Cỗ máy nuốt tiền

Tiếng động cơ máy rang sáu mươi ký một mẻ rền vang trầm đục, dội từng đợt sóng âm nặng nề vào các góc tường của nhà xưởng mới tinh tươm nằm ven trục đường tránh ngoại ô Buôn Ma Thuột. Nhịp rung cơ khí đều đặn truyền qua bệ móng bê tông cốt thép, nhưng không gian thênh thang rộng gần một nghìn mét vuông xung quanh lại vắng lặng đến mức ngột ngạt. Không có tiếng công nhân í ới gọi nhau, không có tiếng xe nâng bíp bíp lùi chuồng, cũng chẳng có cảnh tượng những kiện bao tải đay chất cao ngút ngàn chờ xuất xưởng. Chỉ có khối kim loại khổng lồ đang tự vận hành giữa một khoảng không quạnh quẽ.

Đoàn Minh Khôi đứng bất động bên cạnh bệ điều khiển trung tâm, những ngón tay khẽ miết lên lớp vỏ thép sơn tĩnh điện màu xám tro của cỗ máy nhập khẩu nguyên chiếc từ Frankfurt. Bề mặt kim loại mát lạnh, nhẵn thín không một vết xước, phản chiếu ánh sáng trắng lạnh từ dàn đèn LED công nghiệp treo cách mặt sàn sáu mét. Mùi dầu máy mới nhập khẩu nồng gắt vẫn chưa kịp bay hết, quyện đặc với mùi sơn sàn epoxy xám nhạt vừa khô hẳn cách đây hai tuần và hương thơm ngậy đượm của mẻ Robusta sẻ vừa hoàn tất chu kỳ xả nhiệt trên lồng quạt đáy.

Phía trên bức tường kính cường lực ngăn cách khu vực chế biến nhiệt với hành lang vô trùng, ba khung nhôm sáng loáng lồng kính treo trang trọng ba tấm chứng nhận còn thơm mùi mực in và đỏ chót dấu mộc: Giấy chứng nhận Đủ điều kiện An toàn Vệ sinh Thực phẩm của Chi cục Quản lý Chất lượng, chứng chỉ hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000:2018 và chứng nhận tiêu chuẩn HACCP cấp độ xuất khẩu do tổ chức giám định quốc tế cấp. Từng ngóc ngách của phân xưởng này đều được thiết kế và thi công theo những tiêu chuẩn khắt khe nhất mà các đoàn thanh tra nước ngoài đòi hỏi. Toàn bộ hệ thống chiếu sáng đều sử dụng đèn chống cháy nổ bọc chụp thủy tinh dày chịu áp lực; toàn bộ đường chân tường tiếp giáp với mặt sàn đều được đắp vát bo tròn góc ba mươi độ để triệt tiêu hoàn toàn góc chết đọng bụi vi sinh; ngay cả phòng đóng gói thành phẩm cũng được xây dựng theo chuẩn phòng sạch cấp mười nghìn, duy trì áp lực dương liên tục bằng hệ thống thổi khí trơ nitơ tinh khiết chín mươi chín phẩy chín phần trăm.

Một cơ ngơi hoàn hảo. Một tượng đài bằng bê tông, kính cường lực và thép không gỉ đại diện cho tham vọng đưa hạt cà phê Cư M’Rao thoát khỏi số phận nông sản thô rẻ mạt để đàng hoàng bước ra sân chơi toàn cầu. Nhưng đằng sau lớp vỏ bọc bóng bẩy đạt chuẩn quốc tế ấy, một thực tế trần trụi và tàn nhẫn đang bóp nghẹt từng người sáng lập: két sắt của công ty đã hoàn toàn cạn kiệt.

Để có thể cắt băng khánh thành và kịp tiến độ thẩm định của đoàn chuyên gia quốc tế, hàng loạt chi phí phát sinh ngoài bảng dự toán ban đầu đã trút xuống đầu ban giám đốc như một trận mưa đá dữ dội giữa mùa khô Tây Nguyên. Đầu tiên là hệ thống xử lý khí thải và dập khói bụi công nghiệp. Theo quy chuẩn bảo vệ môi trường mới được ban quản lý cụm công nghiệp áp dụng đột xuất, Bản Đỏ không thể xả khói trực tiếp qua cyclone lọc bụi thông thường như thiết kế ban đầu. Họ buộc phải nhập bổ sung một tháp rửa ướt công nghiệp ba tầng kết hợp cùng buồng đốt thứ cấp afterburner nhằm triệt tiêu toàn bộ mùi khét của vỏ lụa cháy và các hạt bụi mịn PM2.5 trước khi thoát ra ống khói ngoài trời. Hạng mục ngoài kế hoạch này đã ngốn sạch hơn hai trăm bốn mươi triệu đồng vốn đối ứng.

Kế đến, nghiêm trọng và tốn kém hơn gấp bội, chính là bài toán cấp điện vận hành. Trạm biến áp hiện hữu của xã vùng ven hoàn toàn không đủ tải để chịu được dòng khởi động cực lớn của mô-tơ máy rang 60kg, hệ thống quạt hút ly tâm công suất lớn và dàn máy phân loại màu quang học CCD nhiều máng. Trước nguy cơ sụt áp làm cháy hỏng toàn bộ bo mạch điều khiển PLC của máy rang, Bản Đỏ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tự bỏ tiền túi kéo riêng một đường dây điện ba pha trung thế dài gần một cây số từ trục lộ chính vào xưởng, đồng thời xây dựng một trạm biến áp chuyên dùng công suất 100 kVA đặt ngay góc khuôn viên. Khoản đầu tư hạ tầng bắt buộc này, cộng thêm chi phí hồ sơ xin phê duyệt đóng điện khẩn cấp từ công ty điện lực, đã vét sạch sáu trăm triệu đồng cuối cùng trong quỹ dự phòng vận hành mà Lâm từng chắt chiu, gìn giữ suốt hai năm qua.

Tiếng còi báo hiệu chu kỳ làm nguội kết thúc vang lên bằng ba hồi bíp sắc gọn. Những hạt Robusta sẻ đã nguội hẳn, khoác lên mình sắc nâu quế đồng nhất tăm tắp, rào rào trút từ lồng quạt đáy qua máng nâng chân không bằng ống thủy tinh chịu lực, chuyển dần vào bồn ủ xả khí bằng inox 304. Khôi đưa mắt nhìn lên màn hình kỹ thuật số hiển thị thông số mẻ rang trên bệ điều khiển: đồng hồ đo khối lượng ghi nhận bốn mươi lăm ký hạt nhân xanh đưa vào buồng rang. Cả ngày hôm nay, cỗ máy hiện đại trị giá tiền tỷ này chỉ được khởi động đúng hai lần.

Chưa đầy một trăm ký cà phê thành phẩm ra lò trong một ngày làm việc tám tiếng, dành cho một cỗ máy công nghiệp được nhà sản xuất Đức thiết kế để vận hành liên tục ba ca, xử lý từ mười đến mười hai tấn hạt mỗi tháng.

Một tiếng thở dài rất khẽ vang lên sau lưng Khôi, lọt thỏm giữa tiếng quạt hút đang hạ dần vòng tua. Hứa Bảo Ngọc bước tới, bàn tay mang găng cao su y tế cầm một chiếc muỗng thử nếm mạ bạc cán dài và một khay inox đựng hạt mẫu vừa trích ra từ buồng làm nguội. Cô mặc bộ đồ bảo hộ liền thân màu trắng tinh, mái tóc đen dài được giấu kín hoàn toàn bên dưới chiếc mũ lưới khử trùng. Dưới ánh đèn LED trắng chói gắt của nhà xưởng, quầng thâm màu xám xịt quanh đôi mắt sâu của cô lộ rõ sự kiệt quệ sau chuỗi ngày túc trực thâu đêm suốt sáng bên các kỹ sư người Đức để hiệu chuẩn biểu đồ nhiệt lượng.

"Mẻ rang kiểm định số mười hai đạt đường cong RoR hoàn hảo đến từng giây," Bảo Ngọc cất lời, giọng cô khô khốc và khẽ run vì thiếu ngủ. "Tốc độ gia nhiệt kiểm soát chuẩn xác, thời gian phát triển hương caramen hóa đạt đúng mười lăm phẩy hai phần trăm tổng thời gian rang. Cấu trúc tế bào hạt bung xốp rất đều, rãnh hạt sạch bóng vỏ trấu lụa, không có hiện tượng cháy cạnh hay xém mặt hạt. Điểm màu Agtron máy quang phổ đo được là sáu mươi mốt phẩy năm đối với bột xay mịn và năm mươi tám phẩy hai đối với nguyên hạt. Nếu chấm điểm theo quy chuẩn thử nếm quốc tế SCA, mẻ này thừa sức đạt tám mươi tư điểm rưỡi. Về mặt kỹ thuật thuần túy, cỗ máy này là một con quái vật cơ khí hoàn hảo."

