Bức Ảnh Cũ

Không khí buổi họp nhóm sau giờ học tại Thư viện Cánh Buồm chùng xuống khi thời hạn báo cáo tiến độ giữa kỳ của dự án Bến Sông chỉ còn chưa đầy bốn mươi tám tiếng đồng hồ.

Bên ngoài dãy cửa kính lớn ở tầng hai, mặt nước sông An Hòa lấp loáng những vệt sáng muộn màu đồng thau, phản chiếu ánh hoàng hôn đang rực lên lần cuối trước khi lịm dần sau rặng xà cừ cổ thụ. Từng cơn gió chớm thu thổi rười rượi qua khe thông gió phía trên trần cao, mang theo hơi ẩm mằn mặn quen thuộc của bãi bồi, mùi phù sa ngai ngái xen lẫn mùi rêu mục từ chân triền đê đá hắt thẳng vào gian phòng tự học. Thư viện vào khoảng bốn giờ ba mươi chiều đã thưa thớt người. Không gian rộng lớn chìm trong một thứ tĩnh lặng đặc quánh, chỉ thỉnh thoảng bị xé ngang bởi tiếng máy in kim rè rè buồn tẻ từ quầy trực của cô thủ thư, tiếng lách cách rời rạc của những phím gõ mục lục tra cứu, và âm thanh sột soạt đều đặn khi vài học sinh lớp mười hai chuyên sâu cẩn trọng lật từng trang tài liệu ôn thi học sinh giỏi quốc gia.

Trên chiếc bàn gỗ dài kê ở góc trong cùng—nơi có ánh sáng tự nhiên rọi chéo từ ô cửa sổ nhìn thẳng ra ngã ba sông—ba tập hồ sơ dự án được xếp thẳng hàng tăm tắp. Dẫu mọi vật dụng đều được sắp đặt ngăn nắp đến từng góc thước, bầu không khí bao quanh ba con người đang ngồi lại ngột ngạt đến mức tưởng chừng chỉ cần một cử động khẽ cũng đủ làm vỡ vụn sự kiên nhẫn mong manh.

Lê An Nhiên mở cuốn sổ ghi chép bìa cứng kẻ ngang. Trang giấy trắng tinh tươm, phẳng phiu tuyệt đối, mép giấy không hề có lấy một nếp quăn hay vết tì gập vô ý. Ngón tay trỏ thuôn dài của cô miết nhẹ dọc theo đường kẻ lề màu đỏ thẫm rồi dừng lại chuẩn xác tại ô phân công nhiệm vụ của tuần thứ tư. Nhiên nâng bàn tay lên, ngón giữa đẩy nhẹ gọng kính cận viền bạc lên sát sống mũi. Ánh mắt cô sau tròng kính trong veo, phẳng lặng và nghiêm nghị, hướng thẳng sang người ngồi đối diện bằng một sự điềm tĩnh không hề che giấu:

“Khang này, cậu cập nhật cho nhóm tiến độ thực tế phần gia công khung tủ chống ẩm đi. Chiều thứ Sáu là hạn chót Hội đồng Học sinh yêu cầu nộp toàn bộ hồ sơ nghiệm thu kỹ thuật bước một cùng bảng dự toán kinh phí chính thức rồi. Tớ và Mai Chi cần thông số chính xác của từng khoang tủ theo bản vẽ cải tiến mà Lâm đã chốt lại để kịp hoàn thiện nội dung tập tài liệu hướng dẫn đi kèm. Phần tập huấn cho các cụ cao tuổi ở phường Bến Sông về cách bảo quản sách báo cũ và giấy tờ hộ tịch cần phải khớp đến từng mi-li-mét với kích thước khay hút ẩm, khoảng hở thông khí và vị trí viền gioăng cao su, tuyệt đối không thể tiếp tục viết chung chung dựa trên lý thuyết phỏng đoán được nữa.”

Giọng của Nhiên trầm, rành rẽ từng âm tiết, âm lượng vừa đủ nghe trong bán kính chiếc bàn tròn nhưng lại mang một sức nặng ghìm sâu, chẳng khác nào chiếc mỏ neo sắt buông thẳng xuống lòng nước đục ngầu không một chút do dự.

