Nhịp Chèo Không Vội

Tiếng xì xào từ nhóm tin nhắn của cánh cai thầu bờ kè lan nhanh hơn con nước ròng; Duyên vừa cập mạn ghe vào bến thì điện thoại đã réo chuông từ phía cô Sáu giục nhận một đám tiệc gấp ở ngã ba rạch để gỡ gạc thể diện.

Chiếc ghe vỏ kiền kiền vừa trờ tới mé bờ, mũi ghé khẽ khàng vào cây cọc tràm đóng chìm dưới lớp bùn non ngập ngụa, bọt phù sa vàng quánh hãy còn dập dềnh quanh be gỗ. Chiếc máy đuôi tôm tám ngựa đặt sau lái còn chưa kịp nguội hẳn cái nóng ran sau chặng rượt đuổi cùng con nước ngược, tiếng xình xịch trầm đục vừa tắt ngấm thì cái loa điện thoại trong túi áo bà ba của Duyên đã oang oang giật từng chặp. Gió sông Cái Mít thốc qua rặng dừa nước rậm rì hai bên mé vàm, thổi ràn rạt qua mui lá dừa nước, nhưng không tài nào át nổi cái giọng the thé, vừa sốt ruột vừa chan chứa sự hờn trách lẫn bề trên của người đàn bà giữ chân trung gian mối lái ở ngã ba rạch:

— Duyên hả con? Mầy coi lẹ cái giò cái cẳng lên coi, làm cái giống gì mà máy nổ đực ra tới giờ mới chịu bắt máy? Tao biểu nè, bên nhà ông Tư Cò dưới xóm Miễu đang có cái đám giỗ nhỏ, đâu chừng bốn mươi người ăn, người ta cần làm gấp trưa mai đặng cúng kiếng đúng ngọ. Đang kẹt bếp dữ dằn lắm, mối thân của tao chớ người ngoài là tao hổng thèm ngó ngàng tới đâu! Tao mới mở miệng nói đỡ cho mầy một tiếng với nhà người ta, biểu ghe con Duyên nấu ăn đàng hoàng, nêm nếm vừa miệng, mau lẹ mà giá lại mềm xèo như bún. Mầy ừ cái rụp đi đặng tao chốt mối với người ta liền tay! Chớ mầy coi, mấy bữa nay, thằng cha Phúc bên đội kè Bưng Sen nó đi rêu rao khắp cùng vàm rạch ngã năm ngã bảy, nói cái ghe mầy làm ăn chảnh chọe, có mấy chục phần cơm dã chiến mà cũng giở chứng giở quẻ bỏ khách giữa chừng, làm bộ làm tịch khó tính như bà hội đồng thời xưa. Mầy nghe tao, nhận cái mối này đi, làm cho thiệt ngọt xớt, đồ ăn bưng ra ê hề đặng dằn mặt tụi nó, cho thiên hạ thấy cái ghe bếp mầy đâu có chảnh chọe thiếu điều như lời đồn đãi ác ý!

Duyên đứng chôn chân trên tấm ván mũi ghe, bàn tay chai sạn vì những năm tháng nắm chặt tay lái, siết kìm, vặn ốc đang ghì chặt lấy mép bạt che mưa xám xịt. Gió sớm tạt hơi nước từ mặt sông Cái Mít mát rượi vào mặt, nhưng tận sâu trong lồng ngực cô, một luồng khí nóng râm ran cứ dâng lên nghẹn ứ.

Đơn cơm bốn mươi suất sườn kho tiêu ở bãi sạt lở Bưng Sen vừa mới hủy trưa hôm qua, vết mực đỏ ghi khoản lỗ trực tiếp bảy trăm tám mươi ngàn đồng tiền rau dưa, thịt thà đã lỡ sơ chế còn đỏ au, nhức nhối từng nét trong cuốn sổ tay bọc bìa ni-lông cất kín dưới khoang ghe. Vậy mà cái tiếng đồn thất thiệt đã mọc cánh, bay vèo vèo qua các miệng rạch trước cả khi con sóng bạc đầu kịp vỗ vào bờ. Người ta ở đời ngộ lắm, chẳng ai thèm bận tâm xem cái mé bến đất Bưng Sen trưa hôm qua đã bị con nước xoáy móc hàm ếch nguy hiểm dường nào, cũng chẳng ai cần biết những tảng đá hộc ngầm sắc lẻm nằm khuất dưới làn nước đục ngầu chực chờ xé toạc lườn ghe kiền kiền ra sao. Họ không thấy cái chết hụt trong gang tấc; họ chỉ thấy một chiếc ghe bếp quay đầu bẻ lái bỏ về, và một tay cai thầu lắm tiền nhiều của bị hai đứa trẻ ranh từ chối thẳng thừng trước mặt đám thợ thuyền.

Dưới khoang sau, tiếng nước bì bõm dứt hẳn. Thanh Bình từ khoang sau bước lên, trên tay anh còn cầm chiếc rổ tre đựng mấy đôi đũa bếp bằng gỗ mù u vừa rửa sạch, đang phơi cho ráo nước. Bình đưa mắt nhìn gương mặt căng thẳng của Duyên, nhìn ngón tay cô siết chặt mép bạt đến mức trắng bệch cả đầu khớp, khẽ nhíu mày cất giọng:

— Cô Sáu giục chuyện gì gấp vậy Duyên? Tiếng bả vang ra tới ngoài mé sông, nghe chừng sốt ruột dữ lắm.

Duyên thở hắt ra một hơi, ngón tay nới lỏng mép bạt, đưa mu bàn tay áo quẹt mồ hôi rịn bên thái dương:

— Cổ kêu nhận cái tiệc giỗ bốn mươi người trưa mai dưới xóm Miễu bên nhà ông Tư Cò. Cổ biểu nhận mối này đặng rửa cái tiếng chảnh chọe sau vụ mình hủy đơn ngoài bãi Bưng Sen. Thằng cha Phúc đi rêu rao cùng làng cuối xóm, nói mình giở chứng, làm le làm bộ.

Bình không đáp lại ngay. Anh đặt chiếc rổ đũa tre lên thành khoang ghe, ánh mắt trầm ngâm nhìn xuống cuốn sổ tay bọc ni-lông đặt cạnh chiếc nắp thùng đá nhựa màu đỏ cam. Dưới lớp bìa nhựa còn vương chút mùi khói củi và mùi mắm quen thuộc ấy, bản quy ước vận hành bốn điều mà hai đứa nắn nót viết từng chữ, ký tên rõ ràng cách đây chưa lâu dường như đang cựa mình thức dậy. Mỗi con chữ trong bản quy ước ấy đều được đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả những đồng bạc cắc ky cóp qua từng con nước: ghe vận hành độc lập tối đa ba mươi suất; đơn lớn trên ba mươi suất bắt buộc phải có đối tác bờ phụ trách bàn ghế, dọn dẹp và nguồn nước ngọt; tuyệt đối không nhận liều lĩnh khi địa điểm thiếu điều kiện an toàn tối thiểu.

