Màn sương Bãi Bắc
Chiếc xe bán tải chở cô Hà và năm thành viên câu lạc bộ chầm chậm vượt qua những khúc cua quanh co phủ bóng cây rậm rạp của Bán đảo Sơn Trà khi hoàng hôn vừa tắt hẳn trên mặt vịnh Đà Nẵng.
Phía dưới sườn dốc, dải sáng rực rỡ của những đại lộ ven biển và ánh đèn hoa đăng dọc hai bờ sông Hàn đã bắt đầu lên đèn, dát một quầng quang minh mờ ảo lên nền trời phía tây nam. Những khối cao ốc, những cây cầu bắc qua sông và dải bờ biển Mỹ Khê trải dài thoạt nhìn chỉ còn là những vệt lân tinh vàng vọt, bé nhỏ và xa xăm như thể thuộc về một thế giới khác. Nhưng chiếc xe càng leo cao theo những cung đường dốc ôm lấy sườn núi, vệt sáng đô thị phồn hoa ấy càng bị những triền rừng nguyên sinh dày đặc và những gờ đá hoa cương khổng lồ che khuất dần. Tiếng động cơ gầm gừ đều đặn giữa không gian vắng lặng, thỉnh thoảng lại gằn lên khi tài xế về số thấp để ghìm qua một khúc quanh tay áo, rồi tiếng máy lại bị át đi bởi tiếng lốp xe nghiến lạo xạo trên những đoạn rải đá dăm ẩm ướt lởm chởm.
Ngồi ở băng ghế sau cùng, Bảo tựa trán vào lớp kính cửa sổ mát lạnh, đưa mắt nhìn ra màn đêm đang đặc quánh lại bên ngoài. Không gian bên ngoài ô kính không hề phẳng lặng mà cuộn trào sức sống bí ẩn của một cánh rừng nhiệt đới giáp biển. Dưới bóng tối thăm thẳm, những tán chò chỉ, dẻ rừng và những búi dây leo cổ thụ đan cài chằng chịt vào nhau, tạo thành những hình thù kỳ dị chập chờn dưới ánh đèn pha quét ngang. Mùi lá mục ủ trong hốc đá quyện chặt với vị muối mặn nồng từ biển Đông bốc lên theo từng luồng gió thốc qua khe cửa thông gió hé mở, đem theo cảm giác lành lạnh thấm dần qua lớp áo khoác gió mỏng, mơn man trên da thịt một cảm giác rợn ngợp mơ hồ.
Bảo khẽ cựa mình, lắng nghe tiếng nhịp tim đập khe khẽ bên lồng ngực. Đêm nay là đêm thực địa quan trọng nhất kể từ ngày nhóm thiên văn của trường THPT Hải Vân bắt tay vào đề tài sao biến quang. Mọi toan tính, mọi hy vọng cứu vãn căn phòng gác mái và tư cách dự thi toàn quốc dường như đều dồn nén lại trên thùng xe phía sau, nơi cỗ kính phản xạ và cụm mạch bám nhật động đang nằm im lìm trong những lớp mút xốp chống sốc.
Sau gần bốn mươi phút đánh vật với những con dốc ngoằn ngoèo liên tục đảo chiều, ánh đèn pha của xe quét qua tấm biển gỗ mộc cắm bên lề đường mòn: *Trạm kiểm soát lâm nghiệp Bãi Bắc — Khu bảo tồn thiên nhiên*.
Cô Hà rà phanh, chiếc xe khẽ rùng mình rồi dừng hẳn trước thanh chắn. Tiếng quạt tản nhiệt của đầu xe rít lên một hồi dài rồi dịu lại. Cô hạ kính chắn gió phía ghế lái để xuất trình tập hồ sơ khảo sát đã được ghim nẹp cẩn thận. Một nhân viên kiểm lâm mặc đồng phục xanh rêu sẫm, bên hông đeo bộ đàm lách cách, bước ra từ hiên chòi gác lợp tôn. Người kiểm lâm rọi đèn pin chuyên dụng rà qua biển số xe, cẩn thận đối chiếu từng dòng họ tên trong danh sách đăng ký học sinh, kiểm tra con dấu đỏ tươi của Ban Giám hiệu Trường THPT Hải Vân và giấy cấp phép khảo sát thiên văn học đường do Ban Quản lý Bán đảo Sơn Trà phê duyệt.
"Trời tối rồi, đường nhánh vào trạm cũ đất đá trơn lắm đó," người kiểm lâm vừa trả lại giấy tờ vừa cất giọng nhắc nhở, hơi thở phả ra làn khói mờ trong cái lạnh rừng đêm. "Chú ý củi lửa, không được phát quang bừa bãi và tuyệt đối không xả rác nhựa ra môi trường tự nhiên. Đêm nay gió biển đảo chiều liên tục, nhớ để mắt tới sương núi tràn từ phía bắc."
"Dạ, chúng tôi nắm rõ quy định rồi. Cảm ơn anh," cô Hà mỉm cười đáp lời, giọng trầm tĩnh và mực thước.
Thanh chắn barie bằng tre dài kẽo kẹt nâng lên. Chiếc xe bán tải chuyển bánh, rẽ ngoặt vào một con đường đất đỏ nhánh nhỏ, gập ghềnh vết bánh xích cũ của xe kiểm lâm. Đất đỏ bazan ẩm sau cơn mưa chiều bám vào gai lốp nghe bì bõm, rồi tiếng sỏi đá lại va lộp cộp vào gầm xe khi chiếc xe chồm lên đỉnh một con dốc ngắn.
