Chợ bán ngày mai

Sáng sớm hôm sau, sương mù từ bến sông Cửu Hà dâng lên dày đặc, cuộn tròn như những dải lụa xám ẩm ướt trườn qua triền đê trơ trụi rồi phủ chụp xuống Chợ Đổi Niên. Khu chợ nằm lọt thỏm nơi vùng bãi bồi trũng thấp ngay ngoại vi thành phủ Tĩnh Giang, nơi ranh giới giữa sự phồn hoa đô hội của giới nha môn tu sĩ và bùn lầy cùng quẫn của đám phàm nhân bị dạt ra ngoài lề xã hội.

Không khí chốn này đặc quánh, nặng trịch một thứ mùi hỗn tạp khó tả: mùi nước cống rãnh từ các rãnh thoát nước lộ thiên ứ đọng nhiều ngày không thông, quyện lẫn mùi dầu trẩu cháy dở khét lẹt từ các ngọn đèn bão treo trước lán, mùi bùn rêu thối rữa dưới lòng sông và tro rơm ẩm bốc lên từ những bếp lò sưởi vội. Từng đợt gió lạnh từ mặt sông Cửu Hà thổi thốc vào bãi đất trũng, cuốn theo hơi nước giá buốt làm những tấm liếp nứa, những mái bạt rách rưới cọ vào nhau rên rỉ, run rẩy từng chặp như thể toàn bộ cái quần thể tạm bợ này có thể sụp đổ tan tành chỉ sau một cơn giông gió bất chợt.

Đi được chừng mươi bước chân, Đỗ Hoài Nam lại phải khựng lại, ép ngực tựa nhẹ vào một thân cọc rào nứa, khẽ nén một tiếng ho khan nghẹn ứ nơi cổ họng. Vết rách sâu hoắm nơi hai kinh mạch Phế Du và Tâm Du sau trận tử thủ ác liệt ở Trạm Trung Lập Tam Bờ mấy ngày trước vẫn chưa hề khép miệng. Dù đã được bà Mẫn dùng ngân trâm phong bế tạm thời và đắp lên lớp cao dược liệu rẻ tiền nồng mùi rễ mục, nhưng mỗi hơi thở sâu kéo theo luồng khí lạnh buốt giá của bến sông vào buồng phổi đều khiến cả lồng ngực anh nhói buốt, cảm giác như có hàng trăm chiếc dằm thép han gỉ đang cào xé từng thớ thịt từ bên trong. Khí tức Dẫn Tức tầng ba trong đan điền của anh bị giam hãm ngưng trệ, hễ vận động mạnh một chút là từng đường kinh lạc lại run lên bần bật, kéo theo vị ngọt tanh lờ lợ trào ngược lên chân răng.

Cách sau lưng anh đúng mười bước chân, hai gã sai dịch thuộc Ban Giám sát Nha môn Phủ Tĩnh Giang lầm lũi bám theo như hai cái bóng đen trườn trên mặt bùn. Chúng mặc áo cộc vải thô màu chàm sẫm, bên ngoài khoác giáp da trâu xỉn màu có khắc chìm phù hiệu hình mắt quạ của Ty Chấp Khế. Tay chúng không lúc nào rời khỏi chuôi trường đao bọc da cá nhám giắt bên hông; từng bước chân nện đều đặn, nặng trịch trên nền đất nhão nhoét, phát ra những tiếng lép bép đều đặn đến ghê người. Cặp mắt của hai gã lạnh tanh, vô cảm, dán chặt vào gáy Nam như hai chiếc đinh gỉ đóng chết vào tấm gỗ mục.

Bản giao kèo bảo lãnh dân sự mà Tạ Bách phải cắn răng ký kết với nha môn hôm qua chỉ cho phép Đỗ Hoài Nam được tạm hoãn thi hành trát câu lưu, tự do đi lại trong vòng bảy ngày ngắn ngủi dưới danh nghĩa một nhân viên thẩm định hàng hóa độc lập phụ tá cho thương đoàn. Và khoảng cách mười bước chân kia không phải là sự bảo vệ, mà là một sợi dây thừng vô hình thắt nút thòng lọng, luôn sẵn sàng siết chặt lấy cổ họng anh bất cứ lúc nào nếu anh có biểu hiện rời khỏi ranh giới phủ thành hoặc chạm vào những cấm địa của quan nha.

Bà Mẫn đi ở phía trước nhất, chiếc gậy trúc vót nhọn một đầu gõ từng nhịp cộc cộc khô khốc, chuẩn xác đến lạnh lùng xuống những phiến đá xanh trơn trượt phủ đầy rêu nhớt. Dáng người bà còng rạp dưới lớp áo tơi đan bằng lá cọ đã rách tơi tả, từng sợi lá khô xơ xác đung đưa theo nhịp bước, nhưng đôi chân khẳng khiu như rễ cây cổ thụ của bà khi đạp lên bùn lầy lại vững chãi đến lạ lùng.

Tạ Bách rảo bước sát bên cạnh Nam, dáng vẻ bồn chồn lộ rõ qua từng cử chỉ nhỏ nhặt. Chiếc áo dài lụa màu hạt dẻ vốn bóng bẩy của một chưởng quầy vận tải đường thủy giờ đây đã lấm lem bùn đất vàng ệch ở khắp gấu quần và vạt áo. Gã ngậm chặt chiếc tẩu đồng nguội ngắt không có thuốc, hai hàm răng nghiến chặt vào phần cán tẩu bằng xương trâu phát ra những tiếng ken két khe khẽ. Chốc chốc, gã lại đưa cặp mắt ti hí đầy vẻ cảnh giác nhìn quanh quất vào những bóng người mờ ảo lướt qua trong sương, bàn tay thô ráp đầy những vết chai sạn do kéo dây lèo giữ chặt lấy chiếc tráp con bằng gỗ thị giấu kín trong tay áo rộng.

"Đến rồi đấy," bà Mẫn cất giọng khàn đặc, trầm đục như tiếng cối đá nghiền thóc, mắt vẫn nhìn thẳng về con đường mòn lầy lội phía trước mà không thèm quay đầu lại. "Mở to mắt ra mà nhìn cho kỹ. Chốn này không có thiên đạo công bằng, không có nhân nghĩa thánh hiền, chỉ có kẻ đói đem từng lạng thịt đổi lấy bát cơm, kẻ tu tiên đem bạc trắng mua mạng phàm nhân để nối dài cái ảo vọng trường sinh bất lão."

Màn sương mù ẩm ướt trước mặt họ dần dần tách ra như một tấm màn tang cũ kỹ bị xé toạc, để lộ ra một bãi đất rộng mênh mông, san sát hàng trăm túp lều cắm bằng cọc luồng xiêu vẹo, lợp bằng đủ thứ phế phẩm: từ bao tải rách, chiếu rách cho đến những mảnh bạt dầu nhem nhuốc vết mỡ bò.

Khắp các dãy sạp kéo dài hun hút trong sương, thứ đập vào mắt Nam đầu tiên không phải là vải vóc, lương thực, thảo dược hay những món pháp khí lấp lánh như ở các chợ phiên tu tiên thông thường. Thứ ngợp ngụa khắp không gian nơi đây là hàng ngàn, hàng vạn thẻ tre treo lủng lẳng dưới mái hiên bạt rách rưới. Gió sớm từ sông thổi vào khiến những thẻ tre va đập vào nhau lách cách, tao tác, tạo nên một thứ âm thanh rợn người, rầu rĩ tựa hồ tiếng những khúc xương khô của ai đó đang khua vang trong đêm lạnh.