Khôi quay người lại, khóe môi khẽ nhếch lên thành một nụ cười cay đắng:

"Nhưng về mặt kinh tế, con quái vật hoàn hảo ấy đang chết đói từng ngày, đúng không?"

Bảo Ngọc không đáp lời. Cô không nhìn vào Khôi mà lặng lẽ hướng ánh mắt về phía góc kho thành phẩm rộng thênh thang ở cuối xưởng. Dưới ánh đèn rọi lạnh lẽo, dãy giá đỡ ba tầng bằng thép sơn tĩnh điện màu xanh lá cây dài hàng chục mét đang trống trơn, lạnh ngắt. Hàng trăm vị trí đặt pallet tiêu chuẩn nằm im lìm không một bóng hàng. Chỉ có một góc nhỏ xíu ở tầng dưới cùng sát vách tường là nơi tập kết của vỏn vẹn vài chục thùng carton dán băng keo in logo Bản Đỏ nằm co cụm, lọt thỏm giữa không gian bao la có thể chứa vừa cả đoàn xe tải.

"Sáng nay chị Mai bên The Daily Roast vừa gửi email xin cắt giảm bốn mươi phần trăm sản lượng hợp đồng sỉ tháng này," Bảo Ngọc hạ thấp giọng, ngón tay cô siết chặt vào chuôi chiếc muỗng mạ bạc đến mức các khớp xương trắng bệch. "Họ giải thích rằng tình hình kinh doanh chuỗi quán cold brew ở Sài Gòn đang tụt dốc không phanh. Dân văn phòng tại các tòa nhà trung tâm bắt đầu thắt lưng buộc bụng, cắt giảm toàn bộ các khoản chi tiêu không thiết yếu. Phân khúc cà phê đóng chai thủy tinh mang đi với mức giá ba mươi lăm đến bốn mươi nghìn đồng một chai gần như đóng băng hoàn toàn. Họ chỉ có thể nhận tối thiểu một trăm hai mươi ký mỗi tháng thay vì mức cam kết hai trăm ký ban đầu. Chú Thành ở Sài Gòn Drip Lab cũng vừa gửi tin nhắn lúc tám giờ sáng, báo lùi lịch giao hàng đợt hai sang tận cuối tháng sau vì lượng khách vãng lai giảm gần một nửa. Còn bên Artifact Coffee... Hoàng gọi điện nói thẳng rằng họ chỉ dám lấy hạt theo từng tuần một, mỗi lần vỏn vẹn mười lăm đến hai mươi ký. Họ dứt khoát không chịu ôm hàng tồn kho cho chúng ta nữa."

Khôi đứng lặng, hai hàm răng nghiến chặt vào nhau đến mức cơ hàm bạnh ra. Làn sóng suy thoái kinh tế âm thầm nhưng tàn khốc đang quét qua toàn bộ thị trường F&B tại các đô thị lớn. Cà phê làn sóng thứ ba—thứ từng được tôn vinh như biểu tượng của phong cách sống thời thượng, sự tinh tế và gu thưởng thức đẳng cấp của giới trẻ thành thị—lại chính là thứ đầu tiên bị người tiêu dùng nhẫn tâm gạch bỏ khỏi ngân sách sinh hoạt hằng ngày khi túi tiền co hẹp. Các chuỗi quán đối tác tại Sài Gòn, những người từng nồng nhiệt bắt tay Khôi, hào hứng ký kết các biên bản ghi nhớ bao tiêu nhân xanh và cà phê rang mộc chất lượng cao, giờ đây đều đang vã mồ hôi vật lộn với bài toán sinh tồn của chính họ. Tiền thuê mặt bằng đắt đỏ tại các quận trung tâm, chi phí điện lạnh máy lạnh, tiền lương nhân sự... tất cả đang đè nặng lên vai họ. Họ không còn khả năng, và quan trọng hơn là không còn lòng can đảm để san sẻ rủi ro tồn kho cho Bản Đỏ.

Khôi liếc nhìn bảng theo dõi hiệu suất vận hành kỹ thuật được dán ngay ngắn trên cánh cửa tủ điện tổng. Con số thống kê màu đỏ mực dạ quang đập thẳng vào mắt anh: công suất khai thác thực tế của xưởng rang trong suốt ba tuần qua chỉ chạm mức chưa đầy mười tám phần trăm công suất thiết kế. Mười tám phần trăm! Cỗ máy được chế tạo để nuốt chửng hàng tấn hạt cà phê mỗi ngày giờ đây chỉ thi thoảng giật mình thức giấc trong vài chục phút ngắn ngủi, rang vội vài mẻ nhỏ giọt, rồi lại chìm vào giấc ngủ đông lạnh lẽo, trong khi chiếc đồng hồ đo điện năng ba pha của ngành điện lực vẫn miệt mài nhảy số từng giờ để ghi nhận chi phí công suất phản kháng duy trì trạm biến áp.

*Cạch.*

Cánh cửa kính phòng điều hành bật mở đột ngột. Tiếng đế giày da nện dồn dập, nặng nề trên nền sàn epoxy phẳng lì kéo Khôi và Bảo Ngọc quay ngoắt lại.

Trần Quốc Lâm bước vào xưởng. Dưới nách anh kẹp chặt chiếc máy tính xách tay ThinkPad màu đen cũ mèm dán đầy decal trầy xước, tay kia ôm một tập hồ sơ dày cộp đóng gáy lò xo. Khuôn mặt Lâm hốc hác thấy rõ, hai gò má nhô cao khiến khuôn mặt chữ điền thường ngày trở nên góc cạnh, khắc khổ. Đôi mắt anh đỏ ngầu những tia máu vì chuỗi ngày mất ngủ triền miên. Lâm thậm chí chẳng buồn khoác chiếc áo blouse trắng hay đội mũ bảo hộ theo đúng nội quy nhà xưởng; anh chỉ mặc chiếc áo sơ mi màu xám tro đã sờn cổ, hai bên nách áo nhăn nhúm và ố vàng những vệt mồ hôi khô.

Không một câu chào hỏi xã giao, Lâm sải những bước dài tiến thẳng tới chiếc bàn kiểm tra mẫu phẩm bằng inox đặt ở giữa lối đi. Anh đặt phịch tập hồ sơ xuống mặt bàn kim loại. Âm thanh sắc lạnh, chát chúa của kim loại va chạm vang lên khô khốc, xé toang không gian tĩnh mịch của phân xưởng.

"Bảng cân đối dòng tiền thực tế và báo cáo công nợ hạn cuối tuần thứ tư của tháng," Lâm mở đầu, giọng anh khàn đặc, thô ráp như thể có ai rải một nắm cát sỏi vào thanh quản. "Khôi, ngồi xuống đi. Cả Bảo Ngọc nữa. Chúng ta cần phải nhìn thẳng vào những con số thực tế trước khi cán bộ tín dụng ngân hàng mang trát niêm phong tài sản xuống đây."

Khôi im lặng kéo một chiếc ghế xoay bọc nỉ công nghiệp lại gần, ngồi xuống đối diện với bạn mình. Bảo Ngọc cũng chậm rãi kéo ghế ngồi bên cạnh Khôi, đôi mắt cô dán chặt vào tập tài liệu in chi chít những cột biểu mẫu với hàng loạt con số được bôi đỏ rực.

Lâm lật mạnh trang đầu tiên của tập tài liệu, ngón tay trỏ với móng tay cắt sát gõ chan chát lên dòng chữ in đậm nằm ở phần đầu bảng tính:

"Hạn thanh toán kỳ đầu tiên của gói tín dụng phát triển nông nghiệp công nghệ cao trị giá ba tỷ đồng là ngày mùng năm tháng tới. Nghĩa là chúng ta chỉ còn đúng mười ngày nữa. Nhờ có mối quan hệ và sự can thiệp trực tiếp của chị Vy bên Sở Nông nghiệp, phía ngân hàng đã đồng ý ân hạn cho chúng ta khoản nợ gốc năm mươi triệu đồng trong sáu tháng đầu tiên. Nhưng tiền lãi vay mười hai phẩy lăm phần trăm một năm thì tuyệt đối không có một ai, không có bất kỳ cơ chế chính sách nào ân hạn cho chúng ta cả! Tiền lãi tháng này phải trả đúng hạn: ba mươi mốt triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng."

