Lời mời gọi mở rộng

Phòng họp kính của Mai Thanh Vy nằm trên tầng hai mươi mốt của một tòa cao ốc tài chính tại trung tâm Quận 1. Không gian nơi đây phả ra luồng hơi lạnh buốt giá và vô trùng, một thứ khí quyển tách biệt tuyệt đối, đối lập hoàn toàn với nắng gió bazan nồng nàn, thô ráp mà Khôi vừa rời khỏi tối qua.

Mới chỉ mười hai tiếng trước, Khôi và Lâm còn ngồi co ro dưới mái hiên sau cơn mưa của nhà ông Hậu ở buôn Cư M’Rao. Khi ấy, bóng tối cao nguyên đổ sụp xuống những rẫy cà phê bạt ngàn, và mùi đất ẩm sực lên nồng nã sau trận bão quét. Dưới ánh đèn dầu chập chờn, họ đã cùng nhau vít chiếc cần trúc cong vút, chuyền tay nhau ché rượu cần sóng sánh men lá rừng cay nồng cùng già Ama H’Rin, anh Y Bih và những người nông dân Ê-đê mộc mạc. Những đôi bàn tay thô ráp, nứt nẻ vì nhựa cây và mưa dầm đã nắm chặt lấy tay Khôi, trao trọn niềm tin mù quáng lẫn thiêng liêng vào lời hứa phục hưng giống cà phê sẻ cổ.

Thế nhưng giờ đây, dấu vết của đại ngàn chỉ còn hiện diện một cách lạc lõng trên vạt áo sơ mi sợi thô bạc màu của Khôi: một vệt bùn đỏ khô quắt bám chặt nơi gấu áo chưa kịp giặt sạch, và dưới khóe móng tay Lâm vẫn còn hằn lại chút bụi đất khô cằn của những triền đồi đất đỏ. Chuyến bay sớm cất cánh lúc sáu giờ sáng từ phi trường Buôn Ma Thuột đã bốc cả hai ra khỏi lòng cao nguyên mây mù bảng lảng, ném xộc họ vào lòng đô thị ngột ngạt với tiếng còi xe inh ỏi và những bức tường bê tông xám xịt. Chiếc taxi chạy vội vã từ Tân Sơn Nhất đã đưa họ thẳng đến tòa tháp bọc kính phản quang này, nơi các quyết định không được đo đếm bằng những giọt mồ hôi trên nương rẫy, mà bằng những con số vô cảm trên bảng tính dòng tiền.

Bên trong phòng họp, hệ thống điều hòa không khí trung tâm phả gió đều đặn ở mức mười chín độ C, tạo nên một thứ âm thanh rì rầm đơn điệu như tiếng thở của một cỗ máy khổng lồ. Hứa Bảo Ngọc đã ngồi sẵn ở góc bàn từ trước đó nửa tiếng. Trên người cô là chiếc áo sơ mi đen tuyền thẳng thớm, cổ cồn cài kín, mái tóc đen nhánh được cột cao gọn gàng sau gáy để lộ gương mặt thanh tú nhưng mệt mỏi. Đôi mắt thâm quầng và những sợi tơ máu mảnh li ti trong tròng mắt tố cáo chuỗi đêm thức trắng liên tiếp của cô tại xưởng thí nghiệm Tú Xương, nơi cô phải tự tay tháo rời từng cụm đĩa xay, cân chỉnh độ mịn vi sai của từng hạt bột và xử lý những rắc rối vận hành thường nhật của quán. Trước mặt mỗi người là một ly nước lọc cắm lát chanh vàng mỏng dính đọng hơi nước mờ mịt, đặt cạnh một tập tài liệu kẹp bìa da đen bóng loáng, dập nổi logo mạ bạc sắc lạnh của quỹ đầu tư mạo hiểm do Mai Thanh Vy đại diện.

Mai Thanh Vy ngồi ở vị trí chủ tọa, ngay ngắn và bất động như một bức tượng điêu khắc. Khác xa với vẻ phong trần, bụi bặm và đôi phần xơ xác của ba người sáng lập trẻ tuổi, nữ nhà đầu tư toát lên vẻ sắc sảo không một chút tì vết trong bộ âu phục may đo bằng vải len xám tro cao cấp. Chiếc đồng hồ Cartier Santos bằng thép không gỉ sáng lấp lánh nơi cổ tay mảnh khảnh của cô mỗi khi ngón tay khẽ gõ nhẹ xuống mặt bàn kính cường lực. Vy đưa tay đẩy nhẹ gọng kính mắt mèo viền titan, ánh mắt sau tròng kính trong suốt lướt qua ba người đối diện. Đó là một ánh nhìn đa tầng: vừa có sự tán thưởng sâu kín dành cho những kẻ sống sót sau giông bão, vừa chất chứa sự thực dụng sắc lạnh và tính thúc bách không thể trì hoãn của một nhà tư bản sành sỏi.

Không một lời xã giao thừa thãi, không một câu hỏi thăm về chuyến bay hay giấc ngủ chập chờn của họ, Mai Thanh Vy đặt hai bàn tay đan vào nhau lên mặt bàn, rồi dùng đầu ngón tay đẩy tập hồ sơ dày cộp về phía trung tâm. Âm thanh khô khốc của tập bìa da nện xuống mặt kính cường lực vang lên đanh gọn như một tiếng búa gõ mở phiên tòa.

"Chúc mừng các bạn đã khóa được bốn mươi mốt phẩy hai héc-ta ở Cư M'Rao," Vy mở lời, giọng nói rành rẽ, đều đặn và chuẩn xác như nhịp đập của một chiếc đồng hồ bấm giờ điện tử. "Đó là một chiến thắng thực địa phi thường. Các bạn đã dùng sự liêm chính và mồ hôi để chặt đứt một xúc tu thu mua của Vũ Thành Đạt ngay tại cứ địa vững chắc nhất của hắn. Nhưng trên thương trường thực tế, thắng lợi ở khâu cung ứng mà không có năng lực chế biến tương xứng thì chẳng khác nào các bạn vừa vất vả mang về nhà một quả bom nổ chậm."

Vy dùng ngón trỏ gõ nhẹ lên dòng chữ in đậm trên trang bìa tập tài liệu: *DỰ ÁN ĐẦU TƯ TRUNG TÂM RANG XAY VÀ ĐÓNG GÓI TIÊU CHUẨN XUẤT KHẨU BẢN ĐỎ — GIAI ĐOẠN 1*.

"Bốn trăm tấn quả tươi mà mười hai hộ dân cam kết bán cho các bạn, sau khi sơ chế ướt và phơi trên giàn bạt theo đúng tiêu chuẩn khắt khe của Bảo Ngọc, sẽ tương đương với khoảng bảy mươi đến tám mươi tấn nhân xanh đặc sản," Vy nhìn thẳng vào mắt Khôi, ánh mắt xoáy sâu như muốn bóc trần từng lớp suy tính trong đầu anh. "Các bạn định giải quyết tám mươi tấn nhân xanh đó bằng cái gì? Bằng chiếc máy rang mẫu năm trăm gram của Bảo Ngọc đặt trong góc phòng thí nghiệm ẩm thấp ở Tú Xương? Hay đem toàn bộ số hạt ấy đi thuê các xưởng rang gia công trôi nổi ở Bình Dương và Dĩ An? Các bạn có sẵn sàng phó mặc bí quyết sơ chế, biểu đồ kiểm soát nhiệt độ và toàn bộ công sức của bà con cho những người làm thuê ngoài, chưa kể đến nguy cơ bị tráo đổi hạt xô phẩm cấp thấp, bị rò rỉ hồ sơ rang độc quyền cho đối thủ cạnh tranh? Hay là các bạn định đợi đến khi mùa mưa dầm năm sau ập tới, kho trữ tạm của ông Năm Sang bắt đầu ẩm mốc, bốc mùi lên men thối, rồi ngậm đắng nuốt cay mang toàn bộ số hạt đạt chuẩn tám mươi tư điểm SCA bán tháo làm cà xô loại ba cho chính mạng lưới của Đại Nguyên với mức giá mạt hạng ba mươi nghìn đồng một ký?"

