Chữ tín đắt giá

Tờ hóa đơn phát sinh chi phí thuê máy chủ riêng nằm trơ trọi giữa trang giấy kẻ ô li của cuốn sổ tay bìa da đen, đánh dấu bài toán tài chính hóc búa đầu tiên giáng xuống nhóm khởi nghiệp vừa thành hình chưa đầy hai tuần lễ.

Mảnh giấy than mỏng dính màu xanh lơ, in dấu mộc vuông đỏ au của công ty cổ phần giải pháp hạ tầng mạng: bốn trăm năm mươi nghìn đồng chẵn cho khoản phí chuyển đổi cổng kết nối khẩn cấp và bổ sung dung lượng bộ nhớ đệm tạm thời trong vòng mười lăm ngày. Đối với một doanh nghiệp đã có bề dày hoạt động hay những công ty phần mềm rủng rỉnh vốn đầu tư tại các tòa cao ốc trên phố Bà Triệu, con số ấy chỉ tương đương một chầu cà phê bàn việc hoặc nửa bữa cơm trưa tiếp khách bình dân. Nhưng đối với một nhóm sinh viên vừa chập chững bước chân vào thương trường, trong túi chỉ vỏn vẹn vài trăm nghìn đồng tiền cọc dắt lưng, đó là một đòn giáng trực diện vào bảng cân đối thu chi vốn đã mong manh như sợi chỉ trước gió giật.

Bên ngoài khung cửa kính bám đầy bụi mờ của quán cà phê Wi-Fi Mộc, cái nắng trưa đầu hạ năm 2008 như trút lửa xuống mặt đường Nguyễn Trãi. Nhựa đường bốc lên một làn hơi hầm hập, làm biến dạng hình ảnh của dòng xe máy Dream, Wave và những chiếc xe buýt màu đỏ vàng ầm ĩ nhả khói đen kịt. Không khí oi ả quánh đặc lại, phả thẳng vào lớp kính ngăn cách mong manh. Trong góc quán, ba ly trà đá vơi quá nửa bốc hơi lạnh mỏng, nước tươm ra thành từng vệt tròn loang lổ trên mặt bàn gỗ ép đã cong vênh bốn góc. Chiếc quạt đảo trần quay lờ đờ từng vòng mệt mỏi, chỉ đủ sức khuấy động luồng không khí ngột ngạt mà chẳng đem lại chút mát mẻ nào.

Trần Kiều Trang ngồi thẳng lưng, hai ngón tay trỏ và giữa khẽ miết dọc theo mép tờ hóa đơn mỏng manh. Đầu ngón tay cô hơi tái đi vì tỳ mạnh xuống mặt giấy. Dưới hàng mi dài rủ bóng, đôi mắt đen láy của cô gái gốc Nam Định hiện rõ vẻ căng thẳng tột cùng, nhưng giọng nói cất lên vẫn giữ nguyên được độ phẳng lặng, sắc nét và rành rọt đến từng âm tiết của một người được giao phó trọng trách nắm giữ tay hòm chìa khóa:

"Tiền cọc tám trăm nghìn đồng của anh Tuấn Khoa nhận từ tuần trước, nhóm đã chi ra gần hết theo đúng kế hoạch ban đầu. Một trăm chín mươi nghìn cho chi phí đăng ký tên miền quốc tế chấm com một năm tại bên nhà đăng ký mắt bão. Bốn trăm hai mươi nghìn trả trước cho gói lưu trữ chia sẻ sáu tháng. Một trăm bốn mươi nghìn cho lộ phí in ấn tài liệu hợp đồng, photo chứng minh thư, xăng xe đi lại khảo sát kho hàng ba lượt. Trong két sắt mini của nhóm hiện tại chỉ còn sót lại đúng năm mươi nghìn đồng tiền mặt lẻ."

Cô ngẩng đầu lên, ánh mắt sắc như lưỡi dao cạo găm thẳng vào Đức Anh. Chiếc bút bi Thiên Long trong tay cô khẽ gõ hai nhịp dứt khoát lên mặt bàn gỗ ép, phát ra âm thanh lách cách khô khốc:

"Bây giờ, tờ phiếu thu phát sinh này đòi thêm bốn trăm năm mươi nghìn đồng nữa. Nếu xuất quỹ chi trả khoản này để cứu máy chủ đang treo cứng ngắc ngoài kia, chúng ta sẽ lập tức âm quỹ bốn trăm nghìn đồng ngay trước khi cầm được một đồng tiền công nào vào tay. Cậu có hiểu âm quỹ ở giai đoạn khởi sự nghĩa là gì không?"

Cô không đợi Đức Anh đáp lời mà lật giở trang sổ kế toán, ngón tay chỉ vào cột số liệu chi chít:

"Hợp đồng làm trang web giới thiệu và tra cứu bảng giá này chúng ta ký trọn gói trị giá hai triệu năm trăm nghìn đồng. Bàn giao xong xuôi, thu đủ số tiền một triệu bảy trăm nghìn còn lại, sau khi trừ đi toàn bộ chi phí kỹ thuật bao gồm cả tờ phiếu thu tai quái này, lợi nhuận gộp danh nghĩa của cả nhóm còn chưa đầy một triệu ba trăm nghìn. Số tiền còm cõi đó không đủ để trích lập ba mươi phần trăm quỹ dự phòng rủi ro như chính cậu đã đao to búa lớn cam kết trong buổi họp đầu tiên, chứ đừng nói đến việc chi trả thù lao tương xứng cho Nam và Phương. Quan trọng hơn tất cả: chúng ta đã trễ hạn bàn giao bản thử nghiệm hoàn chỉnh cho cửa hàng linh kiện Tuấn Khoa đúng một ngày hai mươi tư tiếng. Cậu định sang đó ăn nói thế nào với ông chủ cửa hàng?"

Ngồi đối diện với Trang, Phạm Đức Anh không hề né tránh hay chớp mắt. Gương mặt tuổi hai mươi của anh vẫn phảng phất nét thư sinh của một cậu sinh viên năm hai ngành kinh tế, nhưng sâu thẳm trong đôi đồng tử lại là sự trầm tĩnh đến lạnh lùng—thứ bản lĩnh của một linh hồn ba mươi tám tuổi từng lăn lộn qua đủ mùi cay đắng, từng chứng kiến công ty phá sản, đối tác lật lọng và những khoản nợ ngập đầu ở kiếp trước.

Anh hiểu rất rõ một chân lý tàn nhẫn của thương trường: trong kinh doanh, lý do thất hứa dù có khách quan hay chính đáng đến đâu thì đối với khách hàng, nó vẫn chỉ là biểu hiện của sự bất tài và vô trách nhiệm. Người ta bỏ tiền tươi thóc thật ra không phải để nghe những lời phân trần sướt mướt về việc nghẽn băng thông, thiếu bộ nhớ đệm hay lỗi máy chủ từ phía nhà mạng viễn thông. Họ chỉ quan tâm đến một thứ duy nhất: sản phẩm đã hoạt động hay chưa, và công cụ đó có giúp họ bán được hàng hay không.

Đức Anh bình thản vươn tay, nhấc tờ hóa đơn màu xanh lơ lên khỏi mặt sổ của Trang. Những ngón tay thon dài của anh cẩn thận gấp mép giấy làm tư một cách tỉ mỉ, rồi nhét thẳng vào túi áo sơ mi bên ngực trái, nơi có thể cảm nhận rõ ràng từng nhịp đập vững vàng của trái tim.

"Món nợ phát sinh này tớ chịu trách nhiệm cá nhân," Đức Anh nói, chất giọng trầm ấm nhưng đanh thép, không gợn một chút do dự. "Trang cứ giữ nguyên các khoản mục trong sổ sách kế toán của nhóm, tuyệt đối không được để quỹ chung bị thâm hụt dù chỉ một hào. Bây giờ tớ lấy xe sang phố Lê Thanh Nghị."

"Cậu điên rồi à Đức Anh? Cậu sang đó lúc này chỉ tổ làm bia đỡ đạn cho lão Tuấn xả giận thôi!" Hùng Béo nãy giờ ngồi co ro bên cạnh sốt ruột chen ngang, chiếc quạt nan trên tay phẩy liên hồi phành phạch tạo ra những luồng gió nóng ran. Mồ hôi mẹ mồ hôi con thi nhau túa ra trên vầng trán bóng nhẫy của cậu ta. "Sáng nay lão vừa réo điện thoại bàn của bà chủ nhà trọ, chửi bới ầm ĩ cả xóm, dọa nếu trước buổi chiều không thấy trang web chạy mượt là lão hủy hợp đồng ngay lập tức. Lão còn dọa tịch thu luôn tám trăm nghìn tiền cọc, rồi réo tên trường Bách Khoa với Kinh Tế Quốc Dân lên mấy mục rao vặt của diễn đàn Tin Tế với Vozforums để bêu riếu đấy! Lão Tuấn là dân buôn đồ bãi có máu mặt ở cái chợ máy tính ấy, đùa với lão là ăn đòn như chơi!"