Lâm lật tiếp sang trang thứ hai, chiếc bút bi trong tay anh vạch một đường mực đen dứt khoát, hằn sâu xuống mặt giấy bên dưới bảng kê chi phí cố định:

"Chưa hết đâu. Đây là hợp đồng dịch vụ kỹ thuật và bảo trì định kỳ bắt buộc mà chúng ta đã ký với đại diện ủy quyền của nhà sản xuất Đức. Muốn duy trì hiệu lực bảo hành hai năm cho buồng đốt và hệ thống điều khiển PLC phức tạp kia, chúng ta bắt buộc phải thanh toán phí dịch vụ kỹ thuật quý đầu tiên cho họ: mười lăm triệu đồng chẵn. Tiền điện ba pha thực tế, cộng với tiền phạt công suất đỉnh cho trạm biến áp riêng: mười tám triệu tư trăm nghìn. Tiền lương cơ bản của hai kỹ thuật viên trực máy và một công nhân bốc xếp kho bãi: mười sáu triệu. Chi phí hóa chất xử lý nước thải tháp rửa và bảo trì quạt hút ly tâm: năm triệu. Tổng toàn bộ chi phí duy trì cố định để cái xưởng này không bị đóng màng nhện trong ba mươi ngày tới là hơn tám mươi lăm triệu đồng! Hơn tám mươi lăm triệu, và con số này chưa thèm tính đến một hạt cà phê nào được đưa vào phễu nạp!"

Khôi nhìn trân trân vào những con số vô hồn đang nhảy múa trước mắt mình. Cổ họng anh nghẹn ứ lại, cảm giác như có một khối chì đè nặng nơi cuống họng:

"Dòng tiền từ quán Tú Xương dưới Sài Gòn chuyển về thế nào rồi? Báo cáo tuần trước của Thảo My cho thấy lượng khách vãng lai và doanh thu vẫn duy trì rất tốt cơ mà?"

"Doanh thu tốt cho quy mô một quán cà phê ẩn mình trong con hẻm nhỏ rộng sáu mươi lăm mét vuông, chứ quán đó không phải là một cỗ máy in tiền thần kỳ để gánh trên lưng cả một nhà máy công nghiệp đồ sộ này!" Lâm gằn giọng, sự kiềm chế bấy lâu dường như vỡ vụn qua từng âm tiết đanh thép. "Doanh thu thuần của quán Tú Xương trong tháng vừa rồi đạt một trăm mười hai triệu đồng. Nhưng sau khi trừ đi chi phí sữa thanh trùng nguyên kem, các loại siro, phụ liệu pha chế cao cấp, tiền lương cho My và ba bạn barista xoay ca, tiền điện máy lạnh chạy mười sáu tiếng một ngày, tiền khấu hao chiếc máy pha hai group... chỉ số EBITDA của quán chỉ dương được đúng mười bốn triệu rưỡi! Mười bốn triệu rưỡi đó, Khôi à, cậu định dùng nó để bù đắp vào khoản chi phí vận hành cố định tám mươi lăm triệu của cái xưởng này bằng cách nào? Cậu tính lấy cái thúng rách để úp cả con voi à?"

"Còn các khoản công nợ bán sỉ thì sao?" Khôi cố bám víu vào một tia hy vọng mong manh cuối cùng. "Lô hàng nhân xanh và cà phê rang mộc chúng ta đã xuất kho giao cho bên Artifact và The Daily Roast hồi đầu tháng..."

"Bị cắt giảm bốn mươi phần trăm sản lượng theo phụ lục mới, và điều khoản thanh toán trên hợp đồng vẫn là Net 45 ngày!" Lâm ngắt lời bạn một cách tàn nhẫn, giọng anh cay đắng đến tột cùng. "Thậm chí ngay cả lô nhân xanh loại một chúng ta giao từ tháng trước, kế toán bên họ vẫn đang viện đủ mọi lý do về quy trình kiểm soát chất lượng nội bộ và tình hình bán lẻ ế ẩm để trì hoãn lịch đối soát công nợ sang tận cuối tháng sau. Tiền trên giấy tờ, tiền trên những con số sổ sách kế toán thì chúng ta có hàng trăm triệu, nhưng tiền mặt thực tế trong tài khoản ngân hàng để chi trả ngay lúc này thì đã chạm đáy bùn rồi!"

Lâm mở bung chiếc máy tính ThinkPad, xoay hẳn màn hình hiển thị bảng tính dòng tiền dự báo về phía Khôi và Bảo Ngọc. Những ô tính màu đỏ rực đập vào mắt họ:

"Hãy nhìn thẳng vào con số này đi. Số dư khả dụng trên tài khoản thanh toán của Công ty Cổ phần Nông sản Bản Đỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp vào đúng mười giờ ba mươi phút sáng hôm nay: bốn mươi hai triệu sáu trăm nghìn đồng. Trong khi đó, tổng các khoản nợ đến hạn bắt buộc phải chi trả ngay trong vòng mười lăm ngày tới đã vượt qua mốc một trăm mười triệu. Khôi, tôi thông báo chính thức cho cậu biết với tư cách là Giám đốc Tài chính của công ty này: Bản Đỏ chỉ còn đủ lượng tiền mặt để duy trì hơi thở trong đúng ba mươi ngày nữa. Đúng ba mươi ngày! Nếu sau ba mươi ngày mà công suất máy rang không chạm được mức tối thiểu sáu mươi phần trăm, hoặc không có một dòng tiền đầu tư khẩn cấp nào được bơm thẳng vào tài khoản, chúng ta sẽ hoàn toàn đứt gãy thanh khoản. Chúng ta sẽ vỡ nợ. Toàn bộ cơ ngơi này sẽ bị ngân hàng phát mãi để thu hồi nợ."

Căn phòng rơi vào một khoảng im lặng chết chóc. Tiếng quạt gió tản nhiệt của chiếc máy tính cũ kêu vo ve nghe rõ mồn một. Khôi nhìn chằm chằm vào con số âm màu đỏ tươi nằm ở góc dưới cùng của bảng tính tài chính. Từng con số như những chiếc đinh nhọn găm thẳng vào tâm trí anh.

Đó chính là cái giá tàn nhẫn của sự tăng trưởng nóng. Cái giá của việc vội vã phóng lao theo một tầm nhìn vĩ mô xa vời khi đôi chân trần còn chưa kịp bén rễ vững chắc vào mảnh đất thực tế của thị trường tiêu thụ. Anh đã từng ngây thơ tin rằng chỉ cần có được một nhà xưởng đạt chuẩn quốc tế ISO và HACCP, khách hàng nước ngoài sẽ tự khắc tìm đến gõ cửa, các chuỗi cà phê lớn sẽ tranh giành nhau đặt bút ký vào các hợp đồng bao tiêu dài hạn. Nhưng thương trường khốc liệt không bao giờ vận hành bằng những giấc mơ màu hồng lãng mạn của một kỹ sư nông nghiệp. Nhà xưởng mọc lên sừng sững, nợ nần bủa vây bốn phía, và cỗ máy công nghiệp hiện đại bậc nhất Buôn Ma Thuột này đang dần biến thành một con quái vật nuốt chửng từng đồng vốn lưu động cuối cùng của họ.

*Rung... rung... rung...*

Chiếc điện thoại di động của Khôi đặt trên mặt bàn inox bất ngờ rung bần bật, trượt đi vài centimet trên mặt kim loại nhẵn thín, phá tan bầu không khí đặc quánh như chì. Màn hình điện thoại nhấp nháy sáng, hiện lên dòng chữ: *Nguyễn Thảo My — Quản lý quán Tú Xương*.

Khôi khẽ cau mày, một linh cảm u ám chẳng lành lập tức dâng lên chẹn ngang lồng ngực. Anh vội vã bấm nút nhận cuộc gọi và bật loa ngoài:

"Alo, My à? Có chuyện gì xảy ra ở dưới quán thế em?"

Đầu dây bên kia không phải là giọng nói trong trẻo, hoạt bát và tràn đầy năng lượng thường ngày của cô gái trẻ. Thay vào đó là tiếng còi xe inh ỏi ngoài ngõ hẻm dội vào, xen lẫn tiếng kim loại va đập chan chát vào cánh cửa sắt cuốn, và tiếng nấc nghẹn ngào, hoảng loạn tột độ của Thảo My:

"Anh Khôi ơi... anh Lâm có đang ở đó với anh không? Các anh... các anh cứu quán với! Chú Hùng chủ nhà... chú ấy dắt mấy người lạ mặt đến, họ đang xích cửa ngoài lại rồi!"