Điểm tập kết cuối cùng hiện ra trước mắt: một bãi đất trống tương đối bằng phẳng nằm ở độ cao gần bốn trăm mét so với mực nước biển, chếch về hướng đông bắc của bán đảo. Nơi này vốn là nền móng của một trạm khí tượng dã chiến thời trước, nay đã bị bỏ hoang nhiều năm. Nền đất nện nguyên thủy qua thời gian dài phong hóa đã biến thành một khoảng sân sỏi cứng cáp, xen lẫn những mảng rêu phong cằn cỗi bám trên các khối bê tông vụn. Xung quanh bãi đất được bao bọc bởi những rặng cây bụi thấp gai góc và những khối đá tảng granite lớn trồi lên khỏi mặt đất, vô tình tạo thành một bờ thành tự nhiên che chắn bớt luồng gió quẩn hung hãn thường xuyên thốc ngược từ mép vực Bãi Bắc lên.
"Tất cả xuống xe theo đúng phương án phân công! Khải chỉ huy việc bốc dỡ thùng nặng, Tùng và Bảo phụ trách hòm quang học, Mai Anh kiểm tra lều hậu cần. Tuyệt đối không ai được tự ý bước ra ngoài phạm vi bãi đất nện đã căng dây cảnh báo!"
Tiếng cô Hà vang lên dứt khoát ngay khi tiếng máy xe vừa tắt ngấm. Mọi chuyển động rơi vào một nhịp điệu khẩn trương. Cánh cửa thùng xe bán tải bật mở cành cạch, tỏa ra mùi kim loại ẩm và mùi thùng gỗ mới. Cả nhóm lập tức bắt tay vào việc như một cỗ máy đã được lên dây cót kỹ lưỡng từ hàng chục buổi diễn tập khô trên sàn gạch hoa lộng gió của sân thượng trường Hải Vân. Khải thoăn thoắt nhảy xuống thùng xe, hai bàn chân nện chắc nịch trên nền sỏi. Hai bắp tay gân guốc của cậu tì chặt vào quai sắt, nhấc bổng chiếc hòm gỗ nặng trịch đựng chân đế gang và ba chân kim loại duralumin, đặt gọn gàng xuống tâm bãi đất nơi đã được Bảo đánh dấu sẵn bằng bốn cọc tiêu phản quang nhỏ từ lúc xe vừa táp vào lề.
Gió từ sườn đèo Bãi Bắc thổi thốc lên từng cơn ràn rạt, quất rát cả mặt và làm vạt áo khoác của mọi người bay phần phật. Không khí ở độ cao bốn trăm mét mang theo cái lạnh cắt da của rừng già, quyện với hơi nước mặn chát của biển sâu cuộn lên từ vách đá thăm thẳm bên dưới.
Bảo và Mai Anh nhanh chóng trải tấm bạt dù chống thấm khổ lớn màu xanh thẫm ra mặt đất để dọn sạch một khu vực khô ráo, rồi phối hợp cùng Khải dựng khung chiếc lều hậu cần chữ A ở góc khuất gió nhất, tựa lưng vào một tảng đá hoa cương xám xịt. Những chiếc cọc thép hình chữ V được Khải dùng búa cao su đóng ngập sâu xuống nền sỏi cứng. Từng nhát gõ dứt khoát, vang lên những tiếng *chanh chách* đanh gọn giữa màn đêm tĩnh mịch. Bốn sợi dây neo bằng dù căng góc kêu lên ken két dưới sức kéo chuẩn xác của một vận động viên quen thuộc với từng nút buộc dây thừng trên sân cỏ. Chỉ mất chưa đầy mười lăm phút thao tác nhịp nhàng, chiếc lều hậu cần dã chiến đã đứng sừng sững, vững chãi như một pháo đài thu nhỏ, tạo thành một bức bình phong che chắn gió lùa hoàn hảo cho khu vực thao tác kỹ thuật nhạy cảm bên trong.
"Được rồi, lều đã cố định xong! Cọc giằng đóng sâu ba mươi phân, gió cấp sáu cũng không giật bung được!" Khải đứng thẳng người, quệt mồ hôi trấm li ti trên trán bằng mu bàn tay thô ráp. Cậu xoay người, ánh mắt quét một vòng quanh bãi tập kết rồi hạ giọng ra lệnh bằng chất giọng trầm ổn, đanh thép của một người đội trưởng: "Bây giờ đến bước kiểm soát kỷ luật ánh sáng. Tất cả tập trung lại cửa lều!"
Cả nhóm lập tức buông tay khỏi các kiện hàng dở dang, nhanh chóng quây lại thành một vòng tròn nhỏ trước mái hiên lều. Dưới ánh sáng vàng nhạt hắt ra từ ngọn đèn bão đặt sát sàn lều, Khải rút từ túi áo khoác ra một chiếc hộp nhựa màu đen có dán nhãn dạ quang: *Thiết bị cấm*.
"Quy tắc thực địa Sơn Trà, mọi người đã ký cam kết rồi đấy. Kể từ giờ phút này, tôi tịch thu toàn bộ điện thoại di động và đèn pin cá nhân phát ánh sáng trắng. Không có ngoại lệ, kể cả máy của cô Hà." Khải gõ gõ ngón tay lên nắp hộp, ánh mắt nghiêm nghị dừng lại trên từng gương mặt, như thể đang điểm danh trước một trận đấu sinh tử.
Bảo khẽ mỉm cười trước tác phong quân phiệt quen thuộc của cậu bạn thân. Cậu ngoan ngoãn móc chiếc điện thoại thông minh đã tắt nguồn hoàn toàn từ túi ngực bỏ vào hộp đầu tiên. Mai Anh và Thư cũng lần lượt đặt máy của mình vào. Cô Hà mỉm cười gật đầu tán thành, rút chiếc điện thoại của mình giao cho Khải: "Rất đúng nguyên tắc thực địa. Khải làm tốt lắm."