Duyên hít một hơi thật sâu, nén cái cảm giác bực bội đang chực trào lên cổ họng, cô kẹp chiếc điện thoại vào giữa vai và mang tai, giọng trầm xuống, chắc nịch từng âm sắc:

— Cô Sáu nè, chuyện tiếng đồn mồm miệng thiên hạ thì kệ người ta đi cô ơi, miệng đời chín người mười ý, con hổng có ham đôi co qua lại cho mệt xác. Còn cái tiệc giỗ bốn mươi người trưa mai thì con chưa dám gật đầu cái rụp liền đâu. Bốn mươi người là chuyện lớn chớ đâu phải bữa cơm dã chiến vài ba phần cho thợ vườn. Để con ghé qua sân nhà cô coi tình hình thực tế sân bãi, nước nôi ra sao cái đã rồi tính tiếp nghen cô.

Ở đầu dây bên kia, cô Sáu lập tức cằn nhằn một tràng dài, giọng xẵng xè chê bai cái thói “vẽ chuyện, rách việc” của đám trẻ thời nay, bảo có tiền dâng tới miệng mà còn bày đặt làm eo làm sách. Nhưng Duyên không để cho sự sốt ruột của bà kéo mình đi xa hơn; cô dứt khoát bấm nút ngắt cuộc gọi. Cô quay sang nhìn Bình, dặn dò ngắn gọn:

— Mầy ở lại ghe coi chừng bếp núc, lau giùm tao mấy cái thau nhôm nghen Bình. Tao mượn đỡ chiếc xe đạp con của chú Ba bên bến đò chạy qua ngã ba rạch một vòng coi sao. Không có mắt thấy tai nghe, không rờ tận tay cái bến cái sân, tao nhứt quyết không rước việc vô người rồi ôm đầu máu như mấy bận trước đâu.

Bình gật đầu, ánh mắt ánh lên sự tán đồng vững chãi:

— Ừ, mầy đi coi cho kỹ. Thấy hổng kham nổi thì dứt khoát lui, đừng có cả nể người quen rồi lại gánh không nổi nghen Duyên.

***

Mười lăm phút sau, tiếng xích xe đạp cọc cạch khô dầu ngừng lại trước hàng rào dâm bụt đỏ rực bên hiên nhà cô Sáu. Duyên gạt chiếc chân chống rỉ sét, dựng chiếc xe đạp cũ dưới gốc cây mận trĩu quả.

Khoảng sân gạch tàu quen thuộc hiện ra trước mắt cô, phía trên lợp bằng những tấm tôn fibro xi măng đã ngả màu xám xịt vì rêu phong qua bao mùa mưa nắng. Đây vốn là nơi tụ họp quen thuộc của dân làng ngã ba rạch mỗi khi có việc cúng quảy, đám tiệc. Nhưng cảnh tượng đập vào mắt Duyên lúc này khiến đôi chân mày cô chau lại càng lúc càng chặt.

Mặt sân gạch tàu loang lổ những vũng nước ứ đọng đen ngòm, vương vãi đầy những đống củi tạp ẩm ướt và rác lá dừa mục từ trận dông lốc lớn chiều hôm trước mà chưa ai buồn quét dọn. Ở góc chái bếp phía sau, những chiếc bàn tròn bằng inox và ghế nhựa xếp chồng chất lên nhau một cách cẩu thả; chiếc thì gãy chân được chắp vá tạm bợ bằng những sợi dây kẽm sét, chiếc thì lỏng ốc rệu rã chực chờ đổ sụp nếu có người ngồi mạnh tay.

Thế nhưng, điều khiến bước chân Duyên khựng lại ngay lập tức, trái tim cô thắt lại một nhịp, chính là âm thanh phát ra từ mé hồ nước sát bờ rạch. Tiếng chiếc máy bơm nước loại nhỏ đặt trên bệ gạch đang kêu rè rè từng chặp khô khốc, giật giật mấy tiếng nghẹn ngào rồi nín bặt hoàn toàn.

Duyên bước nhanh lại mé hồ xi măng, cúi người nhìn xuống. Lòng hồ sâu hoắm khô rang, trơ trọi những mảng rong rêu bám quanh thành hồ nứt nẻ từng đường chân chim xám ngoét. Đoạn ống nhựa dẫn nước máy kéo từ bờ lộ lớn dẫn vô nhà cô Sáu đã bị một khúc cây mục đè trúng, nứt toác một đường dài bằng ngón tay; nước máy ngọt chảy xì xì, phì ra tung tóe rồi trôi tuột hết xuống cái rãnh thoát nước mưa cạnh chuồng gà, chẳng lọt nổi một giọt nào vào miệng hồ.

Cô Sáu từ trong nhà bước ra, trên tay cầm chiếc quạt nan phe phẩy xua đám ruồi nhặng bu quanh vựa trái cây bên hiên. Vừa thấy bóng Duyên đứng ngó nghiêng, bà đã bước vội tới, giọng đon đả xen lẫn nôn nóng:

— Sao mầy? Tới rồi đó hả con? Coi chi mà ngó nghiêng ngó dọc dữ vậy? Mầy gật đầu cái rụp giùm tao đi cho tao nhờ! Bốn mươi người thì có là bao, tính ra bốn mâm mười, hoặc mầy xẻ làm năm mâm tám người ngồi cho rộng chỗ cũng xong. Ông Tư Cò tính tình ổng dễ dãi dữ lắm, người nhà quê thiệt thà, miễn sao mâm cỗ dọn lên có con cá lóc hấp bầu cuốn bánh tráng, cái lẩu gà lá giang bốc khói với dĩa đồ xào lòng mề cho cánh đàn ông nhắm rượu là ổng cười hỉ hả liền. Tiền nong tươi rói, tàn tiệc tao lấy tiền trao tay liền cho mầy, không thiếu một cắc!

Duyên không nhìn chiếc quạt nan đang phẩy qua phẩy lại trước mặt, cô đưa ngón tay trỏ chỉ thẳng vào đáy hồ xi măng cạn trơ sỏi đá:

— Cô Sáu ơi, cô dòm giùm con cái máy bơm với đường ống nước máy kìa. Ống nước bể nát một đoạn dài thòng, nước chảy tràn ra rãnh hết trơn rồi. Đáy hồ xi măng cạn queo không có lấy nửa gáo nước ngọt. Nước sạch ở đâu ra đặng cho tụi con vo gạo, rửa thịt, lặt rau nấu cho bốn mươi miệng ăn hả cô?

Cô Sáu thoáng khựng lại một giây, rồi bà xua tay lia lịa, nét mặt tỉnh queo như thể đó chỉ là một chuyện vặt vãnh không đáng bận tâm:

— Trời đất quỷ thần ơi, tao tưởng mầy lo cái gì ghê gớm lắm! Thì cái ống bể bữa nay chưa kịp kêu thợ hàn, mầy múc đỡ nước sông Cái Mít dưới rạch lên xài đỡ có sao đâu nè! Múc nước sông lên, quậy miếng phèn chua thả vô cái lu da lươn đằng góc kia, lóng chừng nửa tiếng đồng hồ là nước trong veo, ngọt lịm, rửa thịt rửa rau ngon ơ chớ gì. Hồi xưa tới giờ cả cái xóm Miễu này đám cưới đám ma toàn xài nước sông lóng phèn chua không đó, có thấy ai đau bụng chết chóc gì đâu! Còn cái chuyện người dọn rửa bưng bê, trưa mai tao hú một tiếng là con Bé Ba với thằng Út bên nhà chú Năm xách đít chạy qua phụ quét tước, bưng dĩa liền tay, mầy lo chi cho mau già con ơi!