Ngồi ngay cạnh Nhiên, Đỗ Mai Chi đang cầm chiếc bút dạ quang màu cam quen thuộc, đầu ngón tay cái miết nhẹ lên mép tờ bảng biểu tiến độ khổ A3 in sẵn theo mẫu chuẩn của Nhóm Nhật Ký Một Phần Trăm. Chi ngước mắt lên, đôi con ngươi tròn xoe thoáng dâng lên nét âu lo rõ rệt. Chiếc băng cá nhân dán ở đốt thứ hai của ngón tay trỏ—dấu tích từ vết xước rỉ sét khi cô cùng Lâm loay hoay vặn lại chiếc van nước kẹt cứng trên Vườn Sân Thượng chiều hôm trước—vẫn còn thơm mùi thuốc sát trùng y tế. Chi khẽ cắn môi dưới, ánh mắt ngập ngừng chuyển từ gương mặt đanh lại của Nhiên sang vẻ mặt căng cứng của Khang, toan mở lời để xoa dịu bầu không khí ngột ngạt này nhưng rồi lại rụt rè thu tay về, lặng lẽ chờ đợi một câu trả lời dứt khoát.

Nguyễn Minh Khang ngồi tựa lưng vào thành ghế gỗ, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên mặt bàn, nhưng các khớp ngón tay đã trắng bệch vì siết quá mạnh. Dưới lớp áo sơ mi đồng phục phẳng phiu, cậu cảm nhận rất rõ một vệt mồ hôi lạnh đang chầm chậm rịn ra dọc sống lưng, bết dính vào da thịt. Khang đảo mắt nhìn sang chiếc ghế trống không bên tay phải mình.

Võ Đức Lâm không có mặt ở đây.

Hồi giữa trưa, trong lúc tiếng chuông báo hết tiết năm vừa dứt, chiếc điện thoại cũ kỹ của Khang chỉ rung lên một nhịp ngắn ngủi. Mẩu tin nhắn vỏn vẹn mười ba chữ không dấu từ Lâm gửi vào nhóm trò chuyện: *“Chiều nay tiệm Mực Xanh nhận đơn in gấp cho trường bạn, tớ phải tăng ca.”* Khang hiểu quá rõ tình cảnh kiệt quệ của Lâm lúc này. Cậu biết Lâm đang quay cuồng đến phát điên giữa khoản nợ bốn triệu rưỡi tiền nhà trọ mà bà chủ liên tục hối thúc, những ca đứng máy in liên tục sáu tiếng đồng hồ giữa mùi mực nồng nặc và hơi nóng phả ra từ dàn sấy, cùng những bữa trưa nuốt vội bát cơm nguội chan canh nhạt bằng phiếu hỗ trợ ở Căng tin Bếp Nhà. Việc Lâm vắng mặt trong buổi làm việc hôm nay là một tình thế hoàn toàn bất khả kháng, không ai trong nhóm có thể mở lời trách móc.

Thế nhưng, điều đang bóp nghẹt lồng ngực Khang lại nằm ở một sự thật tàn nhẫn hơn gấp bội: người chịu trách nhiệm chính trong việc kết nối vật tư, điều phối tiến độ và trực tiếp xắn tay cùng Lâm cưa cắt, dựng bộ khung sắt suốt bảy ngày qua lại chính là Khang.

Và thực tế là Khang chưa hề động tay vào bất cứ một thanh sắt nào cả.

Sự thật trần trụi ấy đè nặng lên tâm trí cậu như một tảng đá hộc nghìn cân. Suốt một tuần lễ vừa qua, Khang đã làm được những gì? Cậu đã để bản thân bị cuốn phăng vào những ý tưởng truyền thông bóng bẩy, hào nhoáng nhưng vô thưởng vô phạt. Cậu mải mê ngồi hàng giờ trước màn hình máy tính bảng để phối màu cho các bài viết chuẩn bị đăng tải lên trang mạng xã hội của trường, loay hoay chọn từng phông chữ, thiết kế bộ nhận diện thương hiệu cho dự án với hy vọng có thể lấy lại chút thể diện bị tổn thương sâu sắc sau buổi điều trần nảy lửa mà Trần Gia Huy đã công kích cậu tơi tả trước mặt toàn thể Hội đồng Học sinh. Mỗi lần nghĩ đến việc phải thay bộ quần áo cũ, dắt chiếc xe đạp cọc cạch chạy xuống bãi phế liệu mù mịt bụi bặm dưới chân cầu sắt ven sông để nhặt nhạnh từng đoạn sắt hộp chữ V rỉ sét, đối mặt với tiếng máy cắt kim loại gầm rú chói tai, tia lửa bắn tung tóe và mùi khói hàn khét lẹt ngột ngạt ở Xưởng Thực Hành Mở, Khang lại tự tìm cách ru ngủ lương tâm mình: *“Thôi, để mai làm cũng chẳng muộn. Lâm quen tay nghề cơ khí hơn, cứ chờ Lâm thu xếp được buổi nào rảnh rỗi rồi hai đứa hì hục làm gộp một buổi chiều là xong ngay ấy mà.”*