Sau khi đóng chặt nắp hộp nhựa, cài hai chốt khóa tanh tách rồi cất sâu vào đáy một hòm chống sốc có khóa số, Khải mở một túi vải bạt nhỏ đeo bên hông, lấy ra năm chiếc đèn pin mini có đầu bọc hai lớp giấy bóng kính màu đỏ thẫm được buộc chặt bằng dây thun dày, phát lần lượt cho từng người.
"Mắt người cần ít nhất ba mươi phút trong bóng tối tuyệt đối để các tế bào hình que trong võng mạc sản sinh đầy đủ sắc tố rhodopsin, đạt đến trạng thái thích nghi bóng tối tối đa," Thư vừa nhận chiếc đèn pin đỏ vừa cất giọng giải thích theo thói quen của một học sinh chuyên Lý, ngón tay cô mân mê lớp giấy bóng kính đỏ au: "Ánh sáng đỏ có bước sóng dài, nằm trong khoảng từ 620 đến 750 nanomet, mang mức năng lượng photon rất thấp. Nó đủ để chúng ta nhìn thấy đường đi và đọc chỉ số thiết bị nhưng hoàn toàn không kích thích phản xạ co đồng tử của mắt. Chỉ cần một tia sáng trắng lóe lên từ màn hình điện thoại, đồng tử sẽ co thắt ngay lập tức, và chúng ta sẽ mất đứt ba mươi phút quý giá để mắt hồi phục độ nhạy sáng."
"Thế nên ai lén bật màn hình lướt mạng xã hội là tôi tịch thu luôn máy đến hết học kỳ đấy," Khải hứ một tiếng đùa cợt, nhưng đôi mắt cậu vẫn đảo quanh triền núi đầy cảnh giác. Cậu bước ra mép bãi đất, ngửa mặt nhìn lên rặng mây phía trên sườn biển rồi lẩm bẩm: "Gió dưới vịnh thì lặng, nhưng trên này gió tạt ngang có mùi mằn mặn nồng lắm. Không khí ẩm rít cả da gà. Mấy cái ứng dụng thời tiết trên mạng bảo đêm nay trời quang 90%, nhưng tôi đá bóng ngoài bờ biển nhiều năm rồi, cái thứ gió luồn mang theo hơi muối ngai ngái thế này chẳng bao giờ báo điềm lành cả."
Bảo bước lại gần Khải, đưa mắt nhìn theo hướng nhìn của bạn. Bầu trời ngay trên đỉnh đầu lúc này vẫn còn hé lộ những khoảng tối thăm thẳm, lác đác những chấm sao sáng của các chòm sao mùa thu như Thiên Nga và Phi Mã đang lấp lánh như những hạt kim cương rải trên nền nhung đen. Chòm sao Thiên Nga đang giương cánh bay dọc theo dải Ngân Hà mờ nhạt vắt ngang đỉnh trời, ngôi sao Deneb phát ra thứ ánh sáng trắng xanh lạnh lùng, tĩnh tại. Nhưng ở phía chân trời biển Đông, một viền mây xám bạc lờ mờ đang lặng lẽ trườn lên từ mép sóng, giống như một dải lụa ẩm ướt khổng lồ đang chuẩn bị giăng ngang sườn núi, chực chờ cuốn phăng mọi thứ vào sự mù mịt.
"Chúng ta phải chạy đua với thời gian thôi," Bảo thì thầm, bàn tay siết chặt chiếc đèn pin ánh đỏ trong túi áo khoác.
Ở khu vực trung tâm bãi đất, Tùng đã bắt đầu quỳ gối trên tấm thảm xốp cách ẩm màu đen, cẩn thận mở từng khóa chốt của chiếc hòm gỗ chống sốc lót mút định hình. Dưới quầng sáng đỏ mờ ảo, cỗ chân đế xích đạo Đức của kính thiên văn phản xạ Newton 150/750mm nằm bất động, những khối kim loại được bọc nỉ đen kỹ lưỡng để tránh trầy xước. Tùng chậm rãi nhấc củ trục xích kinh và xích vĩ ra khỏi hốc xốp. Đôi bàn tay của cậu tuy nhỏ thó nhưng lại có sự tỉ mỉ đặc biệt của một thợ cơ khí lành nghề. Cậu nhẹ nhàng tra ngõng trục vào ngàm giữ của bộ ba chân duralumin đã choãi rộng hết cỡ, được bắt chặt bởi thanh giằng tam giác kiên cố bên dưới.
Tiếng cờ-lê siết ốc ren kêu lách cách khô giòn giữa đêm vắng. Tùng lấy từ đáy ba lô ra một khối linh kiện được bọc kín trong lớp vải chống tĩnh điện: cụm động cơ bước NEMA-17 được ghép nối liền khối với hộp số giảm tốc bánh răng hành tinh tỉ số 1:100. Đôi bàn tay gầy gò của cậu khẽ run lên khi luồn ngón tay qua khe hẹp bên dưới trục cực để gắn bánh răng chủ động bằng thép vào vành răng đồng thau của chân kính.
Bảo tiến lại gần, rọi luồng sáng đỏ gom hẹp vào vị trí thao tác để hỗ trợ bạn. Qua ánh sáng đỏ thẫm mờ ảo, Bảo thoáng thấy khóe mắt Tùng giật giật từng hồi, trán cậu lấm tấm những giọt mồ hôi li ti dù nhiệt độ ngoài trời lúc này đã hạ xuống dưới hai mươi độ C. Trên thành hộp điều khiển tự chế bằng nhựa mica trong suốt gắn hờ bên sườn chân đế, những sợi dây bẹ nhiều màu nối từ bo mạch vi điều khiển chạy chằng chịt, để lộ ra những chân cắm linh kiện và những mối hàn trần trụi chưa kịp phủ keo bảo vệ. Nhìn những mối hàn thiếc ấy, Bảo lại nhớ đến vệt muội than cháy xém trên bo mạch đếm thời gian thực RTC mà Tùng đã hoảng loạn giấu vào ba lô chiều hôm trước ở phòng gác mái sau sự cố xung đột điện áp.