Từng lời, từng chữ của Mai Thanh Vy rơi xuống bầu không khí buốt lạnh của phòng họp, găm trúng vào nỗi trăn trở cồn cào đã bám riết lấy Khôi suốt chặng đường bay từ Đắk Lắk về thành phố. Anh siết chặt quai chiếc ba lô sờn chỉ đặt dưới chân, im lặng lắng nghe.

Vy lật mở trang đầu tiên của tập tài liệu. Trên mặt giấy láng bóng hiện ra bản vẽ phối cảnh 3D sắc nét của một khu nhà xưởng công nghiệp hiện đại, tọa lạc trên khu đất rộng một nghìn mét vuông tại vành đai ngoại ô thành phố Buôn Ma Thuột. Những mảng kính lấy sáng, hệ thống ống thông gió bằng thép mạ kẽm sáng loáng và các phân khu chức năng được bố trí khoa học theo quy trình một chiều.

"Bản kế hoạch này có tổng mức đầu tư dự toán là năm tỷ đồng," Vy tiếp tục, thanh âm vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh đến tàn nhẫn. "Trọng tâm của dự án không phải là xây một cái kho chứa gạch ngói đơn sơ, mà là thiết lập một trung tâm chế biến sâu, rang xay và đóng gói hoàn chỉnh, đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm quốc tế HACCP và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000. Xưởng sẽ bao gồm một khu vực tiếp nhận nhân xanh có kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ nghiêm ngặt bằng hệ thống điều hòa công nghiệp; một phòng làm sạch bụi, tách vỏ trấu và tạp chất; một hệ thống máy phân loại màu quang học tự động dùng camera CCD độ phân giải cao để loại bỏ tuyệt đối các hạt đen, hạt vỡ, hạt sâu mọt; một phòng rang độc lập hoàn toàn để ngăn ngừa nhiễm chéo mùi khói vào hạt thành phẩm; và cuối cùng là phòng đóng gói vô trùng đạt chuẩn phòng sạch cấp độ mười nghìn, trang bị hệ thống van xả khí trơ nitơ tự động để bảo quản hương vị hạt trong môi trường yếm khí tuyệt đối."

Khôi đưa tay đón lấy tập hồ sơ, lật từng trang giấy dày cộp. Những thuật ngữ kỹ thuật, sơ đồ luồng di chuyển của nguyên liệu, hệ thống thu hồi bụi cyclone, cấu trúc vách ngăn panel cách nhiệt chống cháy, và mặt sàn phủ ba lớp sơn epoxy tự phẳng chống bám khuẩn hiện ra rõ ràng dưới những con số đo đạc chi tiết đến từng milimét. Mọi thứ được thiết kế dựa trên tiêu chuẩn khắt khe nhất của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm xuất khẩu.

"Tại sao bắt buộc phải là HACCP và ISO 22000 ngay vào lúc này, thưa chị?" Khôi ngước lên hỏi. Giọng anh khàn đặc đi vì thiếu ngủ và vì sự chênh lệch áp suất không khí của chuyến bay ban sáng. "Chi phí tư vấn, xây dựng hạ tầng và duy trì đánh giá thường niên cho hai chứng chỉ này vô cùng đắt đỏ. Tại sao chúng ta không thể bắt đầu với giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn thông thường của địa phương, rồi sau đó nâng cấp dần khi có lợi nhuận?"

"Không," Vy đáp dứt khoát, thanh âm đanh lại không để lộ một khe hở nào cho sự nhân nhượng. "Nếu mục tiêu cuộc đời các bạn chỉ là bán lẻ vài ký cà phê rang mộc mỗi ngày cho các bạn trẻ thích sống ảo ở các quán làn sóng thứ ba quanh khu vực Quận 1 và Quận 3, các bạn làm thế nào cũng được. Thậm chí các bạn rang bằng chảo gang trên bếp củi người ta vẫn khen là mộc mạc, đậm chất hoài niệm. Nhưng nếu muốn bước chân vào cuộc chơi bán buôn quốc tế, nếu muốn các nhà nhập khẩu sành sỏi và đầy định kiến từ Hamburg, Rotterdam, Tokyo hay Portland chịu ngồi vào bàn đàm phán một cách nghiêm túc, hai chứng chỉ này chính là tấm vé thông hành bắt buộc."

Cô hơi chồm người về phía trước, ánh mắt găm thẳng vào Khôi:

"Thế giới không thiếu cà phê ngon, Khôi ạ. Nhưng các công ty thu mua đa quốc gia sợ nhất là rủi ro pháp lý và an toàn thực phẩm. Không có HACCP, không có ISO 22000, các bạn vĩnh viễn chỉ là một cơ sở tiểu thủ công nghiệp làm hàng thủ công mỹ nghệ vùng miền. Đại diện của các tập đoàn rang xay quốc tế sẽ không bao giờ đặt bút ký một hợp đồng kỳ hạn trị giá hàng trăm nghìn đô la nếu họ nhìn thấy cà phê được đóng gói thủ công trong một căn phòng tường vôi bong tróc, ẩm mốc, nơi mà hạt cà phê có thể nhiễm nấm mốc Ochratoxin A hoặc tạp chất kim loại bất cứ lúc nào vì thiếu quy trình kiểm soát điểm tới hạn CCP. Các bạn muốn chơi ở sân chơi toàn cầu hay muốn mãi mãi quanh quẩn ở góc phố?"

Vy ngả người lại vào lưng ghế da êm ái, hai tay đan hờ trên đùi. Chiếc đồng hồ nơi cổ tay cô phản chiếu ánh đèn neon trên trần nhà thành một vệt sáng lạnh lẽo.

"Tôi không nói suông về những giấc mơ viển vông. Kế hoạch này đi kèm với một giải pháp tài chính cụ thể, thực tế và có tính khả thi cao. Tôi đề xuất kích hoạt điều khoản rót vốn giai đoạn hai của cá nhân tôi đã được ghi nhớ trong thỏa thuận hợp tác ban đầu. Tôi sẽ bơm thêm hai tỷ đồng tiền mặt vào tài khoản của Bản Đỏ dưới dạng vốn cổ phần, nâng tỷ lệ sở hữu của tôi lên mức tương ứng theo định giá mới của doanh nghiệp. Nhưng hai tỷ đồng tiền tươi thóc thật đó chỉ đủ để xây dựng phần cứng nhà xưởng, hoàn thiện phòng sạch và trang trải chi phí tư vấn chứng nhận."

Vy dừng lại đúng một nhịp thở. Bầu không khí trong phòng chùng xuống, căng thẳng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng rít khẽ khàng của luồng gió lạnh từ miệng điều hòa thổi qua lớp kính.

"Để sở hữu trái tim của toàn bộ nhà máy," Vy tiếp tục, giọng cô chậm rãi nhưng mang sức nặng ngàn cân, "công ty chúng ta sẽ phải sử dụng tư cách pháp nhân mới thành lập, sử dụng chính dự án khả thi này cùng với hợp đồng nguyên liệu Cư M'Rao để vay tín dụng ngân hàng thêm ba tỷ đồng nữa. Toàn bộ ba tỷ đồng vốn vay này sẽ được dùng cho một mục đích duy nhất: mở thư tín dụng nhập khẩu nguyên chiếc một dây chuyền máy rang công nghiệp công nghệ cao, công suất sáu mươi ký một mẻ từ nhà sản xuất hàng đầu tại Frankfurt, Cộng hòa Liên bang Đức."