Duyên đứng lặng im giữa khoảng sân gạch nhớp nháp. Gió từ rạch thổi lên mang theo mùi bùn tanh nồng và mùi lá mục rữa. Trước mắt cô, hình ảnh của cái ngày nhận đám giỗ họ Phan ba mươi tám người bỗng hiện về rõ mồn một như mới xảy ra hôm qua.

Hôm đó cũng là những lời hứa hẹn ngọt ngào như rót mật vào tai: cũng là lời bảo đảm nước nôi thoải mái xài không hết, cũng là lời cam đoan chắc nịch rằng có người nhà phụ dọn dẹp từ đầu tới đuôi. Để rồi khi ghe cập bến, hiện thực bày ra là một cơn ác mộng: nước ngọt thiếu thốn phải chắt chiu từng ca nhỏ, đám người hứa phụ việc thì bận đi uống rượu đầu xóm, một mình Duyên với Bình xoay như chong chóng giữa trưa nắng gắt. Kết cục cay đắng là mười hai chiếc đĩa sứ mượn của hàng xóm bị trượt tay bể nát tan tành, thằng Út chạy giỡn trượt chân té bầm dập, hai đứa phải thức trắng đêm dưới ánh đèn dầu còng lưng chùi rửa từng chiếc xoong nhôm, để rồi khi thanh toán, trừ đầu cấn đuôi tiền bể chén dĩa, hai đứa chỉ còn cầm về vỏn vẹn ba trăm ngàn đồng tiền lời còm cõi cho ba ngày ròng rã chuẩn bị.

Bây giờ, nếu cô chỉ vì một phút tự ái, vì muốn dằn mặt những lời rêu rao cay độc của Đặng Văn Phúc mà nhắm mắt gật đầu nhận mối này, chiếc ghe bếp kiền kiền của cô sẽ lại lao đầu vào đúng cái bẫy cũ kỹ ấy một lần nữa. Không có nguồn nước ngọt hợp vệ sinh để sơ chế, thời gian chuẩn bị vỏn vẹn chưa đầy hai mươi bốn tiếng đồng hồ, sân bãi bề bộn rác rưởi không người thu dọn, và trên hết, quy mô bốn mươi thực khách vượt quá ngưỡng tải an toàn một trăm hai mươi lít nước dự trữ cùng bốn mét vuông sàn bếp lưu động của chiếc ghe nhỏ. Chuyện dùng nước sông lóng phèn để sơ chế thức ăn cho một bữa tiệc lớn lại càng là điều cấm kỵ tuyệt đối, vi phạm trắng trợn nguyên tắc vệ sinh mà cô và Bình đã cùng nhau nắn nót ghi vào bản quy ước.

Duyên ngẩng đầu lên, ánh mắt cô nhìn thẳng vào cô Sáu. Không có sự bực dọc, cũng không có vẻ ngập ngừng hay áy náy nào trong nét mặt cô lúc này. Giọng Duyên cất lên, bình thản và rành rọt lạ lùng:

— Cô Sáu, tiệc giỗ này ghe con không nhận được rồi cô.

Chiếc quạt nan trên tay cô Sáu khựng phắt lại giữa không trung. Hai con mắt bà trợn tròn xoe, giọng the thé vỡ ra từng chặp vì kinh ngạc:

— Hả? Mầy nói cái gì đó Duyên? Mầy chê tiền hả con nhỏ này? Người ta đặt tiệc trả tiền sòng phẳng, bốn mươi người ăn chớ có phải chuyện con nít chơi nhà chòi đâu! Tao thấy mầy bị người ta bêu rếu tội nghiệp, tao có lòng tốt muốn kéo mối về đặng cứu cái thể diện, cái tiếng tăm cho chiếc ghe của mầy, mầy làm cái trò này rồi mai mốt người ta nói ghe con Duyên chảnh chó thiệt tình thì tao hết đường mở miệng bênh giùm nghen!

Duyên vẫn giữ nguyên vẻ điềm đạm, cô khẽ lắc đầu, giọng nói mềm mỏng nhưng mang sức nặng của một ranh giới không thể lay chuyển:

— Con đội ơn cô Sáu thương tụi con, nghĩ tới tụi con lúc ngặt nghèo. Nhưng mà cô ơi, ghe con làm ăn có quy ước, có nguyên tắc đàng hoàng rồi. Ghe tụi con chỉ nhận đơn dưới ba mươi phần ăn, và điều kiện tiên quyết là phải có nguồn nước máy sạch tại bờ mới dám đỏ lửa nấu nướng. Bữa nay hồ nước nhà cô đang bể ống, cạn trơ đáy; sân bãi thì chưa dọn dẹp xong, bàn ghế lỏng lẻo; con nhận ẩu vô đây, rủi ngày mai nấu bằng nước sông lóng phèn làm khách ăn trúng đau bụng trúng thực, hay đồ ăn dọn ra trễ tràng vì thiếu nước sạch để rửa rau muống, lặt bắp chuối, lúc đó cái tiếng tăm của ghe con hổng phải chỉ bị chê là chảnh, mà là nát bét luôn đó cô. Một lần mất tín là vạn lần bất tin, tụi con hổng dám liều đâu cô Sáu.

Thấy vẻ mặt cô Sáu méo xệch đi vì vừa tiếc một mối huê hồng, vừa lo lắng không biết phải ăn nói làm sao cho trọn vẹn với bên nhà ông Tư Cò, Duyên không quay lưng bỏ đi mặc kệ. Cô hiểu cái khó của một người làm mối ở vàm rạch. Cô thọc tay vào túi áo bà ba, rút chiếc điện thoại ra:

— Cô đừng có lo lắng quá. Đám tiệc của ông Tư Cò con không nấu được bằng ghe, nhưng con có cách lo cho ổng tươm tất. Đơn bốn mươi người này, giao cho bên bếp bờ của chị Đỗ Thị Liên bên miệt Cái Răng là vừa khít như in luôn. Bếp chị Liên là bếp bờ chuyên nghiệp, bả có sẵn hai cái bồn nước inox ngàn lít chở bằng xe ba gác máy, có dàn nồi niêu xoong chảo quân dụng cỡ đại, lại có sẵn năm người phụ việc chuyên bưng bê dọn dẹp đã làm quen tay. Để con bấm máy gọi thẳng cho chị Liên, nhượng trọn gói cái mối này qua cho bả. Bảo đảm trưa mai tiệc tùng của ông Tư Cò tươm tất từ bộ chén dĩa tới cái bàn cái ghế, cô không phải bận tâm lo lắng một mảy may nào hết trơn.