Trên mỗi thẻ tre, những nét mực chu sa đỏ quạch như máu tươi khắc rõ từng con số nghiệt ngã, chuẩn xác đến rợn gáy: *Một năm sinh cơ*, *Ba năm sinh cơ*, *Năm năm trung niên*, *Mười năm thanh xuân*.

Ngay phía trước mỗi quầy đổi tuổi thọ là một tấm bảng gỗ dài treo chênh vênh bằng dây thừng gai, bên trên quét một lớp vôi đen thô ráp và viết bằng phấn trắng những con số biến động liên tục theo từng canh giờ trong ngày:

*‘Sinh cơ phàm nhân loại một, tráng niên mười tám đến hai mươi lăm tuổi: Ba mươi hai lượng bạc trắng đổi một năm. Giờ Thìn hạ bốn phân.’*

*‘Sinh cơ thợ thuyền trung niên, ba mươi đến bốn mươi tuổi: Hai mươi lăm lượng bạc đổi một năm. Giờ Mão tăng hai phân do Thanh Đài Tông tuyển thêm dược đồng gác lò đan hỏa.’*

*‘Sinh cơ phụ nữ thuần âm: Hai mươi tám lượng bạc. Đứng giá.’*

Cách chỗ họ đứng không xa, một tay chủ sạp mặc chiếc áo cộc may bằng da trăn mốc meo, cổ đeo một chuỗi hạt tiện bằng xương thú khắc chằng chịt các loại phù triện hạ đẳng đang lười biếng cầm một miếng giẻ ướt sũng xóa đi con số vừa viết trên bảng vôi. Hắn vừa dùng ngón tay cáu bẩn ngoáy mũi, vừa ngửa cổ giải thích oang oang với đám đông người nghèo khổ đang đứng chen chúc, run rẩy dưới bùn lầy:

"Hạ giá! Hạ giá trên toàn chợ! Tin chính thức từ nội thành đưa ra lúc cuối canh năm: Đệ tử nội môn của phủ vừa có người bế quan đột phá Lập Đài thất bại, kinh mạch bạo liệt cắn trả, Sinh Khố của phủ buộc phải xả hàng ngàn năm sinh cơ tồn đọng trong kho để bù lỗ cho các khế ước bảo hiểm của ngân trang! Tuổi thọ phàm nhân hôm nay rớt giá thảm hại trên toàn biểu niêm yết! Ai muốn bán lấy tiền mua gạo, trả nợ thì bước vào nhanh! Chậm chân đến giờ Tỵ, nguồn cung thừa mứa thì chỉ còn hai mươi lượng một năm thôi! Không bán nhanh thì ôm cái mạng già mà nhịn đói qua mùa đông!"

Đỗ Hoài Nam dừng sững lại giữa lối đi trơn trượt. Bùn lạnh ngấm qua lớp đế rơm của đôi giày cỏ rách nát thấu buốt vào tận da thịt, nhưng cái lạnh dưới chân chẳng thấm vào đâu so với cơn ớn lạnh đang chạy dọc sống lưng anh. Lồng ngực anh thắt lại, đau đớn không chỉ vì những vết nứt toác của kinh mạch Phế Du.

Anh là người làm nghề kiểm sổ của Trạm Linh Vận Bến Lau suốt bốn năm trời ròng rã. Trong bốn năm ấy, đôi bàn tay anh đã từng ký nhận, từng cân đo và đóng dấu kiểm định cho hàng ngàn bình đồng tiêu chuẩn chứa sinh cơ hóa lỏng. Anh từng cặm cụi dưới ánh đèn dầu soi từng con số hào, chỉ, khắc, từng vết khắc phân tích mật độ lân tinh màu xanh biếc trên những trang giấy bản ngả vàng của sổ bộ quan phương. Nhưng đó chỉ là những con số vô tri trên mặt giấy, là những khái niệm trừu tượng về "vật phẩm năng lượng linh vận loại ba" được vận chuyển hợp thức hóa giữa các trạm trung chuyển.

Đây là lần đầu tiên trong cuộc đời, anh tận mắt nhìn thấy nguồn gốc trần trụi, tanh tưởi và đẫm máu của những dòng chất lỏng lấp lánh sắc xanh ma mị ấy. Chúng tuyệt nhiên không phải là linh dịch do trời cao ban phát, cũng chẳng phải tinh hoa linh khí kết tụ từ long mạch đất mẹ như các văn thư giáo hóa của nha môn vẫn thường rêu rao. Chúng được vắt kiệt, rút rỉa từng giọt một từ tận tủy xương, từ từng thớ thịt, từ hơi thở sinh tồn của những con người bằng xương bằng thịt đang đứng chen chúc, dẫm chân lên bùn đất lạnh ngắt kia.

"Bà Mẫn... những cuộc giao dịch thế này... hoàn toàn hợp lệ sao?" Nam trầm giọng hỏi, âm thanh phát ra nghẹn đặc trong cổ họng. Bàn tay giấu trong ống tay áo rộng siết chặt lại đến mức các khớp ngón tay trắng bệch.

"Hợp lệ theo đúng từng nét chữ, từng dấu mộc giáp lai khắc bằng đá thanh hoa của quan phủ," bà Mẫn nhếch môi, nụ cười méo mó trên gương mặt nhăn nheo như vỏ cây khô lộ rõ vẻ cay đắng khôn cùng. Chiếc gậy trúc của bà gõ nhẹ vào một mẩu gỗ mục ven đường. "Mười lăm năm trước, khi ta còn ngồi trong phòng văn thư của Tòa Khế Tĩnh Giang, chính quyền nha môn dưới quyền các đại tông môn đã ban hành 'Lệ chuyển nhượng sinh cơ dân sự'. Họ bảo với toàn dân rằng đó là ân huệ tối thượng của thượng đình, mở ra một con đường sống cho kẻ nghèo hèn bần tiện, cho phép họ dùng thứ duy nhất mà tạo hóa ban cho bình đẳng – thời gian sống – để đổi lấy manh áo manh cơm khi mất mùa đói kém, đổi lấy nắm thuốc lá cầm cự khi dịch bệnh tràn qua. Nhìn sang bên tay trái cậu đi, nhìn cho rõ cái ân huệ ấy."

Nam chầm chậm quay đầu nhìn theo hướng chiếc gậy trúc chỉ.

Bên dưới một tấm bạt dầu rách nát treo tấm biển gỗ xộc xệch mang danh *‘Nhân Hòa Thọ Điếm’*, một người đàn ông trạc chừng ba mươi tuổi đang ngồi run lẩy bẩy trên một chiếc ghế đẩu gãy góc. Thân hình ông ta gầy gò đến mức bộ xương sườn hằn rõ dưới lớp áo vải gai mỏng manh ướt sũng sương sớm. Cạnh chân ông ta là một đứa trẻ con gầy nhom chừng năm tuổi, manh áo cộc vá chằng vá đụp không đủ che kín mảng lưng tím tái vì gió bấc, đôi bàn tay khẳng khiu như cành củi khô ôm chặt trước ngực một gói thuốc lá cây ẩm ướt bốc mùi chua nồng.

"Cắt... các ông làm ơn cắt cho tôi năm năm," người đàn ông thều thào qua đôi môi thâm sì nứt nẻ, giọng nói run rẩy đứt quãng như người sắp chết chìm. "Năm năm tuổi thọ tiêu chuẩn... lấy ba mươi lượng bạc trắng để tôi trả nợ tiền thang thuốc cầm cự cho nhà tôi đang nằm mê man ở trạm xá hạ lưu. Khế ước tự nguyện đây... tôi đã mang theo cả hộ tịch..."