"Trục ren bám khớp mượt không Tùng?" Bảo hỏi khẽ, cố giữ cho giọng mình thật bình thản, ấm áp để không tạo thêm áp lực tâm lý cho bạn.
Tùng giật mình khẽ co vai lại, rồi gật đầu thật nhanh: "Khớp... khớp hoàn toàn. Hộp số một chia một trăm này khử được độ rơ cơ học rất tốt. Mình... mình đã nạp lại giải thuật điều xung vi bước một phần mười sáu vào chip rồi. Nếu động cơ quay đều, nó sẽ bù trừ trơn tru tốc độ tự quay mười lăm độ mỗi giờ của Trái Đất... Nhưng mà..."
Tùng ngập ngừng dừng lại, ngón tay cậu khẽ chạm vào ống kim loại của thân kính thiên văn vừa được Thư và Khải hợp lực nhấc lên gá vào hai vòng đai kẹp. Cậu bạn khẽ rụt tay lại như vừa chạm phải một tảng băng ướt.
"Nhưng sao thế Tùng?" Thư bước tới, giọng cô lộ rõ vẻ sốt ruột pha lẫn căng thẳng.
"Hơi ẩm... bốc lên nhanh quá," Tùng thì thào, đưa bàn tay ươn ướt ra trước luồng sáng đỏ. "Không khí trên này đặc quánh lại rồi."
Bảo đưa tay quệt thử lên thành ống kính kim loại sơn tĩnh điện màu trắng. Một lớp màng nước mỏng, lạnh buốt và dính ráp lập tức dính vào đầu ngón tay cậu. Gió biển từ Bãi Bắc mang theo hơi nước bão hòa từ đại dương bao la, khi gặp luồng không khí lạnh ngưng tụ trên những vách đá granite sừng sững của bán đảo Sơn Trà, đã tạo thành một lớp sương mù ẩm ướt vô hình bắt đầu bao phủ lấy toàn bộ bãi đất trống.
Thư thảng thốt cúi người xuống, rọi đèn đỏ vào đầu ống quang học. Lớp kính hiệu chỉnh phía trước và mặt gương thứ cấp elip gắn trên bộ giá nhện bốn chấu đã bị một lớp sương mờ đục li ti bám kín như một hơi thở phả lên mặt gương soi trong phòng tắm mùa đông. Ngay cả bề mặt gương sơ cấp parabol đường kính 150mm nằm sâu dưới đáy ống kim loại cũng đã bắt đầu mất đi độ phản chiếu sắc nét, mờ nhòe đi dưới làn sương lạnh ẩm đang không ngừng thẩm thấu vào lòng ống.
"Chết rồi, đọng sương bề mặt rồi!" Thư cắn môi, giọng lạc đi vì lo lắng tột độ. "Độ ẩm vùng biển thế này thì chỉ số khúc xạ sẽ bị tán xạ lung tung hết! Máy ảnh CCD của cô Hà gắn vào sẽ chỉ chụp được một quầng trắng xóa mờ mịt!"
"Bình tĩnh, chúng ta có phương án dự phòng rồi mà!" Bảo lập tức lên tiếng, kéo chiếc túi vải dù chống ẩm đặt cạnh chân lều lại gần. "Khải, lấy nguồn ắc quy phụ ra đây! Thư, cầm đầu máy thổi!"
Bảo lôi ra chiếc máy thổi khí ấm cầm tay 12V nhỏ gọn—thiết bị mà Tùng đã mày mò cải tiến từ một chiếc quạt sấy nhiệt mini xin được từ tiệm sửa chữa điện máy Minh Quang cũ dưới phố. Khải nhanh chóng cắm hai đầu kẹp cá sấu màu đỏ và đen vào cọc bình ắc quy khô đặt dưới đất. Một tiếng ro ro khe khẽ vang lên, kèm theo một luồng khí ấm dịu nhẹ phả ra từ đầu loa thổi hẹp bọc lưới đồng mịn.
"Nhớ kỹ quy tắc thao tác nhiệt," Thư vừa nhận lấy đầu máy thổi vừa nhắc nhở, nhưng lần này giọng cô đã bớt gay gắt, nhường chỗ cho sự cẩn trọng tột cùng của một người say mê dụng cụ quang học: "Không được dí luồng khí nóng trực tiếp vào một điểm cố định trên mặt gương! Thủy tinh quang học có hệ số giãn nở nhiệt không đồng đều, nếu bị sốc nhiệt cục bộ, bề mặt gương sơ cấp sẽ bị biến dạng hình học, thậm chí có thể nứt lớp tráng phủ phản xạ nhôm và silicon dioxide!"
"Mình hiểu rồi. Chúng ta luân phiên quét luồng khí theo hình xoắn ốc từ ngoài viền vào tâm, giữ khoảng cách tối thiểu mười lăm phân," Bảo gật đầu dứt khoát.
Hai người đứng hai bên đầu ống kính, dưới ánh sáng đỏ mờ ảo của chiếc đèn pin Khải cầm giữ che chắn gió. Thư cầm máy thổi khí ấm rê đều đặn từng vệt chậm rãi, kiên nhẫn làm bốc hơi lớp màng nước ngưng tụ trên thấu kính và gương thứ cấp, trong khi Bảo cẩn thận dùng những que gắp bông gòn y tế khô đã tẩm dung dịch chống tĩnh điện để thấm nhẹ những giọt nước đọng lớn bám quanh vành đai kim loại bên ngoài, tuyệt đối không chạm vào lớp quang học nhạy cảm. Hơi ấm phả ra làm tan dần những hạt sương li ti, trả lại vẻ sáng bóng, sâu thẳm của bề mặt gương phản xạ hình parabol.