Cô mở tiếp trang phụ lục kỹ thuật của tập hồ sơ, chỉ tay vào bản vẽ mặt cắt của một cỗ máy màu thép xám khổng lồ.

"Cỗ máy này tích hợp đầy đủ hệ thống đầu đốt gas điều biến vi sai, buồng đốt khí thải tuần hoàn triệt tiêu khói bụi, và phần mềm điều khiển trung tâm có khả năng sao chép chính xác hồ sơ nhiệt độ tới từng phần mười giây. Chỉ khi sở hữu cỗ máy sáu mươi ký một mẻ này, chúng ta mới có thể kéo chi phí tiêu hao khí đốt, chi phí điện năng và nhân công vận hành trên mỗi ký cà phê thành phẩm xuống mức tối ưu. Nếu các bạn tiếc tiền, chọn mua những chiếc máy rang mười hai ký hay hai mươi ký chắp vá do các xưởng cơ khí nhỏ lẻ trong nước tự chế, chi phí biến đổi trên từng ký thành phẩm sẽ nghiền nát biên lợi nhuận của Bản Đỏ ngay từ ngày đầu tiên bước vào các cuộc đấu thầu cung cấp hàng sỉ."

Khoản nợ ba tỷ đồng rơi tõm vào căn phòng họp kín như một khối đá tảng ném vào mặt hồ phẳng lặng.

Không một ai lên tiếng trong suốt hai phút đồng hồ. Âm thanh lật giở sột soạt của tập tài liệu kỹ thuật dưới tay Bảo Ngọc là thứ duy nhất phá vỡ sự im lặng ngột ngạt. Cô barista từng đại diện cho giới pha chế trẻ thi đấu tại các đấu trường quốc tế đang dán mắt vào từng thông số cơ khí của cỗ máy Đức. Đôi bàn tay vốn quen cầm tay nén tamper và ấm rót cổ ngỗng của cô khẽ miết lên sơ đồ truyền nhiệt của buồng rang. Trong đáy mắt sâu thẳm của Ngọc bùng lên một ngọn lửa đam mê chuyên môn mãnh liệt, thứ ánh sáng mà chỉ những người trót đem lòng tôn thờ sự hoàn hảo của từng giọt chiết xuất mới có thể thấu hiểu.

"Tôi đồng ý với chị Vy về khía cạnh công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật," Bảo Ngọc lên tiếng, phá tan bầu không khí trầm mặc. Giọng cô nhỏ nhẹ nhưng chắc nịch, mang theo uy quyền của một người kiểm soát chất lượng tuyệt đối. "Chiếc máy rang mẫu mười lăm ký mà chúng ta đang mượn ở phòng lab của trường đại học chỉ là giải pháp tình thế cho quán Tú Xương và vài đơn đặt hàng nhỏ lẻ. Gót chân Achilles của mọi dòng máy rang công suất nhỏ là sự thiếu ổn định về nhiệt lượng tích lũy giữa các mẻ rang liên tiếp. Khi chúng ta phải xử lý hàng tấn nhân xanh, việc đứng bên cạnh máy, dùng mắt thường nhìn qua kính thăm hạt, lắng nghe tiếng nổ lép bép bằng tai và điều chỉnh van gas thủ công bằng tay sẽ biến chất lượng thành một canh bạc đầy rủi ro."

Ngọc ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào Khôi và Lâm, dùng ngôn ngữ nhiệt động lực học để bảo vệ quan điểm của mình:

"Hạt cà phê Cư M'Rao sau bão có độ ẩm không hoàn toàn đồng đều giữa các lô thu hái khác nhau. Chiếc máy rang sáu mươi ký của Đức này sử dụng cấu trúc trống rang hai lớp bằng thép đúc đặc chủng, truyền nhiệt đối lưu cưỡng bức chiếm tới bảy mươi phần trăm tổng lượng nhiệt truyền vào hạt. Nó cho phép quạt hút kiểm soát luồng khí nóng một cách chuẩn xác, bóc tách lớp vỏ trấu lơ lửng ngay khi vừa tách ra khỏi nhân, ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng khói bị ám ngược vào hạt gây ra vị khét đắng khó chịu. Quan trọng hơn cả, hệ thống cảm biến hồng ngoại đo nhiệt độ bề mặt hạt kết hợp cùng phần mềm điều khiển sẽ lưu trữ toàn bộ đường cong RoR — tốc độ tăng nhiệt theo thời gian — của mẻ rang chuẩn Robusta Cư M'Rao Yellow Honey. Dù là mẻ thứ nhất lúc tám giờ sáng hay mẻ thứ mười lúc sáu giờ tối, cỗ máy đều có thể tái lập cấu trúc hương vị hoa quả chín, mật mía và hậu vị sô-cô-la đen đồng nhất đến từng phần trăm. Nó loại bỏ hoàn toàn yếu tố mệt mỏi hay sai sót chủ quan của thợ rang. Đối với tôi, việc đầu tư cỗ máy này không phải là hành vi phô trương xa xỉ, mà là con đường duy nhất để chúng ta giữ trọn danh dự và linh hồn cho hạt cà phê Cư M'Rao khi sản lượng tăng vọt từ vài tạ lên hàng chục tấn."

"Nghe thật bay bổng và lãng mạn về mặt lý thuyết hương vị, Bảo Ngọc ạ," một giọng nói khô khốc, lạnh lùng vang lên, cắt ngang lời cô như một nhát dao găm chém vào giữa bản hợp âm êm dịu.

Trần Quốc Lâm đẩy mạnh gọng kính cận đang trễ xuống sống mũi. Gương mặt người phụ trách tài chính của Bản Đỏ đanh lại, tái mét đi vì căng thẳng. Anh không buồn liếc nhìn những hình ảnh 3D bóng bẩy hay các thông số kỹ thuật tối tân trong tập hồ sơ của Vy. Thay vào đó, Lâm mở phắt chiếc laptop ThinkPad màu đen cũ kỹ đã tróc sơn bốn góc của mình, xoay màn hình hiển thị bảng tính Excel chi chít những cột số liệu màu xanh đỏ về phía giữa bàn họp.

Lâm giơ ngón tay trỏ run rẩy vì tức giận, chỉ thẳng vào biểu đồ cảnh báo dòng tiền mà anh đã thức trắng ba tiếng đồng hồ trên chuyến bay ban sáng để dựng lên từ dữ liệu kế toán thực tế.

"Tôi không bao giờ phản đối ước mơ về sự hoàn hảo trong từng tách cà phê của Ngọc, và tôi cũng chưa bao giờ dám phủ nhận tầm nhìn chiến lược vĩ mô của chị Vy," Lâm gõ đầu chiếc bút bi kim loại xuống mặt bàn kính cường lực, tạo nên những tiếng *cạch... cạch... cạch* chói tai. "Nhưng tôi yêu cầu tất cả chúng ta, với tư cách là những người đang gánh vác sự sống còn của một pháp nhân kinh doanh, hãy mở to mắt ra mà nhìn vào thực tế trần trụi của bảng cân đối kế toán này! Bản Đỏ vừa mới ngoi ngóp bò ra khỏi bùn lầy sau một trận bão lịch sử. Hãy nhớ lại xem chúng ta vừa phải trải qua những gì: trích tiền bồi hoàn hợp đồng cho khách hàng, hoàn trả tiền cọc cho các đại lý bán lẻ, thanh toán tiền công thợ dựng lại giàn phơi bị sập cho đội của anh Y Bih. Các bạn có biết số dư tiền mặt thực tế có thể sử dụng ngay trong tài khoản ngân hàng của Bản Đỏ lúc sáu giờ sáng nay là bao nhiêu không?"