Thế nhưng những cái “ngày mai” cứ thế lặng lẽ nối đuôi nhau trôi tuột qua kẽ tay. Khang thậm chí còn chưa một lần bước chân qua ngạch cửa xưởng thực hành để kiểm tra xem đống sắt hộp phế liệu mà chú Phúc hứa để lại cho nhóm đã được chở về góc xưởng hay chưa. Cậu chưa hề cầm thước dây đo lại dù chỉ một đoạn ngắn, chưa tính toán xem cần bao nhiêu chiếc bu-lông, đai ốc và que hàn. Tệ hại hơn tất cả, tờ giấy báo giá gia công thực tế bị thâm hụt tới hơn nửa triệu đồng so với dự toán ban đầu vẫn đang bị Khang gấp làm tư, nhét sâu dưới đáy chiếc ba lô lộn xộn của mình mà chưa dám hé răng với bất kỳ ai.

Bây giờ, đồng hồ cát đang cạn dần. Bốn mươi tám tiếng đồng hồ ngắn ngủi còn lại như chiếc thòng lọng vô hình siết chặt lấy cổ họng cậu.

Cái nhìn điềm tĩnh, thấu suốt và đầy kiên nhẫn của An Nhiên như một luồng điện chiếu rọi thẳng vào khoảng trống rỗng đáng sợ trong đầu Khang. Nỗi sợ hãi tột cùng trỗi dậy trong lòng cậu—nỗi sợ bị phơi bày bản chất của một kẻ chỉ giỏi ba hoa những điều to tát, một trưởng nhóm bất tài chỉ biết đùn đẩy gánh nặng thực tế lên đôi vai gầy guộc của Lâm. Nếu lúc này cậu cúi đầu thừa nhận rằng bộ khung sắt—trái tim của toàn bộ giải pháp kỹ thuật bảo quản tài liệu mà cậu từng hùng hồn cam kết trước Hội đồng—thực chất vẫn chỉ nằm trên những bản vẽ phác thảo vô tri, thì toàn bộ uy tín, lòng tự tôn và vị thế mà cậu gắng gượng xây dựng sẽ tan thành mây khói trong chớp mắt. Cậu sợ phải nhìn thấy sự thất vọng trong đôi mắt trong veo của Mai Chi, sợ nụ cười nhếch mép mỉa mai lạnh lùng mà Gia Huy và Ngô Khánh Linh chắc chắn sẽ ném về phía cậu trong phiên họp thẩm định chiều thứ Sáu, và trên hết thảy, cậu sợ đánh mất tia hy vọng và sự tin cậy mỏng manh vừa mới nhen nhóm nơi Nhiên.

“À… phần khung cơ khí ấy hả?” Khang khẽ hắng giọng, cố ép các cơ mặt đang co cứng dãn ra để tạo thành một nụ cười thật tự nhiên, dù âm thanh phát ra nghe gượng gạo đến khô khốc. “Tiến độ bên xưởng vẫn đang chạy rất ổn định mà. Tớ với Lâm đã ngồi tính toán từng bước chi tiết lắm rồi, mọi người không phải lo đâu.”

“Cụ thể là đã hoàn thành đến công đoạn nào rồi Khang?” Nhiên không để cậu có cơ hội lảng tránh sang chuyện khác. Đầu ngòi bút bi kim loại của cô vẫn giữ nguyên vị trí, đặt hờ hững ngay trên trang giấy kẻ ô. “Sắt hộp chữ V đã cắt đúng kích thước theo ba module rời chưa? Mối hàn chịu lực ở các khớp nối góc đã được gõ xỉ hàn và mài phẳng chưa? Bác Thành ở phường hôm trước có dặn đi dặn lại là nền nhà văn hóa cũ bị nghiêng dốc và sụt lún nhiều chỗ, bốn chân trụ tăng chỉnh ren ốc đã được hàn gắn vào đáy khung chưa?”