Tên chưởng quầy của Thọ Điếm ngồi sau chiếc bàn đá xanh nứt nẻ, mặt lạnh tanh như tảng đá ngâm dưới đáy giếng sâu. Hắn chẳng buồn liếc mắt nhìn đứa trẻ đang run rẩy co ro dưới chân bàn, chỉ vươn những ngón tay ngắn tũn đầy lông lá giật lấy tờ khế ước viết bằng giấy dâu tằm thô. Hắn lướt mắt qua các điều khoản in sẵn bằng mực đen, rồi vung chiếc kìm bấm bằng đồng thau gõ mạnh xuống mặt bàn đá đánh *chát* một tiếng:

"Ký tên, điểm chỉ máu vào chỗ này. Năm năm sinh cơ tiêu chuẩn của phàm nhân bậc trung. Theo biểu giá giờ Thìn: ba mươi lượng một năm, vị chi một trăm năm mươi lượng. Nhưng khế ước của mày là vay thanh toán khẩn cấp, trừ ba mươi lượng phí sát hạch linh căn pháp trận, trừ hai mươi lượng tiền hao hụt trích xuất nộp về Ty Chấp Khế, trừ bảy mươi lăm lượng tiền thế chân rủi ro sinh mạng. Thực nhận hai mươi lăm lượng bạc vụn! Đồng ý thì đặt bàn tay thuận lên mâm đồng!"

Người đàn ông trừng mắt nhìn đống bạc vụn xám xịt đặt trên bàn, cổ họng giật giật nhưng không thốt nên lời. Nhìn đứa con gái nhỏ đang co ro cắn chặt môi để không bật khóc, ông ta nhắm nghiền mắt, cắn rách đầu ngón tay cái rồi run rẩy ấn một vệt máu tươi đỏ chói lên góc dưới trang giấy.

Ngay khoảnh khắc giọt máu thấm vào thớ giấy dâu tằm, tên chưởng quầy lập tức vặn mạnh chiếc van sắt trên cọc câu linh cắm sâu dưới nền đất cạnh bàn đá.

Một tiếng rít ghê rợn như tiếng kim loại cọ xát vang lên xé rách không gian ẩm ướt. Một luồng hào quang màu đỏ sẫm tanh tưởi bùng phát từ các đường rãnh phù triện trên thân cọc, phóng ra vô số sợi tơ năng lượng như những chiếc vòi bạch tuộc nhỏ, bám chặt lấy cổ tay và mu bàn tay gầy guộc của người đàn ông.

Đỗ Hoài Nam đứng chôn chân nhìn chăm chú. Đồng tử anh co rút lại khi nhìn thấy rõ ràng một dòng sinh khí mờ ảo, phảng phất sắc xanh lục của lân tinh, bị bạo lực hút cạn qua sợi huyết tuyến trong suốt dẫn thẳng vào chiếc bình đồng nhỏ đặt sẵn dưới chân bàn. Quá trình tước đoạt diễn ra tàn bạo và nhanh chóng đến kinh hoàng.

Chỉ trong vài chục nhịp thở ngắn ngủi, Nam tận mắt chứng kiến mái tóc đen nhánh của người đàn ông bắt đầu bạc trắng từng mảng từ chân tóc; những nếp nhăn sâu hoắm, chằng chịt như rãnh cày đột ngột hằn lên vùng trán, đuôi mắt và khóe miệng xám xịt; hai bờ vai ông ta chùng xuống, sống lưng gập cong lại như một thân tre bị bẻ gãy. Từ một người đàn ông ba mươi tuổi đang độ sung sức, chỉ sau một cái vặn van sắt, ông ta đã biến thành một lão già hom hem ngoài bốn mươi, ánh mắt đục ngầu, hơi thở khò khè như một chiếc ống bễ rách.

Khi người nọ run rẩy ôm lấy xấp bạc vụn vào ngực, lảo đảo dắt đứa con nhỏ bước đi xiêu vẹo trong màn sương mù mịt mùng, Nam cảm giác như vừa tận mắt chứng kiến một góc linh hồn của một sinh linh bị bóc trần và nghiền nát dưới bánh xe hành chính.

Đó là sự tự nguyện trong bước đường cùng. Đau đớn, nghiệt ngã, tàn nhẫn đến tột cùng, nhưng xét trên mặt câu chữ và dấu son của luật lệ, nó hợp lệ tuyệt đối.

Thế nhưng, ngay sạp giao dịch kế bên, cách đó chưa đầy năm trượng, một cảnh tượng khác hoàn toàn lại đang diễn ra giữa ban ngày ban mặt.

"Thả tao ra! Lũ súc sinh chúng mày! Tao chỉ ký giấy mượn mười lượng bạc mua lưới đánh cá mùa lũ, tao không có bán mạng cho chúng mày!"

Tiếng thét xé lòng, phẫn uất vang lên từ một gã trai tráng vạm vỡ, nước da ngăm đen của dân sông nước. Lúc này, gã đang bị bốn tên hộ viện mặc giáp da trâu xám đè nghiến cả thân mình xuống mặt bàn đá gồ ghề. Cả gương mặt gã bị ấn chặt vào vũng nước đọng nhớp nhúa trên mặt bàn, mắt trợn trừng đỏ ngầu uất hận. Đứng cạnh đó, một tay chủ nợ trung gian mặc áo gấm viền chỉ vàng giả tạo, tay cầm một tờ khế ước dài ngoằng, lạnh lùng dùng lưỡi dao găm nhỏ rạch mạnh một đường ngang đầu ngón tay của người thợ chài, rồi bẻ quặt ngón tay đẫm máu của hắn ấn mạnh xuống góc trang phụ lục thứ ba.

"Không bán mạng à?" Tay chủ nợ nhếch mép cười khẩy, giọng điệu trơn tru nhờn nhợt như mỡ lợn nguội. Hắn phe phẩy chiếc quạt xếp xương ngỗng trong tay, gõ nhẹ lên trán người thợ chài. "Cái thằng mù chữ hạ đẳng này, mắt mày để làm cảnh à mà không đọc kỹ những dòng chữ nhỏ li ti khắc ở chân trang? Nghe cho rõ đây: 'Bên mượn tiền nếu không thanh toán đủ gốc và lãi sau ba kỳ trăng tròn, bên cho vay có toàn quyền tự động chuyển đổi toàn bộ dư nợ quá hạn thành nghĩa vụ sinh cơ tương đương theo tỷ giá thị trường do Doanh Vận Ty niêm yết tại thời điểm tịch thu'. Lãi mẹ đẻ lãi con, phí lưu kho sinh cơ cộng với phí bảo hiểm luồng lạch, mười lượng bạc ban đầu của mày giờ đã thành sáu mươi lượng chẵn! Cắt của nó ba năm tuổi thọ để trừ nợ chuyến tàu!"

"Đó là trò tráo trang! Chúng mày là lũ lưu manh tráo trang!" Người thợ chài gầm lên điên cuồng, cơ bắp cuồn cuộn gồng lên cố hất văng đám hộ viện. "Lúc tao ký ở bến cá trước mặt hương trưởng, tờ giấy vay nợ chỉ có duy nhất một trang! Chúng mày đã dán thêm trang phụ lục này vào sau lưng!"

"Tráo trang à? Mày nhìn cho kỹ xem đây là cái gì? Mộc giáp lai đỏ chót hình mây cuộn của Ty Chấp Khế đóng đè lên mép gấp đây này!" Tên chủ nợ ghé sát tờ giấy vào mắt gã phu cá, cười gằn từng tiếng. "Dấu son của quan nha rành rành ra đó, có giỏi thì mày bò lên bậc cửa Tòa Khế mà gõ trống kêu oan! Phạt nó thêm tội vu khống công quyền! Vặn van!"