"Khách hàng nổi giận là hoàn toàn có lý," Đức Anh đứng dậy, với lấy chiếc áo khoác gió mỏng đã bạc màu treo sau lưng ghế gỗ. "Chúng ta sai hẹn với người ta trước, đó là sự thật không thể chối cãi. Trốn tránh không dám nghe máy, hay chỉ gọi một cú điện thoại phân trần vu vơ từ xa, chỉ càng chứng minh chúng ta là phường làm ăn chụp giật, thiếu năng lực. Càng là lúc nước sôi lửa bỏng, càng phải xuất hiện bằng xương bằng thịt trước mặt đối tác để nhìn thẳng vào mắt họ mà nhận lỗi. Trách nhiệm không thể giải quyết qua đường dây đồng điện thoại."

Anh quay sang nhìn Kiều Trang, khẽ gật đầu một cái đầy tin cậy:

"Trang ở lại đây với Phương. Hai cậu cứ rà soát cho xong toàn bộ danh mục từ khóa bảng giá linh kiện như tớ đã dặn. Tớ sang bên đó nói chuyện dứt khoát với anh Tuấn. Hai tiếng nữa tớ sẽ quay về."

Nói dứt lời, anh không chần chừ thêm một giây nào, đẩy cánh cửa kính của quán bước thẳng ra ngoài trời nắng chang chang. Hơi nóng hực lên từ vỉa hè bao trùm lấy bóng lưng cao gầy nhưng vững chãi của chàng trai trẻ, để lại sau lưng ánh nhìn vừa bồn chồn, vừa ngấm ngầm kinh ngạc của Kiều Trang.

***

Phố Lê Thanh Nghị vào một buổi trưa hè tháng Năm năm 2008 tựa như một tổ ong khổng lồ đang sôi sục giữa chảo lửa.

Mùi keo tản nhiệt khen khét, mùi nhựa thông bốc lên từ những mỏ hàn thiếc, quyện chặt với bụi kim loại sắc lẹm và hơi nóng phả ra từ hàng trăm chiếc quạt hút gió của các thùng máy tính đồng bộ đang cắm điện chạy thử nghiệm hết công suất. Dọc hai bên vỉa hè chật hẹp, biển hiệu của các cửa hàng tin học, sửa chữa bo mạch chủ, đóng lại chip bán dẫn và mua bán linh kiện cũ mới mọc lên san sát nhau như nêm cối: Mai Hoàng, Trần Anh, rồi đến hàng chục cửa hàng nhỏ không tên tuổi treo đầy vỏ case máy tính han gỉ ngoài hiên.

Những người thợ trẻ mặc áo thun ba lỗ ướt đẫm mồ hôi, ngón tay đen nhánh dầu mỡ, đang thoăn thoắt dùng tuốc-nơ-vít tháo lắp ổ cứng và nguồn phụ. Tiếng búa gõ lách cách vào các ngàm sắt của khung vỏ case kim loại hòa lẫn với tiếng còi xe máy inh ỏi từ ngã tư Tạ Quang Bửu tạo nên một thứ âm thanh đặc thù của thời kỳ bùng nổ công nghệ thông tin sơ khai tại Hà Nội.

Đức Anh dừng chiếc xe Wave đỏ đã tróc sơn trước cửa hàng linh kiện máy tính Tuấn Khoa. Biển hiệu bằng tôn sơn chữ đỏ viền vàng đã phai màu theo mưa nắng, phía trước bày la liệt những chiếc màn hình CRT to bè như cái thùng nước cùng vài bộ loa vi tính năm chấm một cũ kỹ.

Bước qua bậc thềm bước vào trong, không gian chật chội chưa đầy hai mươi mét vuông ngập ngụa mùi khói thuốc lá đặc quánh và mùi bụi giấy ẩm mốc. Những thùng carton in logo ASUS, Gigabyte, Foxconn xếp chồng chất chạm tận trần nhà, tạo thành những lối đi hẹp chỉ vừa một người lách qua. Trên các dãy giá sắt ba tầng hoen rỉ, hàng trăm thanh RAM bọc trong túi nilon chống tĩnh điện màu hồng được phân loại sơ sài theo từng loại dung lượng năm trăm mười hai megabyte và một gigabyte.

Anh Tuấn—chủ cửa hàng, một người đàn ông ngoài ba mươi lăm tuổi với khuôn mặt vuông vức gân guốc, làn da xám xịt và đôi mắt trũng sâu thâm quầng vì những đêm thức trắng soi bảng giá nhập hàng linh kiện bãi từ Móng Cái về—đang ngồi tựa lưng vào chiếc ghế xoay bọc giả da đã rách tơi tả lộ cả lớp mút vàng ố. Giữa hai ngón tay trỏ và ngón giữa của ông kẹp một điếu thuốc lá Vinataba đã cháy gần đến đầu lọc, phả ra từng luồng khói xanh mờ mịt lên trần nhà.

Nhìn thấy Đức Anh bước qua cánh cửa nhôm kính, ánh mắt anh Tuấn lập tức co rút lại, sắc lạnh như một chiếc dùi sắt. Ông ta dằn mạnh điếu thuốc xuống chiếc gạt tàn bằng vỏ hộp bánh quy bằng nhôm kêu đánh *cạch* một tiếng chói tai.

"Cậu sinh viên," giọng anh Tuấn khàn đặc vì khói thuốc, nhưng từng từ thốt ra đều mang theo sự bực dọc dồn nén đến nghẹt thở. "Hôm qua cậu hẹn tôi mười giờ sáng là cái trang web chết tiệt gì đấy của cậu phải chạy thử nghiệm xong xuôi để tôi gửi đường dẫn cho khách tra giá RAM với chip. Cậu có biết từ sáng đến giờ, mấy đứa thợ máy tính bên Bách Khoa với đám quán net dưới Giải Phóng mò vào xem thì nó hiện cái màn hình trắng xóa báo lỗi máy chủ gì đó không? Mấy mối buôn ruột dưới Hải Phòng với Nam Định vừa gọi điện chửi tôi vuốt mặt không kịp! Họ hỏi bảng giá ổ cứng tám mươi gigabyte với chip E5200, tôi bảo lên web Tuấn Khoa mà xem bảng giá cập nhật theo giờ, bọn họ vào xong gọi lại bảo tôi rỗi hơi đi lừa đảo, web sập tiệm từ đời nào rồi! Cậu làm ăn kiểu trẻ ranh đem con bỏ chợ thế à?"

Cơn thịnh nộ tích tụ suốt một ngày buôn bán trắc trở của một gã đàn ông từng trải chốn thương trường chợ trời phả thẳng vào mặt Đức Anh chẳng khác nào một gáo nước sôi dội xuống. Cậu nhân viên kỹ thuật trẻ tuổi ngồi tít trong góc phòng đang cặm cụi tra mỡ tản nhiệt silicon lên lưng một con chip CPU cũng phải giật thót mình, vội vã cúi gằm mặt xuống tránh rước họa vào thân. Bầu không khí trong căn phòng kín đặc bỗng chốc chùng xuống, căng thẳng đến mức nghe rõ cả tiếng vo ve của chiếc quạt thông gió gắn trên tường gạch.

Đối diện với cơn thịnh nộ sấm sét ấy, Đức Anh không hề biến sắc. Anh không lùi lại nửa bước, không đảo mắt bối rối, cũng tuyệt nhiên không mở miệng tuôn ra những thuật ngữ kỹ thuật rườm rà để chối bỏ trách nhiệm.

Anh tháo chiếc ba lô trên vai xuống, đặt nhẹ nhàng lên góc bàn kính tiếp khách, hai tay buông thõng tự nhiên bên sườn. Rồi trước cái nhìn soi mói đầy hung hăng của người chủ tiệm, Đức Anh từ tốn cúi gập người xuống một góc bốn mươi lăm độ, giữ nguyên tư thế ấy trong trọn vẹn ba giây.

Một cái cúi đầu chuẩn mực, trang trọng và mang đầy sức nặng tự trọng.