Từng câu hỏi chi tiết, sắc lạnh của Nhiên giáng xuống liên tiếp như những nhát búa nện thẳng vào sự ngụy tạo đang lung lay của Khang. Dưới gầm bàn gỗ, mười đầu ngón tay Khang run lên bần bật. Cậu nuốt khan một ngụm nước bọt cay đắng, cảm giác như cổ họng mình nghẹn ứ một nắm cát khô. Bị dồn ép đến chân tường của nỗi hoảng loạn, một ý nghĩ mù quáng, liều lĩnh bất thần bùng lên trong đầu cậu như một thứ phản xạ tự vệ đầy độc hại.

Khang run rẩy thọc tay vào túi quần đồng phục, rút chiếc điện thoại thông minh ra rồi mở khóa màn hình. Ngón tay cái của cậu lướt điên cuồng qua hàng trăm bức ảnh chụp màn hình, ảnh tài liệu học tập, ảnh các mẫu đồ họa thiết kế lưu trữ ngổn ngang, cho đến khi dừng lại ở một tệp hình ảnh cũ kỹ nằm sâu trong bộ nhớ từ tận học kỳ một năm ngoái.

Đó là tấm ảnh chụp chiếc kệ sắt ba tầng thực nghiệm của Câu lạc bộ Sáng chế, được thực hiện trong một buổi sinh hoạt ngoại khóa kỹ thuật cơ bản tại chính Xưởng Thực Hành Mở. Chiếc kệ ấy tình cờ có kích thước phủ bì và cấu trúc giằng kim loại khá tương đồng với bản vẽ module mà Lâm đã cặm cụi phác thảo cho dự án Bến Sông. Trong ảnh, bộ khung sắt thô màu xám đen đứng sừng sững trên nền sàn xi măng phủ bụi, các mối hàn ở góc còn vương vệt muội than xám xịt, phía xa phía sau là mảng tường gạch cũ kỹ của xưởng trường.

Trái tim Khang đập thình thịch liên hồi, từng nhịp đập dữ dội như muốn phá tung lồng ngực, tiếng máu dồn dập rần rật bên hai thái dương. Lý trí tỉnh táo còn sót lại gào thét cảnh báo cậu rằng hành động này là một sự dối trá nguy hiểm khôn lường, một cái bẫy không lối thoát. Nhưng sự hèn nhát thảm hại và nỗi kinh hoàng trước viễn cảnh bị bóc trần sự thật đã hoàn toàn đánh gục sự chính trực trong cậu.

*Mình chỉ mượn tạm tấm ảnh này để trấn an mọi người thôi mà,* Khang tự dỗ dành sự cắn rứt đang cào xé tâm can, ngón tay run rẩy chạm vào nút chia sẻ. *Ngay sáng mai mình sẽ tìm Lâm, hai đứa sẽ thức trắng đêm làm bù cho xong thật. Coi như bức ảnh này là hình ảnh trực quan trước cho kết quả ngày mai thôi…*

Ting.

Âm thanh thông báo tin nhắn ngắn ngủi vang lên đồng thời từ hai chiếc điện thoại đặt trên mặt bàn gỗ. Bức ảnh chụp khung sắt đã được gửi thẳng vào nhóm trò chuyện nội bộ mang tên “Một Phần Trăm — Bến Sông”.

Khang hít một hơi thật sâu, cố nén lồng ngực đang run rẩy, ngẩng cao đầu và khoác lên gương mặt vẻ tự tin, tháo vát quen thuộc. Cậu bắt đầu cất giọng thuyết minh, một giọng điệu rành rọt, trôi chảy và mạch lạc đến mức ngay chính bản thân cậu trong khoảnh khắc ấy cũng phải rùng mình kinh hãi:

“Đây, mọi người nhìn vào ảnh đi. Thực ra ban đầu tớ tính giữ bí mật toàn bộ sản phẩm thực tế đến tận phút chót để tạo một sự bất ngờ lớn cho cả nhóm, nhưng vì Nhiên đã hỏi cặn kẽ thế này thì tớ báo cáo luôn để các cậu yên tâm làm việc. Sáng sớm tinh mơ hôm nay, đúng năm giờ rưỡi sáng, tớ với Lâm đã hẹn nhau có mặt ở Xưởng Thực Hành Mở từ trước giờ đội trực nhật mở cửa trường. Hai đứa đã đo đạc, cắt sắt và kéo máy hàn hoàn thành xong xuôi toàn bộ phần khung xương cơ bản này rồi.”

