tôi nở một nụ cười rạng rỡ, cầu hòa và thân thiện nhất trần đời:

“Dạ, em chào chị Hạnh ạ! Sáng nay phòng mình mát mẻ quá chị ha. Em gửi chị bộ hồ sơ phiếu đề nghị hoàn ứng chi phí phần mềm marketing em vừa thanh toán sáng nay để phục vụ cho chiến dịch quý bốn...”

Chị Hạnh không hề ngẩng đầu lên ngay. Bàn tay trái của chị giữ chặt một mép chứng từ thuế, trong khi các ngón tay của bàn tay phải đang bay lượn thoăn thoắt trên chiếc máy tính cầm tay Casio màu xám đã mòn vẹt các phím số. Tiếng bấm phím phát ra liên thanh: *tách tách tách tách* giòn giã và nhịp nhàng như tiếng đồng hồ quả lắc.

Chị bấm phím dấu bằng thật mạnh: *Cạch!*

Màn hình máy tính hiện ra một con số dài dằng dặc. Lúc này, chị mới từ tốn với tay lấy miếng khăn lau mềm lau nhẹ gọng kính, tháo kính ra đặt xuống mặt bàn, rồi ngước lên nhìn tôi. Đôi mắt chị phẳng lặng, sâu thẳm và lạnh tanh như mặt hồ nước đóng băng giữa mùa đông, không gợn lên một chút cảm xúc nào.

“Để lên bàn đi Hoàng.”

Giọng chị trầm, chậm rãi, âm lượng vừa đủ nghe nhưng độ lạnh thì vượt xa cả luồng gió điều hòa đang thổi thẳng vào gáy tôi.

Tôi nuốt nước bọt, hai tay kính cẩn cầm xấp giấy A4 đặt ngay ngắn xuống khoảng trống duy nhất trên mặt bàn của chị, các ngón tay khép nép rút về phía sau như một đứa học sinh tiểu học nộp sổ liên lạc có điểm kém cho phụ huynh.

Chị Hạnh đeo kính lại cẩn thận, ngón tay thon dài với lấy cây bút lông kim màu đỏ thẫm cắm trong chiếc ống bút bằng kim loại. Chị kéo tờ phiếu đề nghị hoàn ứng và hóa đơn điện tử về phía mình. Ánh mắt chị bắt đầu lướt qua từng dòng chữ, từng con số, từ trên xuống dưới, từ trái sang phải, với tốc độ và sự chuẩn xác không khác gì một chiếc máy quét mã vạch ở cổng an ninh sân bay quốc tế.

Chưa đầy ba giây sau, đôi lông mày lá liễu được tỉa tót cẩn thận của chị khẽ nhíu lại. Vết nhăn nhỏ xíu xuất hiện giữa trán chị như một điềm báo chẳng lành.

“Hoàng này.”

“Dạ, em nghe đây chị Hạnh!” Tôi sốt sắng đáp, cố giữ cho giọng mình thật tươi tỉnh.

“Cái phần mềm này em mua lúc mấy giờ?”

“Dạ... khoảng hơn chín giờ rưỡi sáng nay một chút ạ. Em thấy tuần tới chiến dịch bắt đầu chạy thử nghiệm rồi, bên em cần số liệu gấp để phân tích từ khóa đối thủ, sợ không kịp tiến độ nên em chủ động quẹt thẻ cá nhân thanh toán luôn ạ.” Tôi cố tình nhấn mạnh thật rõ cụm từ “kịp tiến độ” và “chủ động”, hy vọng chị sẽ nhìn thấy sự sốt sắng vì việc chung của tôi mà châm chước cho vài thủ tục lặt vặt.

Thế nhưng, khóe môi chị Hạnh không hề nhếch lên lấy một milimét. Chị khẽ lắc đầu, ngón trỏ gõ nhẹ hai tiếng cộc cộc lên mặt giấy A4:

“Thứ nhất, hóa đơn này xuất cho ai?”