Hắn phất mạnh tay áo. Chiếc cọc câu linh lập tức cắm phập vào bả vai người thợ chài. Tiếng gầm thét phẫn uất lập tức nghẹn lại trong cổ họng, biến thành những tiếng rên rỉ đau đớn đứt quãng khi dòng sinh khí xanh biếc bị cưỡng bức hút cạn qua đường ống đồng.

Đỗ Hoài Nam không thể đứng nhìn được nữa. Cơn giận dữ bốc lên ngùn ngụt lấn át cả lý trí; lồng ngực anh đập thình thịch, bàn tay anh vô thức đưa về phía sau hông, chạm vào khúc đoản côn gãy quấn vải bố còn sót lại sau trận kịch chiến ở Tam Bờ. Nhưng ngay khi ngón tay anh vừa chạm vào thân gỗ, một bàn tay gầy guộc, lạnh ngắt và cứng như gọng kìm sắt đã chộp chặt lấy cổ tay anh.

"Đứng yên. Không được nhúc nhích một tấc," bà Mẫn cất giọng lạnh tanh, đôi mắt đùng đục không hề liếc nhìn Nam mà vẫn nhìn thẳng vào lối đi lầy lội phía trước. Giọng bà trầm xuống chỉ đủ cho ba người nghe: "Hai tên sai dịch giám sát sau lưng cậu đang đặt tay lên chuôi đao chờ sẵn đấy. Cậu chỉ cần rút thanh gỗ mục đó ra, chỉ cần bước chệch khỏi quy chuẩn nửa bước, tờ trát quản thúc dân sự trên tay chúng sẽ lập tức biến thành lệnh xử tử tại chỗ dành cho kẻ 'hung hãn bạo loạn, phá hoại trật tự Chợ Đổi Niên'. Cậu xông vào rút vũ khí, cậu có thể cứu được một người thợ chài này, nhưng ngay sáng ngày mai, lệnh truy nã sẽ phát về Bến Lau. Em gái cậu, ba mươi sáu hộ dân đang trông cậy vào cậu ở Bến Lau sẽ bị binh lính của Lương Trạch đóng cọc câu linh ngay trên bãi nhuộm để siết nợ khế ước ma. Cậu muốn làm một kẻ nghĩa hiệp rơm rác chết sớm nơi xó chợ này, hay muốn làm một người kiểm sổ sống sót bước vào Tòa Khế để xé toạc toàn bộ bản sổ khống của chúng?"

Từng lời nói của bà Mẫn như những gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào đầu Nam, dập tắt ngọn lửa giận dữ bốc đồng. Nam cắn chặt môi dưới đến mức bật máu tươi. Vị tanh ngọt lan tràn nơi đầu lưỡi kéo anh trở về với thực tại nghiệt ngã, lạnh lùng. Anh từ từ buông lỏng các ngón tay khỏi khúc đoản côn gãy.

Anh quay sang nhìn Tạ Bách. Gã thương nhân buôn tàu dường như đã quá quen thuộc với những cảnh tượng xâu xé thịt da này ở các bến sông phủ; gương mặt gã trơ ra như một khúc gỗ ngâm nước lâu ngày, vô cảm và chai sạn. Nhưng cái cách gã liên tục nuốt nước bọt và khóe mắt giật giật từng cơn cho thấy gã cũng chẳng hề dễ chịu gì khi phải hít thở chung bầu không khí nồng nặc mùi máu tươi và sinh cơ bị bóc lột này.

"Bà Mẫn nói chí phải đấy, chú Nam em ạ," Tạ Bách hạ giọng thì thào, kéo sụp chiếc mũ chụp bằng vải dạ xuống sát chân mày để che giấu ánh mắt. "Ở cái Chợ Đổi Niên này, tất cả mọi sạp giao dịch, từ quầy nhỏ đến sạp lớn, mỗi tháng đều phải trích nộp đúng ba phần mười tiền phế trích xuất về cho Ty Chấp Khế của Lương Trạch để mua lấy sự bảo hộ và 'mộc giáp lai hợp chuẩn'. Đụng vào một cái sạp đổi mạng ở đây không phải là đụng vào một tay chủ nợ, mà là đụng thẳng vào toàn bộ mạng lưới tuần đinh và đan hỏa của phủ thành. Chúng ta không có đủ mạng để ném vào đây đâu. Đi lối này, phường thợ cơ khí đang chờ ở phía sau lán rèn cuối chợ."

Dưới sự dẫn đường của bà Mẫn, ba người lách qua những con hẻm ngoằn ngoèo, chật hẹp nêm chặt giữa những túp lều bạt rách nát, hướng về phía cuối bãi bồi, nơi tiếng búa đập đe sắt vang lên từng hồi chan chát, khô khốc xuyên qua màn sương mù đặc quánh.

Đó là một khu xưởng thủ công rộng lớn nhưng xập xệ, lợp bằng thứ ngói âm dương nứt nẻ chắp vá từ nhiều đời trước. Không gian nơi đây đặc quánh mùi mỡ bò khét lẹt dùng để bôi trơn các trục truyền động, mùi mạt sắt han gỉ bay lơ lửng trong không khí và mùi than đá cháy dở tỏa ra từ hàng chục lò rèn rực lửa.

Bên trong xưởng, hàng chục người phu thợ cơ khí cởi trần trùng trục, da dẻ đen nhẻm vì khói than bám chặt qua nhiều năm tháng. Thân hình họ gầy trơ xương sườn nhưng những thớ bắp thịt nơi cánh tay và bả vai lại săn chắc, gồ ghề như những búi chão gai. Họ đang hì hục, còng lưng dùng búa tạ và đục thép gò sửa những chiếc bánh răng bằng đồng thau khổng lồ – những bộ phận cốt lõi dùng cho hệ thống guồng nước kéo tàu tại các cầu cảng của bến phủ.

Ngay dưới mái hiên xưởng ám đầy khói đen, một người đàn ông trung niên với vóc dáng hộ pháp đang đứng trước một bệ đe lớn. Ông ta bị cụt mất một bên tai trái, vết sẹo lồi lõm kéo dài từ thái dương xuống tận quai hàm, râu ria xồm xoàm như rễ tre, bàn tay to bè cầm chiếc kìm sắt kẹp chặt một khối phôi thép còn đỏ rực, liên tục gõ từng nhịp búa nặng trịch xuống đe.

Thấy bóng dáng bà Mẫn cùng cây gậy trúc quen thuộc bước vào ngưỡng cửa xưởng, người đàn ông dừng tay búa. Ông ta nhúng mạnh khối thép đỏ vào thùng nước tôi bên cạnh, tạo nên một tiếng *xèo* chói tai cùng một đám khói trắng bốc lên nghi ngút nồng nặc mùi kim loại. Ông ta đặt búa xuống mặt đe, nhổ một bãi nước bọt lẫn bụi than đen sì xuống nền xưởng rồi sải bước bước ra.

"Bà Mẫn," người đàn ông cất tiếng chào, âm thanh ồ ồ, thô ráp như tiếng đá tảng lăn dưới đáy vực sâu. "Người mà bà bảo có thể cứu vãn được sổ sách của các xưởng cơ khí đấy à?"