"Đến lượt cậu, Bảo. Cầm lấy máy thổi, để mình kiểm tra cáp nối CCD," Thư chuyển máy sang tay Bảo, các đầu ngón tay cô lạnh cóng đến đỏ ửng.
Bảo đón lấy máy thổi, tiếp tục duy trì luồng khí ấm thổi nhẹ vào lòng ống quang học. Mùi kim loại ấm quyện với mùi sương đêm ngai ngái tạo nên một bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở. Cạnh đó, Mai Anh đang ngồi trong lều, tỉ mỉ dùng thước đo độ và bút chì mềm ghi chép lại các thông số nhiệt độ môi trường, hướng gió và độ ẩm từ chiếc máy đo cầm tay nhỏ đặt trên mặt bàn gấp dã chiến.
"Nhiệt độ ngoài trời: 18,5 độ C. Độ ẩm tương đối: 87% và đang tăng rất nhanh," tiếng Mai Anh vọng ra từ cửa lều, đều đặn và bình tĩnh như một chiếc đồng hồ bấm giờ đo đếm từng giây sinh tử. "Các cậu còn khoảng mười lăm phút trước khi sương ẩm đạt ngưỡng bão hòa."
"Tùng, động cơ bám nhật động đã cấp nguồn chưa?" Bảo hỏi với sang phía chân đế, tay vẫn không ngừng rê đều đầu thổi ấm quanh mép vành giữ gương.
Tùng quỳ bên cạnh chân kính, run rẩy cắm giắc nguồn 12V vào bo mạch trần. Một chấm đèn LED đỏ nhỏ xíu trên mạch vi điều khiển nhấp nháy ba lần báo hiệu tín hiệu xung đã được kích hoạt thành công. Động cơ bước NEMA-17 phát ra tiếng *è è* cực nhỏ, êm ru và đều đặn khi các bánh răng trục vít bắt đầu ăn khớp, truyền chuyển động quay chậm chạp nhưng chuẩn xác vào trục xích kinh.
"Động cơ... động cơ đã nhận lệnh," Tùng thở phào, nhưng ánh mắt cậu vẫn dán chặt vào những sợi dây đồng trần trụi đang bắt đầu bám một lớp bụi nước mờ mờ dưới quầng sáng đỏ. "Nhưng độ ẩm cao thế này rất nguy hiểm cho các chân chip xử lý. Nếu nước đọng làm ngắn mạch giữa chân nguồn năm vôn và chân tín hiệu dữ liệu, chip sẽ bị treo ngay lập tức!"
"Khải, bọc ngay một lớp màng nhựa polyvinyl che chắn kín quanh hộp mạch của Tùng, chỉ chừa khe tản nhiệt nhỏ phía dưới!" Cô Hà từ phía sau bước tới, giọng nói điềm tĩnh nhưng chứa đựng uy quyền của một người giàu kinh nghiệm thực địa lâu năm. "Thư và Bảo, dừng sấy gương! Bề mặt quang học đã đạt cân bằng nhiệt tương đối rồi. Lắp thị kính tìm kiếm và khóa mục tiêu ngay lập tức!"
Bảo nhanh chóng tắt máy thổi, trao lại cho Khải rồi cùng Thư áp sát vào thân kính. Thư tháo nắp bảo vệ bằng cao su của ống ngắm phụ finderscope 6x30, chỉnh lại góc nhìn thị kính chữ thập. Bảo đứng bên cạnh, một tay giữ nhẹ núm vi chỉnh trục xích vĩ, một tay lật giở cuốn bản đồ sao khu vực chòm sao Anh Tiên (Perseus) mà Mai Anh đã vẽ tay tỉ mỉ bằng mực phản quang đỏ trên giấy can chống ẩm.
"Mục tiêu chính: hệ sao đôi che khuất Algol — Beta Persei. Tọa độ xích kinh: 03 giờ 08 phút, xích vĩ: cộng 40 độ 57 phút," Bảo đọc to các thông số, giọng cậu rành rọt giữa tiếng gió rít qua những tán lá sồi rừng xào xạc. "Sao so sánh số một trong cùng trường nhìn một phẩy năm độ: Gamma Persei, cấp sao hai phẩy chín, độ sáng ổn định tuyệt đối!"
Thư ghé mắt vào thị kính Plössl 25mm gắn tạm trên kính ngắm, tay xoay nhẹ núm lấy nét bằng đồng thau. Trong trường nhìn tròn xoe viền đen của thị kính, những đốm sáng li ti bắt đầu hiện rõ trên nền trời đêm sâu thẳm. Bằng trực giác sắc bén và sự thành thạo đáng nể sau hàng chục đêm thức trắng trên sân thượng trường Hải Vân, Thư rê nhẹ thân ống quang học sang hướng đông bắc, men theo dải sáng mờ nhạt của Ngân Hà đang nghiêng dần về phía tây.
"Thấy rồi!" Thư reo lên khe khẽ, hơi thở phả ra một làn khói trắng mỏng tan nhanh trong gió núi. "Chữ thập của kính tìm kiếm đã bắt trúng Gamma Persei! Một ngôi sao màu vàng nhạt tuyệt đẹp. Algol nằm ngay chếch góc bảy giờ trong trường nhìn rộng!"
Bảo cảm thấy lồng ngực mình đập thình thịch vì phấn khích. Cậu ghé sát mắt vào bên cạnh Thư, nhìn qua ống ngắm phụ. Đúng là nó rồi—ngôi sao Quỷ Algol huyền thoại trong thần thoại Hy Lạp, viên ngọc biến quang kỳ ảo đang nhấp nháy ánh xanh trắng lạnh lẽo giữa khoảng trời thu Sơn Trà. Hai ngôi sao nằm gọn gàng trong cùng một khung thị kính, như hai ngọn hải đăng vũ trụ đang vẫy gọi cỗ máy quan sát bé nhỏ của họ giữa không gian vô tận.