“Dạ... xuất cho em ạ. Tên em là Nguyen Minh Hoang ghi rõ ở góc phải kìa chị.”

“Tên em?” Chị Hạnh nâng tông giọng lên nửa nốt. Cây bút lông kim màu đỏ trong tay chị bất ngờ vung lên. Một đường gạch chéo sắc lẹm, dứt khoát và đỏ lòm xé toạc góc trên cùng bên phải của tờ hóa đơn in. “Em là công ty hả Hoàng? Hay em là một pháp nhân độc lập có chức năng kinh doanh dịch vụ truyền thông quảng cáo liên kết với Sao Chổi? Quy chế quản lý tài chính nội bộ ban hành từ đầu năm ghi rất rõ ở Điều 12, Khoản 3: Mọi chi phí hợp lý của công ty bắt buộc hóa đơn chứng từ phải mang tên người mua là Công ty Cổ phần Sao Chổi. Em để tên cá nhân em như thế này, cơ quan thuế nào chấp nhận cho công ty đưa khoản hơn hai triệu này vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hả em?”

Mồ hôi lạnh bắt đầu lấm tấm túa ra sau gáy tôi, thấm vào cổ áo sơ mi: “Nhưng... nhưng mà chị ơi, trên cái trang web nước ngoài đó, khi em chọn hình thức thanh toán bằng thẻ tín dụng cá nhân, hệ thống của tụi nó tự động trích xuất thông tin chủ thẻ để điền vào phần tên người mua, em đâu có can thiệp sửa bằng tay được đâu...”

“Đấy là việc của em khi đăng ký tài khoản!” Chị Hạnh lạnh lùng ngắt lời tôi, không cho tôi có cơ hội giải thích thêm nửa lời. Ngòi bút đỏ lại lướt xuống phía dưới tờ giấy, vẽ thêm một vòng tròn to tướng, mực đỏ thấm đẫm qua cả mặt sau: “Thứ hai, mã số thuế của công ty đâu? Địa chỉ trụ sở chính đăng ký kinh doanh của công ty đâu? Hóa đơn thương mại điện tử xuyên biên giới nếu không có thông tin pháp nhân đầy đủ tại Việt Nam thì lấy căn cứ pháp lý gì để giải trình với cơ quan thuế khi họ thanh tra chi phí khấu trừ thuế giá trị gia tăng?”

Tôi nuốt nước bọt đánh ực một cái, cổ họng bắt đầu khô khốc như có cát nghẽn lại: “Dạ cái đó... em tưởng... em tưởng là chỉ cần in hóa đơn điện tử kèm theo cái sao kê tin nhắn trừ tiền thực tế từ ngân hàng là đủ chứng minh dòng tiền rồi ạ...”

“Em tưởng?”

Chị Hạnh đặt cây bút đỏ xuống bàn đánh *cạch* một tiếng. Âm thanh va chạm giữa thân bút nhựa và mặt bàn gỗ không quá lớn, nhưng trong không gian tĩnh mịch của phòng kế toán, nó vang lên như một tiếng sét giữa trời quang, làm sống lưng tôi tê dại đi một nửa.

Hai cô nhân viên kế toán ngồi ở hai bàn bên cạnh thậm chí còn không thèm ngẩng đầu lên, dường như đã quá quen thuộc với màn “xét xử” này, ngón tay họ vẫn tiếp tục gõ phím đều đặn như những cỗ máy vô cảm.

Chị Hạnh ngả toàn bộ lưng ra chiếc ghế xoay giám đốc, đan hai bàn tay vào nhau đặt trên mặt bàn, nhìn thẳng vào mặt tôi bằng ánh mắt nghiêm khắc của một vị chánh án đang chuẩn bị đọc bản án tuyên phạt:

“Thế chị hỏi em điều quan trọng nhất: Giấy đề xuất phê duyệt mua sắm trước ngày phát sinh chi phí đâu? Tờ trình nhu cầu sử dụng công cụ đâu? Chữ ký phê duyệt của anh Tuấn với tư cách Trưởng bộ phận đâu? Và quan trọng nhất: Chữ ký duyệt chi của sếp Dũng đâu?”