Khi ngẩng đầu lên, ánh mắt Đức Anh nhìn thẳng vào tâm mắt anh Tuấn, giọng nói trầm tĩnh vang lên rành rọt giữa gian phòng tĩnh mịch:

"Em thành thật xin lỗi anh Tuấn. Nhóm em đã trễ hẹn bàn giao hệ thống đúng hai mươi tư tiếng so với cam kết ghi trong biên bản làm việc ban đầu. Để anh phải chịu phiền toái và bức xúc với bạn hàng buôn bán trong sáng nay, hoàn toàn là lỗi sơ suất kỹ thuật từ phía nhóm em."

Thái độ thẳng thắn đến mức lạnh lùng cùng cái cúi đầu đầy dứt khoát của một cậu thanh niên trẻ tuổi khiến anh Tuấn thoáng khựng lại. Cơn giận đang bốc hừng hực trong lồng ngực gã chủ tiệm bỗng như đâm phải một tảng đá ngầm băng giá. Ngón tay anh Tuấn đang định với lấy bao thuốc lá thứ hai bất giác dừng lại lưng chừng giữa không trung. Lăn lộn cả chục năm nơi chợ trời Lê Thanh Nghị này, ông đã quá nhẵn mặt những kẻ làm dịch vụ máy tính: hễ xảy ra sự cố là y như rằng mở mồm đổ lỗi cho mạng FPT, đổ lỗi cho virus máy tính, hoặc tệ hơn là giở giọng cùn trốn biệt tăm. Nhưng chàng trai trước mặt ông lại mang một phong thái hoàn toàn dị biệt.

Đức Anh kéo ghế ngồi xuống đối diện với anh Tuấn, ánh mắt không hề gợn một tia sợ hãi:

"Tối hôm qua, khi bọn em đẩy toàn bộ cơ sở dữ liệu gồm hơn hai trăm mã sản phẩm linh kiện, kèm theo bảng theo dõi biến động giá từng giờ của cửa hàng anh lên môi trường internet, hệ thống đã gặp sự cố nghẽn truy vấn nghiêm trọng. Cấu hình máy chủ chia sẻ ban đầu quá yếu, băng thông không tải nổi lượng dữ liệu lớn khi người dùng bấm lọc linh kiện đồng thời.

Lúc đó, bọn em hoàn toàn có thể chọn cách vá víu tạm bợ: cắt bớt danh mục chip cũ, ẩn đi chức năng tra cứu chi tiết và thông số bảo hành để trang web chạy được ngay trong sáng nay, bàn giao đúng hạn lấy lệ nhằm thu nốt một triệu bảy trăm nghìn tiền hợp đồng của anh. Nhưng nếu làm thế, chỉ cần ba ngày nữa khi khách hàng và các thợ máy tính truy cập đồng loạt, trang web sẽ tê liệt hoàn toàn. Khi ấy, cái mất đi không chỉ là tiền bạc, mà chính là uy tín buôn bán của thương hiệu Tuấn Khoa mà anh đã gầy dựng suốt năm năm qua trên con phố này."

Anh Tuấn nhíu mày, nheo đôi mắt thâm quầng nhìn Đức Anh, bàn tay vò nát bao thuốc lá rỗng:

"Cậu nói nghe hay lắm. Nhưng tôi là dân kinh doanh buôn bán, tôi không sống bằng lời hay ý đẹp. Tôi chỉ nhìn vào kết quả thực tế và thiệt hại sờ sờ ra đấy. Cửa hàng tôi chậm cập nhật giá một ngày là mất đứt mấy chục triệu tiền luân chuyển vốn hàng bãi."

"Dạ, em hiểu sâu sắc điều đó," Đức Anh điềm đạm đáp lời. Anh mở khóa ba lô, rút ra một bản phụ lục cam kết hợp đồng được đánh máy ngay ngắn trên giấy A4, đặt phẳng phiu lên mặt bàn kính trước mặt anh Tuấn.

"Chính vì hiểu thiệt hại của anh, nên em sang đây không phải để xin anh thông cảm hay bỏ qua. Em sang đây để nhận trách nhiệm và đưa ra giải pháp bồi thường cụ thể.

Thứ nhất: Toàn bộ chi phí bốn trăm năm mươi nghìn đồng để thuê máy chủ riêng có dung lượng bộ nhớ đệm độc lập nhằm xử lý triệt để lỗi nghẽn dữ liệu, nhóm em tự xuất tiền túi chịu trách nhiệm một trăm phần trăm, không tính thêm một đồng nào vào chi phí của anh.

Thứ hai: Em xin cam kết bằng văn bản bổ sung này: Nhóm em sẽ chịu trách nhiệm bảo hành dữ liệu, tối ưu hóa tốc độ tải trang và hỗ trợ kỹ thuật miễn phí cho cửa hàng Tuấn Khoa trong thời hạn ba tháng kể từ ngày ký biên bản nghiệm thu, thay vì một tháng như hợp đồng ban đầu. Bất cứ khi nào bảng giá của anh bị gián đoạn quá mười lăm phút trong giờ làm việc, anh cứ trừ thẳng năm mươi nghìn đồng mỗi lần vào số tiền thanh toán cuối cùng."

Anh Tuấn cúi xuống, chăm chú đọc từng dòng chữ trong bản cam kết viết tay bổ sung. Từng điều khoản rành mạch, chữ ký dứt khoát của Đức Anh nằm ngay ngắn cạnh dòng cam kết chịu phạt hợp đồng rõ ràng.

Đức Anh nói tiếp, giọng nói mang theo sự tự tin tuyệt đối được đúc kết từ kinh nghiệm thực chiến dày dạn:

"Đúng sáu giờ tối nay, website của anh sẽ vận hành hoàn hảo trên tên miền chính thức. Đích thân em sẽ ngồi tại quầy này cùng anh kiểm tra. Nếu lúc sáu giờ tối, anh mở máy tính lên mà trang web mất quá hai giây để tải xong toàn bộ bảng giá chip Core 2 Duo và bo mạch chủ G31, anh có quyền xé hợp đồng ngay lập tức. Anh không cần trả một triệu bảy trăm nghìn tiền còn lại, và em sẽ hoàn trả đủ tám trăm nghìn tiền cọc cho anh bằng tiền mặt ngay tại chỗ."

Một khoảng lặng kéo dài bao trùm khắp căn phòng nhỏ. Chỉ có tiếng quạt thông gió quay đều đều trên bức tường loang lổ vết ẩm.

Anh Tuấn nhìn chằm chằm vào bản cam kết, rồi lại ngẩng lên nhìn sâu vào đôi mắt bình thản nhưng chứa đựng uy lực lạ thường của chàng sinh viên hai mươi tuổi. Là một con buôn lão luyện từng nếm đủ đòn lừa lọc của đất Hà thành, ông thừa hiểu giá trị của một kẻ dám đem danh dự và túi tiền của mình ra để bảo chứng cho lời nói.

Khóe miệng gồ ghề của anh Tuấn khẽ giật giật. Ông ta thở hắt ra một hơi dài, xua xua tay:

"Được! Mẹ kiếp, tôi ưng cái tính dám làm dám chịu của cậu rồi đấy. Dân kỹ thuật nói chung chỉ giỏi cãi chày cãi cối, hiếm có đứa nào bản lĩnh như cậu. Tôi cho nhóm cậu hạn chót đến đúng tám giờ tối nay, rộng rãi hơn lời cậu nói hai tiếng! Nếu đúng tám giờ tối nay web chạy nuột, khách gọi trơn tru, một triệu bảy tiền nốt tôi đếm tiền mặt tươi roi rói không thiếu một xu. Nhưng nếu vẫn treo đơ, thì cậu tự biết phải làm gì rồi đấy!"

"Em cảm ơn anh Tuấn. Bọn em nhất định sẽ không phụ lòng tin của anh." Đức Anh đứng dậy, khẽ gật đầu chào rồi quay lưng dứt khoát bước ra khỏi cửa hàng, hòa mình vào dòng người hối hả trên phố Lê Thanh Nghị.

***

Bốn giờ chiều cùng ngày, căn phòng trọ số 3 ẩm thấp nằm sâu trong con ngõ ngoằn ngoèo ở Khương Thượng đã biến thành một công xưởng gia công nội dung số thực thụ giữa những ngày hè oi bức.

Căn phòng rộng chưa đầy mười lăm mét vuông, lợp mái fibro-xi măng phả xuống một thứ nhiệt lượng ngột ngạt như lò nung. Không khí trong phòng quyện đặc mùi mồ hôi, mùi dầu gió Trường Sơn, mùi mì tôm ăn dở và mùi nhựa thông khen khét bốc ra từ chiếc quạt cây Hoa Sen cũ kỹ đang rung bần bật ở góc tường.