Khôi bật dậy khỏi ghế như một chiếc lò xo bị nén quá mức, chiếc ghế xoay trượt lùi về phía sau đập mạnh vào vách tường:

"Cái gì? Tại sao chú Hùng lại khóa xích cửa quán? Em bình tĩnh lại, hít thở sâu rồi nói rõ đầu đuôi cho anh nghe xem nào!"

"Tiền thuê nhà tháng này... công ty đã trễ hạn mười hai ngày rồi anh ơi!" Tiếng Thảo My vỡ òa qua micro điện thoại, dường như cô đang phải ngồi thụp xuống một góc quầy pha chế để trốn tránh những ánh mắt soi mói bên ngoài. "Hôm qua chú Hùng đã gửi một thông báo tối hậu thư qua đường bưu điện. Sáng nay chú ấy đùng đùng dẫn người sang, bảo rằng trong hợp đồng thuê nhà đã ghi rõ ràng: nếu bên thuê chậm thanh toán quá mười ngày thì bên cho thuê có toàn quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, tịch thu toàn bộ hai tháng tiền đặt cọc và niêm phong mặt bằng ngay lập tức! Em đã hết lời van xin chú ấy cho công ty hoãn đến cuối tuần này, nhưng chú ấy gạt phắt đi. Chú ấy bảo tháng trước chúng ta cũng đã dây dưa chậm thanh toán mất nửa tháng rồi! Chú ấy nói không còn chút lòng tin nào vào công ty nữa... Chú ấy đang cho người dán tờ thông báo đòi nhà to đùng lên cửa kính mặt tiền... Mấy tốp khách văn phòng sáng nay đến mua cà phê mang đi thấy cảnh ầm ĩ, chửi bới ngoài cửa đều hoảng sợ quay xe bỏ đi hết rồi anh ơi!"

Khôi chết lặng như bị sét đánh ngang tai. Anh từ từ quay đầu sang, nhìn trừng trừng vào khuôn mặt tái ngắt của Lâm.

Lâm không hề ngẩng đầu lên đối diện với ánh mắt của bạn. Anh ngồi bất động, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên mặt bàn inox, các khớp ngón tay gồng cứng đến mức trắng bệch, run rẩy từng chặp:

"Tôi... chính tôi là người đã ký lệnh giữ lại khoản tiền thuê nhà ba mươi sáu triệu của quán Tú Xương vào tuần trước," Lâm cất tiếng, giọng anh run rẩy nhưng rành rọt từng từ một cách cay đắng. "Nếu tuần trước tôi ký duyệt chuyển khoản ba mươi sáu triệu đó cho chủ nhà, chúng ta sẽ không có đủ tiền mặt để thanh toán cho đội thi công kéo cáp ngầm của đường điện ba pha. Nếu không có đường điện ba pha kịp đóng điện vào thứ Sáu tuần trước, chuyên gia người Đức sẽ lập tức hủy đợt kiểm định máy và bay thẳng về nước. Lúc đó chúng ta sẽ mất trắng toàn bộ tiền vé máy bay khứ hồi và chi phí chuyên gia hơn sáu mươi triệu đồng. Tôi buộc phải đánh cược... tôi đã nghĩ rằng mình có thể thương lượng để xin khất tiền nhà thêm vài ngày như tháng trước..."

"Lâm! Cậu điên rồi sao? Đó là mặt bằng sống còn của chúng ta ở Sài Gòn!" Mặt Bảo Ngọc biến sắc, toàn thân cô run lên vì một cơn thịnh nộ bùng phát không thể kiềm chế. "Mất mặt bằng Tú Xương là chúng ta mất sạch toàn bộ tệp khách hàng cá nhân đã dày công xây dựng suốt hai năm qua! Mất đi cái phao cứu sinh duy nhất đang đều đặn tạo ra dòng tiền tươi mỗi ngày để nuôi sống chúng ta! Cậu có biết mình đang làm cái quái gì không hả?"

"Thế cô bảo tôi phải làm sao bây giờ?" Lâm bùng nổ dữ dội. Anh đập mạnh hai bàn tay xuống mặt bàn inox, tiếng va đập vang lên chát chúa trong gian xưởng rộng lớn. Anh đứng phắt dậy, lồng ngực phập phồng, đôi mắt đỏ ngầu trừng trừng nhìn thẳng vào mặt Bảo Ngọc. "Tôi là người giữ hòm chìa khóa! Tôi là người phải ngồi đây nhìn thấy từng đồng tiền mồ hôi nước mắt của công ty chảy ra như máu xối từ một vết thương hở! Chỗ nào cũng đè đầu tôi ra đòi tiền tươi! Chỗ nào cũng dọa cắt hợp đồng, dọa kiện ra tòa án kinh tế! Tôi đã phải giật gấu vá vai, bốc chỗ nọ đắp chỗ kia từng ngày, từng giờ một chỉ để cái cỗ máy chết tiệt này kịp chạy thử trước khi đoàn thanh tra ngân hàng xuống thẩm định tài sản! Cô tưởng tôi sung sướng lắm à? Cô tưởng tôi muốn nhìn thấy cái My phải chịu nhục nhã, bị người ta chỉ mặt chửi bới, dọa nạt dưới Sài Gòn à?"

"Thôi đi!"

Cả hai người dừng lại ngay!"

Tiếng quát trầm đục của Khôi dội thẳng vào vách kính phòng họp, cắt đứt cuộc tranh cãi nảy lửa giữa Lâm và Bảo Ngọc. Thanh âm dứt khoát ấy như một nhát búa nện xuống phiến đá nứt toác, lập tức bóp nghẹt bầu không khí vốn đã căng nghẹn vì khói thuốc và hơi nóng phả ra từ khu xưởng ngoài kia. Lồng ngực Khôi thắt lại, một cơn đau nhói quặn lên nơi chấn thủy sau nhiều đêm thức trắng rà soát từng thông số kỹ thuật của mẻ rang thử nghiệm. Anh hít sâu một luồng dưỡng khí lạnh ngắt có lẫn mùi ozone của buồng đóng gói vừa khử trùng, bàn tay siết chặt lấy chiếc điện thoại di động đang rung bần bật trên mặt bàn họp loang lổ vết cà phê thử nếm. Khôi ghé sát miệng vào ống nghe, giọng hạ thấp nhưng gằn từng âm tiết để trấn an đầu dây bên kia:

"My, em nghe anh nói đây. Hít sâu vào, đừng hoảng loạn. Mở két tiền mặt ngay tại quầy thu ngân ra. Doanh thu tiền mặt hai ngày qua gom lại còn được bao nhiêu?"

Ở đầu dây bên kia, tiếng tạp âm hỗn loạn của buổi trưa Sài Gòn dội ngược về: tiếng còi xe inh ỏi từ ngã tư Tú Xương giao Trương Định, tiếng kéo bàn ghế ken két dằn dỗi, và tiếng lè nhè đầy hăm dọa của một người đàn ông trung niên đang đập tay ầm ầm lên mặt quầy đá mài. Giọng Thảo My nghẹn ngào trong tiếng sụt sùi, đứt quãng vì sợ hãi:

"Dạ... két dưới còn khoảng... mười một triệu hai trăm nghìn tiền mặt ca tối qua và sáng nay... Khách vừa ăn trưa xong phần lớn đều quẹt thẻ hoặc quét mã QR, số tiền chuyển khoản đó vào thẳng tài khoản công ty trên hệ thống nên em không rút ra được... Chú Hùng đang dắt theo hai người thợ khóa đứng chắn ngay cửa ra vào, chú bảo quá mười hai giờ trưa mà không có đủ ba mươi sáu triệu tiền mặt thì chú sẽ hàn bản lề cửa cuốn lại, cắt toàn bộ nguồn điện và niêm phong luôn cả máy pha Synesso hai họng của mình..."

"Cầm toàn bộ mười một triệu hai trăm nghìn đó ra đưa trực tiếp tận tay chú Hùng," Khôi ngắt lời, khẩu lệnh dứt khoát không để chỗ cho bất kỳ sự dùng dằng nào. "Bảo với chú là kế toán công ty đang thực hiện lệnh ủy nhiệm chi phần còn lại qua hệ thống chuyển tiền nhanh liên ngân hàng, trong chiều nay tiền chắc chắn sẽ nhảy vào tài khoản của chú. Em viết một giấy cam đoan cá nhân tạm thời, đóng dấu treo của chi nhánh nếu cần, xin chú nới lỏng cho mở cửa đón nốt lượng khách văn phòng ca trưa. Tuyệt đối không được cãi cọ, bằng mọi giá không được để người ta kéo cửa cuốn niêm phong quán. Có hiểu mức độ nghiêm trọng không?"