“Dạ... sáng nay em thấy việc gấp quá,” giọng tôi bắt đầu lí nhí như tiếng dế kêu dưới gầm giường, hai bàn tay tôi đan chặt vào nhau sau lưng, “em sợ sếp Dũng đang bận họp với bên đối tác, vào xin chữ ký thì phiền sếp nên em tính quẹt trước cho xong việc rồi xin chữ ký bổ sung sau vào chiều nay ạ...”

Chị Hạnh khẽ thở dài một tiếng, nhưng ánh mắt thì không hề mềm đi chút nào:

“Hoàng, em vào Sao Chổi làm việc được hơn một năm rồi, đúng không? Em không phải là đứa thực tập sinh lơ ngơ ngày đầu tiên bước chân qua cánh cửa công ty. Em nghĩ công ty này là cái chợ vỡ hay sao mà cứ hễ thích cái gì, thấy cái gì hay ho là tự tiện móc ví ra quẹt thẻ, rồi cầm cái tờ giấy in tiếng Tây tiếng u này vào đây vứt lên bàn bắt phòng kế toán phải giải ngân trả tiền lại cho em?”

“Em... em thật sự chỉ muốn đẩy nhanh tiến độ KPI cho phòng marketing thôi mà chị...” Tôi cố vớt vát chút lý lẽ cuối cùng, nhưng nghe nó thảm hại và yếu ớt đến cùng cực.

“Muốn nâng cao KPI thì lại càng phải làm đúng quy trình pháp lý!” Giọng chị Hạnh đanh lại, từng từ từng chữ như những chiếc đinh thép ghim thẳng vào trán tôi. “Quy tắc quản trị tài chính cơ bản nhất của một doanh nghiệp là gì? Bất kỳ khoản chi nào vượt quá năm trăm ngàn đồng đều bắt buộc phải lập tờ trình phê duyệt, ghi rõ mục đích sử dụng, thời gian khấu hao, hiệu quả kinh tế dự kiến mang lại, phải được trưởng bộ phận ký nháy xác nhận và giám đốc ký duyệt TRƯỚC KHI phát sinh giao dịch tiền bạc. Em làm ngược toàn bộ quy trình, tiền trảm hậu tấu, tự tiện chi tiêu theo cảm tính cá nhân, giờ em đem một đống sai phạm về mặt chứng từ này vào đây bắt tôi phải ký duyệt để hợp thức hóa cái sai của em à?”

Tôi cúi gằm mặt xuống, nhìn chằm chằm vào mũi giày tây đã sờn mép của mình, không dám ngước lên nhìn thẳng vào đôi mắt sắc bén sau gọng kính kia nữa.

“Hôm nay chị châm chước duyệt cho em một khoản hơn hai triệu đồng này,” chị Hạnh tiếp tục nói, giọng điệu sắc sảo không chừa một khe hở, “thì ngày mai cậu Khải bên phòng kinh doanh cũng tự ý dẫn khách đi ăn nhậu ở nhà hàng sang trọng, rồi sáng hôm sau cầm một cái hóa đơn viết tay nhàu nát về đây đòi kế toán trả tiền, lúc đấy chị lấy cái quyền gì để từ chối cậu ta? Chị ăn nói thế nào với ban giám đốc? Ai sẽ là người đứng ra chịu trách nhiệm trước đoàn thanh tra thuế khi họ gạt bỏ toàn bộ chi phí này và phạt truy thu doanh nghiệp?”

Nói đoạn, chị Hạnh cầm lại cây bút lông kim màu đỏ. Bằng một động tác dứt khoát không có lấy một phần mười giây do dự, chị viết hoa một dòng chữ thật to, đè ngang qua toàn bộ phần nội dung thanh toán của tờ phiếu hoàn ứng: **TỪ CHỐI DUYỆT**. Phía dưới, chị ký roẹt một chữ ký sắc cạnh kèm theo ngày tháng hôm nay, rồi đẩy xấp giấy ngược về phía mép bàn nơi tôi đang đứng trơ như một khúc gỗ.