Nói đoạn, Duyên không chần chừ bấm ngay dãy số quen thuộc. Chuông reo chưa tới ba hồi thì giọng nói sắc lẹm, sang sảng đầy uy lực của Đỗ Thị Liên đã vang lên bên kia đầu dây:

— A lô! Ghe con Duyên đó hả? Gió chiều nào bữa nay thổi mầy gọi cho bà chị vậy mầy? Nghe đồn hôm qua mới hụt mối bên bãi kè hả?

Duyên nở nụ cười nhẹ, không vòng vo tam quốc mà đi thẳng ngay vào trọng tâm vấn đề:

— Dạ, em chào chị Liên. Em gọi là có mối tiệc ngon muốn nhượng lại cho chị đây. Bên sân nhà cô Sáu ở ngã ba rạch có đám giỗ bốn mươi suất cần dọn đúng ngọ trưa mai, thực đơn truyền thống ba món mặn với một món lẩu cù lao. Hiện tại sân bên cô Sáu đang bị sự cố bể đường ống nước máy, ghe nhỏ của em không đủ sức tải lượng nước ngọt dự trữ để làm độc lập an toàn. Em thấy chỉ có dàn bếp bờ của chị, có xe ba gác chở bồn nước ngọt ngàn lít với đội ngũ năm người phụ việc chuyên nghiệp của chị là nhận trọn gói mối này ngon lành nhất. Chị nhận mối này giùm cô Sáu với nhà ông Tư Cò nghen chị?

Bên kia đầu dây im bặt đi chừng vài giây đồng hồ. Dường như Đỗ Thị Liên đang nhẩm tính nhanh trong đầu về nhân lực, khoảng cách đường sá và cái lợi của mối tiệc. Rồi tiếng cười giòn giã nhưng khô khốc của người phụ nữ lăn lộn nghề bếp bờ lâu năm vang lên, mang theo một chút nể phục hiếm hoi dành cho đứa đàn em:

— Con nhỏ này mầy khôn lanh thiệt đó Duyên! Mầy biết nhìn cái bể nước hư mà biết đường nhả ra, hổng có cố nuốt cho nghẹn họng như cái hồi tiệc giỗ họ Phan năm ngoái nữa. Được rồi, đưa cái ống nghe cho bà Sáu, tao chốt giá cả với bả liền bây giờ. Chiều nay tao cho thằng em lái ba gác chở bồn nước với bàn ghế qua dọn dẹp mặt sân trước một nước.

Duyên thở phào, đưa chiếc điện thoại sang cho cô Sáu:

— Chị Liên chịu nhận rồi đó cô, cô nói chuyện với chị nghen.

Nhìn cô Sáu cầm lấy máy, gương mặt giãn dần ra từng nét lo âu rồi tíu tít bàn bạc chuyện giá cả, thực đơn với chị Liên, Duyên khẽ gật đầu chào rồi lặng lẽ lui ra mé ngõ. Cô dắt chiếc xe đạp ra đường lộ, đạp xe chầm chậm quay về bến sông. Lạ kỳ thay, việc từ chối một mối làm ăn lớn ngay trước mắt không hề để lại trong lòng cô sự tiếc nuối hay cảm giác của một kẻ thất bại tháo lui. Trái lại, từng vòng xe lăn đều trên con đường đất ven rạch mang lại cho cô một cảm giác nhẹ bõng, thảnh thơi vô cùng. Đó là sự bình an chắc nịch của một người thợ đã thấu hiểu tường tận giới hạn của chiếc ghe mình, biết rõ con thuyền của mình chỉ chịu được ngọn sóng cao chừng nào mà không bao giờ để lòng tham làm chìm đáy lái.

***

Khi Duyên về tới bến sông thì chiếc ghe kiền kiền vẫn nằm lặng lẽ, bình yên dưới bóng râm mát rượi của rặng bần cổ thụ. Nhưng trên bờ đất gồ ghề sát đầu cầu ván, không khí lại chẳng hề êm ả như dòng nước.

Một chiếc xe máy cà tàng chở hai chiếc sọt sắt lớn hai bên đang dựng nghiêng ngả bên gốc dừa. Cạnh chiếc xe, hai bóng người quen thuộc đang đứng đối mặt nhau. Chưa kịp bước chân xuống mấy nhịp cầu ván trơn trượt, Duyên đã nghe thấy những tiếng cãi cọ qua lại, lúc đầu còn là những lời to nhỏ ấm ức, rồi bỗng chốc bùng lên gay gắt như lửa bén rơm khô.

Võ Thành Nam đứng dẫm chân thình thịch trên mặt đất khô khốc, chiếc áo thun cáu bẩn mồ hôi dán chặt vào tấm lưng vạm vỡ, mặt anh đỏ gay gắt vì nắng trưa và sự sốt ruột:

— Anh nói có một câu gãy gọn mà sao em cứ cù cưa, kỳ kèo hoài vậy Mai? Tiện cái đường em chạy xe giao nước đá cho mấy quán cà phê ngoài đầu vàm, em chở luôn hai cái can ba chục lít với một bao đá vụn vô sâu trong rạch Vàm Dừa cho nhóm thợ tỉa cành trưa nay giùm anh một chuyến đi! Em coi, người ta đang leo trên ngọn sầu riêng tỉa nhánh giữa trưa nắng chang chang, khát nước muốn khô cổ họng chết mẹ trong vườn kia kìa! Giúp nhau một chút bộ khó khăn dữ vậy sao?

Nguyễn Thị Mai đứng tựa vào chiếc ghi-đông xe máy, hai tay chống nạnh, cặp chân mày lá liễu nhíu chặt lại thành một đường thẳng thừng. Gương mặt sắc sảo, có phần ranh mãnh thường ngày của cô gái chuyên giao nước đá dạo giờ đây đanh lại vì tức giận, hai mắt trừng lên:

— Anh Nam, anh nói cái miệng cho đàng hoàng, có lý có lẽ một chút nghen! Tiện đường cái con khỉ mốc gì mà tiện đường? Anh đứng đây anh nói sao nghe dễ ợt như ăn kẹo vậy? Từ bến sông ngoài này quẹo vô trong rạch Vàm Dừa, đường đất sình lầy sau mấy đám mưa đêm qua nó lún tới mắt cá chân, xa thêm hơn ba cây số chớ có ít ỏi gì đâu! Xe em là xe máy cà tàng chở nặng xụi cả lườn sắt, trưa nắng chang chang anh đứng đây anh biểu "tiện đường chở giùm một chuyến"? Em là con gái buôn bán nước đá lấy công làm lời, chớ em đâu phải lính sai vặt không công của anh? Đã hổng chịu báo trước lịch hẹn từ hồi sáng sớm, tới chừng người ta khát nước rồi đùng đùng chạy ra ép uổng người ta làm phước cho anh là sao?

— Em thiệt tình... có hai cái can nước lạnh với bao đá vụn đáng giá mấy đồng bạc đâu mà em cũng tính toán chi ly với anh từng cắc một vậy Mai! — Nam vung tay phân trần, giọng bất lực. — Mình là chỗ quen biết lâu nay trong xóm ngoài rạch, bữa nay anh kẹt người kẹt xe, em giúp anh một chuyến bộ mất mát miếng thịt nào của em hả?