"Dạ... dạ em hiểu rồi... Em ra nói chuyện mềm mỏng với chú ấy ngay đây anh Khôi..."

Tiếng tút dài vang lên khô khốc khi đường truyền ngắt quãng. Khôi đặt điện thoại xuống bàn. Tiếng va chạm giữa vỏ kim loại của chiếc điện thoại và mặt bàn họp bằng gỗ thông tái chế vang lên lẻ loi giữa căn phòng đột ngột chìm vào một thứ im lặng nặng nề, quánh đặc như mật mía bị đun cháy. Không ai nói thêm một lời nào. Bảo Ngọc vẫn đứng sững, ngực phập phồng sau cơn giận dữ tột cùng, hai bờ môi mím chặt đến trắng bệch, còn Lâm thì buông thõng hai cánh tay bên mép bàn inox, ánh mắt dại đi vì kiệt sức.

Khôi quay sang phía người bạn đồng hành tài chính của mình. Cơn giận dữ ban nãy trong mắt anh đã hoàn toàn tan biến, nhường chỗ cho một nỗi cay đắng trầm uất khôn nguôi:

"Lâm, mở giao diện tài khoản doanh nghiệp ra. Trích ngay hai mươi lăm triệu từ số dư bốn mươi hai triệu còn lại, chuyển thẳng vào tài khoản cá nhân của chủ nhà Tú Xương. Làm ngay bây giờ đi, đừng chần chừ một phút nào nữa."

Lâm ngẩng đầu lên, tròng mắt vằn lên những tia máu đỏ như mạng nhện sau những đêm trường đánh vật với bảng cân đối kế toán. Giọng anh run rẩy, chùng xuống đến mức bi thương:

"Khôi, cậu có hiểu những gì mình vừa ra lệnh không? Nếu bấm lệnh chuyển đi hai mươi lăm triệu này, số dư khả dụng thực tế của Bản Đỏ trên toàn hệ thống chỉ còn đúng mười bảy triệu đồng. Mười bảy triệu lẻ vài trăm nghìn cho một bộ máy hơn mười con người từ Buôn Ma Thuột đến Sài Gòn. Chỉ còn đúng mười ngày nữa là đến ngày mùng năm, ngày chốt sổ thu nợ định kỳ của Ngân hàng Nông nghiệp. Chúng ta lấy cái gì để đắp vào khoản ba mươi mốt triệu tiền lãi vay của hạn mức ba tỷ?"

Lâm chồm người lên phía trước, ngón tay gõ mạnh vào màn hình máy tính xách tay đang mở sẵn bảng theo dõi dòng tiền đỏ lòm:

"Ngân hàng Nông nghiệp một khi đã ghi nhận nợ quá hạn nhóm hai, toàn bộ hạn mức tín dụng lưu động bổ sung sẽ lập tức bị hệ thống tự động phong tỏa. Tên của chúng ta sẽ nhảy lên cổng thông tin CIC toàn quốc. Lúc đó không một tổ chức tài chính nào cấp thêm một xu bảo lãnh, và các nhà cung cấp bao bì, vỏ thùng carton, màng nhôm phức hợp sẽ cắt sạch điều khoản công nợ gối đầu ba mươi ngày. Lúc đó là chết thật đấy Khôi à! Chết không kịp ngáp!"

"Nếu để họ đóng cửa niêm phong quán Tú Xương ngay trưa hôm nay, chúng ta chết trước khi kịp nhìn thấy ngày mùng năm," Khôi đáp lại, giọng lạnh lùng đến tàn nhẫn, một sự lạnh lùng được tôi rèn qua những mùa giáp hạt khốc liệt nhất của đất Tây Nguyên. "Tú Xương là mặt tiền thương hiệu, là nơi duy nhất giữ được uy tín bán lẻ của Bản Đỏ với người tiêu dùng thành phố. Quán bị niêm phong vì nợ tiền nhà, tin tức lan ra trên các hội nhóm cà phê Sài Gòn thì không đợi đến ngân hàng phát mãi, chính khách hàng sẽ quay lưng xé xác chúng ta trước. Chuyển tiền đi."

Lâm nhìn chằm chằm vào Khôi suốt năm giây dài dằng dặc. Đôi môi anh giật giật nhưng cuối cùng không thốt thêm được một lời nào để phản bác cái logic nghiệt ngã ấy. Anh cúi gục đầu, run rẩy đưa bàn tay nhấp chuột vào cổng thanh toán điện tử, nhập dãy số tài khoản của ông chủ nhà khó tính ở Sài Gòn. Những tiếng gõ phím lách cách nặng nề như tiếng cuốc đào huyệt. Chiếc máy tạo mã OTP cá nhân trên bàn nhấp nháy, phát ra một tiếng *tít* ngắn ngủi, khô khốc. Lệnh chuyển khoản hai mươi lăm triệu đồng hoàn tất. Mạch máu tài chính của Bản Đỏ vừa bị rút đi hơn một nửa phần sinh khí ít ỏi còn sót lại.

Ngay khi ngón tay Lâm rời khỏi phím bấm, từ phía cổng chính của phân xưởng bỗng vang lên chuỗi còi xe ô tô bim bim dồn dập, gắt gỏng xé toạc không gian yên tĩnh của vùng ven thị xã.

Khôi, Bảo Ngọc và Lâm đồng loạt ngoảnh mặt nhìn qua vách kính cách âm ngăn cách phòng họp với khuôn viên bên ngoài.

Qua lớp kính phủ phim cách nhiệt màu khói, một chiếc Mercedes-Benz GLC màu đen bóng lộn cùng một chiếc xe bán tải Ford Ranger Wildtrak hai cầu đời mới màu xám tro từ từ trườn qua barie cổng bảo vệ. Bánh xe của hai cỗ xe đắt tiền nghiến rào rạo trên lớp sỏi trắng trải dọc lối đi nội bộ của nhà xưởng, tạo nên thứ âm thanh sắc nhọn, lạc lõng giữa khung cảnh một cơ sở chế biến cà phê vừa mới thành hình còn vương vất mùi hồ vữa và sơn tường chưa kịp khô hẳn. Hai chiếc xe không đi vào khu vực bãi đỗ dành cho khách mà tiến thẳng tới sảnh chính của trung tâm rang xay, đỗ xịch chắn ngang lối vận chuyển hàng hóa xuất xưởng.

Cánh cửa chiếc Mercedes bật mở trước. Một bóng dáng quen thuộc bước xuống.

Mai Thanh Vy.

Người phụ nữ nắm giữ ba mươi lăm phần trăm cổ phần của Bản Đỏ và là chiếc cầu nối duy nhất đưa khoản bảo lãnh ba tỷ đồng từ ngân hàng về với xưởng rang này xuất hiện trong bộ âu phục màu xanh navy cắt may sắc sảo theo phom dáng công sở cao cấp. Mái tóc uốn lọn màu hạt dẻ buông lơi trên bờ vai gầy nhưng vuông vức, đôi giày cao gót mũi nhọn gõ cồm cộp dứt khoát trên nền bê tông mài bóng. Khuôn mặt được trang điểm tỉ mỉ với màu son đỏ sẫm toát lên vẻ quyền lực lạnh lùng quen thuộc của một nhà đầu tư mạo hiểm dày dạn sương gió trên thương trường Sài thành.

Nhưng điều khiến đồng tử của Bảo Ngọc co rút lại, khiến bàn tay Khôi vô thức siết chặt thành nắm đấm bên hông, không phải là sự xuất hiện đột ngột không báo trước của Vy.

Mà là người đàn ông vừa bước xuống từ ghế lái của chiếc Ford Ranger Wildtrak phía sau.

Vũ Thành Đạt.

Giám đốc Phát triển Vùng nguyên liệu của Tập đoàn Cà phê Đại Nguyên.

Đạt mặc chiếc áo polo dệt kim màu xám tro có thêu logo chim phượng hoàng cách điệu màu vàng kim của Đại Nguyên ở ngực trái, chiếc quần kaki màu be phẳng phiu sơ vin gọn gàng cùng đôi giày da dã chiến bụi bặm nhưng mang thương hiệu ngoại đắt đỏ. Khác với vẻ lúng túng, chật vật của những người đang mắc kẹt trong cơn bão tài chính bên trong căn phòng này, Đạt bước đi với phong thái ung dung, tự tại của một kẻ luôn nắm đằng chuôi trong mọi cuộc chơi quyền lực. Gương mặt vuông vức đầy góc cạnh, hàng ria mép tỉa tót cẩn thận, nụ cười nửa miệng ngạo nghễ và đôi mắt sắc bén như chim ưng của anh ta không hề thay đổi so với lần hai bên chạm trán nảy lửa bên những triền rẫy Cư M'Rao mùa thu hoạch trước.