“Hồ sơ này hoàn toàn không hợp lệ về mặt hình thức lẫn quy trình, chị thẳng thừng từ chối giải ngân. Khoản hai triệu hơn này em tự bỏ tiền túi ra mà chịu trách nhiệm với sự tùy hứng và thiếu kỷ luật của bản thân. Và chị nói luôn cho em biết điều này,” chị Hạnh dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào mắt tôi, ánh nhìn mang theo một sức nặng ngàn cân khiến lồng ngực tôi nghẹn lại, “đến kỳ đánh giá thi đua cuối năm, điểm số của một nhân sự không chỉ đo đếm bằng mấy con số tương tác trên mạng xã hội, mấy cái lượt tiếp cận hay ba cái cú nhấp chuột đâu. Ý thức chấp hành quy trình nội bộ và tính kỷ luật về hóa đơn chứng từ tài chính chiếm tới ba mươi phần trăm tổng điểm đánh giá toàn diện. Những nhân viên có hành vi tự ý chi tiêu vô kỷ luật, coi thường quy chế như thế này, đừng hỏi tại sao phòng kế toán lại bỏ phiếu đánh tụt một bậc xếp loại khi xét duyệt danh hiệu Nhân viên xuất sắc.”

Câu nói cuối cùng của chị Hạnh giáng xuống không khác gì một gáo nước đá buốt giá dội thẳng từ đỉnh đầu xuống tận gót chân tôi.

Nhân viên xuất sắc? Tiền thưởng ba tháng lương? Tiền học phí cho Mai Anh? Tiền mua ngói mới, xi măng để trát lại cái mái nhà dột nát cho mẹ ở quê?

Tất cả những viễn cảnh tươi sáng, những dự định ấm áp vừa mới nhen nhóm le lói trong tâm trí tôi khi cầm ly cà phê sữa đá lúc sáng, bỗng chốc chao đảo dữ dội rồi sụp đổ tan tành như một tòa lâu đài cát trước sóng biển. Tôi nhìn dòng chữ **TỪ CHỐI DUYỆT** đỏ lòm, tươi rói như một vết chém rỉ máu trên tờ giấy A4 mà thấy ruột gan mình thắt lại từng khúc đau đớn.

Hơn hai triệu một trăm năm mươi ngàn đồng! Số tiền đó bằng cả nửa tháng tiền thuê phòng trọ của tôi ở Gò Vấp, bằng cả trăm bữa cơm trưa văn phòng gom lại. Vậy mà nó đã bay màu trong vòng chưa đầy năm phút ngắn ngủi, chỉ vì một phút bốc đồng muốn thể hiện tinh thần làm việc chuyên nghiệp. Không những thế, tôi còn tự tay bôi một vết mực đen to tướng vào cuốn sổ theo dõi kỷ luật của người phụ nữ quyền lực nhất nhì công ty này.

“Dạ... em hiểu rồi ạ. Em xin lỗi chị Hạnh, lần sau em sẽ làm đúng quy trình tờ trình trước ạ,” tôi lí nhí cất lời, hai tai nóng bừng, mặt đỏ gắt vì xấu hổ và ê chề.

“Cầm hồ sơ về đi. Rút kinh nghiệm cho sâu sắc vào.” Chị Hạnh không buồn nhìn tôi thêm một lần nào nữa, cúi đầu lật giở một xấp chứng từ ngân hàng dày cộp khác, ngón tay lại bắt đầu gõ lách cách trên máy tính Casio.

Tôi lủi thủi đưa hai tay nhặt lấy xấp giấy A4 bị gạch nát bấy bởi mực đỏ, cuộn tròn nó lại trong lòng bàn tay rồi quay lưng bước ra khỏi phòng kế toán.