"Đúng. Đây là Đỗ Hoài Nam, người kiểm sổ của Trạm Linh Vận Bến Lau. Còn người đi bên cạnh là Tạ Bách, chủ sự của đội thuyền vận tải 772 trực thuộc Liên hội Vận Thương," bà Mẫn giới thiệu rành rọt từng từ một, rồi quay sang Nam. "Còn đây là Lão Đồ. Ông ấy là đại diện phát ngôn cho mười hai xưởng cơ khí dọc bến phủ Tĩnh Giang này. Cậu muốn lập đơn khiếu nại chung ba bên gửi lên Tòa Khế để xin Thẩm khế Tống Nhược Thủy phê chuẩn lệnh khẩn cấp bảo toàn hiện trạng, thì ngoài chữ ký của ba mươi sáu hộ dân Bến Lau và giới đầu tư Sinh Khố, cậu bắt buộc phải có sự xác nhận đồng thời của các phường thợ đang chịu nghĩa vụ bảo lãnh phụ trợ tại bến phủ."

Đỗ Hoài Nam bước lên nửa bước, chắp hai tay cung kính hành lễ theo đúng quy thức của người làm sổ sách quan phương:

"Chào Đồ đại thúc. Bến Lau chúng tôi bị gài bẫy bảo lãnh khống một khoản nợ lên tới hai mươi năm sinh cơ thông qua một hợp đồng thế chấp ma. Muốn lật lại toàn bộ vụ án này trước mặt Thẩm khế Tống phu nhân, chúng tôi cần lời khai thực tế và chữ ký liên minh của đại diện phường thợ cơ khí, nhằm chứng minh rằng chuỗi phụ khế lưu động của Doanh Vận Ty đã bị làm giả chữ ký và con dấu trên diện rộng từ bến sông lên tới phủ thành."

Lão Đồ nheo cặp mắt đỏ ngầu vì khói lò nhìn Nam. Ánh mắt sắc nhọn như lưỡi đục nguội của người thợ rèn lâu năm quét từ trên xuống dưới, lướt qua gương mặt nhợt nhạt vì thương tích và bờ ngực đang hơi gập xuống của người kiểm sổ trẻ tuổi. Ông ta nhếch môi cười gằn một tiếng, vỗ mạnh bàn tay đen nhẻm đầy sẹo bỏng vào một khối sắt tròn trên đe:

"Dân Bến Lau chúng mày bị hút máu, bị bọn quan nha ép đến đường cùng, phường thợ bọn tao thương xót. Nhưng ở cái đất phủ Tĩnh Giang này, thử hỏi có kẻ cùng đinh nào mở mắt ra mà không bị hút từng giọt tủy? Cậu muốn phường thợ cơ khí bọn tao mạo hiểm chọc giận Chưởng khế Lương Trạch, điểm chỉ máu vào lá đơn khiếu nại sống chết của cậu? Được thôi, tao không từ chối việc liên minh. Nhưng tao có một điều kiện tiên quyết, không đáp ứng được thì đừng mong lấy một giọt mực nào từ xưởng này."

Nói đoạn, Lão Đồ thọc tay vào chiếc túi da đeo bên hông, rút ra một tập giấy kiểm kê dày cộp đã ố vàng, lem luốc những vệt dầu luyn và mạt than đen sì, đập mạnh xuống mặt bàn gỗ lim thô ráp giữa xưởng đánh *rầm* một tiếng:

"Cậu làm nghề kiểm sổ, vậy cậu phải đưa toàn bộ các khoản phí bến bãi, tiền hoa hồng neo đậu và các loại phụ thu vận tải phi lý mà đám chủ thuyền buôn đang đè đầu cưỡi cổ bọn tao bấy lâu nay vào danh mục cần kiểm toán độc lập! Phải bắt Tòa Khế rà soát lại từ đầu và tuyên bố xóa bỏ toàn bộ những thứ tiền bẩn thỉu, bất công đó!"

Không khí trong gian lán rèn rộng lớn lập tức đông cứng lại như bị bao phủ bởi một lớp băng tuyết.

Tạ Bách đang đứng cạnh Nam liền giật nảy mình như vừa dẫm phải than hồng. Chiếc tẩu thuốc bằng đồng nguội ngắt trên tay gã vuột khỏi kẽ ngón tay, rơi thẳng xuống đống phôi sắt dưới chân phát ra tiếng *keng* chói tai. Gã thương nhân vận tải trừng trừng hai mắt, xắn ngược hai tay áo dài, bước xộc tới chắn ngang ngay trước mặt Lão Đồ. Giọng nói của gã the the, the thét như lửa bén vào rơm khô:

"Lão Đồ! Ông ăn nói hồ đồ, hàm hồ vừa thôi! Phí bến bãi, tiền neo đậu và phụ thu luồng lạch là các thỏa thuận thương mại dân sự hoàn toàn sòng phẳng giữa các chủ thuyền và xưởng cơ khí từ bao đời nay! Chuyện đó thì liên quan quái gì đến vụ án khế ước ma rút ruột sinh cơ của Lương Trạch mà ông đòi lôi vào đơn kiện để kiểm toán hả?"

"Liên quan quái gì à?" Lão Đồ gầm lên như một con thú dữ bị thương, ngón tay trỏ chai sạn đen đúa chĩa thẳng vào sống mũi Tạ Bách. "Thuyền gỗ năm trăm thạch của họ Tạ chúng mày chở sắt non, quặng đồng từ thượng nguồn về đây, biểu giá niêm yết công khai của Liên hội Vận Thương ghi rõ ràng cước vận chuyển chỉ có mười lượng một tấn. Nhưng hễ thuyền cập vào cầu tàu của xưởng tao, chúng mày bắt đầu đẻ ra hàng tá thứ phí ma quỷ: nào là 'phí duy tu luồng lạch mùa lũ', 'phụ thu mớn nước mùa cạn', 'tiền giữ an ninh neo đậu ban đêm'! Mỗi một tấn sắt non cập bến, xưởng của bọn tao phải cõng thêm đúng bốn lượng bạc phụ thu khống! Không trả đủ tiền tươi thóc thật thì chúng mày neo tàu ì ra ngoài bãi cát cạn không chịu dỡ hàng, để mặc cho máy móc và lò rèn của xưởng tao chết đói vì thiếu nguyên liệu! Chính những đồng tiền phụ thu phi lý, hút máu người đó đã ép mười hai xưởng cơ khí của bọn tao khánh kiệt vốn liếng, phải cắn răng đi vay nợ Sinh Khố, rồi cuối cùng bị chúng nó lừa gạt ký vào các phụ lục bán sạch sinh cơ của thợ thuyền để cấn trừ nợ nần! Giờ đây, các người vác mặt tới đây, muốn phường thợ bọn tao liên minh để cứu lấy cái Bến Lau của cậu, trong khi chính cái đám chủ tàu như chúng mày vẫn ngày ngày thọc tay vào túi áo rút ruột chúng tao sao?!"