— Quen biết là chuyện quen biết, chuyện làm ăn buôn bán đổ mồ hôi sôi nước mắt là chuyện làm ăn! — Mai hét lớn, giọng the thé vang khắp mặt sông. — Lần nào anh kẹt chuyện anh cũng đem cái chữ quen biết với tình nghĩa chòm xóm ra đè đầu cưỡi cổ em hết trơn. Bữa nay em nhứt quyết không chở đó, anh làm gì được em nào?

Thấy hai người chuẩn bị lao vào một trận cãi vã to chuyện hơn, Duyên bước vội xuống cầu ván, cất tiếng ngắt ngang với âm lượng vừa đủ sắc để chặn đứng bầu không khí ngột ngạt:

— Thôi! Hai người ngưng giùm tui một nhịp đi coi! Giữa trưa nắng chang chang, bến sông bến chợ người ta qua lại dòm ngó, bộ hổng thấy kỳ hả?

Thấy Duyên xuất hiện như một vị cứu tinh, Nam lập tức quay phắt sang, mặt mày méo mó như vớ được cọc:

— Duyên! Mầy về tới nơi là may quá rồi. Mầy coi phân xử giùm tao coi! Bữa nay cái tổ thợ tỉa cành của tao bên vườn sầu riêng Vàm Dừa phải làm tăng ca trưa cho kịp tiến độ chủ vườn giao, có hai mươi thợ cả thảy. Tao tính chạy qua nhờ ghe mầy nấu giùm bữa trưa gọn nhẹ hai mươi phần, cơm cá kho tộ với nồi canh chua cho chắc bụng anh em làm việc. Mà tao nhờ con Mai chở phụ hai can nước ngọt với bao đá lạnh vô mé rạch cho anh em uống kèm bữa ăn mà nó làm khó làm dễ, nó chửi tao sa sả nãy giờ kìa!

Duyên không vội nhìn Nam, cô quay sang nhìn Mai. Cô gái giao nước đá ngực còn phập phồng sau cơn giận dữ, hai môi mím chặt lại, những ngón tay hãy còn run run vì phải ghì chặt tay lái dưới trời nắng gắt.

Duyên bước chậm rãi lại mé sọt sắt trên xe của Mai. Cô nhìn hai chiếc can nhựa ba mươi lít màu xanh sạch bóng đã được súc rửa kỹ càng, nhìn bao đá bi cột chặt bằng những vòng dây cao su đen dày dặn. Bằng một giọng điềm đạm, rõ ràng nhưng mang theo một sự phân minh tuyệt đối, Duyên vạch ra ranh giới rạch ròi giữa chuyện làm ăn và chuyện tình cảm:

— Anh Nam, anh nói vậy là trật lấc từ đầu tới đuôi rồi anh Nam. Bữa cơm trưa hai mươi phần ăn của thợ tỉa cành, nếu anh đã quyết định đặt ghe tui nấu, thì chuyện nước nôi phục vụ đi kèm bữa ăn đó là thuộc về trách nhiệm tổ chức và chi phí hậu cần của ghe bếp tụi tui. Chuyện đó hoàn toàn hổng có dính dáng, hổng có quyền gì để anh đi nhờ vả, ép uổng riêng tư với cô Mai hết trơn.

Dứt lời, Duyên thò tay mở chiếc túi bao tử bằng vải dù đeo ngang hông. Cô rút ra một xấp tiền mặt, cẩn thận vuốt phẳng phiu từng nếp gấp:

— Mai nè, hai can nước ngọt sạch sáu mươi lít của cô là mười ngàn đồng. Một bao đá bi tinh khiết hai mươi ngàn đồng. Còn tiền cước vận chuyển đường bộ chở nặng vô sâu trong rạch Vàm Dừa đường sình lầy trưa nay, tui gởi thêm cho cô năm mươi ngàn đồng tiền công xe với tiền hao mòn máy móc. Tổng cộng hết thảy là tám mươi ngàn đồng chẵn, tui thanh toán đủ tiền mặt tại chỗ cho cô đây. Cô cầm lấy rồi chở thẳng vô bến vườn sầu riêng giùm cho ghe tui nghen.

Mai nhìn tờ tiền năm mươi ngàn cùng mấy tờ mười ngàn mới tinh đặt ngay ngắn vào lòng bàn tay mình, cô ngớ người ra mất một thoáng. Cơn uất ức, giận dữ đang bốc hỏa trên mặt cô bỗng chốc dịu hẳn đi như có một gáo nước mát dội qua. Mai cẩn thận nhét mớ tiền vào chiếc túi vải đeo trước bụng, khẽ gật đầu nhìn Duyên với ánh mắt đầy vẻ tôn trọng:

— Dạ được, chị Duyên sòng phẳng, rõ ràng như vậy thì em chở vô liền cho chị. Đúng mười một giờ trưa em có mặt ngay tại bến vườn, không trễ một phút nào của ghe chị đâu.

Tiếng máy xe nổ giòn giã rồi chiếc xe máy của Mai chở hai sọt sắt khuất dần sau rặng dừa nước. Duyên lúc này mới quay người lại, nhìn thẳng vào đôi mắt đang lúng túng của Võ Thành Nam. Nét mặt Nam sượng trân, hai vành tai đỏ ửng lên vì ngượng ngùng:

— Mầy làm vậy... tính ra là tao mang nợ mầy một ân tình với tiền cước xe hả Duyên?

— Hổng có nợ nần gì ở đây hết trơn anh Nam, — Duyên nói thẳng thắn, giọng cô nghiêm cẩn nhưng không hề có chút gắt gỏng hay lên lớp. — Tiền nước ngọt với tiền đá đó lát nữa tui sẽ cộng sòng phẳng vô bảng chi phí bữa ăn, chia đều ra cho từng phần cơm của hai mươi người thợ bên anh. Cái tui muốn nói cho anh hiểu là chuyện cư xử kia kìa. Anh đứng mũi chịu sào, làm ăn với thợ thuyền khắp miệt vườn, anh biết tính toán từng công cắt tỉa, từng giờ leo cây của người ta để trả lương, sao với người nhà người quen trong xóm anh lại xài cái thói quen ép uổng vậy? Con Mai nó chạy chiếc xe cà tàng ngoài nắng chang chang, xăng cộ thì hao, lốp xe thì mòn, sức lực con gái đổ ra giữa trưa trật, anh kêu người ta chở giùm sát sạt giờ giấc mà không thèm báo trước lấy một tiếng, lại hổng chịu trả cho người ta đồng bạc tiền công xứng đáng, anh nghĩ làm vậy là thân tình hả anh? Ép uổng người quen làm không công rồi vin vào cái cớ tình nghĩa xóm giềng, cái đó hổng phải là thân thiết đâu anh Nam. Cái đó là thiếu tôn trọng sức lao động của người ta đó.