Cánh cửa gỗ nặng nề khép lại sau lưng tôi. Luồng không khí ấm áp ngoài hành lang lập tức ùa vào người, nhưng trong lòng tôi lúc này thì hoang tàn, lạnh ngắt và tê tái không khác gì đêm ba mươi Tết của một kẻ phá sản. Vừa mất đứt một khoản tiền lớn oan uổng, vừa bị mắng té tát không vuốt kịp mặt, cái hào khí ngút trời, tư thế của một kẻ có mười hai triệu rưỡi trong tài khoản lúc mười giờ sáng bỗng chốc tụt dốc không phanh xuống tận đáy vực thẳm.

Tôi lê từng bước chân nặng trĩu như đeo chì quay trở lại cụm bàn làm việc của phòng marketing.

Vy lúc này đã uống được nửa ly matcha latte kem trứng, tâm trạng đang vô cùng phơi phới. Vừa thấy bóng tôi xuất hiện ở đầu vách ngăn, nó liền toe toét cười, vẫy vẫy chiếc ống hút dính đầy bọt kem:

“Sao rồi đại gia Hoàng? Chị Hạnh duyệt nhanh không? Kế toán hứa khi nào tiền về tài khoản? Cuối tuần này khao lẩu bò tưng bừng ăn mừng lương về được chưa anh trai?”

Tôi không buồn mở miệng trả lời. Cơ thể tôi như mất hết toàn bộ sinh lực, tôi thả phịch người xuống chiếc ghế xoay, quăng xấp giấy A4 nhàu nhĩ với những vệt mực đỏ chói lọi lên mặt bàn rồi ôm lấy đầu, hai tay vò nát mái tóc vừa mới vuốt keo gọn gàng lúc sáng.

Anh Tuấn liếc mắt nhìn qua chữ “TỪ CHỐI DUYỆT” to tướng viết bằng bút lông kim đỏ, chỉ biết khẽ lắc đầu, thở dài một hơi đầy vẻ thông cảm sâu sắc:

“Anh đã bảo mày rồi mà không nghe. Đụng vào ai ở cái công ty này thì đụng, chứ đụng vào chị Hạnh thì hồ sơ phải chuẩn chỉ từng dấu chấm, dấu phẩy, tờ trình phải đi trước chi tiêu ít nhất ba ngày làm việc thì may ra mới sống sót qua ải được em ơi. Coi như bài học đầu đời về quy trình tài chính doanh nghiệp vậy.”

Cơn đau mất hơn hai triệu mốt vẫn đang cào xé từng khúc ruột của tôi. Tôi còn chưa kịp định thần lại, chưa kịp tiêu hóa hết nỗi cay đắng ê chề này thì chiếc điện thoại đặt ngay cạnh cuốn sổ tay trên bàn bỗng nhiên giật nảy lên, rung lên bần bật một tràng dài.

*Ting ting!*

Lại là cái âm thanh quen thuộc của ứng dụng ngân hàng số. Nhưng lần này, nó không phải là tiếng chuông thiên đường nữa, mà là tiếng chuông báo tử từ địa ngục vang lên xé toạc màng nhĩ tôi.

Một dòng thông báo màu đỏ xuất hiện sừng sững trên màn hình khóa:

*Biến động số dư: -1.800.000 VND. Vào lúc 10:15. Giao dịch: VECTOR PRO ANNUAL SUBSCRIPTION. Tự động gia hạn dịch vụ năm tiếp theo.*

Hai mắt tôi trợn tròn đến mức suýt lọt tròng ra ngoài. Tim tôi đập thình thịch, đập loạn xạ trong lồng ngực như muốn nhảy vọt ra khỏi cuống họng, hai bên tai lùng bùng như vừa có một quả pháo cối phát nổ ngay sát bên cạnh. Tôi run rẩy vồ lấy chiếc điện thoại, mở ứng dụng ngân hàng lên để kiểm tra lại lịch sử giao dịch bằng đôi bàn tay đang co giật nhẹ.

Vector Pro!