"Ông câm ngay cái mồm lại!" Tạ Bách đỏ bừng mặt từ mang tai xuống tận cổ, gân xanh nổi chằng chịt trên trán, gã hét trả lại không một chút nhượng bộ. "Ông tưởng cái đám chủ tàu chúng tao muốn thu, muốn giữ lại những đồng bạc bẩn thỉu đó cho riêng mình à? Một con thuyền năm trăm thạch bơi ngược bơi xuôi trên dòng Cửu Hà hung dữ này, mỗi mùa lũ về chỉ cần va vào một dải đá ngầm, gãy một chiếc trục lái bằng gỗ nghiến là mất toi hai trăm lượng bạc sửa chữa! Tiền neo đậu ở bến Nam Môn, nha môn phủ Tĩnh Giang bắt đội tàu của tao phải nộp mỗi đêm năm lượng bạc tiền 'bảo an trật tự', không nộp đủ từng đồng thì đêm đó chúng nó phái thuyền tuần đinh ngầm đâm thủng đáy vỏ tàu! Tao không phụ thu một phần từ các xưởng cơ khí của các ông thì tao lấy cái gì để bù lỗ vào những chi phí kinh hoàng đó? Đó là nguồn lợi nhuận sống còn duy nhất để duy trì đội thuyền, là miếng cơm manh áo của hơn một trăm phu kéo lưới, phu đốt lò dưới trướng họ Tạ tao! Giờ ông đòi kiểm toán toàn bộ phí bến bãi của tao? Ông muốn biến toàn bộ sổ sách kinh doanh hợp pháp bao năm qua của tao thành đống rác rưởi để Tòa Khế ra lệnh phong tỏa toàn bộ đội tàu của họ Tạ à? Tao nói cho ông biết: Tao tuyệt đối không ký! Chú Nam, nhặt đồ đạc lại, đi về! Không có phường thợ cơ khí của cái xưởng này, chúng ta đi tìm mối khác!"

Dứt lời, Tạ Bách dằn mạnh chân toan quay ngoắt người bỏ đi.

Lão Đồ cũng chẳng vừa, ông ta lập tức vung tay chộp lấy chiếc búa tạ nặng nề đặt trên mặt đe, hai hàm răng nghiến chặt ken két:

"Không chấp nhận kiểm toán minh bạch các khoản phụ thu vận tải thì đừng hòng lấy được nửa chữ ký hay một vết điểm chỉ nào của phường thợ Tĩnh Giang này! Cút hết ra khỏi xưởng tao!"

Cuộc xung đột bùng nổ dữ dội và gay gắt ngay trong nội bộ của những kẻ đang mưu cầu liên minh.

Phía bên ngoài cửa lán rèn, hai tên sai dịch giám sát của nha môn đang đứng dựa lưng vào cột nứa khẽ liếc mắt nhìn nhau. Khóe miệng chúng nhếch lên một nụ cười giễu cợt đầy vẻ đắc thắng và khinh miệt. Chúng chẳng cần phải rút đao, chẳng cần phải can thiệp hay dùng tới vũ lực quan quyền; một liên minh chắp vá vội vã, được dựng lên từ những mảnh đời có quyền lợi kinh tế đối đầu chan chát như nước với lửa, tất yếu sẽ tự rạn nứt và vỡ vụn ra thành trăm mảnh vụn trước khi kịp chạm chân tới bậc thềm đá của Tòa Khế.

Bà Mẫn đứng tựa lưng vào cây cột gỗ lim ám khói, đôi mắt đùng đục lạnh lùng nhìn Nam. Bà không hề bước ra can thiệp, không một lời khuyên giải hay hòa giải cho hai bên. Chiếc gậy trúc trên tay bà vẫn giữ nguyên góc độ. Bà muốn tận mắt chứng kiến xem chàng trai trẻ tuổi làm nghề kiểm sổ này – người vừa sống sót qua đòn thù kinh mạch ở Tam Bờ – sẽ dùng thứ vũ khí gì để hàn gắn một vết nứt vốn dĩ bắt nguồn từ chính bản năng sinh tồn và sự nghi kỵ sâu sắc giữa những con người cùng khổ.

Cơn đau buốt nơi lồng ngực Nam lại nhói lên từng chặp dữ dội theo nhịp đập gấp gáp của con tim. Vị tanh nồng của máu lại dâng lên cuống họng, nhưng anh cố nuốt ngược trở vào. Khí tức Dẫn Tức của anh quả thực đã bị đánh gãy, tu vi phàm nhân của anh lúc này không thể chống lại nổi một đòn búa của Lão Đồ hay một nhát đao của tuần đinh. Nhưng đầu óc của một người đã trải qua bốn năm ròng rã ngồi trước những chồng sổ bộ dày cộp, đối mặt với hàng vạn phép tính phức tạp tại trạm linh vận thì chưa từng một giây phút nào bị che mờ bởi sự tức giận hay cảm xúc hỗn loạn.

Anh bước lên một bước dài. Đôi giày cỏ nát giẫm mạnh lên lớp mạt sắt vụn trên nền xưởng phát ra tiếng lạo xạo dứt khoát. Thân hình anh đứng chen vào ngay khoảng trống chật hẹp giữa Tạ Bách và Lão Đồ. Dáng người anh gầy gò, sắc mặt tái nhợt vì mất máu, nhưng ánh mắt nhìn thẳng vào hai người đàn ông to lớn đang hừng hực lửa giận lại lạnh băng, chuẩn xác và tĩnh lặng tựa như một quả cân bằng đồng thau được đặt ngay ngắn lên mặt đĩa cân công lý.

"Hai người đã cãi nhau xong chưa?"

Nam cất tiếng. Giọng anh không quá lớn, hơi thở có phần gấp gáp vì vết thương nội tạng, nhưng từng âm tiết phát ra lại rành rọt, đanh gọn, cắt ngang qua tiếng phì phò của lò than và tiếng gió rít bên ngoài vách nứa.

Tạ Bách vừa thở dốc vừa bực bội vung tay: "Chú Nam, chú còn trẻ người non dạ, chú không hiểu cái sự đời làm ăn buôn bán trên sông nước nó khốc liệt thế nào đâu..."

"Tôi quả thực không hiểu hết những mánh khóe làm ăn buôn bán trên sông nước của chú Tạ," Nam ngắt lời gã thương nhân bằng một giọng điệu dứt khoát. Anh quay mặt sang nhìn thẳng vào mắt Lão Đồ: "Đồ thúc, ông nói rằng các khoản phụ thu bến bãi và phí neo đậu đang bóp nghẹt sự sống của mười hai xưởng cơ khí, điều đó hoàn toàn là sự thật. Nhưng tôi hỏi ông một câu: Ông đã bao giờ ngồi lại để đối chiếu xem, trong bốn lượng bạc phụ thu khống đè lên mỗi tấn quặng sắt cập cầu tàu kia, thực tế đội thuyền của Tạ chưởng quầy giữ lại được bao nhiêu đồng, và bao nhiêu phần trong số đó bị Doanh Vận Ty cưỡng chế nộp ngược về tài khoản ngầm của nha môn dưới cái danh nghĩa mỹ miều là 'phí duy tu luồng lạch quan phương' chưa?"

Lão Đồ sững sờ trong tích tắc. Cánh tay đang cầm chiếc búa tạ khổng lồ của ông ta khẽ hạ thấp xuống nửa tấc, đôi mày rậm rạp nhíu chặt lại: "Mày... mày nói cái gì? Ý mày là sao?"

Đỗ Hoài Nam không trả lời ngay. Anh thọc tay vào ngực áo, cẩn thận rút ra cuốn sổ tay nhỏ bìa bọc da xanh đã sờn rách các góc – cuốn sổ ghi chép các số liệu kiểm toán độc lập mà anh đã tỉ mỉ ghi lại trong suốt những tháng ngày làm việc tại Bến Lau. Anh lật nhanh từng trang giấy bản chi chít những dòng mực màu đen và đỏ:

"Tại Trạm Linh Vận Bến Lau và trạm trung chuyển Kho Muối Hạ Nham, suốt bốn năm qua, chính tay tôi đã trực tiếp kiểm tra và lưu trữ hàng trăm bộ vận đơn của thuyền 772 cũng như các đội tàu buôn thuộc Liên hội Vận Thương. Biểu giá vận tải đường thủy cơ bản do Liên hội niêm yết công khai – tức mười lượng bạc cho mỗi tấn quặng thô vận chuyển từ thượng nguồn – là một mức giá hoàn toàn hợp pháp, có đóng dấu phê chuẩn giáp lai của cả Tòa Khế và Doanh Vận Ty từ niên hiệu Khang Định thứ tám đến nay. Đó là khoản tiền chính đáng bù đắp vào sự hao mòn của vỏ tàu, tiền công cho hàng trăm phu kéo cáp, phu đốt lò và rủi ro luồng lạch mà đội thuyền phải gánh chịu. Khoản tiền đó giữ cho đội thuyền của họ Tạ tồn tại, và theo luật định của Tòa Khế, không một cuộc kiểm toán độc lập nào có quyền tước đoạt hay phong tỏa nguồn sinh kế hoàn toàn chính đáng ấy của các chủ tàu."