Nam đứng chết trân trên nền đất bùn nứt nẻ. Cơn gió trưa xao xác thổi qua làm những lọn tóc bù xù trước trán anh bay lòa xòa. Anh đưa bàn tay thô ráp lên gãi đầu lia lịa, thở dài một hơi sườn sượt, ánh mắt nhìn xuống mũi dép đầy vẻ ân hận:

— Ừ... mầy nói trúng tim đen tao rồi Duyên. Mấy bữa nay bên chủ vườn dí tiến độ tỉa nhánh sầu riêng dữ quá, họ dọa phạt tiền nếu trễ hẹn nên tao cuống cuồng cả lên. Tao nóng ruột rồi đâm ra bạ đâu quơ đó, ăn nói hồ đồ, coi rẻ công sức của con nhỏ. Tao sai rành rành rồi. Lát nữa vô trong rạch tao sẽ lựa lời nói chuyện, xin lỗi con Mai đàng hoàng.

— Biết sai mà chịu sửa thì chưa có muộn, — Duyên nở một nụ cười nhẹ nhõm. — Giờ tính tới chuyện cơm trưa cho thợ nè. Hai mươi suất cơm cho tổ tỉa cành, đúng mười một giờ rưỡi trưa dọn ăn, thực đơn gồm cá lóc kho tộ, canh chua bắp chuối nấu me, rau sống chấm nước cá kho. Giá bốn mươi ngàn một phần cơm, cộng thêm năm ngàn tiền nước đá và nước ngọt chia đều cho mỗi đầu người, tổng cộng hết thảy là chín trăm ngàn đồng chẵn. Anh đưa trước cho tui ba trăm ngàn tiền cọc đi chợ, chịu hông?

Nam gật đầu lia lịa không một chút đắn đo, anh móc chiếc bóp da cũ kỹ ra đếm đủ ba tờ một trăm ngàn phẳng phiu trao tận tay Duyên:

— Chịu chớ sao hổng chịu! Đúng mười một giờ rưỡi ghe ghé mé bến vườn nghen mầy!

***

Mười giờ ba mươi phút trưa, chiếc ghe bếp kiền kiền đã neo đậu vững chãi bên rặng bần râm mát sát mé bến vườn sầu riêng Vàm Dừa. Dưới khoang bếp nhỏ hẹp chỉ vỏn vẹn bốn mét vuông, không gian được sắp xếp ngăn nắp, tinh tươm đến từng chi tiết nhỏ. Ngọn lửa xanh biếc từ hai chiếc bếp khè ga mini bùng lên đều đặn, tiếng lửa reo phè phè xua tan cái vẻ tĩnh mịch của khúc rạch vắng.

Mùi thơm nồng nàn của hành tím phi mỡ heo quyện với mùi nước mắm cá cơm cốt nhĩ đậm đà bốc lên nghi ngút, lan tỏa khắp mặt nước.

Thanh Bình đứng vững vàng trên đôi chân trần bám chặt vào sàn gỗ kiền kiền, hai tay thoăn thoắt cầm chiếc vá gỗ đảo nhẹ mẻ cá lóc kho tộ trong chiếc chảo gang sâu lòng. Những khứa cá lóc bông tươi rói, thịt trắng phau mua từ sáng sớm ngoài chợ nổi đã ngấm đẫm nước màu dừa thắng cánh gián, mỡ cá tươm ra béo ngậy, sánh quyện cùng những trái ớt hiểm đỏ au và tiêu sọ đập giập. Nước cá kho sôi lục bục, từng bọt bong bóng nhỏ vỡ ra phát thành những tiếng xèo xèo êm tai, tỏa ra thứ mùi thơm mặn mòi quyến rũ chết người của ẩm thực miệt vườn.

Ở chiếc bếp bên cạnh, nồi canh chua bắp chuối đang tỏa khói nghi ngút. Bình không dùng những loại rau bổi đắt đỏ trái mùa; anh khéo léo tận dụng những bắp chuối hột non vừa mới trổ buồng hái ở bờ rào vườn ông Ba Cương. Từng bẹ chuối non được thái mỏng tang như sợi chỉ rồi ngâm ngay vào chậu nước vắt chanh tươi cho trắng muốt, không vương một chút mủ chát. Khi thả vào nồi nước dùng nấu từ xương cá lóc ngọt lừ và me chua dầm nhuyễn, sợi bắp chuối chín tới vẫn giữ được độ giòn sần sật đặc trưng. Mùi ngò gai, rau ngổ xắt nhuyễn rắc lên trên mặt nồi canh quyện với vài lát ớt sừng cay nồng làm bừng sáng cả một góc khoang thuyền.

Duyên ngồi ở khoang giữa, đôi tay thoăn thoắt xới từng muỗng cơm trắng ngần từ chiếc thùng giữ nhiệt lớn sang hai mươi chiếc khay nhôm chia ngăn sạch bóng. Gạo Nàng Hoa chợ Đào dẻo thơm, từng hạt cơm nở đều, bóng bẩy như hạt ngọc, được đơm đều chằn chặn vào từng ngăn khay, không thừa một hạt cơm, không thiếu một muỗng canh.

Đúng mười một giờ hai mươi lăm phút, tiếng chân bước rậm rịch và tiếng cười nói rôm rả của cánh thợ tỉa cành vang lên từ phía vườn sầu riêng rậm rạp. Mồ hôi ướt đầm đìa những tấm lưng áo bà ba sờn rách, những gương mặt sạm đen vì nắng gió bỗng rạng rỡ hẳn lên khi nhìn thấy làn khói bếp thơm lừng đang bốc lên từ chiếc ghe quen thuộc ghé sát mé bờ.

Mai cũng đã chở nước và bao đá tới từ trước đó mười lăm phút. Hai chiếc can nước ngọt mát lạnh đã được đặt ngay ngắn trên chiếc bàn cây dựng tạm dưới bóng râm mát rượi, đá bi đập sẵn được chia đều vào từng chiếc ca nhựa lớn. Thấy Nam lúi húi rót từng ca nước mát đưa tận tay cho mấy chú thợ lớn tuổi, rồi ngập ngừng, rụt rè bước lại mé gốc cây chìa một ca nước đá đầy ắp cho Mai với nụ cười gãi đầu xí xóa, Duyên đứng trên mũi ghe khẽ mỉm cười quay đi. Cô coi như không nhìn thấy cái liếc mắt hờn dỗi nhưng đã bớt giận của cô gái giao nước.

— Cơm nước nóng sốt sẵn sàng rồi bà con ơi! Mời mọi người rửa tay vô dùng bữa! — Duyên cất tiếng gọi lảnh lót.

Bữa ăn trưa diễn ra trong một trật tự nhịp nhàng đến bất ngờ. Không còn cái cảnh thợ ăn trước thợ ăn sau làm vỡ vụn từng khứa cá kho, cũng không còn cảnh thiếu trước hụt sau phải bối rối chắp vá bằng mấy chén chao hay quẹt mắm như những chuyến đi đầu còn non nớt kinh nghiệm.

Từng khay cơm nhôm sáng bóng được trao tận tay từng người thợ: hai khứa cá kho tộ đậm đà kẹo đót, một bát canh chua bắp chuối thanh mát giải nhiệt trưa hè, kèm theo một đĩa rau muống đồng luộc xanh mướt giòn rụm.