Lâm phóng to một ô số liệu ở góc phải màn hình, nơi con số được bôi đỏ rực như một vết thương hở:

"Ba trăm mười hai nghìn bốn trăm năm mươi đồng! Đúng ba trăm mười hai nghìn lẻ bốn trăm năm mươi đồng tiền mặt! Chúng ta thậm chí còn chưa đủ tiền để đổ xăng cho chuyến xe tải chở nguyên liệu mẫu tuần tới!"

Lâm hít một hơi sâu, lồng ngực phập phồng sau lớp áo sơ mi bạc phếch:

"Và trong bối cảnh kiệt quệ đó, chị Vy ngồi đây đề xuất chúng ta gánh thêm một khoản nợ tín dụng ba tỷ đồng! Hãy nhớ cho: Bản Đỏ là một doanh nghiệp khởi nghiệp nông nghiệp chưa đầy một năm tuổi đời. Tài sản cố định có giá trị pháp lý để thế chấp của chúng ta là gì? Chiếc máy pha cà phê hai họng đã khấu hao một nửa ở quán Tú Xương chăng? Để một ngân hàng thương mại chịu giải ngân ba tỷ đồng vốn vay trung hạn kỳ hạn năm năm cho một công ty không có tài sản bất động sản bảo đảm, mức lãi suất ưu đãi thấp nhất trong năm đầu tiên cũng phải từ mười phẩy năm phần trăm, sau đó sẽ thả nổi theo biên độ thị trường cộng thêm từ ba đến bốn phần trăm mỗi năm. Hãy làm một phép toán tiểu học: mỗi tháng, số tiền gốc cố định chúng ta phải trả đều đặn cho ngân hàng là năm mươi triệu đồng. Cộng thêm tiền lãi phát sinh từ mười lăm đến mười tám triệu đồng nữa tùy theo dư nợ giảm dần. Tổng áp lực thanh toán nợ nần đè nặng lên cổ Bản Đỏ sẽ là hơn sáu mươi lăm triệu đồng mỗi tháng!"

Lâm chồm hẳn người qua mặt bàn, ánh mắt tóe lửa nhìn thẳng vào Mai Thanh Vy:

"Hơn sáu mươi lăm triệu đồng tiền mặt phải được chuyển khoản vào tài khoản trích nợ tự động của ngân hàng vào đúng ngày hai mươi lăm hàng tháng! Không được phép chậm một ngày, không được thiếu một xu lẻ, bất kể ngoài trời mưa hay bão, bất kể hạt cà phê Cư M'Rao có rang ra được hay nằm mốc meo trong kho, bất kể đối tác có chịu thanh toán tiền hàng hay chây ỳ công nợ! Và cái thòng lọng đó sẽ bắt đầu siết chặt vào cổ chúng ta ngay trong tháng đầu tiên sau khi ngân hàng giải ngân nhập máy, chứ không hề có chuyện chờ chúng ta bán được hàng rồi mới tính!"

Lâm nhanh chóng bấm phím chuyển sang một trang tính khác. Một loạt các biểu đồ hình cột màu xám ngoét hiện ra, đại diện cho năng lực hấp thụ thực tế của thị trường mà Bản Đỏ đang nắm giữ. Giọng anh run lên vì kích động:

"Bây giờ, tôi xin phép được chất vấn chị Vy và Khôi một câu hỏi mang tính sống còn: Nguồn đơn hàng ở đâu ra để lấp đầy công suất của con quái vật sáu mươi ký một mẻ này?"

Lâm đứng bật dậy khỏi ghế. Chiếc ghế xoay bằng da trượt mạnh về phía sau phát ra tiếng rít rợn người. Anh chống cả hai tay xuống mặt bàn kính, người đổ dồn về phía trước:

"Một cỗ máy sáu mươi ký một mẻ, nếu chúng ta chỉ vận hành cầm chừng một ca tám tiếng mỗi ngày, trừ đi thời gian gia nhiệt đầu ngày và làm nguội cuối ngày, mỗi tháng nó có thể nuốt trọn từ mười đến mười hai tấn cà phê nhân xanh! Mười hai tấn mỗi tháng! Nhưng thị trường thực tế mà Bản Đỏ đang có trong tay là bao nhiêu? Quán Tú Xương sau tháng đầu tiên chật vật đạt điểm hòa vốn, mỗi tháng tiêu thụ tối đa được bao nhiêu ký hạt? Chưa đầy một trăm ký! Ba đối tác mua sỉ mà Khôi và tôi vừa phải muối mặt, hạ mình đi thương lượng lại từng điều khoản sau trận bão vừa rồi gồm Artifact Coffee, The Daily Roast và Sài Gòn Drip Lab, gom tất cả các đơn đặt hàng lạc quan nhất của họ lại cũng chỉ đạt vỏn vẹn từ một tấn rưỡi đến hai tấn mỗi tháng là kịch trần. Hết rồi! Toàn bộ đầu ra của chúng ta chỉ có thế!"

Lâm dùng ngón tay ấn mạnh vào màn hình laptop, như muốn chọc thủng khoảng cách mênh mông giữa hai cột số liệu:

"Chúng ta tiêu thụ thực tế chưa đầy hai tấn một tháng, nhưng lại muốn vay nợ bạc tỷ để rước về một cỗ máy công suất mười hai tấn! Vậy phần công suất dư thừa mười tấn mỗi tháng đó sinh ra để làm gì? Để cỗ máy nằm đắp chiếu ngắm bụi trong xưởng à? Trong kinh tế học sản xuất, máy móc công nghiệp hiện đại mà vận hành dưới ba mươi phần trăm công suất thiết kế thì chi phí khấu hao tài sản cố định phân bổ trên từng ký cà phê thành phẩm sẽ cao gấp ba lần chi phí chúng ta xách bao đi thuê các xưởng gia công bên ngoài! Ai sẽ là người gánh khoản chi phí chìm khổng lồ đó? Ai sẽ trả khoản nợ sáu mươi lăm triệu mỗi tháng khi đơn hàng mới chưa thấy đâu? Tiền lời từ những ly cà phê sữa đá mười lăm nghìn đồng bán vội vào mỗi buổi sáng của Thảo My ở quán Tú Xương có gánh nổi chiếc thòng lọng tín dụng này không, hay nó sẽ kéo toàn bộ công ty xuống đáy vực phá sản trước khi chúng ta kịp nhìn thấy mẻ cà phê xuất khẩu đầu tiên?"

Những lời nói sắc như dao cạo của Lâm dội thẳng vào tâm can mọi người, để lại một khoảng lặng nghẹt thở bao trùm khắp phòng họp. Sự im lặng kéo dài đến mức người ta có thể nghe thấy cả tiếng nước đá tan lách tách trong những ly nước chanh đặt trên bàn. Từng con số, từng lập luận của Lâm hoàn toàn không phải là sự hèn nhát; đó là sự phòng thủ kiên cường của một người gác cổng tài chính, người hiểu rõ hơn ai hết cái chết của một doanh nghiệp khởi nghiệp hầu như không bao giờ đến từ việc thiếu ý tưởng, mà luôn đến từ việc đứt gãy dòng tiền mặt.

Thế nhưng, đối diện với cơn thịnh nộ đầy lý tính của Lâm, Mai Thanh Vy không hề để lộ một thoáng bối rối hay phòng thủ. Cô chỉ khẽ mỉm cười. Đó là nụ cười nhạt nhưng thấu triệt của một nhà đầu tư kỳ cựu, người đã từng chứng kiến hàng trăm bảng tính dòng tiền tương tự bốc cháy hoặc thăng hoa trong suốt mười lăm năm lăn lộn trên thị trường vốn mạo hiểm.