Trên chiếc chiếu cói trải tạm bợ giữa nền gạch men xỉn màu, Mai Thu Phương và Trần Kiều Trang đang ngồi tựa lưng vào mép chiếc giường đơn ọp ẹp. Trước mặt Phương là chiếc máy tính xách tay ThinkPad màu đen vuông vức mượn từ phòng thực hành khoa Mỹ thuật, còn trước mặt Trang là chiếc máy tính để bàn cồng kềnh với chiếc màn hình CRT mười lăm inch dày cộp của Đức Anh đang nhấp nháy ánh sáng lân quang xanh lét.

Cả hai cô gái đã thức trọn đêm qua và dán mắt vào màn hình liên tục suốt từ tám giờ sáng đến giờ. Hai quầng thâm lộ rõ dưới bờ mi cong vút của Kiều Trang, nhưng vẻ tập trung sắc bén của cô gái chuyên ngành kiểm toán thì không hề suy suyển một li.

"Phương, dừng lại nhìn mã sản phẩm này xem," Kiều Trang chỉ đầu bút bi vào màn hình CRT, nơi hiển thị bảng tính Excel dài dằng dặc với hơn hai trăm dòng dữ liệu linh kiện máy tính. "Cậu đang đặt tiêu đề bài viết là: 'Bộ vi xử lý Intel Core 2 Duo E5200 Socket 775 - Hàng chính hãng phân phối'. Cậu viết theo kiểu sách giáo khoa tin học văn phòng thế này thì chẳng có một ai tìm kiếm ra được đâu!"

Mai Thu Phương khẽ day day hai bên thái dương đang căng lên nhức nhối, đôi mắt đỏ hoe vì nhìn quá lâu vào màn hình quét tần số thấp của bóng đèn hình CRT. Nghe Trang nói, cô gái trường Mỹ thuật Công nghiệp chớp mắt, ngơ ngác hỏi:

"Ơ, tớ chép y nguyên thông số kỹ thuật in trên vỏ hộp giấy của hãng mà, sai ở đâu hả Trang?"

"Sai ở tâm lý tìm kiếm của người dùng," Đức Anh từ ngoài cửa bước vào, trên tay xách theo một bọc bánh bao nóng hổi bọc trong giấy báo và bốn chai nước khoáng lấm tấm hơi lạnh. Anh đặt bọc đồ ăn lên chiếc bàn gấp bằng gỗ ép, kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống sát bên cạnh hai người.

Anh mở một chai nước, đưa tận tay cho Phương rồi giải thích cặn kẽ:

"Năm 2008 này, hành vi tìm kiếm trên mạng internet của dân săn linh kiện máy tính tự ráp rất đặc thù. Không một ai rảnh rỗi gõ đầy đủ các từ 'Bộ vi xử lý' hay 'Bo mạch chủ' vào thanh tìm kiếm của Google hay trên các diễn đàn công nghệ như Vozforums hay Tinh Tế cả. Người dùng máy tính thế hệ này chỉ gõ những từ khóa cực ngắn, đúng tiếng lóng của dân công nghệ: 'Chip E5200 tray', 'E5200 box bảo hành 36 tháng', 'Main G31 kéo chip Dual Core'.

Nếu chúng ta tối ưu hóa tiêu đề và thẻ mô tả của từng trang sản phẩm theo đúng thói quen gõ phím thực tế của họ, thì khi thợ máy tính hoặc sinh viên tìm mua đồ cũ, trang web của anh Tuấn sẽ chễm chệ leo lên trang đầu kết quả tìm kiếm mà không tốn lấy một xu tiền quảng cáo trên báo giấy hay tờ rơi."

Mai Thu Phương sáng mắt ra, cô vội vã với lấy chai nước khoáng lạnh áp vào hai má cho bừng tỉnh, rồi các ngón tay búp măng lập tức lướt thoăn thoắt trên bàn phím:

"Em hiểu rồi! Vậy ở mục combo, thay vì ghi 'Bộ sản phẩm tiết kiệm', em sẽ đổi thành 'Combo Main Gigabyte G31 kéo chip E5200 kèm Ram 2GB Kingmax bus 800'. Dân chuyên lắp ráp case nhìn thấy cụm từ này là hiểu ngay độ tương thích của linh kiện, khỏi cần bấm vào hỏi han lằng nhằng!"

"Chính xác là như thế," Đức Anh mỉm cười tán thưởng. "Đó gọi là tối ưu hóa trải nghiệm tìm kiếm dựa trên hành vi người dùng. Người mua hàng thời nay lười đọc văn hoa mỹ miều, họ chỉ cần ba thông tin cốt lõi: tên mã chuẩn xác, giá tiền niêm yết bằng Việt Nam Đồng rõ ràng, và cam kết bảo hành lỗi một đổi một trong bao lâu."

Kiều Trang lật lại tập tài liệu ghi chép dày cộp đặt trên đùi. Từng dòng chữ viết tay nắn nót, chi tiết đến từng mức giá nhập sỉ, giá bán lẻ buôn cho thợ, giá khách vãng lai, thời hạn bảo hành tem vỡ của từng thanh RAM Kingston, từng bộ nguồn Acbel ba trăm năm mươi oát hay chiếc tản nhiệt đồng đặc chế độ cho socket 775 đều được cô rà soát, đối chiếu cẩn thận tới ba lần với cuốn sổ cái gốc mà cô đã ép anh Tuấn ký xác nhận từ hôm trước.

"Tớ đã chuẩn hóa xong số liệu của một trăm tám mươi linh kiện chủ lực," Trang nói, giọng khàn đi vì thiếu nước nhưng phong thái vô cùng dứt khoát. "Các danh mục phụ kiện lặt vặt như cáp tín hiệu SATA bọc lưới, ốc vít bắt case, keo tản nhiệt ống tiêm cũng đã được gắn đường dẫn gợi ý mua kèm ở chân mỗi bài viết để kích thích khách hàng mua trọn gói.

Phương này, cậu đã kiểm tra kỹ giao diện bảng giá trên trình duyệt Internet Explorer phiên bản 6 chưa? Đừng chủ quan chỉ xem trên máy tính xách tay của cậu. Hầu hết các máy tính cũ ở các cơ quan nhà nước hay ngoài quán net sinh viên hiện nay vẫn đang dùng hệ điều hành Windows XP cài sẵn IE6. Trình duyệt đó hiển thị mã nguồn rất tệ, nếu các cột bảng giá bị vỡ khung hay tràn lề màn hình thì bao nhiêu công sức từ sáng đến giờ coi như đổ sông đổ biển."

"Cậu cứ yên tâm tuyệt đối!" Phương tự tin mỉm cười, đôi mắt lấp lánh niềm tự hào nghề nghiệp. "Tớ đã dùng bảng mã CSS tối giản và chạy thử nghiệm giao diện trên cả Firefox 2.0 lẫn IE6 rồi. Tớ tinh chỉnh từng thông số độ rộng của bảng theo tỷ lệ phần trăm thay vì cố định điểm ảnh, nên dù mở trên màn hình CRT mười lăm inch độ phân giải tám trăm nhân sáu trăm, hay màn hình tinh thể lỏng mười bảy inch thì khung viền vẫn khít rịt, không lệch một pixel nào!

Còn cái banner ở đầu trang nữa, tớ bỏ hẳn cái tông màu xanh lá lòe loẹt cũ rồi. Tớ chuyển sang phối màu đỏ booc-đô sang trọng trên nền trắng ngà, góc trên bên phải gắn khung chữ viền chỉ vàng kim: 'Linh Kiện Tuấn Khoa - Cam Kết Giá Tốt Nhất Phố Lê Thanh Nghị - Bảng Giá Cập Nhật Từng Giờ'. Nhìn đĩnh đạc, uy tín đúng chất một tổng kho phân phối lớn chứ không còn phảng phất vẻ chợ trời chắp vá nữa!"

Đức Anh lặng lẽ nhìn hai cô gái đang cống hiến toàn bộ tâm sức cho công việc trong căn phòng trọ nóng như thiêu như đốt.

Ở kiếp trước, vào chính những năm tháng tuổi hai mươi nông nổi này, anh đang chìm đắm trong làn khói thuốc mù mịt và những trận công thành chiến đẫm máu vô bổ thâu đêm suốt sáng tại quán net Sao Đêm cạnh cổng trường đại học. Anh đã từng vô tâm mặc kệ người mẹ già nơi quê nhà còng lưng gánh từng gánh rau muống để trả những món nợ do thói cờ bạc đỏ đen của người cha để lại, bỏ mặc những người bạn cùng giảng đường vật lộn mưu sinh để rồi trượt dài trong sự tha hóa, thất bại ê chề.