Tạ Bách nghe đến đó thì hai mắt sáng rực lên, gã vội vàng gật đầu lia lịa, vẻ mặt dãn ra đôi chút đầy vẻ đắc ý: "Đấy! Lão Đồ ông mở to tai ra mà nghe! Người làm nghề kiểm sổ sách quan phương người ta nói có đầu có đuôi, có lý có tình rành rành ra đó!"

"Nhưng," Nam lập tức quay phắt người sang, ánh mắt sắc như dao găm cắm thẳng vào gương mặt đang hớn hở của Tạ Bách, giọng nói đanh lại lạnh ngắt: "từ ba năm trước, đúng vào thời điểm Chưởng khế Lương Trạch chính thức tiếp quản quyền điều hành Doanh Vận Ty, cơ quan này bắt đầu bí mật ban hành một văn bản phụ lục nội bộ mang mã hiệu kiểm soát 'DV-PhụThu-09'. Toàn bộ các danh mục mang tên 'phí an ninh bến bãi khẩn cấp', 'phụ thu kiểm định mớn nước mùa cạn' đều hoàn toàn không nằm trong biểu thuế công khai được Thẩm phán Tòa Khế phê chuẩn! Đám người của Lương Trạch đã câu kết chặt chẽ với lực lượng tuần đinh bến phủ, ép buộc các đội thuyền tư nhân như chú Tạ đây phải đứng ra thu hộ số tiền phụ thu đó từ các phường thợ, sau đó chuyển thẳng vào một tài khoản bí mật của nha môn dưới danh nghĩa 'phí bảo đảm kỹ thuật'!"

Nam bước sát lại gần Tạ Bách, gằn từng tiếng một:

"Đội thuyền của chú Tạ trên thực tế chỉ được Doanh Vận Ty cho phép giữ lại vỏn vẹn một phần mười số tiền phụ thu đó coi như tiền công thu hộ bẩn thỉu! Nhưng trên mặt văn bản pháp lý và trong mắt của các phường thợ cơ khí, chính họ Tạ các chú lại là kẻ đứng tên trực tiếp bóc lột, đè đầu cưỡi cổ họ! Chú có dám vỗ ngực khẳng định trước mặt tôi rằng chú không hề biết mã hiệu phụ lục 'DV-PhụThu-09' đó không?"

Gương mặt Tạ Bách lập tức biến đổi từ đỏ bừng sang trắng bệch như cắt không còn giọt máu. Đôi môi gã mấp máy liên hồi, hàm răng va vào nhau lập cập khiến chiếc tẩu thuốc dưới chân suýt bị gã dẫm bẹp: "Cậu... làm sao... làm sao một chân kiểm sổ ở trạm lẻ xa xôi như cậu lại có thể nắm được cái mã hiệu phụ lục mật đó?!"

"Bởi vì trên năm chiếc bình đồng chứa sinh cơ bị rút ruột bất hợp pháp tại Bến Lau mà tôi từng kiểm tra, mã số giao nhận niêm phong của chúng mang cùng một hệ thống ký tự kiểm soát với các biên lai thu phí bến bãi của Doanh Vận Ty!"

Âm thanh của Đỗ Hoài Nam vang lên rành rọt giữa gian xưởng tĩnh lặng:

"Lương Trạch không chỉ dùng các bản khế ước ma để cướp bóc trắng trợn tuổi thọ của dân nghèo Bến Lau! Hắn dùng chính cỗ máy phụ thu khống mang mã hiệu 'DV-PhụThu-09' để bòn rút đến đồng bạc cuối cùng của các phường thợ cơ khí, rồi dùng chính các đội thuyền vận tải tư nhân của chú Tạ làm tấm bình phong che chắn cho dòng tiền bẩn thỉu đó chảy thẳng vào túi riêng của Sinh Khố! Hai người đứng ở đây, một bên giơ búa tạ, một bên đòi bỏ về, đòi cắn xé lẫn nhau đến một mất một còn, trong khi kẻ chủ mưu thực sự đứng sau toàn bộ tấn bi kịch này đang ngồi ung dung trên lầu cao của nha môn, nhấp trà thượng hạng và mỉm cười nhìn đám cùng đinh chúng ta tự tiêu diệt lẫn nhau!"

Gian lán rèn rộng lớn hoàn toàn chìm vào một sự im lặng chết chóc.

Không còn một tiếng gầm gừ, không còn tiếng cãi vã xua đuổi. Chỉ còn lại tiếng than đá nổ lép bép trong các bệ lò và tiếng thở dồn dập, nặng nề của Lão Đồ.

Bà Mẫn đứng phía sau khẽ gõ nhẹ đầu gậy trúc xuống nền đất ẩm. Dưới vành nón lá rách rưới, khóe môi nhăn nheo của bà khẽ cong lên một nét hài lòng rất kín đáo.

Lão Đồ trừng trừng nhìn Nam, rồi lại đảo mắt nhìn sang vẻ mặt đang tái dại đi vì kinh hoàng của Tạ Bách. Bàn tay đang siết chặt cán búa tạ của người thợ rèn già từ từ buông lỏng ra. Ông ta hít một hơi sâu, giọng nói đã chùng xuống rất nhiều, lộ rõ vẻ mệt mỏi cùng cực:

"Vậy... theo ý của cậu làm nghề kiểm sổ... cậu định giải quyết mớ bòng bong này thế nào? Phường thợ bọn tao cùng đường rồi, nhưng dứt khoát không thể ký vào một lá đơn nhắm mắt bỏ qua cho những khoản phụ thu đang ngày ngày bóp nghẹt miếng cơm của anh em."

"Chúng ta giải quyết việc này bằng **nguyên tắc kiểm toán minh bạch và cơ chế kiểm tra chéo**," Nam dứt khoát đáp lời. Anh rút từ trong tráp hồ sơ ra một chiếc nghiên mực chu sa nhỏ, một cây bút lông cán trúc đã mòn và một tờ giấy bản trắng tinh chưa hề viết chữ, đặt ngay ngắn lên mặt đe sắt phẳng lì:

"Tôi sẽ không đưa toàn bộ hoạt động kinh doanh vận tải hợp pháp của chú Tạ vào diện bị kiểm toán, bởi vì làm như vậy sẽ khiến Tòa Khế ra lệnh phong tỏa toàn bộ đội tàu, làm tê liệt tuyến giao thương huyết mạch và biến hàng trăm phu thuyền thành kẻ chết đói. Thay vào đó, chúng ta sẽ lập ngay tại đây một **Biên bản thỏa thuận phạm vi kiểm tra chéo**:

Điều thứ nhất: Tách biệt hoàn toàn phần cước phí vận tải hợp pháp có niêm yết công khai của Liên hội Vận Thương ra khỏi các khoản phụ thu bến bãi. Toàn bộ phần cước phí vận tải hợp pháp này được giữ nguyên trạng và được liên minh cam kết bảo vệ trước Tòa Khế.