Vy thong thả rút chiếc bút máy Parker vỏ thép cài trên ngực áo, gõ nhẹ ba tiếng lên góc tập hồ sơ da:

"Lâm, cậu là một giám đốc tài chính mẫn cán, trung thực và cực kỳ thận trọng. Bản Đỏ thực sự may mắn khi có một người như cậu giữ chân phanh để chiếc xe không lao đầu xuống vực," giọng Vy mềm mại nhưng từng câu chữ đều mang tính áp đặt không thể chối từ. "Nhưng cậu đang mắc phải một sai lầm kinh điển của những người làm việc thuần túy với các con số tĩnh: cậu nhìn công suất của một cỗ máy qua lăng kính của quá khứ và hiện tại chật hẹp, thay vì nhìn nó như một công cụ chiến lược để kiến tạo thị trường trong tương lai."

Vy đứng dậy, bước từng bước khoan thai đến chiếc bảng kính trắng gắn trên bức tường phía sau lưng cô. Cô cầm chiếc bút lông màu đen, vạch ra ba vòng tròn liên hoàn nối tiếp nhau bằng những mũi tên hai chiều: *Nguyên liệu — Năng lực chế biến — Thị trường xuất khẩu*.

"Cậu chất vấn tôi rằng nguồn đơn hàng ở đâu ra để lấp đầy cỗ máy?" Vy quay lại, ánh mắt sắc lẹm khóa chặt lấy ánh nhìn của Lâm. "Đơn hàng xuất khẩu không bao giờ là thứ rơi từ trên trời xuống đầu một doanh nghiệp rỗng túi và tay không tấc sắt! Trong chuỗi thương mại cà phê toàn cầu, không có bất kỳ một nhà nhập khẩu nghiêm túc nào từ Đức hay Nhật Bản chịu đặt bút ký một hợp đồng kỳ hạn kéo dài nhiều năm nếu anh chỉ dẫn họ đi thăm một vùng nguyên liệu trên núi, rồi dẫn về một cái kho ẩm thấp chất đầy bao tải thô và bảo họ rằng: 'Các ngài hãy ký hợp đồng và chuyển tiền cọc đi, rồi chúng tôi sẽ xách hạt đi thuê máy rang gia công cho các ngài'."

Vy gõ mạnh đầu bút lông lên vòng tròn ở giữa:

"Họ cần phải nhìn thấy chứng chỉ HACCP được cấp bởi các tổ chức kiểm định quốc tế độc lập như SGS hay TÜV SÜD. Họ cần phải nhìn thấy một quy trình đóng gói phòng sạch vô trùng đạt chuẩn ISO 22000. Và quan trọng nhất: họ cần nhìn thấy tận mắt cỗ máy rang sáu mươi ký của Đức đang vận hành với biểu đồ kiểm soát nhiệt độ kỹ thuật số, chứng minh rằng các bạn có đủ năng lực tái lập chất lượng đồng nhất cho hàng trăm tấn hàng mà không bị phụ thuộc vào tâm trạng của thợ rang! Cỗ máy này không phải là chi phí; nó là lời cam kết bằng thép về năng lực thực thi."

Vy quay sang nhìn Khôi, thanh âm hạ thấp xuống nhưng sắc sảo như một lời cảnh tỉnh:

"Nếu Bản Đỏ chần chừ, nếu các bạn giữ chặt tâm lý tiểu nông rằng 'phải gom đủ đơn hàng rồi mới dám đầu tư công nghệ', các bạn sẽ tự giam mình vĩnh viễn vào cái bẫy con gà và quả trứng. Không có nhà máy đạt chuẩn thì không bao giờ có đơn hàng lớn; không có đơn hàng lớn thì lại càng không dám đầu tư nhà máy. Và trong lúc các bạn ngồi đây run rẩy sợ hãi từng đồng lãi ngân hàng, các bạn nghĩ Vũ Thành Đạt và hệ thống Chuỗi Đại Nguyên của hắn sẽ ngồi yên để nhìn các bạn lớn lên à?"

Vy ném chiếc bút lông lên khay đựng, phát ra một tiếng *cạch* dứt khoát:

"Hắn vừa nếm mùi thất bại tại Cư M'Rao, mất đi vùng nguyên liệu đặc sản mà hắn thèm khát. Nhưng các bạn đừng quên: Đại Nguyên sở hữu bốn nhà máy rang xay khổng lồ đặt tại các khu công nghiệp ở Bình Dương và Đồng Nai. Tiền mặt của hắn tính bằng trăm tỷ. Ngay lúc này, đội ngũ bán hàng của hắn đang bắt đầu tỏa đi khắp các thành phố lớn, tiếp cận chính những chuỗi quán cà phê làn sóng thứ ba, hạ giá bán thành phẩm xuống mức bù lỗ, sẵn sàng cấp hạn mức công nợ gối đầu lên tới sáu mươi ngày cho các đối tác sỉ. Thậm chí hắn sẵn sàng tặng không máy pha cà phê nhập khẩu cho các quán chỉ để đổi lấy hợp đồng độc quyền cung cấp hạt! Nếu các bạn không có năng lực chế biến sâu để tối ưu hóa giá thành và tạo ra sự khác biệt vượt trội về chất lượng thành phẩm, thì hai tấn đơn hàng sỉ còm cõi mà Lâm vừa tự hào cũng sẽ bị Đại Nguyên bóp chết trong vòng ba tháng tới!"

Vy bước lại gần bàn, hai tay chống thẳng xuống tập hồ sơ năm tỷ:

"Vay ngân hàng ba tỷ đồng là một canh bạc áp lực, đúng! Khoản nợ sáu mươi lăm triệu mỗi tháng là một chiếc thòng lọng có thể siết chết chúng ta nếu tính toán sai lầm, hoàn toàn đúng! Nhưng đó là cái giá bắt buộc phải trả cho sự tự chủ! Hoặc là các bạn chấp nhận mạo hiểm, sử dụng đòn bẩy tài chính để nhảy vọt lên nấc thang công nghiệp hóa, làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị từ quả cà phê chín mọng trên cành ở Cư M'Rao cho đến gói cà phê thành phẩm đạt chuẩn quốc tế đặt trên kệ hàng xuất khẩu; hoặc là các bạn mãi mãi chỉ là những kẻ làm nông nghiệp gia công thấp kém, sống dựa vào lòng thương hại và sự may rủi của thị trường buôn bán thô!"

Từng lời, từng chữ của Mai Thanh Vy như những thanh củi khô ném thẳng vào đống than hồng đang âm ỉ cháy trong lòng Đoàn Minh Khôi.

Khôi ngồi bất động trên chiếc ghế da, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên mặt bàn kính, các khớp ngón tay trắng bệch ra vì áp lực. Lồng ngực anh phập phồng theo từng nhịp thở nặng nhọc. Trong tâm trí người kỹ sư nông nghiệp ba mươi tuổi lúc này, hai luồng tư tưởng đối nghịch đang va đập dữ dội như hai dòng nước lũ giao nhau nơi ngã ba sông.

Một bên là tiếng chuông cảnh báo lạnh lùng, đầy tính thực tế của Lâm. Khôi hiểu rất rõ Lâm không hề sai một ly nào. Lâm chính là người bạn đã cùng anh chia nhau từng ổ bánh mì khô khốc những ngày đầu khởi nghiệp, người đã dám rút toàn bộ số tiền tiết kiệm tích cóp bao năm dự định mua căn chung cư nhỏ để ném vào cứu vãn Bản Đỏ trong cơn bĩ cực sau bão. Sáu mươi lăm triệu đồng mỗi tháng không phải là một con số vô tri trên màn hình vi tính; đó là một bóng ma tài chính có thật.