Khang khua nhẹ bàn tay trong không khí, ngón tay chỉ vào từng chi tiết trên màn hình điện thoại chẳng khác nào một kỹ sư cơ khí thực thụ đang bảo vệ đồ án trước hội đồng:

“Phần sắt hộp phế liệu được xử lý đánh gỉ bề mặt tương đối ổn định. Bốn góc chịu lực chính đều đã được gia cố thêm các ke sắt tam giác để chống vặn xoắn. Dưới đáy của bốn chân trụ, tụi tớ đã hàn chết đai ốc ren mười hai ly để lắp đệm cao su tăng chỉnh độ cao đúng như lời bác Thành dặn, mặt sàn có dốc hay gồ ghề bao nhiêu cũng cân bằng được hết. Hiện tại bộ khung đã đứng vững tuyệt đối trên mặt phẳng, tớ đã thử chất lên đó ba mươi ký sách báo cũ mà kết cấu không hề bị rung lắc hay võng xuống một mi-li-mét nào. Phần việc nặng nhọc, bụi bặm và mất thời gian nhất coi như đã giải quyết xong xuôi đâu vào đấy. Giờ chỉ cần đợi Lâm xong đợt tăng ca in ấn này, chiều mai tụi tớ bắn các tấm ốp tôn mạ kẽm xung quanh, dán gioăng cao su cắt từ ruột xe máy vào mép cửa tủ và đặt khay đựng hạt hút ẩm silica gel vào đáy là hoàn thiện trọn vẹn một trăm phần trăm.”

Khang nói một mạch, không hề ngắc ngứ hay vấp váp lấy một chữ. Cậu khéo léo lồng ghép vào lời nói dối những thuật ngữ kỹ thuật, những mẹo vặt cơ khí mà Lâm từng chia sẻ trong lúc hai đứa ngồi uống nước chè trước cửa tiệm Mực Xanh, biến câu chuyện bịa đặt trắng trợn thành một bản tường trình thuyết phục, hoàn mỹ đến mức khó tin.

Đỗ Mai Chi mở to đôi mắt, nhìn chăm chú vào bức ảnh trên màn hình chiếc điện thoại của mình rồi ngước nhìn Khang, toàn bộ nét âu lo, căng thẳng trên gương mặt cô gái nhỏ bỗng chốc tan biến, nhường chỗ cho sự nhẹ nhõm và thán phục chân thành. Chi thở phào một hơi thật dài, hai vai chùng xuống như vừa trút bỏ được một gánh nặng ngàn cân đè trĩu suốt nhiều ngày qua:

“Ôi, thật sự tuyệt vời quá Khang ơi! Tớ cứ loay hoay lo lắng mãi suốt từ sáng đến giờ, chỉ sợ hai cậu không tài nào xoay xở kịp khối lượng sắt thép lớn như vậy khi Lâm cứ phải chạy ca làm thêm liên miên. Không ngờ các cậu lại chủ động thức dậy từ năm rưỡi sáng để làm việc cùng nhau. Nhìn trên hình bộ khung cơ khí trông chắc chắn, vuông vức và gọn gàng hơn bản vẽ phác thảo nhiều lắm!”

Chi nhanh nhảu cầm lấy chiếc bút dạ quang màu cam, hào hứng tô một vệt màu rực rỡ, dứt khoát đè lên dòng chữ “Gia công khung cơ khí bước một” trên tờ biểu mẫu A3 đang trải rộng trước mặt. Nụ cười rạng rỡ nở bừng trên gương mặt tròn trĩnh của Chi:

“Thế là nhóm mình chắc chắn không bị trễ hạn nộp hồ sơ thẩm định cho Hội đồng Học sinh nữa rồi. Để tớ đánh dấu hoàn thành xuất sắc cho mục tiêu tuần này của cậu nhé Khang!”

Ánh mắt lấp lánh niềm tin trong trẻo, ngây thơ và không một chút gợn lòng nghi ngờ của Mai Chi như một lưỡi dao sắc lẹm cứa sâu vào lương tâm đang cắn rứt của Khang. Cậu nở một nụ cười trừ gượng gạo, khẽ gật đầu đón nhận lời tán dương chân thành ấy, nhưng sâu thẳm bên trong, lòng bàn tay cậu đã túa ra một lớp mồ hôi nhớp nháp, lạnh ngắt như băng. Khang vội vã đánh mắt sang phía An Nhiên để dò xét phản ứng.

Nhiên vẫn ngồi bất động, không hề thốt ra bất kỳ một lời khen ngợi nào.