"Tại sao... tại sao hắn ta lại đi cùng chị Vy?" Bảo Ngọc khẽ thốt lên, giọng cô lạc hẳn đi, ngập tràn sự cảnh giác và hoài nghi tột độ. Hai bả vai cô run rẩy dưới lớp áo sơ mi bạc màu. "Chị Vy đưa hắn đến đây làm gì vào đúng thời điểm này?"

Lâm nhìn chăm chú vào hai bóng người đang sóng đôi rảo bước qua khoảng sân xưởng tiến vào sảnh chính. Nụ cười của Lâm lúc này méo mó, chứa đựng một sự buông xuôi đầy cay đắng:

"Tôi đã cảnh báo các người từ hôm biểu quyết thông qua dự toán lắp đặt hệ thống khí nén tuần hoàn rồi mà... Chị Vy từng là cố vấn chiến lược cấp cao cho mảng mua bán sáp nhập của Đại Nguyên suốt ba năm trước khi tách ra lập quỹ riêng. Trên bàn cờ của giới tài chính, cá mập không bao giờ bơi một mình khi đã ngửi thấy mùi máu tanh rỉ ra từ một con mồi đang kiệt sức."

Cửa kính thủy lực của phòng họp bị đẩy bật ra. Một làn gió mang theo mùi nước hoa đắt tiền nồng nàn lấn át hoàn toàn mùi khói cà phê rang dở và mùi dầu bôi trơn máy móc công nghiệp. Mai Thanh Vy bước vào, ánh mắt sắc như dao lam quét một đường chuẩn xác từ tập tài liệu in chi chít số đỏ trên bàn của Lâm, lướt qua vẻ mặt phòng thủ của Bảo Ngọc, rồi dừng lại găm thẳng vào đôi mắt thâm quầng của Khôi.

"Cuộc họp Hội đồng Quản trị khẩn cấp," Vy cất tiếng. Giọng cô trong trẻo, chuẩn mực nhưng phẳng lặng đến mức tàn nhẫn, không chứa đựng một gợn cảm xúc cá nhân nào. "Tôi đã gửi thông báo triệu tập chính thức qua thư điện tử cách đây ba mươi phút từ trên xe. Với tư cách là cổ đông chiến lược nắm giữ ba mươi lăm phần trăm cổ phần Bản Đỏ, và quan trọng hơn, là người ký cam kết bảo lãnh tín dụng vô điều kiện cho khoản vay ba tỷ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp, tôi yêu cầu cuộc họp bắt đầu ngay lập tức mà không cần thủ tục biểu quyết chương trình."

Vũ Thành Đạt thong thả bước vào sau cô nửa bước. Anh ta tháo chiếc kính râm gọng đồi mồi cài lên cổ áo, đưa mắt đánh giá một vòng quanh không gian phòng họp, rồi phóng tầm mắt qua vách kính nhìn ra khu xưởng rộng lớn bên ngoài. Đạt khẽ gật đầu, chép miệng như một chuyên gia sành sỏi đang kiểm định một món hàng giá trị cao:

"Cơ sở vật chất làm đẹp lắm, Khôi. Dây chuyền Probat sáu mươi cân nhập nguyên chiếc từ Frankfurt, hệ thống phân loại màu CCD ba máng trượt nhận diện quang học độ phân giải cao, buồng sạch cấp mười nghìn có hệ thống thổi khí trơ nitơ áp suất dương để đóng gói bảo quản... Cậu làm kỹ thuật thực sự không có điểm nào để chê trách. Rất bài bản. Rất chuẩn mực. Nhưng cũng rất... ngây thơ."

"Anh Đạt, đây là khu vực vận hành nội bộ và văn phòng điều hành của Công ty Cổ phần Bản Đỏ Coffee," Khôi đứng thẳng người dậy, hai chân bám chặt xuống sàn bê tông, giọng anh đanh lại như thép nguội, ánh mắt nhìn thẳng vào đối thủ không hề né tránh. "Và đây là cuộc họp Hội đồng Quản trị bất thường của chúng tôi. Người ngoài không có phận sự cũng như không có tư cách pháp lý để hiện diện trong căn phòng này."

"Tôi là người mời anh Đạt đến với tư cách đối tác tái cấu trúc chiến lược," Mai Thanh Vy cắt ngang lời Khôi bằng một âm lượng đanh gọn, dứt khoát như một nhát kéo cắt phăng sợi chỉ thừa. Cô kéo chiếc ghế da ở vị trí đầu bàn họp ngồi xuống, đặt chiếc túi xách Hermès sang chiếc ghế trống bên cạnh. "Khôi, dẹp cái lòng tự ái cá nhân của một cậu kỹ sư rẫy sang một bên đi. Chúng ta đang đứng trên một con thuyền thủng đáy sắp chìm nghỉm, và tôi không có thói quen, cũng không có nghĩa vụ phải ngồi yên nhìn ba tỷ đồng tiền bảo lãnh danh dự của mình trôi tuột xuống đáy cống chỉ vì sự bướng bỉnh vô căn cứ của các người."

"Chị Vy!" Bảo Ngọc bước xấn lên một bước, hai bàn tay đập mạnh xuống mặt bàn gỗ đối diện với nhà đầu tư thiên thần, lồng ngực phập phồng vì uất ức. "Chính chị là người đã vẽ ra viễn cảnh nâng tầm chuỗi giá trị, chính chị thúc đẩy chúng tôi thông qua nghị quyết đầu tư năm tỷ bạc vào cái xưởng này! Chị nói rằng nếu không có nhà xưởng đạt chuẩn quốc tế thì muôn đời cà phê Cư M'Rao chỉ bán xô cho thương lái ép giá, không bao giờ giải quyết được bài toán đầu ra cho người nông dân! Bây giờ xưởng vừa mới chạy thử mẻ đầu tiên, khó khăn về thanh khoản chỉ là điểm nghẽn kỹ thuật ngắn hạn, tại sao chị lại dẫn chính kẻ từng cho người xuống chặt phá đường ống tưới, xua thương lái tranh mua ép bán để bóp nghẹt bà con buôn làng của chúng tôi vào ngồi ở cái bàn này?"

Mai Thanh Vy ngước mắt nhìn Bảo Ngọc. Đôi mắt người đàn bà làm tài chính phẳng lặng không một gợn sóng:

"Đúng, tôi là người đã thúc đẩy dự án nhà xưởng này. Nhưng nền tảng của bản kế hoạch kinh doanh lúc đó được xây dựng dựa trên những giả định gì? Là thị trường nội địa cho dòng cà phê đặc sản giữ vững tốc độ tăng trưởng hai mươi phần trăm mỗi năm. Là tệp khách hàng bán buôn và các chuỗi đồ uống cao cấp cam kết tiêu thụ tối thiểu năm đến sáu tấn hạt rang chất lượng cao mỗi tháng. Và quan trọng nhất: là đội ngũ sáng lập của các người phải có năng lực bán hàng tương xứng với năng lực làm kỹ thuật! Còn thực tế ba tuần vừa qua chứng minh điều gì? Lâm, cậu là người nắm giữ số liệu, cậu đọc to cho cô Giám đốc Chất lượng đây nghe xem tỷ lệ khai thác công suất thực tế của cái xưởng tiền tỷ này trong tháng đầu tiên là bao nhiêu?"

Lâm run rẩy, ngón tay bấu chặt vào mép bàn phím, đầu gục xuống không dám nhìn thẳng vào ánh mắt của Bảo Ngọc:

"Mười bảy... phẩy tám phần trăm..."

"Mười bảy phẩy tám phần trăm!" Vy gằn từng từ, âm điệu sắc nhọn như dao cứa vào màng nhĩ mọi người trong phòng. "Một cỗ máy ngốn tám mươi lăm triệu đồng chi phí khấu hao và vận hành cố định mỗi tháng, chưa tính tiền điện ba pha công nghiệp, chưa tính tiền thuê đất, mà hiệu suất hoạt động chưa chạm nổi ngưỡng mười tám phần trăm! Dưới Sài Gòn thì cửa hàng cờ hiệu Tú Xương bị chủ nhà đòi tống cổ ra đường vì nợ tiền thuê hai tháng liên tiếp. Tài khoản thanh toán của công ty vừa rồi còn lại bao nhiêu? Mười bảy triệu đồng! Tôi hỏi các người, mười ngày nữa lấy cái gì đắp vào ba mươi mốt triệu tiền lãi ngân hàng? Tháng sau lấy cái gì trả lương cho tám người công nhân kỹ thuật đang đứng máy ngoài kia? Và quan trọng nhất: các người lấy cái gì để chuẩn bị dòng tiền thu mua bao tiêu ba trăm sáu mươi tấn quả tươi chín mọng cho mười hai hộ dân Cư M'Rao khi mùa thu hoạch chính vụ sẽ đồng loạt tràn về trong vòng sáu mươi ngày tới?"