Giờ đây, được làm lại cuộc đời, nhìn từng giọt mồ hôi lăn dài trên gò má ửng hồng của Kiều Trang, nhìn những ngón tay đỏ ửng vì gõ phím liên tục của Phương, một cảm xúc ấm áp, thiêng liêng xen lẫn lòng kiêu hãnh trào dâng mãnh liệt trong lồng ngực anh.

Họ không chỉ đơn thuần đang làm một trang web để kiếm vài triệu đồng tiền công còm cõi. Họ đang cùng nhau đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp, bằng mồ hôi, bằng sự tử tế và lòng kiên định không chịu khuất phục trước nghịch cảnh.

***

Đúng mười bảy giờ ba mươi phút chiều, cánh cửa gỗ ép của phòng trọ bị đẩy phăng ra, phát ra tiếng cọt kẹt gấp gáp.

Bùi Hoàng Nam lao vào phòng như một cơn gió, chiếc ba lô đựng laptop nặng trĩu đập bành bạch vào hông. Khuôn mặt gầy guộc của chàng sinh viên công nghệ thông tin nhễ nhại mồ hôi, cặp kính cận dày cộp trễ xuống tận chóp mũi, chiếc áo phông bạc màu ướt đầm một mảng lớn sau lưng. Nhưng sau lớp tròng kính dày cộp ấy, đôi mắt của Nam lại sáng rực lên một vẻ phấn khích tột cùng.

"Xong rồi anh Đức Anh ơi! Em làm xong thật rồi!" Nam thở không ra hơi, vội vã đặt phịch chiếc máy tính xách tay xách tay IBM cũ kỹ xuống chiếu cói, đưa mu bàn tay quệt vội mồ hôi trán.

Cậu hấp tấp cắm dây mạng LAN vào máy, vừa mở màn hình vừa liến thoắng giải thích:

"Em vừa ngồi lỳ ở phòng máy Bách Khoa cấu hình xong thuật toán ghi bộ nhớ đệm tĩnh bằng ngôn ngữ PHP trên con máy chủ ảo mới thuê. Toàn bộ hai trăm bài viết và bảng giá linh kiện sau khi Phương và Trang chuẩn hóa xong từ khóa đã được hệ thống tự động kết xuất ra thành các tệp tin HTML tĩnh siêu nhẹ.

Mỗi khi người dùng bấm vào xem giá hay tra cứu thông số chip, máy chủ chỉ việc ném thẳng tệp HTML tĩnh đó về trình duyệt của khách mà không cần phải gửi lệnh truy vấn sâu vào cơ sở dữ liệu MySQL nữa! Em vừa nhờ mấy anh em trong câu lạc bộ tin học chạy công cụ kiểm thử tải đồng thời năm mươi phiên truy cập cùng một giây: thời gian phản hồi trang web chỉ mất vỏn vẹn không phẩy bảy giây! Tải nhẹ như lông hồng, CPU máy chủ hoạt động chưa tới ba phần trăm công suất!"

"Hay lắm! Tuyệt chiêu này của mày đúng là cứu tinh!" Hùng Béo từ ngoài cửa ngõ cũng vừa thở hồng hộc chạy vào, hai tay xách theo một túi ni lông đựng đầy đá lạnh đập vụn reo lên ầm ĩ. "Tao vừa tạt qua tiệm net anh Tuấn Đen ở đầu ngõ Khương Thượng, dùng thử mấy cái máy đời cổ chạy chip Celeron mở tên miền `linhkientuankhoa.com`. Bấm chuột một cái là bảng giá bung lụa ra ngay tức khắc! Màu đỏ booc-đô của con Phương nhìn nét căng, các mục chip, main, ram xếp lớp ngăn nắp như giá sách thư viện!"

Đức Anh bước tới, đặt bàn tay rắn rỏi vỗ mạnh lên vai Nam hai cái đầy trân trọng:

"Nam làm xuất sắc lắm. Kỹ năng giải quyết bài toán tải dữ liệu này của em không thua kém bất cứ kỹ sư phần mềm chuyên nghiệp nào đâu. Bây giờ, tất cả chúng ta cùng sang Lê Thanh Nghị."

***

Mười tám giờ ba mươi phút, bóng hoàng hôn đỏ rực buông xuống nhuộm một màu vàng cam sẫm lên những mái nhà cao thấp trên trục đường Giải Phóng rẽ sang Lê Thanh Nghị. Ánh đèn đường cao áp bắt đầu bật sáng, hòa lẫn với những dải đèn neon trắng lóa, chói chang hắt ra từ hàng trăm tủ kính bày linh kiện vi tính hai bên vỉa hè.

Bên trong cửa hàng linh kiện Tuấn Khoa, chiếc máy tính để bàn đặt ngay quầy thu ngân bọc nhôm đang hiển thị trang chủ của website mới tinh.

Anh Tuấn Khoa ngồi bất động trên ghế xoay, bàn tay phải nắm chặt con chuột quang phát ra ánh sáng đỏ rực. Ông tự tay bấm phím F5 làm mới trang web liên tục đến năm lần. Rồi ông di chuột, bấm chọn liên tiếp vào từng chuyên mục: từ danh mục bo mạch chủ socket 775, danh mục CPU Intel Core 2 Duo, cho đến bảng báo giá ổ cứng cơ khí và nguồn máy tính.

Không còn bất kỳ một thông báo lỗi "500 Internal Server Error" chết chóc nào. Không còn cái vòng tròn xoay tít mù vô vọng của trình duyệt. Mỗi cú nhấp chuột của anh Tuấn, trang web lập tức bung ra toàn bộ dữ liệu bảng giá mới nhất với đầy đủ ảnh chụp thực tế rõ nét của từng thanh RAM, mã vạch bảo hành và cam kết đổi mới một-đổi-một trong ba mươi ngày. Toàn bộ thao tác chỉ diễn ra trong chưa đầy một chớp mắt.

Đúng lúc anh Tuấn đang há hốc mồm ngạc nhiên kiểm tra lại thông số của con chip E5200, chiếc điện thoại bàn cố định màu đen đặt cạnh sổ thu ngân bỗng giật nảy mình reo vang:

*Reng... reng... reng...*

Tiếng chuông điện thoại bàn sắc nhọn phá tan sự tập trung cao độ trong phòng. Anh Tuấn giật mình nhấc ống nghe:

"Alo, cửa hàng máy tính Tuấn Khoa nghe đây ạ!"

Đầu dây bên kia truyền đến giọng nói hào hứng, gấp gáp của một nam thanh niên trẻ tuổi:

"Anh Tuấn ơi, em vừa lướt trên mạng thấy web cửa hàng mình đang niêm yết con chip Core 2 Duo E5200 hàng tray bảo hành ba mươi sáu tháng giá một triệu một trăm năm mươi nghìn đúng không anh? Với cả con main Gigabyte G31 hàng bãi tuyển chọn nữa. Em lấy trọn bộ combo này thì cửa hàng có hỗ trợ tặng kèm sợi cáp SATA bọc lưới với bôi keo tản nhiệt miễn phí không anh để em phi xe từ Ký túc xá Mễ Trì sang lấy luôn bây giờ?"

Đôi chân mày đang nhíu chặt của anh Tuấn bỗng chốc giãn tung ra. Ông liếc nhanh vào bảng giá hiển thị rành rọt trên màn hình máy tính, giọng nói lập tức trở nên xởi lởi, hào sảng khác hẳn vẻ cộc cằn thường ngày:

"Đúng rồi em ơi! Giá trên web là giá niêm yết chuẩn từng giờ của cửa hàng đấy! Em cứ chạy xe sang đi, sinh viên mua combo anh tặng luôn sợi cáp xịn bọc lưới chống nhiễu với tuýp keo tản nhiệt gốm xịn luôn nhé! Cửa hàng mở cửa phục vụ đến chín giờ tối, cứ qua thoải mái!"

Vừa gác ống nghe điện thoại bàn xuống chưa đầy nửa phút, chiếc điện thoại di động Nokia 6300 vỏ thép dắt ở cạp quần bò của anh Tuấn lại rung lên bần bật cùng điệu nhạc chuông đơn âm réo rắt.

Anh Tuấn bấm nút nghe, bật luôn loa ngoài:

"Tuấn à? Tao Dũng bên phòng máy NetViet phố Chùa Bộc đây!" Giọng một người đàn ông trung niên ồm ồm vang lên. "Tao vừa tình cờ gõ trên Google tìm giá RAM, thế quái nào lại nhảy thẳng vào cái trang web mới toanh của mày. Lô RAM Kingmax hai gigabyte bus tám trăm mày báo giá trên web bốn trăm hai mươi nghìn một thanh là có sẵn hàng thật không đấy? Để riêng cho tao mười thanh, sáng mai tao bảo thằng em chạy xe qua bốc về nâng cấp cho dàn máy net, nhớ giữ nguyên giá niêm yết trên mạng cho tao đấy nhé!"