Ký ức cay đắng của tuổi thơ bất giác ùa về bóp nghẹt tim Khôi. Anh nhớ lại những ngày tháng cơ cực của gia đình mình ở Đắk Lắk mười lăm năm trước, khi một trận hạn hán kéo dài làm cháy rụi toàn bộ rẫy cà phê, và cha mẹ anh đã phải quỳ xuống van xin những tay chủ nợ vật tư nông nghiệp như lão Phạm Đức Sang đừng siết nợ ngôi nhà gỗ và mảnh đất hương hỏa. Khoản nợ gốc hai trăm triệu khi ấy đã biến thành một cơn ác mộng dai dẳng kéo dài suốt cả thập kỷ, vắt kiệt sức lao động của cha anh, khiến lưng mẹ anh còng rạp xuống trước tuổi năm mươi. Khôi hiểu rõ bản chất của ngân hàng: họ không phải là những người nông dân Cư M'Rao giàu lòng trắc ẩn; họ là một cỗ máy tài chính vận hành bằng luật pháp và sự lạnh lùng. Đến hạn trả nợ, hệ thống sẽ tự động quét tài khoản, lệnh phạt quá hạn sẽ tự động kích hoạt, và nếu mất khả năng thanh toán, toàn bộ máy móc, nhà xưởng và thương hiệu Bản Đỏ sẽ bị niêm phong, bán phát mãi trên mặt báo mà không có bất kỳ một sự khoan hồng nào.

Thế nhưng, ở chiều ngược lại, viễn cảnh mà Mai Thanh Vy mở ra lại mang một sức cám dỗ ghê gớm đối với một người làm kỹ thuật nông nghiệp khao khát thay đổi số phận hạt cà phê Việt Nam như Khôi.

Tự chủ chuỗi giá trị! Đó là cụm từ đã ám ảnh anh từ những ngày còn ngồi trên ghế giảng đường đại học, chứng kiến nghịch lý đau đớn của một quốc gia xuất khẩu Robusta đứng thứ hai thế giới nhưng hơn chín mươi phần trăm sản lượng chỉ được bán tháo dưới dạng nhân xô thô kệch, phẩm cấp thấp, để rồi bị các tập đoàn ngoại quốc mang về rang xay, chế biến sâu và bán lại với giá gấp hai mươi lần.

Khôi nhắm mắt lại. Trong bóng tối của tâm thức, hình ảnh buôn Cư M’Rao chiều hôm qua lại hiện lên rõ mồn một. Anh nhìn thấy già Ama H’Rin với đôi mắt đục mờ vì khói bếp đang run run chạm vào chiếc lá cà phê sẻ; anh nhìn thấy nụ cười rạng rỡ của vợ chồng Y Bih khi nhìn những giàn phơi bạt đầu tiên đón ánh nắng sau bão; anh nhìn thấy mười hai hộ nông dân nghèo khó đã đặt cược toàn bộ gia tài, đất đai và sinh kế của con cháu họ vào Bản Đỏ. Họ đã dũng cảm quay lưng lại với những cọc tiền mặt mời chào của Vũ Thành Đạt, từ chối thói quen tuốt cành bán xô truyền đời để học cách hái lựa từng quả chín đỏ mọng, học cách đo độ đường Brix, chấp nhận dầm mưa cả đêm để bảo vệ từng hạt nhân lên men.

Bốn mươi mốt phẩy hai héc-ta đó không chỉ là những con số đo đạc trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đó là máu, là mồ hôi, là niềm tin ngây thơ nhưng thuần khiết của những con người chất phác nơi đại ngàn.

Nếu Bản Đỏ không có một trung tâm chế biến sâu đạt chuẩn quốc tế, nếu không có cỗ máy rang công nghiệp sáu mươi ký để tự mình làm chủ khâu đóng gói thành phẩm cuối cùng, thì anh sẽ lấy gì để bảo đảm bao tiêu trọn vẹn bốn trăm tấn quả tươi đang chín dần trên sườn đồi? Chẳng lẽ lại đi quỳ lụy, thuê mướn các xưởng gia công của chính những kẻ thân tín với Đại Nguyên, để họ mặc sức nhạo báng, ép giá và đánh tráo thành quả lao động của bà con?

Hơn thế nữa, Khôi nhìn thấy một cánh cửa lịch sử đang hé mở. Anh nhớ lại những bức thư điện tử bằng tiếng Anh và tiếng Nhật được gửi về hòm thư của Bản Đỏ trong tuần qua, sau khi chiến dịch truyền thông minh bạch hóa thiệt hại mùa bão được cộng đồng cà phê làn sóng thứ ba chia sẻ rộng rãi. Những chuyên gia thu mua quốc tế bắt đầu tò mò về vùng vi khí hậu Cư M’Rao, họ ngạc nhiên trước điểm số tám mươi tư điểm SCA của một dòng Robusta chế biến ướt mật ong từ Việt Nam. Nhưng câu hỏi đầu tiên mà họ luôn đặt ra trong các bức thư phản hồi là: *Cơ sở đóng gói của các bạn có đạt chứng nhận an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế để xuất khẩu nguyên bao bì thành phẩm hay không?*

Đà tăng trưởng của Cư M'Rao đang ở điểm bùng phát. Uy tín liêm chính mà Bản Đỏ đánh đổi bằng mồ hôi và nước mắt sau cơn bão đang tạo ra một sức hút kỳ diệu. Khôi hiểu rằng, cơ hội ngàn năm có một để nâng tầm hạt Robusta Việt Nam bước thẳng ra sân khấu thế giới với tư cách một sản phẩm hoàn thiện, mang thương hiệu độc lập của chính người Việt, đang nằm ngay trong căn phòng họp này. Nếu anh chùn bước vì sợ hãi, cánh cửa ấy sẽ vĩnh viễn khép lại.

Khôi từ từ mở mắt ra. Sự giằng xé, hoang mang trong ánh nhìn của anh biến mất hoàn toàn, nhường chỗ cho ánh thép sắc lạnh, kiên định của một người chỉ huy đã quyết định bước vào trận đánh quyết định.

"Tôi ủng hộ kế hoạch đầu tư của chị Vy," Khôi cất giọng. Âm thanh không quá lớn nhưng trầm hùng, phá vỡ bầu không khí ngột ngạt.

Lâm giật thót người, quay phắt sang nhìn Khôi như thể không tin vào tai mình. Đôi mắt sau tròng kính cận mở to, tràn ngập sự bàng hoàng xen lẫn giận dữ:

"Khôi! Cậu bị mất trí rồi à? Cậu có thực sự nghe những con số tôi vừa trình bày không? Sáu mươi lăm triệu mỗi tháng! Chúng ta lấy tiền đâu ra để trả nợ cho ngân hàng nếu trong ba tháng tới không có đơn hàng xuất khẩu nào được ký kết? Cậu định để cả lũ bị kéo lê ra tòa án kinh tế à?"

"Tôi nghe rất rõ từng con số của cậu, Lâm ạ," Khôi nhìn thẳng vào người bạn thân thiết nhất của mình, giọng anh chan chứa sự thấu hiểu nhưng không hề dao động. "Nhưng tôi hỏi cậu một câu thôi: Nếu chúng ta từ chối kế hoạch này, thì niên vụ tới chúng ta sẽ làm gì với tám mươi tấn nhân xanh sắp thu hoạch ở Cư M'Rao? Cậu định để chúng ta tiếp tục mang thân phận của những kẻ đi làm thuê, vác từng bao hạt đi nài nỉ các xưởng rang ngoài Bình Dương à? Cậu có dám lấy tính mạng mình ra để bảo đảm rằng họ sẽ không ăn cắp cấu trúc nhiệt độ rang mà Bảo Ngọc đã phải thức trắng hàng trăm đêm để tìm ra không? Cậu có dám chắc họ sẽ bảo quản nhân xanh của Cư M'Rao trong kho lạnh kiểm soát độ ẩm, hay họ sẽ vứt lăn lóc cạnh những bao cà xô mốc meo rồi đổ lỗi cho chất lượng hạt của bà con?"