Một ký ức kinh hoàng từ sâu thẳm trong tiềm thức tôi bỗng nhiên sống dậy rõ mồn một. Đúng một năm trước, vào đúng cái tuần lễ đầu tiên tôi chân ướt chân ráo bước vào Công ty Cổ phần Sao Chổi với tư cách là một nhân viên marketing thử việc, tôi từng đăng ký một gói dùng thử miễn phí bảy ngày trên một trang web cung cấp tài nguyên đồ họa nước ngoài để tải vài mẫu banner quảng cáo gấp cho kịp buổi thuyết trình ra mắt. Khi đăng ký dùng thử, hệ thống bắt buộc phải liên kết thẻ thanh toán quốc tế và có một dòng chữ nhỏ li ti màu xám ở tận đáy trang: “Gói cước sẽ tự động gia hạn theo năm nếu không hủy trước khi hết hạn dùng thử”.

Tôi đã hoàn toàn, triệt để, tuyệt đối quên bẵng mất sự tồn tại của cái tài khoản chết tiệt đó suốt ba trăm sáu mươi lăm ngày qua. Và hôm nay, đúng ngày tròn một năm, đúng vào cái ngày tài khoản của tôi vừa nhận lương và có đủ số dư, hệ thống tự động của bọn họ đã lạnh lùng quét thẻ và trừ thẳng một triệu tám trăm ngàn đồng tiền phí duy trì dịch vụ cho cả một năm tiếp theo.

Mười hai triệu năm trăm ngàn đồng tiền lương tháng.

Trừ hai trăm năm mươi ngàn tiền nước buổi sáng đãi cả phòng.

Trừ hai triệu một trăm năm mươi ngàn tiền mua phần mềm từ khóa bị chị Hạnh gạch chéo từ chối hoàn ứng.

Trừ tiếp một triệu tám trăm ngàn tiền gia hạn phần mềm đồ họa trên trời rơi xuống.

Tổng cộng, chỉ trong vòng chưa đầy một buổi sáng bắt đầu chuỗi vung tay tiêu xài, tài khoản của tôi đã bốc hơi không một dấu vết hơn bốn triệu hai trăm ngàn đồng. Hơn một phần ba tháng lương cày cuốc, đổ mồ hôi sôi nước mắt đã tan thành mây khói giữa buổi sáng Sài Gòn. Giấc mơ gom tiền gửi về cho Mai Anh đóng học phí, giấc mơ lợp lại mái ngói kiên cố cho mẹ ở quê bỗng nhiên bay xa tít tắp, xa vời vợi như khoảng cách từ trụ sở Công ty Sao Chổi này lên tận sao Hỏa.

Tôi buông thõng hai tay, gục hẳn đầu xuống mặt bàn gỗ ép lạnh ngắt. Tôi chỉ ước gì lúc này sàn nhà bỗng nhiên nứt ra một cái hố sâu vô tận để tôi chui tọt xuống đó, biến thành một hạt bụi vô hình biến mất vĩnh viễn khỏi cái thế giới công sở đầy rẫy bất trắc này.

Đúng lúc ấy, khi trán tôi đang áp sát vào mặt bàn, tầm mắt tôi vô tình va phải một vật thể lạ dán ngay ngắn ở góc dưới cùng bên phải màn hình máy tính của mình.

Đó là một mẩu giấy ghi chú hình vuông màu vàng neon chói lọi, nổi bật rực rỡ trên nền nhựa đen của viền màn hình, được dán vào đó từ lúc nào mà tôi không hề hay biết. Trên mặt giấy, những dòng chữ viết tay bằng mực bút bi nước màu xanh thẫm hiện lên vô cùng sắc sảo, dứt khoát, thẳng hàng và nắn nót đến từng nét móc – nét chữ quen thuộc không thể lẫn vào đâu được của Linh bên phòng thiết kế:

*“Phòng thiết kế thông báo ngưng nhận việc nếu marketing tiếp tục gửi brief bằng miệng.”*