"Yên tâm đi ông bạn già! Đã niêm yết công khai trên web thì một xu tao cũng không tăng! Mai qua tao pha ấm trà ngon đợi sẵn!"

Cúp điện thoại, anh Tuấn ngửa cổ ra sau thành ghế da, phát ra một tràng cười sảng khoái rung cả lồng ngực. Tiếng cười vang dội làm tan biến hoàn toàn sự ngột ngạt, u ám từng đè nặng lên cửa hàng suốt hai ngày qua.

Cậu nhân viên kỹ thuật đứng trong góc tiệm cũng thở phào nhẹ nhõm, mỉm cười theo ông chủ.

"Mẹ kiếp, cừ thật!" Anh Tuấn đập một cú trời giáng xuống mặt bàn kính, ngón tay chỉ thẳng vào màn hình máy tính đang sáng rực. "Từ chiều đến giờ, tôi nhận được không dưới tám cuộc điện thoại hỏi mua hàng qua cái web này rồi! Mấy đứa sinh viên bảo tra cứu trên web này nhanh hơn mười lần việc phải tải mấy cái tệp văn bản Word báo giá nặng trịch từ trang web của mấy đại lý lớn bên Thái Hà! Chữ nghĩa rõ mồn một, thông số kỹ thuật chuẩn chỉ từng tí một!"

Nói rồi, anh Tuấn đứng phắt dậy, kéo mạnh ngăn kéo bàn làm việc bằng gỗ ép. Ông rút ra một tập tiền polyme màu xanh mệnh giá một trăm nghìn đồng còn thơm mùi mực in, đếm thoăn thoắt mười bảy tờ phẳng phiu rồi đặt đánh *xoạch* một cái lên mặt biên bản nghiệm thu hợp đồng.

"Một triệu bảy trăm nghìn tiền công còn lại của các cậu đây! Đếm lại cho cẩn thận."

Anh Tuấn cầm chiếc bút dạ kim mực xanh, ký roẹt một đường dứt khoát vào góc dưới biên bản bàn giao, rồi mở chiếc hộp nhựa đóng con dấu mộc vuông màu đỏ chót của hộ kinh doanh cá thể Tuấn Khoa lên trang giấy. Ông đẩy tờ giấy về phía Đức Anh, ánh mắt nhìn chàng trai trẻ tràn đầy sự nể phục không giấu giếm:

"Tôi là dân chợ búa, nói một là một, hai là hai. Ban đầu tôi cứ nghĩ mấy cậu sinh viên đại học chỉ giỏi vẽ vời ba mớ lý thuyết suông trên giảng đường, chứ bước ra đời làm ăn thực tế thì hỏng việc. Nhưng hôm nay các cậu làm tôi phải nhìn bằng con mắt khác. Làm việc có trách nhiệm, dám đối diện với sai sót, lại chịu bỏ tiền túi ra nâng cấp máy chủ để giữ lời hứa với khách hàng. Cái uy tín đấy nó đáng giá gấp trăm lần mấy triệu bạc này!"

Anh Tuấn hạ thấp giọng, ghé sát tai Đức Anh nói thêm một câu đầy sức nặng:

"Tôi có ông anh con bác ruột, chuyên đánh hàng đồ gia dụng, quạt điện cơ với nồi cơm điện nhập từ cửa khẩu Lạng Sơn về kho tổng bên chợ Đồng Xuân. Lão ấy đang muốn làm một trang giới thiệu hàng hóa để mở rộng mối buôn đi các tỉnh miền Trung mà chưa tìm được mối tin cậy. Cuối tuần này tôi đi ăn giỗ họ, tôi sẽ đưa danh thiếp với số điện thoại của cậu cho lão. Làm ăn giữ chữ tín như nhóm các cậu, không bao giờ lo chết đói ở đất Hà Nội này!"

Đức Anh đưa cả hai tay đón lấy tập tiền và bản hợp đồng nghiệm thu có dấu mộc đỏ, khẽ cúi đầu mỉm cười điềm đạm:

"Dạ, chúng em chân thành cảm ơn sự tin tưởng và tạo điều kiện của anh Tuấn. Nhóm em sẽ tiếp tục theo dõi máy chủ hằng ngày để đảm bảo bảng giá của cửa hàng luôn vận hành thông suốt nhất."

***

Rời khỏi con phố Lê Thanh Nghị khi ánh đèn đô thị đã rực rỡ khắp các nẻo đường, gió đêm từ hồ Ba Mẫu thổi qua xua tan bớt cái nóng hầm hập của một ngày dài căng thẳng. Cả nhóm năm người lọc cọc chở nhau trên hai chiếc xe máy cũ quay trở lại quán cà phê Wi-Fi Mộc.

Không gian quán về đêm trở nên tĩnh lặng và thi vị hơn hẳn. Tiếng nhạc Trịnh Công Sơn qua giọng ca Khánh Ly trầm buồn phát ra nhè nhẹ từ chiếc loa thùng cũ kỹ đặt trên giá gỗ: *"Đường phượng bay mù không lối vào, hàng cây lá xanh gần với nhau..."* Hương cà phê rang xay thơm nồng quyện với mùi hoa dạ lan thoang thoảng từ góc vườn sau.

Hùng Béo vung tay gọi ngay một đĩa hạt hướng dương lớn cùng bốn ly trà sữa trân châu đầy ắp thạch—thức uống thời thượng đang làm mưa làm gió trong giới học sinh, sinh viên Hà thành năm 2008. Mặt cậu ta hớn hở, hai má rung rinh theo từng tràng cười:

"Thắng lợi giòn giã rồi tụi mày ơi! Cầm tiền tươi trong tay sướng run cả người! Quả này nhóm mình phải đánh chén một bữa lẩu ếch măng cay ra trò ở Khương Thượng để bồi bổ lại mấy đêm thức trắng mới được!"

Trái ngược với vẻ hưng phấn của Hùng, Trần Kiều Trang vẫn ngồi im lặng bên góc bàn quen thuộc. Gương mặt thanh tú của cô gái Nam Định phảng phất nét trầm tư. Cô rút chiếc bút bi Thiên Long, mở cuốn sổ cái tài chính bìa đen đặt ngay ngắn trước mặt, cẩn thận đặt mười bảy tờ tiền polyme mà Đức Anh vừa giao sang bên cạnh.

Ánh đèn vàng ấm áp của quán cà phê rọi xuống những con số được ghi chép tỉ mỉ từng chi tiết.

"Đức Anh, ngồi xuống đây," Kiều Trang ngẩng lên, giọng nói dịu dàng hơn thường ngày nhưng vẫn giữ nguyên tính nguyên tắc của một người làm tài chính. "Tớ phải công khai minh bạch toàn bộ các dòng tiền của dự án này trước mặt tất cả các thành viên."

Cả bàn bỗng chốc im bặt. Nụ cười trên môi Hùng Béo thu lại, Mai Thu Phương và Bùi Hoàng Nam cũng hướng ánh mắt chăm chú về phía trang sổ mở rộng.

Kiều Trang hắng giọng, ngón tay trỏ chỉ vào từng khoản mục đã được tổng hợp:

"Tổng doanh thu danh nghĩa của hợp đồng thiết kế website cửa hàng máy tính Tuấn Khoa là hai triệu năm trăm nghìn đồng chẵn. Sau đây là các khoản chi phí thực tế mà nhóm đã phải xuất tiền mặt để chi trả: - Một là: Tiền đăng ký tên miền quốc tế chấm com thời hạn một năm: một trăm chín mươi nghìn đồng. - Hai là: Tiền thuê gói lưu trữ dữ liệu sáu tháng ban đầu: bốn trăm hai mươi nghìn đồng. - Ba là: Chi phí đi lại, in ấn hợp đồng, tài liệu kỹ thuật và kiểm thử: một trăm bốn mươi nghìn đồng. - Bốn là: Tờ phiếu thu phát sinh khẩn cấp để nâng cấp cấu hình bộ nhớ đệm và đổi máy chủ riêng mà Nam vừa thực hiện: bốn trăm năm mươi nghìn đồng."