Khôi đặt bàn tay thô ráp của mình lên bản vẽ phối cảnh 3D của khu nhà xưởng:

"Bản Đỏ bước đi được đến ngày hôm nay không phải nhờ sự an toàn hay thận trọng quá mức. Chúng ta đã chọn con đường chông gai nhất ngay từ ngày đầu: dám từ chối cà xô thu hoạch đại trà để làm cà phê chín cây một trăm phần trăm; dám công khai minh bạch thiệt hại và trả lại tiền cọc cho khách hàng để giữ trọn chữ tín. Và bây giờ, nếu chúng ta dừng lại trước ngưỡng cửa công nghiệp hóa chỉ vì nỗi sợ hãi nợ nần, chúng ta sẽ tự biến mình thành một miếng mồi béo bở, chờ ngày bị Đại Nguyên nuốt chửng. Tôi tin vào tiềm năng của vùng đất Cư M'Rao. Tôi tin vào phẩm cấp hạt cà phê mà Ngọc kiểm soát. Và tôi tin đà tăng trưởng cùng uy tín liêm chính của Bản Đỏ sẽ mang lại cho chúng ta những hợp đồng xuất khẩu xứng tầm ngay trong niên vụ này."

Lâm nhìn trân trân vào gương mặt rắn rỏi của Khôi, lồng ngực anh phập phồng dữ dội. Anh thở hắt ra một hơi dài đầy cay đắng và bất lực, đưa tay tháo chiếc kính cận xuống, vội vã lau những vệt hơi nước mờ đục vào vạt áo:

"Niềm tin và sự lãng mạn không thể in ra tiền mặt để nộp vào tài khoản ngân hàng khi đến ngày đáo hạn đâu, Khôi. Cậu đang đem sinh mạng của toàn bộ công ty, đem công sức của tất cả chúng ta ra để đặt cược vào một ván bài đòn bẩy tài chính quá sức chịu đựng."

"Đó không phải là một canh bạc mù quáng, Lâm ạ," Mai Thanh Vy tiếp lời, giọng cô dịu xuống một tông, mang theo sự trấn an đầy uy lực của một người cầm trịch cuộc chơi. "Tôi là một nhà quản lý quỹ, tôi không bao giờ ném hai tỷ đồng mồ hôi nước mắt của mình vào một dự án tự sát. Tôi quyết định rót vốn giai đoạn hai vì tôi đã nhìn thấy cấu trúc chuỗi cung ứng bền vững mà các bạn xây dựng được tại Cư M'Rao — một thứ tài sản vô hình mà không một số tiền nào của Đại Nguyên có thể mua đứt được trong một sớm một chiều. Còn về phía ngân hàng, các bạn không phải đơn độc đi gõ cửa từng phòng tín dụng. Tôi sẽ dùng uy tín doanh nghiệp và các mối quan hệ tài chính của quỹ để bảo lãnh cho Bản Đỏ tiếp cận gói tín dụng ưu đãi phát triển nông nghiệp công nghệ cao của Ngân hàng Phát triển Nông thôn. Trong gói vay này, chúng ta sẽ đàm phán thành công điều khoản ân hạn nợ gốc trong vòng sáu tháng đầu tiên. Trong sáu tháng đó, công ty chỉ phải trả phần lãi suất danh nghĩa chưa đầy mười lăm triệu mỗi tháng. Sáu tháng đó chính là khoảng thời gian vàng để chúng ta xây dựng xong nhà xưởng, lắp đặt dây chuyền máy móc và tung mẫu thử đạt chuẩn ra thị trường quốc tế để chốt các hợp đồng kỳ hạn."

Vy thu hồi tập tài liệu, sắp xếp lại ngay ngắn trên mặt bàn, phong thái trở lại vẻ uy quyền tuyệt đối của một chủ tọa:

"Thời gian của chúng ta không còn nhiều. Niên vụ thu hoạch mới đang cận kề từng ngày. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Điều lệ công ty Bản Đỏ và thỏa thuận thành lập Hội đồng Quản trị, hôm nay chúng ta sẽ tiến hành biểu quyết chính thức thông qua Nghị quyết Hội đồng Quản trị số 04 về việc phê duyệt *Dự án Đầu tư Trung tâm Rang xay và Đóng gói Bản Đỏ — Giai đoạn 1* với tổng mức đầu tư năm tỷ đồng; bao gồm phương án tiếp nhận hai tỷ đồng vốn góp cổ phần giai đoạn hai từ quỹ đầu tư của tôi, và ủy quyền cho Ban Giám đốc hoàn thiện hồ sơ pháp lý để vay tín dụng ngân hàng ba tỷ đồng nhằm nhập khẩu dây chuyền máy rang công nghiệp sáu mươi ký một mẻ."

Ánh mắt Vy chuyển hướng sang Bảo Ngọc:

"Hứa Bảo Ngọc, với tư cách Giám đốc Chất lượng kiêm Thành viên Hội đồng Quản trị sáng lập, quan điểm biểu quyết của cô?"

Bảo Ngọc hít một hơi thật sâu, luồng không khí buốt lạnh tràn vào buồng phổi khiến cô hoàn toàn tỉnh táo. Cô nhìn sang Lâm đang ngồi cúi gằm mặt bên chiếc màn hình máy tính đầy những cảnh báo màu đỏ, rồi nhìn thẳng vào ánh mắt kiên định của Khôi.

"Xét trên khía cạnh kiểm soát chất lượng kỹ thuật, tính ổn định của sản phẩm và danh dự nghề nghiệp, tôi khẳng định việc sở hữu dây chuyền rang sáu mươi ký đạt chuẩn này là điều kiện sống còn để Bản Đỏ bước ra thế giới," Ngọc nói, từng từ ngữ đều rõ ràng và dứt khoát. "Tôi bỏ phiếu thuận."

"Ghi nhận: Hứa Bảo Ngọc — Phiếu thuận," Vy gật đầu, ngòi bút máy lướt nhẹ trên biên bản biểu quyết. Ánh mắt cô lập tức chuyển sang người phụ trách tài chính: "Trần Quốc Lâm, với tư cách Giám đốc Tài chính kiêm Thành viên Hội đồng Quản trị sáng lập nắm giữ cổ phần, lá phiếu của cậu?"

Cả căn phòng rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở kéo dài suốt một phút đồng hồ. Tiếng kim giây của chiếc đồng hồ treo tường trên vách kính nện từng nhịp *tíc tắc... tíc tắc...* nặng nề như tiếng búa gõ vào thần kinh của mỗi người.

Lâm ngẩng đầu lên. Đôi mắt anh đỏ hoe sau cặp kính cận dày cộm. Anh nhìn Khôi — người bạn từ thuở hàn vi, người đã cùng anh lội qua bao nhiêu con suối sâu ở Tây Nguyên, người mà anh vừa dùng trọn vẹn số tiền ky cóp cả đời để cứu giúp. Anh nhìn thấy sự khát khao mãnh liệt muốn giải phóng tiềm năng hạt cà phê quê hương trong mắt Khôi, nhưng anh cũng nhìn thấy một vực thẳm tài chính vô hình đang chực chờ nuốt chửng tất cả.

"Tôi yêu cầu thư ký cuộc họp ghi nhận đầy đủ vào biên bản: Tôi bảo lưu toàn bộ các cảnh báo rủi ro về mất cân đối thanh khoản ngắn hạn và nguy cơ vỡ nợ dòng tiền mà tôi đã trình bày," Lâm cất giọng khàn đặc, chậm rãi nhả từng chữ một cách đau đớn. "Với tư cách là người chịu trách nhiệm cao nhất về mặt tài chính của công ty, lương tâm nghề nghiệp không cho phép tôi đặt bút đồng ý cho một kế hoạch sử dụng đòn bẩy tài chính vượt quá sức chịu đựng thực tế của nguồn thu hiện hữu. Tuy nhiên, tôi hiểu tính sống còn của việc phải bao tiêu sản lượng cho mười hai hộ dân Cư M'Rao như Khôi đã phân tích."