— Cơm ngon quá bây ơi! — Một bác thợ già râu tóc điểm bạc vừa lua một muỗng cơm đầy ắp cá kho vừa xuýt xoa khen ngợi. — Cái bắp chuối giòn rụm mà không chát chút nào, nước canh chua thanh vừa miệng, còn cá kho thì thịt chắc nịch, mặn ngọt đậm đà ăn bắt cơm dữ thần thiên địa! Đi mần việc cực nhọc ngoài nắng mà trưa trật được khay cơm nóng sốt, tươm tất cỡ này thì bao nhiêu mệt mỏi trôi sạch bách!

Giữa bữa ăn, Nam dẫn thêm một người đàn ông trung niên mặc áo thun rách vai từ mé líp sầu riêng bên kia bờ mương bước qua. Nam ngập ngừng gãi đầu gãi tai, bước lại mé mạn ghe nói nhỏ với Duyên:

— Duyên ơi, có chú Bảy bên đội vét mương dẫn nước mới xong việc ghé qua nhập nhóm. Bị phát sinh thêm một phần cơm nữa nè, ghe mầy còn vét nổi phần nào hổng mầy?

Bình từ trong khoang bếp ngẩng đầu lên, lau mồ hôi trên trán rồi mỉm cười gật đầu:

— Còn vừa vặn một phần cơm với hai cái khứa cá đuôi tao với Duyên chừa lại ăn trưa. Để tao múc cho chú Bảy ăn luôn cho nóng, hai đứa tao lát nữa luộc miếng rau ăn sau cũng được.

Duyên không vội múc cơm ngay. Cô thong thả rút cuốn sổ tay nhỏ từ túi áo ra, lật đúng trang ghi chép đơn hàng Vàm Dừa, nhìn thẳng vào Nam bằng ánh mắt nghiêm túc:

— Một phần ăn phát sinh ngoài hợp đồng là bốn mươi ngàn đồng nghen anh Nam. Anh ký nhận vô mép sổ giùm tui một chữ đặng chiều thanh toán cho minh bạch.

Nam không hề cù cưa hay lúng túng như buổi sáng nữa. Anh cầm lấy cây bút bi trên tay Duyên, ký một cái rụp vào góc mép sổ:

— Ký liền! Mần ăn rõ ràng vậy tao ưng bụng lắm, mầy cứ yên tâm!

Đúng mười hai giờ mười lăm phút trưa, bữa ăn kết thúc gọn gàng. Cánh thợ tỉa cành lục tục tản ra những chiếc võng dù mắc quanh các gốc sầu riêng râm mát để chợp mắt nghỉ trưa. Nam cầm một cọc tiền giấy bước xuống mạn ghe, cẩn thận đếm đủ sáu trăm bốn mươi ngàn đồng còn lại — gồm sáu trăm ngàn tiền cơm tiêu chuẩn và bốn mươi ngàn tiền suất cơm phát sinh của chú Bảy — trao tận tay Duyên:

— Tiền cơm đủ chẵn nghen Duyên. Tao cảm ơn hai đứa mầy nhiều dữ lắm. Nhờ mầy nhắc nhở tao hồi sáng sớm mà trưa nay tao biết đường ăn nói lại với con Mai, hồi nãy nó chịu cười chịu nói với tao rồi đó!

Duyên nhận lấy cọc tiền, đếm lại chuẩn xác từng tờ rồi cất cẩn thận vào chiếc hộp sắt nhỏ, nở một nụ cười rạng rỡ:

— Làm ăn sòng phẳng, biết tôn trọng công sức của nhau thì trên bờ hay dưới nước gì cũng êm xuôi, bền chặt hết anh Nam ơi. Mai mốt trong vườn có việc cần cơm nước cứ ới ghe tui nghen!

***

Khi chiếc ghe kiền kiền tách bến vườn Vàm Dừa xuôi dòng ra lại sông Cái Mít thì bóng nắng đã bắt đầu ngả dần về hướng tây. Gió chướng thổi rười rượi trên mặt sóng nước lăn tăn, mang theo hơi ẩm mát lạnh cuốn phăng đi hết cái ngột ngạt, oi nồng của buổi trưa đứng gió.

Duyên và Bình neo ghe lại mé một cồn cát hoang vắng, nơi có doi đất bồi rợp bóng dừa nước, cách xa những bến chợ ồn ào và những vàm rạch đông đúc tàu bè qua lại.

Hai đứa bắt tay ngay vào công việc dọn dẹp thường nhật. Bình dùng tro bếp mịn và nguồn nước ngọt dự trữ chà rửa sạch bóng từng chiếc xoong nhôm, chảo gang, rồi úp cẩn thận lên giá kệ gỗ theo đúng thứ tự từ lớn đến nhỏ. Duyên gom toàn bộ xương cá, bã rau, cuống ớt và vỏ bắp chuối vào hai chiếc bao rác ni-lông dày dặn, buộc túm miệng thật chặt rồi xách lên bờ đất, đem bỏ vào đúng nơi tập kết rác dân sinh gần đầu cầu sắt lộ lớn.

Dọn dẹp xong xuôi đâu vào đấy, sàn gỗ kiền kiền lại khô ráo tinh tươm, bốc lên mùi thơm ngai ngái quen thuộc của gỗ phơi nắng. Duyên kéo chiếc bàn con bằng gỗ tạp ra giữa khoang ghe, lôi cuốn sổ thu chi bọc ni-lông cùng chiếc hộp sắt đựng tiền ra đặt ngay ngắn lên mặt bàn.

Dưới vạt nắng chiều vàng vọt hắt qua khung mui lá dừa nước, Duyên chấm ngòi bút bi, nắn nót ghi chép từng con số rõ ràng vào trang sổ mới:

**ĐƠN HÀNG VÀM DỪA (TỔ TỈA CÀNH):** - Doanh thu (21 suất x 40.000đ): 840.000 đồng - Thu tiền nước đá và nước phục vụ: 100.000 đồng - **Tổng thu:** 940.000 đồng

- Chi chợ sáng (cá lóc bông, bắp chuối, rau gia vị, me): 380.000 đồng - Chi nước ngọt + đá bi + cước vận chuyển của Mai: 80.000 đồng - Chi gas mini + dầu diezen chạy máy đuôi tôm: 50.000 đồng - **Tổng chi phí:** 510.000 đồng

- **LÃI RÒNG:** 430.000 đồng.

Duyên ngẩng đầu lên nhìn Bình. Anh đang ngồi tựa lưng vào be thuyền bằng gỗ, hai bàn tay hãy còn đỏ ửng vì ngâm nước rửa chén và tro bếp, nhưng gương mặt anh lúc này toát lên một vẻ thanh thản, nhẹ nhõm lạ kỳ.

— Chia đều tiền công nhật bữa nay, mỗi đứa mình được hai trăm ngàn đồng, — Duyên nói, rút bốn tờ một trăm ngàn đặt sang một bên mặt bàn. — Còn dư lại ba mươi ngàn đồng tiền lời dôi ra, tao bỏ tọt vô hũ sắt dành dụm tiền mua nhớt máy ghe với thay ron láp.