Trang dừng lại một nhịp, đôi mắt ngước nhìn mọi người rồi ngón tay miết mạnh vào dòng kết luận cuối cùng:

"Tổng toàn bộ chi phí kỹ thuật thực tế phải thanh toán cho các nhà cung cấp bên thứ ba là một triệu hai trăm nghìn đồng. Doanh thu hai triệu năm trăm nghìn trừ đi một triệu hai trăm nghìn chi phí, số tiền mặt thực tế còn lại trong tay chúng ta hiện tại chỉ là đúng một triệu ba trăm nghìn đồng."

Không khí trong góc quán cà phê bỗng chốc chùng hẳn xuống. Chỉ còn tiếng đá tan lách cách trong những ly trà sữa và tiếng nhạc Trịnh văng vẳng bên tai.

Một triệu ba trăm nghìn đồng tiền mặt còn lại. Nhưng theo đúng cam kết phân chia quyền lợi và nghĩa vụ tài chính mà chính Đức Anh đã đặt ra trong bản quy ước thành lập nhóm tại quán cà phê này mười ngày trước: - Bùi Hoàng Nam phụ trách toàn bộ hạ tầng kỹ thuật, lập trình mã nguồn và cấu hình máy chủ: mức thù lao cứng là tám trăm nghìn đồng. - Mai Thu Phương phụ trách thiết kế đồ họa, biểu trưng thương hiệu và biên tập dữ liệu hình ảnh: mức thù lao cứng là sáu trăm nghìn đồng. - Nhóm bắt buộc phải trích lập ba mươi phần trăm trên tổng giá trị hợp đồng (tương đương bảy trăm năm mươi nghìn đồng) để đưa vào quỹ dự phòng rủi ro cho các dự án tiếp theo.

Tổng số tiền phải chi trả theo đúng cam kết là: tám trăm nghìn cộng sáu trăm nghìn cộng bảy trăm năm mươi nghìn, bằng hai triệu một trăm năm mươi nghìn đồng!

Trong khi đó, số tiền mặt thực tế còn lại trong tay chỉ có một triệu ba trăm nghìn đồng.

Khoản thâm hụt tài chính lên tới con số khổng lồ: tám trăm năm mươi nghìn đồng chẵn!

"Em... em xin lỗi mọi người," Bùi Hoàng Nam là người phá vỡ sự im lặng đầu tiên. Chàng sinh viên công nghệ thông tin gầy gò bối rối cúi gằm mặt xuống, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đùi. Cặp kính cận dày cộp của cậu trượt dài trên sống mũi nhưng cậu cũng chẳng buồn đẩy lên:

"Tất cả là do em non kém kinh nghiệm. Em đã tính toán sai năng lực chịu tải của gói máy chủ giá rẻ ban đầu, cứ ngỡ dùng mã nguồn mở bình thường là gánh được, nên mới làm phát sinh thêm tờ hóa đơn bốn trăm năm mươi nghìn kia. Toàn bộ khoản tiền thâm hụt tám trăm năm mươi nghìn này... các anh chị cứ trừ hết vào tiền công của em đi ạ. Em... em chỉ nhận ba trăm năm mươi nghìn tiền thù lao đợt này là đủ tiền đóng học phí bổ chỉ rồi, phần còn lại em xin gửi bù vào quỹ nhóm."

Mai Thu Phương lập tức lắc đầu nguầy nguậy, cô gái trường Mỹ thuật vội vã đẩy cuốn sổ tay của Trang sang một bên, giọng nói nghẹn ngào vì xúc động xen lẫn áy náy:

"Không được! Tại sao lại bắt một mình Nam gánh chịu hết như thế? Lỗi kỹ thuật phát sinh là chuyện bình thường khi làm một sản phẩm thực tế cơ mà! Em cũng có lỗi lớn: hôm qua em làm trễ hạn giao file thiết kế mất trọn một buổi sáng khiến Nam phải thức trắng đêm cấu hình vội vàng.

Em xin rút thù lao của mình xuống, em chỉ nhận ba trăm nghìn thôi! Còn ba trăm nghìn tiền công của em, Trang cứ giữ lại để bù vào tiền máy chủ và bổ sung vào quỹ nhóm cho đủ bảy trăm năm mươi nghìn. Chúng ta là một đội, sướng cùng hưởng thì khó khăn phải cùng chia sẻ chứ!"

Nhìn hai người đồng đội trẻ tuổi sẵn sàng nhận phần thiệt thòi về mình, sẵn sàng nhường lại những đồng tiền công mồ hôi nước mắt để bảo vệ tập thể, Trần Kiều Trang khẽ thở dài một tiếng. Là một người làm công tác kiểm toán và quản trị tài chính, cô hiểu rất rõ: nếu không có quy tắc nghiêm ngặt, quỹ nhóm sẽ vỡ nợ ngay từ ngày đầu. Nhưng đứng ở góc độ tình cảm của những người bạn cùng chung chí hướng, cô không thể nào nhẫn tâm nhìn công sức lao động ròng rã suốt một tuần lễ của Nam và Phương bị cắt xén một cách cay đắng như vậy.

Ánh mắt của Kiều Trang, của Hùng Béo, của Nam và Phương đồng loạt đổ dồn về phía Đức Anh—người thuyền trưởng đứng đầu nhóm.

Đức Anh không nói một lời nào. Anh ngồi thẳng lưng, ánh mắt trầm tĩnh nhìn lướt qua từng gương mặt thân thương đang căng thẳng trước mắt mình. Rồi với một động tác điềm đạm, anh rút chiếc ví da màu nâu đã sờn rách ở bốn góc ra khỏi túi quần sau.

Chiếc ví da cũ kỹ ấy chứa đựng toàn bộ số tiền mà anh đã chắt bóp từng đồng một trong suốt hai tuần qua: tiền thù lao từ những bài viết phân tích xu hướng công nghệ gửi cho các chuyên trang tin học, tiền nhuận bút những đêm thức trắng gõ lách cách từng bài giới thiệu phần mềm, cùng số tiền bán những tài khoản game còn sót lại sau khi anh đã trích một phần lớn gửi về quê phụng dưỡng mẹ già và trả nợ lãi cho bố.

Những ngón tay thon dài của Đức Anh mở ngăn khóa kéo bên trong ví. Anh rút ra một xấp tiền phẳng phiu gồm chín tờ polyme mệnh giá một trăm nghìn đồng màu đỏ gạch, đặt ngay ngắn, thẳng hàng bên cạnh cuốn sổ tài chính của Kiều Trang.

"Đức Anh! Cậu định làm gì thế?" Kiều Trang giật mình thốt lên, bàn tay cô bất giác vươn ra giữ chặt lấy cổ tay anh, đôi mắt mở to bàng hoàng. "Đây là tiền riêng của cậu mà!"

"Đúng, đây là tiền túi cá nhân của tớ," Đức Anh nhìn thẳng vào đôi mắt trong veo của Trang, giọng nói của anh không hề lớn nhưng từng lời từng chữ thốt ra đều mang sức nặng nghìn cân, vang vọng trong không gian tĩnh lặng của quán cà phê:

"Ngày đầu tiên chúng ta ngồi lại với nhau tại chiếc bàn này để lập nhóm, tớ đã tuyên thố ba nguyên tắc tối thượng. Trong đó, nguyên tắc quan trọng nhất tạo nên linh hồn của tập thể này là: Tuyệt đối tôn trọng giá trị sáng tạo và sức lao động của cộng sự.

Phương đã thức trắng hai đêm liền, đôi mắt sưng húp để nắn nót từng đường viền banner, sửa từng từ khóa mô tả sản phẩm. Nam đã bỏ cả buổi ôn thi môn chuyên ngành, ngồi lỳ ở phòng máy Bách Khoa suốt từ sáng đến chiều để tối ưu hóa từng dòng lệnh bộ nhớ đệm. Trí tuệ của các bạn là thật, mồ hôi của các bạn đổ ra là thật, và sự tận tụy của các bạn đối với sản phẩm này là thật!

Vậy thì lý do gì các bạn phải nhận về những đồng tiền bị cắt xén, chắp vá? Thù lao lao động của cộng sự là thứ thiêng liêng nhất, không một ai—kể cả tớ—được phép bớt xén dù chỉ một nghìn đồng!"

Đức Anh đưa tay cầm lấy tám tờ một trăm nghìn đồng mới coong, đặt dứt khoát vào lòng bàn tay gầy guộc của Bùi Hoàng Nam:

"Đây là tám trăm nghìn tiền công xứng đáng của em. Cầm lấy, cất kỹ vào ví và không được phép nói thêm một lời từ chối nào nữa."