"Tuyệt vời lắm! Tùng, khóa ly hợp trục cực lại để động cơ bước giữ nguyên trường nhìn!" Thư ra lệnh, giọng run lên vì xúc động khôn xiết. "Bảo, tháo thị kính quan sát bằng mắt thường ra, gắn củ máy ảnh CCD của cô Hà vào bộ chuyển đổi tiêu cự T-adapter ngay!"
Bảo thoăn thoắt tháo chiếc thị kính Plössl, cẩn thận đặt vào hộp nhung mềm lót bông, rồi đón lấy chiếc máy ảnh thiên văn CCD làm mát chuyên dụng nặng trịch từ tay cô Hà. Chiếc vòng kim loại ren mịn khớp vào ống lấy nét bằng một tiếng *cạch* chắc nịch, êm ái. Sợi cáp USB bọc giáp chống nhiễu được nối thẳng từ máy ảnh vào chiếc máy tính xách tay đặt trên chiếc bàn gỗ dã chiến trong lều hậu cần.
"Màn hình đã nhận diện cảm biến CCD! Nhiệt độ cảm biến đã hạ xuống âm mười độ C nhờ sò lạnh!" Mai Anh thông báo từ trong lều, những ngón tay cô lướt nhanh trên bàn phím số. "Thời gian phơi sáng thiết lập: hai mươi giây cho mỗi khung hình. Bắt đầu chụp chuỗi định vị!"
Thế nhưng, đúng khoảnh khắc ngón tay Mai Anh chuẩn bị nhấn phím cách để kích hoạt màn trập điện tử, một âm thanh lạ bỗng dội lại từ phía sườn đèo Bãi Bắc.
Đó không phải là tiếng gió thông thường xao động qua cành lá. Đó là một tiếng rít dài, trầm đục và ẩm ướt như tiếng gầm của một con sóng ngầm khổng lồ đang va đập dữ dội vào chân vách đá hoa cương.
"Khoan đã!" Khải bất ngờ hét lên, giọng cậu biến sắc hoàn toàn.
Bảo giật mình quay phắt lại. Từ triền dốc hướng ra vịnh biển phía sau lưng họ, một khối mây thấp khổng lồ, dày đặc và trắng xóa như một bức tường bông ướt sũng đang cuồn cuộn tràn qua yên ngựa nối hai đỉnh núi. Nó di chuyển với một tốc độ kinh hoàng, tựa như một con thủy quái khổng lồ đang trườn tới, nuốt chửng từng rặng cây cổ thụ sừng sững ven đèo, xóa sổ hoàn toàn ngọn hải đăng Tiên Sa chớp nháy phía xa, rồi như một thác nước sương mù đổ ập xuống bãi đất trống.
"Gió đè mây tràn qua yên ngựa rồi!" Khải lao tới chộp lấy chân kính, dùng toàn bộ sức nặng cơ thể của một trung vệ thép ghì chặt thanh giằng tam giác xuống đất. "Màn sương mù từ biển vào đấy! Nó đi nhanh quá!"
Không khí xung quanh lập tức biến đổi chỉ trong chớp mắt. Nhiệt độ tụt dốc không phanh, kéo theo một luồng gió buốt lạnh thấu xương mang theo những hạt nước li ti dày đặc quất thẳng vào mặt mọi người. Những khoảng trời đêm trong vắt ban nãy, những ngôi sao lấp lánh của chòm Anh Tiên và dải Ngân Hà rực rỡ chỉ trong vòng chưa đầy ba mươi giây đã bị bức màn sương mù xám xịt nuốt chửng hoàn toàn. Bầu trời hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là một màu xám đục ngầu, mịt mù như thể cả nhóm vừa bị ném xuống đáy một chiếc bể nước đóng băng khổng lồ.
"Chụp! Mai Anh, bấm máy chụp ngay đi! Vớt vát được khung nào hay khung đó!" Thư hét lên trong tuyệt vọng, hai bàn tay cô bám chặt vào thân kính, đôi mắt mở to nhìn trân trân vào khoảng không gian trắng xóa phía trên đầu ống quang học.
Mai Anh nghiến răng nhấn phím chụp liên tiếp ba lần.
*Tách... tách... tách...*
Tiếng màn trập điện tử kêu lên khô khốc qua loa máy tính dã chiến. Màn hình máy tính xách tay lập tức hiện lên ba khung ảnh thử nghiệm vừa thu được từ cảm biến CCD đang gồng mình dưới luồng sương lạnh.
Bảo, Thư và Tùng cùng nhào tới cửa lều, dán mắt vào màn hình hiển thị dưới ánh sáng đỏ mờ mờ. Nhưng tim Bảo như chìm nghỉm xuống tận đáy vực sâu hun hút của bán đảo.
Cả ba bức ảnh đều là những mảng sáng xám xịt, nham nhở những vệt nhiễu hạt điện tử dày đặc. Thay vì những điểm sao sắc nét với các vòng nhiễu xạ Airy tròn trịa, ngôi sao so sánh Gamma Persei chỉ hiện lên như một quầng sáng mờ nhạt, méo mó và nhòe nhoẹt, bị bao bọc bởi một vầng hào quang tán xạ khổng lồ do hàng triệu hạt nước li ti trong màn sương bão hòa tạo ra. Còn sao Algol thì hoàn toàn biến mất, chìm nghỉm không để lại một dấu vết dưới ngưỡng tín hiệu nền đục ngầu của bức màn sương mù ẩm ướt.
"Độ sáng biểu kiến bị hấp thụ mất hơn sáu mươi phần trăm..." Thư thì thào, giọng cô run rẩy như sắp khóc, từng âm tiết vỡ vụn trong cuống họng. "Hệ số tán xạ khí quyển quá lớn. Phần mềm trắc quang... phần mềm trắc quang vi sai không thể nào tách được đường biên độ sáng của ngôi sao ra khỏi nền trời mù mịt này..."