Bình cầm lấy hai tờ tiền công nhật của mình, cẩn thận miết phẳng từng nếp gấp rồi nhét sâu vào túi áo ngực. Anh khẽ thở ra một hơi dài nhẹ nhõm, đưa mắt nhìn ra mặt sông Cái Mít đang lấp lánh ánh hoàng hôn:

— Lời hổng có nhiều bằng mấy đơn tiệc lớn, nhưng mà ăn ngon ngủ yên Duyên há. Hổng phải thót tim lo sợ sạt lở bến bãi, hổng phải nơm nớp lo thiếu nước ngọt rồi đền chén đền dĩa cho người ta.

— Ừ, — Duyên nhìn vào trang sổ mở sẵn, nơi dòng mực đỏ ghi khoản lỗ của vụ Bưng Sen hôm qua vẫn còn nằm đó, nhưng trong lòng cô giờ đây tuyệt nhiên không còn chút nôn nóng, sốt ruột nào nữa. — Hồi trưa này, lúc ghe mình vừa rời khỏi bến vườn Vàm Dừa chừng mười phút, có ông cai bên bến cát gọi điện thoại tới, tính đặt gấp ba mươi suất cơm chiều giao liền ngoài bãi sông. Tao ngồi tính toán con nước, thấy chiều nay nước đang ròng sát đáy, nếu ráng chạy ra bãi cát đó thì chân vịt máy ghe phải cào xuống bùn sình, ép ga dữ dội lắm mới qua nổi mấy cồn cạn. Tao lắc đầu từ chối thẳng thừng luôn rồi.

Bình quay sang nhìn Duyên, đôi mắt ánh lên vẻ ngạc nhiên xen lẫn sự đồng tình sâu sắc:

— Mầy từ chối thiệt luôn hả? Hổng thấy tiếc sao? Mình đang cần tiền đặng bù vô cái khoản hụt bảy trăm tám mươi ngàn bên bãi Bưng Sen mà.

Duyên đặt cây bút bi xuống mặt gỗ, khẽ lắc đầu dứt khoát:

— Tiếc chớ, tiền bạc mồ hôi nước mắt ai mà hổng tiếc! Nhưng mà Bình nè, ghe mình đã chạy liên tục quần quật cả tuần lễ nay rồi. Cái cốt máy mà chú Tư thợ máy mới lắp vô dù chạy êm ru, nhưng hồi trưa tao rờ vô thấy mấy con ốc chân máy bắt đầu rêm rêm, lỏng chân ra rồi đó. Cứ cắm đầu cắm cổ săn cho đẫy đơn mới, hốt cho đầy túi tiền rồi để máy móc rệu rã, sức lực con người kiệt quệ thì có ngày lại gãy láp, bể lườn nằm bờ như cái đợt đầu năm. Tao tính kỹ rồi: ngày mai, chiếc ghe mình nghỉ trọn vẹn một ngày!

Bình trố tròn hai mắt nhìn cô:

— Nghỉ trọn một ngày luôn? Hổng nhận bất kỳ một đơn cơm nào hết trơn hả Duyên?

— Hổng nhận một đơn nào hết trơn! — Duyên bật cười, nụ cười rạng rỡ, trong trẻo và nhẹ nhõm nhất suốt mấy tháng trời bươn chải trên sông nước. — Sáng mai tao với mầy ngủ một giấc cho thiệt đã đời tới trưa trật. Rồi thức dậy, tao xách cái giỏ đồ nghề, cầm cờ lê mỏ lết ra siết lại từng con ốc chân máy đuôi tôm, châm thêm nhớt mới, cạo sạch mấy mảng rỉ sét quanh lườn thuyền. Mầy thì nghỉ ngơi cho lại sức, dưỡng lại đôi bàn tay cho đỡ rát, thích thì nấu một nồi chè đậu xanh thiệt ngon hai đứa mình múc ăn chơi. Mình phải biết dưỡng sức người, dưỡng sức ghe thì mới đi đường dài được chớ Bình. Nhịp chèo của mình cứ từ từ mà chắc chắn, việc gì phải cuống cuồng chạy theo thiên hạ cho hụt hơi!

Bình nhìn Duyên thật lâu, ánh mắt ấm áp lạ thường, rồi anh bật cười thành tiếng. Tiếng cười sảng khoái, giòn tan hòa vào tiếng sóng vỗ ì oạp bên mạn thuyền kiền kiền.

— Ừ! Nghe lời mầy đó. Ngày mai nghỉ trọn một ngày cho đã đời!

***

Đêm buông xuống trên dòng sông Cái Mít nhanh như một cái chớp mắt. Vầng trăng mười sáu tròn vành vạnh, sáng vằng vặc vắt ngang ngọn rặng bần cổ thụ, rải một dải lụa bạc lấp lánh, lung linh xuống mặt nước phẳng lặng như tờ.

Gió sông về đêm mát rượi, mang theo hương phù sa nồng đượm, thổi bay đi hết những nhọc nhằn, khói lửa và mùi dầu mỡ của gian bếp ban ngày. Dưới khoang ghe, ngọn đèn bão vặn nhỏ tỏa ra một quầng sáng màu vàng ấm áp, soi rõ từng chiếc nồi nhôm treo ngay ngắn trên vách. Chiếc máy đuôi tôm tám ngựa nằm im lìm nơi đuôi thuyền, sạch bóng dầu mỡ sau khi được lau chùi cẩn thận bằng giẻ khô.

Duyên và Bình trèo lên mui ghe, nằm sóng đôi bên nhau trên tấm chiếu cói đã sờn rách mép. Dưới lưng họ, những tấm ván mui ghe bằng gỗ kiền kiền hãy còn lưu lại chút hơi ấm dịu dàng của nắng ban ngày; trên đầu họ, bầu trời đêm miền Tây cao vời vợi, thăm thẳm một màu xanh đen, chi chít những vì sao sáng lấp lánh như lọt vào cõi mộng.

Phía xa xăm ngoài vàm sông lớn, một chiếc ghe chài đêm từ từ lướt qua, tiếng máy dầu nổ tành tạch nhỏ dần, nhỏ dần rồi chìm hẳn vào không gian tĩnh mịch của màn đêm. Dòng nước sông Cái Mít vẫn lững lờ trôi xuôi, muôn đời vẫn mang theo lớp phù sa màu mỡ bồi đắp cho những miệt vườn trĩu quả hai bên bờ.

Họ nhận ra mình không còn là hai đứa trẻ non nớt, liều lĩnh năm nào, từng cắm đầu lao chiếc ghe nhỏ vào những bến nước hiểm nguy chỉ để săn lùng từng đồng tiền cọc bấp bênh; họ cũng không còn là những người thợ nấu luôn nơm nớp lo sợ từng lời khen chê, đàm tiếu vô căn cứ của miệng đời. Họ đã tìm thấy nhịp điệu của chính cuộc đời mình — một nhịp chèo khoan thai mà vững chãi, nương theo từng con nước lớn ròng của dòng sông quê hương.

Nằm trên mui ghe nghe tiếng nước vỗ bì bọp dưới trăng, Bình lần đầu tiên cất tiếng hỏi Duyên: 'Mai mốt mình tính đơn tiếp theo ra sao Duyên?'