Lâm nhắm nghiền mắt lại trong vài giây rồi mở ra, nhìn thẳng vào Mai Thanh Vy:

"Tôi bỏ phiếu trắng."

Mai Thanh Vy khẽ gật đầu, không hề lộ ra một thoáng ngạc nhiên hay thất vọng:

"Ghi nhận: Trần Quốc Lâm — Phiếu trắng. Về phần tôi, đại diện cho nhóm nhà đầu tư thiên thần, tôi bỏ phiếu thuận."

Vy quay sang nhìn người nắm giữ tiếng nói quyết định cuối cùng:

"Đoàn Minh Khôi, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Giám đốc Điều hành, lá phiếu của cậu?"

Khôi nhìn xuống đôi bàn tay mình đang đặt trên mặt bàn kính. Những vết chai sần vì cầm cuốc, cầm cưa, những vết sẹo nhỏ do cành cà phê cào xước trong những ngày bão gió hiện lên rõ mồn một dưới ánh đèn trắng lạnh lẽo của phòng họp. Anh hiểu rất rõ sức nặng khủng khiếp của lá phiếu này. Một khi đã bước qua ranh giới này, anh sẽ không còn quyền được mệt mỏi, không còn quyền được gục ngã hay thoái thác trách nhiệm.

"Tôi bỏ phiếu thuận," Khôi nói, giọng anh trầm ấm, vang dội và dứt khoát khắp bốn bức tường kính.

"Biểu quyết chính thức được thông qua theo nguyên tắc đa số của Hội đồng Quản trị," Mai Thanh Vy lập tức tuyên bố, không để lãng phí dù chỉ một giây đồng hồ. Cô rút ngòi bút máy, ký một chữ ký uốn lượn sắc sảo, dứt khoát vào trang cuối cùng của biên bản nghị quyết. "Dự án chính thức được phê duyệt. Kể từ giây phút này, toàn bộ bộ máy điều hành bắt tay vào việc triển khai ngay lập tức."

Hai tiếng đồng hồ tiếp theo biến thành một cuộc chạy đua làm việc căng thẳng và chuẩn xác đến từng chi tiết dưới sự giám sát của vị luật sư thương mại quốc tế do Vy mời tới. Từng điều khoản trong bộ hợp đồng ngoại thương nhập khẩu thiết bị — từ quy cách đóng gói hàng hải, chỉ số kiểm định nhiệt lượng, chứng chỉ xuất xứ linh kiện của Đức, cho đến các điều khoản bảo hành hai năm tại chỗ và tiến độ giao hàng từ cảng Hamburg về cảng Cát Lái — đều được rà soát tỉ mỉ từng dòng một dưới ánh mắt soi xét của ba bên.

Khi những văn bản cuối cùng được in ra trên giấy trắng thơm mùi mực mới, Khôi cầm chiếc bút máy ký tên mình vào từng bản hợp đồng kinh tế. Mỗi nét chữ ký hạ xuống mặt giấy như một lời thề danh dự gắn chặt tương lai của anh với vận mệnh của cỗ máy công nghiệp đang nằm cách nửa vòng trái đất.

Lâm ngồi bên cạnh Khôi, im lặng mở giao diện cổng ngân hàng điện tử dành cho khách hàng doanh nghiệp trên chiếc máy tính xách tay ThinkPad.

Màn hình ngân hàng hiển thị số dư khả dụng mới nhất vừa được hệ thống cập nhật cách đó mười lăm phút. Đó là khoản tiền tạm ứng đối ứng một tỷ đồng vừa được giải ngân chuyển khoản từ tài khoản cá nhân của Mai Thanh Vy, cộng dồn với toàn bộ nguồn vốn lưu động tự có còn sót lại của Bản Đỏ vừa được Lâm gom góp, thu hồi từ các đợt công nợ bán sỉ vào sáng sớm hôm nay.

Tổng số tiền hiện lên trên màn hình: một tỷ ba trăm năm mươi triệu đồng.

Lâm di chuyển con trỏ chuột đến lệnh chuyển tiền thanh toán quốc tế qua hệ thống SWIFT. Điểm đến là tài khoản bảo chứng của tập đoàn chế tạo máy rang công nghiệp tại Frankfurt.

Khoản tiền đặt cọc bắt buộc bốn mươi phần trăm giá trị hợp đồng để nhà máy bên Đức bắt đầu đưa dây chuyền vào chế tạo cơ khí chính xác là năm mươi hai nghìn Euro — tương đương với một tỷ ba trăm ba mươi triệu đồng tiền Việt Nam.

Ngón tay trỏ của Lâm đặt hờ trên phím Enter, thoáng run rẩy một cách vô thức. Toàn bộ vốn tự có của Bản Đỏ, toàn bộ chỗ tiền mồ hôi nước mắt mà họ đã chắt chiu, gom góp và bảo vệ qua bao nhiêu thăng trầm, đang chuẩn bị rời khỏi tài khoản trong một cái chớp mắt.

"Khôi," Lâm khẽ gọi, giọng anh trầm xuống, nghe nghẹn ngào và run rẩy lạ thường. "Ngón tay tôi bấm nút này xuống... là chúng ta vĩnh viễn không còn đường lùi nữa đâu đấy. Két sắt công ty sẽ sạch bách không còn lấy một đồng lẻ dằn túi. Bắt đầu từ ngày mai, mỗi một hạt cà phê bán ra từ quán Tú Xương hay giao cho các đại lý sỉ đều sẽ phải cõng trên lưng nó món nợ máy móc."

Khôi quay sang nhìn người bạn đồng hành của mình. Anh nhìn thấy sự âu lo tột cùng hằn sâu trên vầng trán nhăn nhó của Lâm, nhìn thấy Bảo Ngọc đang đứng tựa lưng vào mép cửa kính nhìn xuống dòng xe cộ ken đặc như những đàn kiến dưới đường phố Sài Gòn xa hoa, và nhìn thấy Mai Thanh Vy đang lặng lẽ quan sát họ với ánh mắt điềm tĩnh của người chờ đợi một bước ngoặt lịch sử.

Khôi bước tới, đặt bàn tay to bản, ấm áp và rắn rỏi của mình lên bờ vai gầy guộc của Lâm. Anh siết chặt lấy vai bạn, một cái siết vai truyền trọn vẹn sự quyết tâm sắt đá, niềm tin kiên định và toàn bộ gánh nặng trách nhiệm của người đứng đầu con thuyền.

"Bấm đi, Lâm," Khôi nói, thanh âm trầm tĩnh nhưng chất chứa sức mạnh ngút ngàn của núi rừng đại ngàn. "Chúng ta đã đưa hạt cà phê Cư M'Rao đi xa đến mức này rồi, thì chúng ta phải có trách nhiệm đưa nó đi đến tận cùng của con đường."

Lâm cắn chặt môi dưới đến mức bật máu, ngón tay dứt khoát nhấn mạnh phím Enter.

Âm thanh *tách* vang lên đanh gọn trên bàn phím nhựa. Một vòng tròn xoay tròn trên màn hình máy tính trong ba giây ngắn ngủi, rồi dòng thông báo màu xanh lá cây hiện ra: *Lệnh chuyển tiền quốc tế thành công. Mã giao dịch SWIFT: DEUTDEDDFXX*.

Hợp đồng nhập khẩu máy rang công nghiệp được ký kết, tài khoản công ty chuyển đi khoản tiền đặt cọc tương đương toàn bộ vốn tự có.