Vy quay ngoắt sang nhìn Khôi, ánh mắt sắc lẹm không hề chớp:

"Các người hoàn toàn không có thị trường. Các người chỉ là những đứa trẻ chơi trò làm kinh doanh tử tế trong một cái vỏ ốc lãng mạn. Các người có trong tay một sản phẩm xuất sắc, một quy trình sơ chế tuyệt hảo, nhưng các người bất lực trong việc thương mại hóa quy mô lớn. Thị trường tài chính thì không bao giờ có lòng kiên nhẫn để đợi những đứa trẻ tập lớn. Nếu không có một dòng tiền mặt khổng lồ bơm thẳng vào huyết quản trong tuần này, Agribank sẽ ra thông báo phát mãi cỗ máy Probat kia, niêm phong toàn bộ tài sản bảo đảm, và cái tên Bản Đỏ của các người sẽ bị xóa sổ hoàn toàn khỏi bản đồ cà phê trước khi năm tài chính này khép lại."

Không gian phòng họp rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở. Từng lời Vy thốt ra đều là những sự thật trần trụi, lạnh lùng và tàn nhẫn được bóc tách từ các con số tài chính mà không một ai trong ba người sáng lập có thể cãi lại.

Lúc này, Vũ Thành Đạt mới chậm rãi tiến về phía bàn họp. Anh ta kéo chiếc ghế xoay đối diện trực diện với Khôi, ngồi xuống một cách đĩnh đạc, thong dong vắt chéo chân. Phong thái đĩnh đạc của một lãnh đạo cấp cao đến từ tập đoàn cà phê có thị phần bán lẻ áp đảo toát ra trong từng cử chỉ. Đạt mở chiếc cặp da cao cấp màu nâu sẫm mang theo bên mình, rút ra một tập hồ sơ dày cộp, được đóng gáy cẩn thận bằng bìa mica bóng loáng. Dòng chữ in hoa trang trọng ở trang bìa đập thẳng vào mắt mọi người: *Bản Thỏa Thuận Nguyên Tắc Về Việc Tái Cấu Trúc Vốn Và Mua Bán Cổ Phần Chi Phối*.

Đạt dùng hai ngón tay đẩy nhẹ tập hồ sơ qua mặt bàn về phía Khôi.

"Khôi à, thương trường không có ân oán vĩnh viễn, chỉ có sự cộng sinh vì lợi ích thực tế," Đạt mở lời, chất giọng trầm ấm, truyền cảm và chân thành đến mức đáng sợ. Nếu không phải là người đã từng chứng kiến những thủ đoạn gom hàng triệt hạ, những đòn bóp nghẹt nguồn nước tưới tiêu mà Đạt từng chỉ đạo tay chân thực hiện ở thung lũng Cư M'Rao năm ngoái, người ta rất dễ nhầm tưởng anh ta là một bậc tiền bối đầy tâm huyết đang chìa tay cứu vớt đàn em. "Anh thừa nhận, vụ mùa năm ngoái anh đã đánh giá quá thấp sự kiên trì của em và anh Tư. Các em đã làm được một việc phi thường mà ngay cả đội ngũ phát triển vùng trồng của Đại Nguyên chưa làm nổi: thuyết phục được mười hai hộ đồng bào giữ lại trọn vẹn bốn mươi mốt héc-ta giống Robusta sẻ thuần chủng cổ thụ, xây dựng thành công quy trình hái chín một trăm phần trăm và lên men kỵ khí kiểm soát nhiệt độ. Đó là một kỳ tích. Nhưng... quy mô công nghiệp hóa của cái xưởng này đã vượt quá giới hạn năng lực quản trị của một nhóm khởi nghiệp ba người."

Khôi nhìn tập hồ sơ nằm trơ trọi giữa bàn họp nhưng không hề đưa tay chạm vào. Đốt ngón tay anh trắng bệch vì siết chặt:

"Vào thẳng vấn đề đi, anh Đạt. Anh muốn cái gì ở Bản Đỏ?"

Đạt mỉm cười, lật giở trang đầu tiên của bản đề xuất, để lộ những điều khoản then chốt được trình bày song ngữ một cách cực kỳ chuyên nghiệp và chặt chẽ:

"Tập đoàn Đại Nguyên, thông qua Quỹ Đầu tư Đổi mới Nông nghiệp trực thuộc, đưa ra đề nghị chào mua năm mươi mốt phần trăm cổ phần kiểm soát của Công ty Cổ phần Cà phê Bản Đỏ. Mức định giá và những quyền lợi tài chính Đại Nguyên cam kết đem lại cho các em được gói gọn trong ba điểm cốt tử sau:"

Đạt dừng lại một nhịp, ánh mắt sắc sảo lướt qua gương mặt từng người để đo lường phản ứng tâm lý:

"Thứ nhất: Ngay sau khi ký thỏa thuận chuyển nhượng nguyên tắc, Đại Nguyên sẽ giải ngân tiền mặt thanh toán bao trọn toàn bộ khoản nợ gốc ba tỷ đồng kèm theo toàn bộ lãi phát sinh của Bản Đỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp. Chúng tôi sẽ rút toàn bộ hồ sơ thế chấp, giải phóng quyền sở hữu tài sản bảo đảm đối với quyền sử dụng đất rẫy của gia đình Khôi ở Cư M'Rao, đồng thời giải phóng luôn nghĩa vụ bảo lãnh tín dụng cá nhân cho chị Vy. Kể từ giây phút đó, các em sạch nợ hoàn toàn, không còn phải lo sợ bị ngân hàng niêm phong hay siết máy."

"Thứ hai: Đại Nguyên cam kết rót thêm hai tỷ đồng vốn lưu động bằng tiền tươi vào tài khoản công ty trong vòng bốn mươi tám giờ sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý. Số tiền này sẽ dùng để thanh toán dứt điểm toàn bộ nợ tiền nhà tại mặt bằng Tú Xương, nhập khẩu bao bì chuyên dụng chuẩn quốc tế, và quan trọng nhất: chuẩn bị sẵn nguồn tiền mặt tại chỗ để thu mua bao tiêu toàn bộ ba trăm sáu mươi tấn quả tươi của mười hai hộ dân Cư M'Rao trong vụ mùa tới đây, đúng theo đơn giá chín nghìn năm trăm đồng một ký quả chín mà Khôi đã cam kết với buôn làng. Nông dân sẽ nhận tiền tươi thóc thật ngay tại đầu bờ rẫy, không thiếu một xu, không nợ một ngày."

"Thứ ba, về bài toán tiêu thụ: Hệ thống hơn bốn trăm cửa hàng cao cấp của chuỗi cà phê Đại Nguyên trên toàn quốc sẽ lập tức ký hợp đồng bao tiêu độc quyền toàn bộ dòng sản phẩm cà phê đóng gói Fine Robusta xuất xưởng từ cơ sở này. Cỗ máy Probat sáu mươi cân kia sẽ không bao giờ phải nằm im đắp chiếu nữa. Nó sẽ được vận hành hết một trăm phần trăm công suất, chạy liên tục ba ca một ngày từ đây cho đến hết năm sau. Bài toán chi phí khấu hao, bài toán công suất thừa thãi đang bóp nghẹt các em sẽ biến mất hoàn toàn chỉ trong một cái chớp mắt."

Lâm ngồi bên cạnh như ngừng thở. Lồng ngực anh nghẹn lại. Là một người làm tài chính sống chết với các dòng tiền, từng điều khoản mà Đạt vừa thốt ra như những viên đạn bắn thẳng vào điểm yếu chí tử của Bản Đỏ. Đó không đơn thuần là một đề nghị hợp tác, đó là một chiếc phao cứu sinh bằng vàng ròng ném xuống giữa lúc họ đang vùng vẫy trong cơn xoáy nước sắp sửa hụt hơi. Nó xóa sạch nợ nần, gạt bỏ bóng ma ngân hàng, cứu vãn chữ tín với nông dân, và mang lại một thị trường tiêu thụ khổng lồ mà bất kỳ thương hiệu cà phê non trẻ nào cũng phải thèm khát đến phát điên.

"Còn quyền quản trị và điều hành?" Khôi cất giọng, âm sắc lạnh tanh không một chút dao động. "Năm mươi mốt phần trăm cổ phần đồng nghĩa với việc Đại Nguyên nắm quyền sinh quyền sát, nắm quyền phủ quyết và định đoạt toàn bộ chiến lược tương lai của công ty này."