Cô ngồi thẳng tắp, sống lưng áp sát vào thành ghế, hai bàn tay đặt phẳng phiu trên mặt bàn gỗ bóng loáng. Ngón trỏ và ngón cái của cô khẽ chạm vào màn hình cảm ứng, chậm rãi phóng to bức ảnh mà Khang vừa gửi vào nhóm.

Đôi mắt Nhiên lướt qua những thanh sắt hộp xám xịt của bộ khung, nhưng ánh nhìn sắc sảo của cô không hề dừng lại ở sản phẩm cơ khí ấy. Từng đường nét, từng góc cạnh của không gian xung quanh bức ảnh bắt đầu được cô thu trọn vào tầm quan sát cẩn mật.

Nhiên di chuyển ngón tay, phóng to góc trên bên phải của tấm hình.

Tại góc đó, ánh sáng mặt trời chiếu xuyên qua những nan cửa sổ thông gió bằng sắt của xưởng thực hành, in đậm một vệt bóng đổ dài ngoẵng, sắc nét trên nền sàn xi măng loang lổ bụi bặm. Chiếc bóng của cây cột sắt chịu lực ngả dài, nghiêng hẳn một góc chếch lệch tâm về phía đông.

Đôi lông mày thanh tú của Nhiên khẽ nhíu lại một cách kín đáo.

Nhiên là người có thói quen thức dậy từ tờ mờ sáng, thường xuyên đạp xe đến trường từ lúc hơn năm giờ để ôn lại bài vở và đứng trước tấm gương lớn trong phòng tự học rèn luyện ngữ điệu thuyết trình. Cô nắm rõ như lòng bàn tay từng hướng nắng, từng góc chiếu rọi của ánh sáng tự nhiên qua các dãy phòng học và cụm nhà xưởng nằm dọc theo bờ sông An Hòa. Vào buổi sáng tinh mơ, lúc năm giờ rưỡi hay sáu giờ, mặt trời mới bắt đầu nhô lên từ bờ đê phía đông bên kia sông, những tia nắng bình minh le lói, yếu ớt và mang sắc ửng hồng nhạt chỉ có thể hắt bóng của các công trình và vật thể chếch dài về phía tây. Một chiếc bóng đổ dài ngoẵng về hướng đông, với cường độ ánh sáng chói gắt, nhuốm một màu vàng cam đậm đặc và rực lửa như trong bức ảnh này, chỉ có thể xuất hiện vào một thời điểm duy nhất trong ngày: buổi chiều muộn, khi vầng thái dương gay gắt sắp sửa lặn dần phía sau dãy nhà tập thể chất nằm ở hướng tây.

Bức ảnh này tuyệt đối không thể nào được chụp vào lúc bình minh năm giờ rưỡi sáng nay như lời Khang vừa hùng hồn khẳng định.

Chưa dừng lại ở đó, ngón tay Nhiên tiếp tục trượt nhẹ trên mặt kính, di chuyển điểm phóng đại sang chiếc cột bê tông xám xịt nằm sừng sững ngay sát cạnh chiếc kệ sắt.

Trên thân cột bê tông thô ráp ấy có dán một mảnh tem kiểm định an toàn thiết bị kỹ thuật của nhà trường. Đó là một con tem in trên giấy decan màu vàng nhạt đã ố góc, mép giấy bị rách tưa một vệt dài và phai mờ màu mực in theo thời gian. Dù nét chữ có phần bị nhòe đi bởi lớp bụi bặm bám dính, nhưng dòng chữ số in hoa nổi bật bên dưới vẫn hiện lên rõ mồn một qua độ phân giải cực cao của ống kính máy ảnh: *“KIỂM ĐỊNH THIẾT BỊ NĂM HỌC 2022 – 2023”*.

Nhiên nhớ rõ mồn một từng chi tiết. Vào tuần lễ định hướng sinh hoạt đầu năm học lớp mười vừa qua, chính cô cùng các thành viên trong Đội Cờ Đỏ và Ban Cơ sở vật chất nhà trường đã đi rà soát từng phòng ban, tự tay bóc bỏ toàn bộ các tem kiểm định cũ kỹ và dán thay thế bằng mẫu tem nhựa chống nước màu xanh lam có tích hợp mã QR định danh cho năm học mới. Trên tất cả các cột bê tông và máy móc ở Xưởng Thực Hành Mở, tuyệt nhiên không thể còn sót lại một mảnh tem giấy màu vàng rách nát của năm học cũ như thế này.