Bùi Hoàng Nam sững sờ. Đôi bàn tay xương xẩu của cậu run rẩy khi những tờ tiền còn ấm hơi người nằm gọn trong lòng bàn tay. Suốt những năm tháng sinh viên đi làm thêm bên ngoài, cậu đã nếm trải đủ mọi sự bóc lột cay đắng: những chủ cửa hàng máy tính hứa hươu hứa vượn rồi viện đủ lý do trừ lương, những gã nhận dự án phần mềm quỵt tiền công rồi chặn số điện thoại. Cậu đã quá quen với sự bạc bẽo của những bản hợp đồng miệng chốn thương trường.

Nhưng hôm nay, đứng trước một người đội trưởng sẵn sàng dốc cạn túi tiền cá nhân để bù lỗ cho sự cố kỹ thuật của dự án thay vì đổ lỗi cho cấp dưới, sự tự ái và mặc cảm nghèo khó trong lòng cậu hoàn toàn tan chảy. Cậu ngẩng đầu nhìn Đức Anh, trong đôi mắt ngấn lệ sau cặp kính cận dày cộp ánh lên một sự tôn sùng tuyệt đối và lòng trung thành trọn vẹn của một người kỹ thuật tìm được minh chủ.

Tiếp đó, Đức Anh đếm sáu tờ một trăm nghìn đồng khác, đặt phẳng phiu ngay trước mặt Mai Thu Phương:

"Đây là sáu trăm nghìn tiền thiết kế và biên tập nội dung của Phương. Em xứng đáng nhận trọn vẹn từng hào tiền công này."

Mai Thu Phương cắn chặt bờ môi dưới để ngăn những giọt nước mắt không trào ra. Trong đầu cô gái trẻ bỗng hiện về ký ức tủi nhục cách đây chưa lâu, khi gã thiếu gia Đặng Quốc Khánh quỵt trắng trợn năm trăm năm mươi nghìn tiền thiết kế logo của cô, ném trả lại năm mươi nghìn đồng bố thí giữa quán trà chanh rồi cười cợt bỏ đi.

Sự đối lập đến tàn nhẫn giữa hai nhân cách đàn ông khiến lồng ngực cô thắt lại. Phương ngước nhìn Đức Anh—chàng trai ăn mặc giản dị với chiếc áo sơ mi bạc màu nhưng phong thái đĩnh đạc tựa núi cao—và cô hiểu rằng, quyết định gắn bó trọn vẹn với con người này chính là bước ngoặt đúng đắn nhất trong cuộc đời tuổi trẻ của mình.

Cuối cùng, Đức Anh đẩy toàn bộ số tiền một triệu ba trăm nghìn đồng tiền mặt còn lại của hợp đồng, cộng thêm một tờ một trăm nghìn cuối cùng từ ví của mình sang phía Kiều Trang:

"Toàn bộ chi phí máy chủ phát sinh bốn trăm năm mươi nghìn tớ đã thanh toán dứt điểm. Bây giờ, Trang nhập đủ bảy trăm năm mươi nghìn đồng tiền mặt này vào quỹ dự phòng rủi ro của nhóm. Bảng cân đối tài chính của chúng ta từ giờ phút này chính thức có thặng dư an toàn tuyệt đối. Là một nhóm khởi nghiệp, quỹ chung có thể ít, nhưng tuyệt đối không được phép để bị âm!"

Cả góc quán cà phê Wi-Fi Mộc chìm vào một khoảng lặng sâu thẳm, thiêng liêng.

Trần Kiều Trang ngồi bất động nhìn chàng trai đối diện mình. Mới chỉ cách đây nửa tháng, trong mắt cô lớp trưởng mẫn cán, Phạm Đức Anh chỉ là một cậu sinh viên cá biệt, mê muội game online đến mức trượt môn liên miên và đứng trước bờ vực bị đuổi học nhục nhã. Nhưng hôm nay, con người ấy đang hiện diện ở đây, tỏa ra một thứ hào quang đĩnh đạc của một nhà lãnh đạo thực thụ. Không phải bằng những lời hứa suông hoa mỹ, không phải bằng sự giả tạo màu mè, mà bằng bản lĩnh dám nhận lỗi, bằng danh dự không bao giờ lùi bước, và trên hết: bằng một chữ Tín nặng tựa thái sơn!

Một làn sóng cảm xúc ấm áp, dạt dào dâng lên làm sống mũi Kiều Trang cay cay. Cô cẩn thận cầm chiếc bút bi Thiên Long lên, nắn nót viết từng dòng chữ ngay ngắn vào trang sổ thu chi:

*- Ngày 18 tháng 5 năm 2008:* *- Doanh thu thực tế: 2.500.000 đồng.* *- Chi phí hạ tầng & vận hành: 1.200.000 đồng.* *- Thù lao kỹ thuật (Nam): 800.000 đồng.* *- Thù lao thiết kế (Phương): 600.000 đồng.* *- Đức Anh đóng góp vốn đối ứng cá nhân bù lỗ dự án: 850.000 đồng.* *- Quỹ dự phòng rủi ro bảo toàn: 750.000 đồng.* *- Trạng thái sổ sách: Cân đối hoàn hảo.*

Gấp cuốn sổ bìa da đen lại, Kiều Trang ngẩng đầu lên. Đôi mắt đen láy của cô gái Nam Định nhìn sâu vào mắt Đức Anh, bao nhiêu nét nghi ngại, phòng thủ và nghiêm khắc thường ngày đã hoàn toàn tan biến, thay vào đó là một ánh nhìn chan chứa niềm tin tưởng son sắt, dịu dàng:

"Tớ xác nhận: Sổ sách tài chính của nhóm đã cân đối chuẩn xác đến từng đồng. Cậu... đã làm rất xuất sắc, Đức Anh."

Hùng Béo thở phào một hơi thật dài, hai tay đập mạnh xuống đùi bôm bốp: "Thế là xong xuôi hết cả rồi nhé! Nào các đồng chí, nâng ly thôi!"

Bốn ly trà sữa trân châu cùng ly cà phê đen đá của Đức Anh cụng nhẹ vào nhau giữa bàn, phát ra những tiếng leng keng giòn tan như tiếng chuông báo hiệu một hành trình mới. Tiếng cười nói rộn rã, tiếng bàn tán sôi nổi về những ý tưởng phát triển các dự án tiếp theo lại bùng lên tưng bừng dưới ánh đèn vàng ấm áp.

Họ hiểu rằng, sau dự án đầu tay này, số tiền mặt chia về tay mỗi người tuy chẳng đáng là bao giữa chốn đô thành đắt đỏ, nhưng thứ tài sản vô giá mà họ thu hoạch được chính là niềm tin son sắt vào nhau—một thứ chất keo gắn kết bền chặt không một thử thách nào có thể bẻ gãy.

Giữa lúc không khí đang vô cùng rộn rã, chiếc điện thoại di động Nokia đen trắng đặt trên bàn của Hùng Béo bỗng rung lên từng hồi bồn chồn.

Màn hình đơn sắc nhấp nháy một dãy số lạ hoắc.

Hùng Béo liếc mắt nhìn xuống màn hình, nụ cười trên khuôn mặt béo tròn của cậu ta bỗng nhiên khựng lại. Sắc mặt Hùng thoáng biến đổi, chuyển từ hớn hở sang một vẻ ngập ngừng, lúng túng khác thường. Cậu ta vội vã đưa ngón tay cái bấm nút im lặng, mắt dáo dác nhìn quanh bàn xem có ai để ý đến mình không, rồi hấp tấp đứng dậy cầm lấy chiếc điện thoại:

"Tao... tao có cuộc gọi của người quen dưới quê lên hỏi thăm tí việc gia đình. Tụi mày cứ uống đi nhé, tao ra ngoài nghe máy hai phút!"

Hùng Béo lách người thật nhanh qua các dãy bàn gỗ, bước vội ra góc hành lang tối thui phía sau quán cà phê—nơi chỉ có vài chậu cây cảnh um tùm và bóng tối bao phủ, cách xa hẳn ánh đèn sáng rực và tiếng cười nói của bàn nhóm.

Cậu ta dán chặt chiếc loa điện thoại sát vào tai, ngón tay run run bấm nút nhận cuộc gọi. Giọng điệu của chàng trai béo hạ xuống thật thấp, thì thào nhưng ngập tràn vẻ phấn khích, run rẩy vì tham vọng tột cùng:

"Alo... anh Hưng ạ? Vâng, em Hùng đây!... Cái vụ góp vốn đầu tư nhị phân tự động trên mạng quốc tế mà hôm nọ anh rủ em ấy... Thật sự là mỗi ngày được chia lãi năm phần trăm bằng tiền đô la, rút thẳng qua thẻ ATM Vietcombank thật hả anh?..."