"Tùng! Nhìn bo mạch kìa!" Bảo bất chợt giật thót mình khi nhìn thấy một làn khói mỏng manh gần như vô hình bốc lên từ khe hộp nhựa mica dưới chân kính.
Một tiếng *tách* lẹt đẹt rất nhỏ vang lên, nghe như tiếng tàn thuốc tàn lụi. Dưới tác động của màn sương mù ẩm ướt đậm đặc vừa tràn qua, những giọt nước đọng li ti đã len lỏi qua khe hở của lớp màng bọc polyvinyl mỏng manh, bám đầy lên bề mặt các chân linh kiện trần của mạch vi điều khiển. Đèn LED đỏ báo xung trên bo mạch chớp giật liên hồi rồi vụt tắt ngấm. Khối động cơ bước NEMA-17 giật cục một cái rồi đứng im bất động, hộp số giảm tốc bánh răng hành tinh phát ra một tiếng rít nghẹn ngào trước khi hoàn toàn câm bặt.
"Mạch... mạch điều khiển bị ngắn mạch rồi!" Tùng thảng thốt quỳ sụp xuống nền sỏi, đôi bàn tay run bần bật cố gắng giật phích cắm nguồn ra khỏi cọc ắc quy, gương mặt cậu trắng bệch không còn một giọt máu. "Nước sương lọt vào... nó làm chập đường cấp nguồn năm vôn sang đường tín hiệu rồi... cháy vi xử lý rồi..."
"Độ ẩm đo được hiện tại: chín mươi lăm phần trăm!" Tiếng Mai Anh vang lên, run rẩy và đầy hoang mang khi nhìn vào màn hình tinh thể lỏng của chiếc máy đo môi trường. "Nhiệt độ tụt xuống còn mười sáu độ C! Sương bão hòa hoàn toàn rồi!"
Khắp xung quanh bãi đất trống, sương mù dày đặc đến mức ngọn đèn pin bọc giấy đỏ của Khải chỉ còn rọi được một quầng sáng tù mù cách chưa đầy hai mét. Nước sương bắt đầu ngưng tụ thành từng giọt lớn, chảy ròng ròng trên thân ống kim loại của chiếc kính thiên văn phản xạ Newton, nhỏ tong tòng xuống nền đá nện ẩm ướt. Từng cơn gió lạnh buốt tiếp tục thổi thốc qua khe núi, mang theo hơi ẩm ngấm sâu vào từng thớ vải, từng mối kim loại.
Bảo đứng sững sờ giữa luồng gió lạnh ẩm ướt đang quất từng đợt ràn rạt vào mặt. Một cảm giác bất lực đến tê dại tràn ngập trong lồng ngực cậu. Bao nhiêu công sức chuẩn bị, bao nhiêu buổi tối thức trắng gia cố chân đế, bao nhiêu hy vọng gửi gắm vào đêm thực địa đầu tiên trên đỉnh Sơn Trà... tất cả dường như đang bị màn sương mù quái ác của vùng biển miền Trung cuốn trôi sạch sẽ. Sự khắc nghiệt của thiên nhiên hiện thực hoàn toàn không giống như những mô phỏng lý thuyết mượt mà trên màn hình máy tính trường học.
"Hoàng Thư! Lý Gia Bảo! Nghe lệnh tôi!"
Tiếng cô Hà vang lên đanh thép, cắt đứt hoàn toàn bầu không khí hoảng loạn đang bao trùm lấy cả nhóm học sinh. Cô giáo bảo trợ bước nhanh ra giữa bãi đất, chiếc áo mưa mỏng khoác ngoài bay phần phật trong gió, ánh mắt nghiêm khắc nhưng vô cùng sáng suốt quét qua từng học sinh:
"Dừng quan sát ngay lập tức! Tất cả các thao tác trắc quang hủy bỏ toàn bộ!"
"Nhưng cô ơi... chúng ta mới chỉ chụp được ba khung ảnh thử nghiệm thôi..." Thư ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe ngấn nước nhìn cô Hà van nài, hai bàn tay vẫn bấu chặt vào giá kính như thể không muốn buông bỏ. "Chỉ cần chờ thêm một chút... biết đâu luồng mây này sẽ tan... chỉ cần mười lăm phút thôi cô..."
"Không có 'biết đâu' nào cả!" Cô Hà dứt khoát ngắt lời Thư, giọng nói không cho phép bất kỳ sự thỏa hiệp nào giữa rừng đêm. "Độ ẩm đã chạm ngưỡng chín mươi lăm phần trăm, đây là điều kiện thời tiết cực đoan đối với khí tài quang học nhạy cảm! Nếu để sương ngấm sâu vào lớp tráng phủ nhôm của gương sơ cấp và cảm biến làm mát của máy ảnh CCD, toàn bộ thiết bị sẽ bị ẩm mốc, bong tróc lớp phản xạ và chập cháy hoàn toàn linh kiện điện tử! Chiếc máy ảnh này là tài sản mượn từ phòng thí nghiệm đại học, và quan trọng hơn hết, cỗ kính này là tâm huyết của các em! Chưa kể đường đèo về đêm khi sương mù bao phủ dày đặc sẽ cực kỳ trơn trượt và nguy hiểm cho xe cộ!"
Cô Hà quay sang Khải và Bảo, chỉ tay dứt khoát vào chiếc bạt dù lớn:
"Kỷ luật an toàn thực địa bắt buộc: bảo toàn thiết bị và tính mạng con người là ưu tiên cao nhất! Khải, Bảo, Tùng, lấy bạt chống nước trùm kín toàn bộ cỗ kính thiên văn và chân đế lại ngay lập tức! Tháo máy ảnh CCD cất vào hộp hút ẩm kín! Mai Anh thu dọn máy tính và sổ sách vào lều! Chúng ta rút lui!"