Một cảm giác hụt hẫng buốt giá, pha lẫn nỗi thất vọng tê tái dâng lên nghẹn ứ nơi lồng ngực Nhiên, khiến các đầu ngón tay cô cứng đờ trên bề mặt kính điện thoại lạnh ngắt.

Nhiên ngước mắt lên nhìn người bạn cùng nhóm.

Trước mặt cô, Khang vẫn đang hào hứng khua tay múa chân, tiếp tục say sưa huyên náo kể về việc chiều mai sẽ đi xin thêm mùn cưa mịn ở xưởng mộc đầu phố để làm chất độn cách nhiệt, rồi sẽ ghé tiệm sửa xe máy quen của bác tổ trưởng dân phố xin ruột xe cũ cắt gioăng làm sao cho tiết kiệm ngân sách nhất. Nụ cười trên gương mặt Khang trông rạng rỡ, tự tin và tràn đầy năng lượng, nhưng sâu thẳm trong đáy mắt cậu, Nhiên nhìn thấy rõ mồn một những tia nhìn chột dạ, bất an và lấm lét né tránh mỗi khi hai ánh mắt vô tình chạm phải nhau trong một khoảnh khắc ngắn ngủi.

Bàn tay phải của Nhiên vô thức siết chặt lấy chiếc bút bi kim loại. Đầu bấm kim loại cấn sâu vào lòng bàn tay cô, tạo nên một cơn đau nhói buốt, nhưng cơn đau thể xác ấy chẳng thấm tháp vào đâu so với nỗi chua xót đang dâng trào trong lòng.

Cô muốn đứng bật dậy ngay trong giây phút này. Cô muốn xoay chiếc điện thoại lại, dí thẳng màn hình vào mặt Khang, chỉ rõ vệt bóng đổ phi lý và con tem kiểm định của năm học trước. Cô muốn lớn tiếng chất vấn xem tại sao cậu lại có thể thản nhiên thêu dệt nên một câu chuyện dối trá trơn tru về buổi sáng năm giờ rưỡi cùng Lâm để lừa gạt niềm tin của cả nhóm một cách trắng trợn như vậy. Cô muốn hỏi cậu xem sự trung thực tối thiểu của một người giữ vai trò điều phối nằm ở đâu, khi hết lần này đến lần khác cậu dùng sự dối trá tinh vi để khỏa lấp đi sự chậm trễ và thói vô trách nhiệm của mình—từ việc lén lút giấu nhẹm tờ hóa đơn phát sinh chi phí in ấn dưới đáy cặp sách cho đến màn kịch kệ sắt giả mạo hoàn hảo ngày hôm nay.

Thế nhưng, khi nhìn thấy mồ hôi đang rịn ra lấm tấm trên trán Khang, nhìn thấy bờ vai cậu đang khẽ gồng lên một cách tội nghiệp để cố duy trì cái vỏ bọc đắc thắng gượng gạo, bàn tay đang định đập mạnh xuống mặt bàn của Nhiên bỗng khựng lại giữa không trung.

Một giọng nói trầm ấm, bao dung nhưng đầy nghiêm cẩn vang lên trong tâm trí cô—những lời dặn dò mà cô giáo chủ nhiệm Hà vẫn thường nhắc nhở mỗi khi giải quyết những mâu thuẫn nội bộ: *“Khi các em phát hiện ra một sai lầm hay một sự gian dối, sự phán xét vội vã và những lời kết tội đanh thép đôi khi chỉ đẩy người khác lùi sâu hơn vào ngõ cụt của sự chối bỏ, bao biện và chống đối. Trách nhiệm thực sự và sự hối lỗi chân thành chỉ có thể bắt đầu khi người ta có đủ khoảng lặng để tự nhìn nhận lại chính mình và tự tay tháo gỡ sự dối trá ấy bằng sự thật.”*

Nhiên không vạch trần Khang ngay tại bàn học.

Cô khẽ buông lỏng các ngón tay đang run nhẹ, thu nhỏ bức ảnh trên màn hình trở về kích thước ban đầu, rồi đưa ngón tay nhấn nút nguồn. Tiếng *tách* khô khốc của màn hình điện thoại tắt ngấm vang lên giữa khoảng không gian tĩnh lặng của góc thư viện.

“Nhiên thấy thế nào?” Khang ngập ngừng lên tiếng hỏi, nụ cười trên môi cậu thoáng chao đảo, méo mó đi khi nhận ra sự im lặng kéo dài đến nghẹt thở của cô bạn trưởng nhóm tài liệu. “Kích thước và kết cấu khung như vậy đã đủ chi tiết để cậu và Mai Chi hoàn thiện nốt phần khung sườn cho tập tài liệu tập huấn chưa?”