Đạt gật đầu một cách hào sảng, không hề có ý định quanh co giấu giếm dã tâm của một tập đoàn lớn:

"Đại Nguyên bắt buộc phải nắm quyền kiểm soát Hội đồng Quản trị, đồng thời có quyền chỉ định vị trí Tổng Giám đốc Điều hành kiêm Giám đốc Tài chính. Đó là nguyên tắc quản trị rủi ro cơ bản của bất kỳ nhà đầu tư chiến lược nào khi bỏ ra hàng chục tỷ bạc để vực dậy một doanh nghiệp đang đứng bên mép vực phá sản. Nhưng về mặt kỹ thuật và giá trị cốt lõi..."

Đạt nhìn thẳng vào mắt Khôi, giọng điệu chuyển sang một sự trân trọng đầy thuyết phục:

"Bọn anh giữ nguyên Khôi ở vị trí Giám đốc Kỹ thuật Vùng trồng, toàn quyền phụ trách dự án Cư M'Rao và kiểm soát toàn bộ quy trình sơ chế, vận hành kỹ thuật tại nhà xưởng này. Bọn anh trả cho Khôi mức lương cố định năm mươi triệu đồng một tháng, cộng thêm hai phần trăm cổ tức chia theo lợi nhuận ròng hàng năm của mảng Fine Robusta. Bảo Ngọc vẫn tiếp tục giữ vai trò Giám đốc Kiểm soát Chất lượng nếu cô ấy muốn, với toàn quyền quyết định về mặt thẩm định hương vị theo đúng tiêu chuẩn SCA. Bọn anh không đến đây để đập bỏ những gì các em đã gây dựng. Bọn anh đến để đặt cái động cơ tuyệt vời của các em lên một cỗ xe tăng bọc thép, giúp nó nghiền nát mọi rào cản thị trường để tiến xa hơn."

"Và biến toàn bộ hạt cà phê Fine Robusta của Cư M'Rao thành một cái nhãn phụ giá rẻ trên kệ hàng của chuỗi Đại Nguyên?" Bảo Ngọc lạnh lùng ngắt lời, ánh mắt cô bốc hỏa, bàn tay run lên bần bật vì phẫn nộ. "Anh nghĩ tôi không hiểu cái bài toán thâu tóm kinh điển của các tập đoàn như Đại Nguyên chắc? Năm đầu tiên các anh sẽ bơm tiền làm hình ảnh, giữ đúng cam kết thu mua giá cao để ru ngủ nông dân và triệt tiêu toàn bộ các đầu mối thu mua độc lập khác. Đến năm thứ hai, khi xưởng rang này đã phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống phân phối của các anh, khi nông dân không còn lối thoát nào khác, các anh sẽ bắt đầu hạ tiêu chuẩn phân loại, viện cớ biến động giá thế giới để ép giá quả chín xuống ngang với cà xô thương phẩm! Rồi các anh sẽ đưa hạt cà phê hạng ba, cà phê lỗi từ các kho dự trữ công nghiệp của các anh vào trộn chung với hạt Cư M'Rao để hạ giá thành, tối ưu hóa biên lợi nhuận của chuỗi! Các anh sẽ biến công sức hai năm trời lội bùn, gầy dựng từng gốc cà sẻ của chúng tôi thành công cụ đánh bóng thương hiệu cho một cỗ máy công nghiệp vô hồn! Các anh sẽ giết chết Bản Đỏ!"

"Bảo Ngọc, em đang phản ứng bằng sự kích động của một barista, chứ hoàn toàn không phải tư duy của một người làm kinh doanh!" Mai Thanh Vy đanh giọng ngắt lời, ánh mắt cô như hai mũi kim chọc thẳng vào sự phản kháng của Ngọc. "Trong quy luật khắc nghiệt của kinh tế thị trường, không có thứ gọi là 'linh hồn thương hiệu' hay 'sự thuần khiết vùng trồng' nếu bản thân doanh nghiệp không thể sống sót qua chu kỳ thanh toán ba mươi ngày! Tôi đã thuê kiểm toán độc lập rà soát toàn bộ năng lực tài chính và cấu trúc bản chào mua của Đại Nguyên. Đây là lối thoát duy nhất khả thi về mặt số học ở thời điểm hiện tại. Nếu các người từ chối lời đề nghị này, tôi với tư cách là cổ đông lớn và người bảo lãnh tín dụng duy nhất sẽ gửi văn bản chính thức yêu cầu rút toàn bộ bảo lãnh tại Agribank ngay trong sáng ngày mai. Khi đó, ngân hàng sẽ lập tức khởi kiện ra tòa kinh tế, phát lệnh phong tỏa tài khoản và niêm phong toàn bộ nhà xưởng này trong vòng không quá mười bốn ngày."

Lời đe dọa của Vy giáng xuống căn phòng như một đòn sấm sét đánh trúng vào gáy Khôi. Không còn là những suy đoán mơ hồ hay những nỗi nghi ngại ngấm ngầm nữa. Nhà đầu tư thiên thần từng sát cánh, từng cùng họ nâng ly chúc mừng ngày ký kết hợp đồng nhận vốn nay đã chính thức trở thành mũi giáo sắc nhọn nhất chĩa thẳng vào mạng sườn họ, bắt tay cùng chính đối thủ từng tìm cách bóp chết họ để thu hồi vốn an toàn trước khi con tàu Bản Đỏ vỡ nát dưới áp lực nợ nần.

Một sự tĩnh lặng đến rợn người bao trùm lấy không gian phòng họp.

Bên ngoài lớp vách kính cách âm, cỗ máy rang Probat sáu mươi cân bề thế của Đức đã tắt lửa hoàn toàn từ lúc nào. Tiếng gầm rú trầm hùng của lồng rang bằng thép đúc chậm dần, chậm dần rồi tắt lịm, chỉ còn lại tiếng rên rỉ khô khốc của hệ thống quạt hút gió xả khói quay nhè nhẹ từng vòng quán tính, cô độc và lạc lõng giữa không gian nhà xưởng thênh thang ngút ngàn. Không gian nồng đượm mùi vỏ hạt cháy xém sót lại từ mẻ rang thử, một mùi hương đắng ngắt vương vất trong từng thớ không khí.

Khôi cúi đầu, nhìn xuống đôi bàn tay mình đang đặt bất động trên mặt bàn gỗ.

Đó là bàn tay của một kỹ sư nông nghiệp từng lội bùn sâu ngang hông đào mương thoát nước cứu từng gốc cà phê non trong cơn bão lũ lịch sử ở Cư M'Rao. Bàn tay từng nâng niu từng chùm quả chín mọng, tỉ mẩn bấm khúc xạ kế đo từng độ đường Brix dưới cái nắng rát mặt của cao nguyên. Bàn tay từng không ngần ngại ký lệnh hoàn tiền toàn bộ cho khách hàng để bảo vệ đến cùng sự liêm chính của thương hiệu Bản Đỏ non trẻ.

Anh nhìn sang bên cạnh. Lâm đang gục đầu trên hai cánh tay, bả vai run lên từng hồi, sức cùng lực kiệt trước những con số nợ nần khổng lồ đang chực chờ nghiền nát tương lai của cả nhóm.

Anh nhìn sang Bảo Ngọc. Người con gái kiên cường ấy vẫn đang đứng thẳng, ngực phập phồng, đôi mắt mở to ngời sáng một ngọn lửa kiên định pha lẫn bi tráng, nhìn anh như đang chờ đợi một hiệu lệnh phản kháng cuối cùng, dù biết rất rõ rằng ngay dưới chân họ lúc này là một vực thẳm tài chính không đáy sẵn sàng nuốt chửng tất cả.

Và rồi, Khôi ngước mắt lên, nhìn thẳng vào Vũ Thành Đạt.

Người đàn ông đại diện cho quyền lực tuyệt đối của quy mô tư bản, của dòng tiền mặt vô tận và sự tàn nhẫn của thương trường lớn. Kẻ đã kiên nhẫn phục kích suốt bao tháng ngày bên rìa thung lũng, chờ đợi từng bước đi sai lầm, từng điểm nghẽn dòng tiền của một startup để tung ra đòn kết liễu vào đúng khoảnh khắc cỗ máy công nghiệp hiện đại này quay ngược lại bóp nghẹt chính những người đã tạo ra nó.

Đạt mỉm cười đặt bản thảo thỏa thuận mua bán cổ phần lên bàn: "Khôi, đây là cách duy nhất để em giữ lại cái tên Bản Đỏ trước khi ngân hàng siết máy."