Mệnh lệnh dứt khoát của cô Hà như một gáo nước lạnh dội thẳng vào sự bướng bỉnh cuối cùng của Thư. Bảo nuốt cục nghẹn đắng ngắt nơi cổ họng, lập tức lao tới đỡ lấy góc bạt dù chống thấm dày cộp cùng Khải. Ba nam sinh phối hợp nhịp nhàng trong sự im lặng nặng nề, nhanh chóng trùm chiếc bạt kín mít từ đầu ống kính xuống tận ba chân duralumin, dùng dây thun gai chằng buộc thật chặt xung quanh để ngăn từng giọt sương đêm lạnh giá tiếp tục xâm thực cỗ máy quang học mà họ đã nâng niu suốt bao tuần qua.
Chiếc máy ảnh CCD quý giá của cô Hà được tháo ra trong sự cẩn trọng tột cùng, đặt ngay ngắn vào chiếc hộp chống sốc chứa đầy những gói hút ẩm silica gel màu xanh thẫm, nắp hộp được đóng chặt với tiếng tách dứt khoát. Tùng lặng lẽ nhét chiếc hộp điều khiển cơ cấu bám trời đã ngấm nước và bốc mùi khét nhẹ vào sâu trong ngăn đáy ba lô, đôi vai cậu chùng xuống, đầu cúi gằm không dám nhìn vào mắt bất kỳ ai, hai khóe mắt đỏ hoe giấu sau lớp tóc mái bết dính nước sương.
Gần nửa tiếng sau, dưới sự chỉ huy gắt gao của cô Hà và sức vóc bền bỉ của Khải, toàn bộ thiết bị đã được thu dọn gọn gàng và chằng buộc chắc chắn trên thùng xe bán tải. Những chiếc cọc thép được nhổ lên, chiếc lều chữ A được gấp gọn, không để lại bất kỳ một cọng rác hay dấu vết xâm phạm nào trên bãi đất trạm cũ. Bãi đất trống Bãi Bắc lại chìm vào bóng tối mịt mùng, hoang vu và cô tịch, chỉ còn lại tiếng gió biển gầm gào qua những triền đá granite và bức màn sương trắng ẩm ướt nuốt chửng tất cả.
Chiếc xe bán tải nổ máy, chầm chậm lăn bánh rời khỏi trạm kiểm lâm Bãi Bắc, mò mẫm từng mét đường dốc trơn trượt giữa màn sương mù dày đặc để quay trở về thành phố. Bác tài xế phải bật đèn sương mù màu vàng rực và bấm còi liên tục ở mỗi khúc cua tay áo hiểm trở.
Trong khoang xe tối om chỉ có ánh sáng vàng leo lét hắt ra từ bảng đồng hồ taplo, không một ai cất tiếng nói. Không khí ngột ngạt và nặng trĩu thất vọng.
Khải ngồi dựa lưng vào thành ghế, đôi mắt trầm ngâm nhìn qua cửa kính mờ hơi nước, vẻ mặt lộ rõ sự tiếc nuối nhưng đầy vẻ thấu hiểu về sự nghiệt ngã của thiên nhiên duyên hải. Một vận động viên thể thao như cậu hiểu rằng có những trận đấu mà đối thủ chính là thời tiết, và người ta không thể chiến thắng bão tố chỉ bằng lòng nhiệt huyết đơn thuần. Tùng ngồi co ro ở góc ghế đối diện, hai bàn tay đan chặt vào nhau giấu dưới vạt áo khoác sũng ẩm, bờ vai thỉnh thoảng khẽ run lên trong im lặng, dằn vặt bởi sự cố chập mạch mà cậu cho là do lỗi của chính mình. Mai Anh lặng lẽ cất chiếc máy đo môi trường vào túi xách, ánh mắt hướng về phía Bảo như muốn tìm kiếm một lời an ủi hay một phương án cứu vãn, nhưng Bảo chỉ biết cắn chặt môi, nhìn những vệt nước mưa li ti đang chảy dài ngoằn ngoèo trên ô kính chắn gió.
Bên cạnh Bảo, Thư ngồi bất động như một pho tượng đá.
Đôi bàn tay gầy guộc của cô chủ nhiệm câu lạc bộ đang siết chặt lấy cuốn sổ tay bìa cứng dập nổi logo của Trường THPT Hải Vân—cuốn sổ ghi chép nhật ký quan sát sao biến quang mà cô đã cẩn thận kẻ sẵn từng cột tọa độ, từng ô trống để ghi nhận quang thông của hệ sao Algol cho đợt thẩm định của Tiến sĩ Đặng Hải Yến. Những đường kẻ mực đen thẳng tắp, những ghi chú tỉ mỉ về cấp sao chuẩn và thời gian dự kiến thiên thực cực tiểu... tất cả giờ đây như đang giễu cợt sự bất lực của họ trước tự nhiên.
Bên dưới ánh đèn taplo mờ ảo, những trang giấy trắng tinh vẫn nằm trơ trọi, không có lấy một con số, không có lấy một đường cong trắc quang nào được vẽ ra.
Kỳ hạn bốn tuần mà Tiến sĩ Yến đặt ra tại Trung tâm Khoa học đang vơi dần từng ngày, từng giờ như cát chảy qua kẽ tay. Hạn chót nộp hồ sơ dữ liệu thực nghiệm vòng một cho ban tổ chức cuộc thi toàn quốc vào ngày 15 tháng Ba cũng đang lừng lững tiến lại gần như một bóng ma đè nặng lên số phận của căn phòng gác mái.
Thư ngồi lặng người trong xe quay về, nắm chặt cuốn sổ tay trắng trơn dữ liệu khi kỳ hạn nộp hồ sơ thi đang cạn dần.