Nhiên ngước lên, nhìn thẳng vào tận đáy mắt Khang. Ánh mắt cô sâu thẳm, tĩnh lặng như mặt hồ không một gợn sóng, lạnh lùng nhưng cũng chứa đựng một sự kiên định không gì lay chuyển nổi. Cô chậm rãi gấp cuốn sổ ghi chép bìa cứng lại, tạo nên một tiếng đập nhẹ, dứt khoát trên mặt bàn gỗ:

“Tớ sẽ dựa vào các thông số kỹ thuật cốt lõi trên bản vẽ tay gốc của Lâm để hoàn thiện trước phần khung sườn văn bản. Còn về sản phẩm thực tế… tớ nghĩ cả nhóm chúng ta cần một buổi kiểm tra, đối chiếu trực tiếp tại Xưởng Thực Hành Mở vào chiều mai, trước khi tớ và cậu đặt bút ký vào biên bản nghiệm thu kỹ thuật để gửi báo cáo chính thức lên cô Hà và Hội đồng Học sinh.”

Khang khẽ giật bắn mình, bờ vai cậu thoáng co rúm lại như vừa bị điện giật: “Chiều mai á? Nhưng mà… chiều mai Lâm vẫn chưa chắc đã xong đơn hàng in gấp ở tiệm Mực Xanh, Lâm không có mặt thì…”

“Chỉ cần có cậu ở đó là đủ rồi, Khang,” Nhiên ngắt lời cậu, giọng cô đều đều, bình thản đến mức kỳ lạ, từng chữ buông ra rõ ràng như thép nguội. “Cậu là người đã cùng Lâm trực tiếp dựng nên bộ khung này sáng nay, cậu là người nắm rõ từng mối hàn chịu lực, từng con ốc tăng chỉnh và kích thước thực tế của từng khoang tủ hơn bất kỳ ai trong nhóm. Chiều mai ngay sau khi tan tiết học cuối cùng, ba đứa mình sẽ cùng nhau xuống xưởng, cầm thước dây và bản vẽ kỹ thuật đối chiếu lại lần cuối cùng trên sản phẩm thật. Được chứ?”

Mai Chi ngồi bên cạnh nghe vậy liền gật đầu lia lịa, hoàn toàn tán thành ý kiến: “Đúng đấy Khang à, chiều mai tụi mình xuống xưởng đo đạc lại một lượt cho thật cẩn thận, rồi sẵn tiện chụp thêm vài tấm ảnh chụp cận cảnh các mối hàn và chân tăng chỉnh ren ốc để tớ chèn vào phần phụ lục minh chứng của báo cáo. Làm chỉn chu như thế thì bên Hội đồng Học sinh của Gia Huy có muốn bắt bẻ hay săm soi cỡ nào cũng chịu thua thôi!”

Khang ngồi chết lặng giữa luồng gió chiều từ sông An Hòa lùa qua khung cửa kính. Nụ cười gượng gạo trên gương mặt cậu vụt tắt ngấm hoàn toàn, để lại một làn da tái nhợt, vô hồn như người mất máu. Cậu cảm thấy cổ họng mình nghẹn ứ, hai tai lùng bùng những tiếng vo ve hỗn loạn. Trong tình thế ấy, cậu không còn bất cứ đường lùi nào nữa, chỉ có thể máy móc gật đầu trong tuyệt vọng:

“Được… vậy chiều mai tan học, hẹn gặp ở xưởng.”

Nhiên cúi đầu xuống, ngón tay thoăn thoắt thao tác trên màn hình điện thoại, lặng lẽ chụp lại ảnh màn hình chi tiết góc bóng đổ nghiêng dài và con tem kiểm định màu vàng cũ kỹ năm học trước đang hiển thị trong máy mình, rồi cẩn thận lưu bức ảnh chứng cứ ấy vào một thư mục bảo mật riêng biệt trong bộ nhớ. Cô không thốt thêm bất kỳ một lời nào nữa, nhưng ánh mắt cô khi nhìn lướt qua Khang đã hoàn toàn vắng bóng sự ấm áp và tin cậy vốn có.

Nhiên nhìn chằm chằm vào chiếc bóng đổ dài về hướng đông trong bức ảnh, trong khi Khang vừa khẳng định ảnh chụp lúc bình minh.