Điều thứ hai: Đưa toàn bộ các khoản phụ thu mang mã hiệu 'DV-PhụThu-09' do người của Lương Trạch tự ý áp đặt trái pháp luật vào danh mục trọng điểm yêu cầu Thẩm khế Tống Nhược Thủy chỉ định kiểm toán độc lập, nhằm mục đích tuyên bố vô hiệu hóa và truy thu toàn bộ số tiền bồi hoàn cho các xưởng cơ khí.

Điều thứ ba: Phường thợ cơ khí mở toàn bộ sổ theo dõi chi phí mua nguyên liệu đầu vào; đội thuyền của chú Tạ mở toàn bộ nhật ký hành trình và các liên lai thu phí tại bến phủ. Hai bên sẽ tiến hành kiểm tra chéo số liệu lẫn nhau dưới sự giám sát trực tiếp của tôi và bà Mẫn trước khi tích hợp vào đơn khiếu nại chung gửi lên Tòa Khế!"

Nam ngẩng đầu lên, ánh mắt sắc sảo nhìn thẳng vào mặt từng người một:

"Một bên minh bạch để lấy lại từng đồng bạc mồ hôi nước mắt đã bị bòn rút suốt ba năm qua. Một bên minh bạch để rửa sạch cái danh tiếp tay cho tham quan, và quan trọng nhất là cắt đứt sợi dây thòng lọng mà Lương Trạch đang tròng sẵn vào cổ đội thuyền của họ Tạ. Ký vào biên bản này để cùng nhau bước ra ánh sáng, hay là tiếp tục cắn xé nhau để rồi cùng chết chìm dưới đáy sông Cửu Hà?"

Lão Đồ dán chặt mắt vào tờ giấy trắng tinh đặt trên mặt đe. Đôi mắt đỏ ngầu vì khói than của người thợ rèn già lóe lên một tia sáng quyết đoán hiếm hoi. Ông ta dứt khoát buông tay, chiếc búa tạ nặng nề rơi thẳng xuống nền đất đánh *uỳnh* một tiếng:

"Được! Tách biệt phần lạm thu khống của Doanh Vận Ty ra để kiểm toán truy thu, tao đồng ý! Mười hai xưởng cơ khí bến Tĩnh Giang sẽ ký tên, điểm chỉ vào đơn liên minh khiếu nại với Bến Lau của chúng mày!"

Mọi ánh mắt trong gian xưởng lập tức dồn cả về phía Tạ Bách.

Gã thương nhân vận tải đứng chôn chân tại chỗ. Những giọt mồ hôi lạnh rỉ ra trên trán gã, chảy dài xuống thái dương dù những cơn gió lạnh từ bến sông vẫn liên tục lùa qua các khe nứa. Đầu óc của một kẻ lăn lộn thương trường mấy chục năm đang tính toán với tốc độ chóng mặt. Gã hiểu rất rõ: Đỗ Hoài Nam đã điểm trúng tử huyệt của gã. Những khoản phụ thu khống kia quả thực có đem lại cho gã một chút tiền hoa hồng vụn vặt, nhưng sự kiểm soát và bóp nghẹt ngày một thắt chặt của Doanh Vận Ty cũng đang siết nghẹt cổ họng đội tàu của họ Tạ. Nếu cứ khư khư ôm lấy chút lợi ích đen tối đó, sớm muộn gì khi mạng lưới khống này bị vỡ lở, Lương Trạch cũng sẽ biến gã thành con tốt thí mạng đầu tiên ném ra trước công đường.

"Mẹ kiếp..." Tạ Bách chửi thề một tiếng qua kẽ răng, đưa tay áo lụa lên quẹt mạnh mồ hôi trên trán. "Đúng là làm việc với cái thằng nhóc kiểm sổ như cậu còn đau đầu, toát mồ hôi hột hơn cả việc đối phó với đám tuần đinh kiểm mớn nước!"

Gã chầm chậm bước tới bên cạnh mép đe sắt, nhưng bàn tay gã vẫn chưa vội cầm lấy cây bút lông. Gã chỉ ngón tay thô ráp vào ngực áo Nam, giọng nói sắc nhọn đầy tính toán của một tay buôn gạo cội:

"Tao chấp nhận nhượng bộ về phạm vi kiểm tra chéo các khoản phụ thu 'DV-PhụThu-09'. Nhưng Đỗ Hoài Nam, cậu phải ghi thêm một điều khoản bổ sung bằng mực đỏ vào cuối biên bản này: Nếu việc Tòa Khế thụ lý và tiến hành kiểm toán làm đình trệ, phong tỏa hay gây ra bất kỳ thiệt hại thương mại nào đối với các chuyến tàu chở lương thực, muối mỏ hợp pháp của đội thuyền họ Tạ trong suốt thời gian diễn ra vụ kiện, thì liên minh của cậu và toàn bộ các xưởng cơ khí bắt buộc phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ các tổn thất đó! Tao là thương nhân, tao có thể liều mạng đứng về phía lẽ phải cùng các người, nhưng tao tuyệt đối không thể để hàng trăm con người trên thuyền của tao phải chịu cảnh chết đói chỉ vì một quyết định hành chính sai lầm của quan tòa!"

"Được. Tôi đồng ý," Đỗ Hoài Nam không hề do dự nửa khắc.

Anh cầm lấy cây bút lông, chấm đẫm vào nghiên mực chu sa đỏ au, rồi đặt ngòi bút viết thoăn thoắt từng dòng chữ ngay ngắn, sắc sảo, không một nét thừa thãi lên mặt tờ giấy bản:

*‘Biên bản thỏa thuận phạm vi kiểm tra chéo và bảo toàn luồng vận tải thương mại hợp lệ. Mọi tổn thất phát sinh ngoài phạm vi phụ lục khống sẽ được khấu trừ trực tiếp từ Quỹ bảo toàn rủi ro khẩn cấp theo phán quyết của Thẩm khế...’*

Từng dòng chữ mực đỏ hiện lên rành mạch, phân định ranh giới rõ ràng như đường cày trên ruộng: ranh giới giữa nghĩa vụ và quyền lợi, giữa kinh doanh hợp pháp và hành vi lạm thu bóc lột.

Khi giọt mực cuối cùng vừa kịp se lại, Lão Đồ không chút ngần ngại đưa ngón tay cái dính đầy mồ hôi và mạt than đen sì ấn mạnh xuống góc dưới bên trái tờ giấy, để lại một dấu vân tay màu đen đậm nét.

Tạ Bách nghiến chặt răng, thò tay vào chiếc tráp gỗ thị trong tay áo rộng, rút ra con dấu đồng hình vuông của đội thuyền 772, chấm mạnh vào hộp son đỏ rồi dập một vết son vuông vức, đanh gọn xuống góc dưới bên phải.

Bà Mẫn bước chậm rãi tới mép đe sắt, cúi đầu nhìn tờ biên bản đã hoàn tất với đầy đủ hai vết dấu đối lập: một đen một đỏ. Khẽ gật đầu, bà cất giọng trầm thấp:

"Mắt xích đầu tiên của liên minh ba bên coi như đã được đóng đinh xong xuôi. Giờ thì cuộn giấy lại và rời khỏi đây ngay lập tức, trước khi hai con chó săn ngoài cửa lán kịp gửi bồ câu đưa tin về nha môn."

Đỗ Hoài Nam cẩn thận dùng bột đá mịn thấm khô lớp mực chu sa, cuộn tròn tờ biên bản lại rồi cất sâu vào lớp áo lót bên trong, áp sát vào lồng ngực đang đau nhức. Hơi ấm tỏa ra từ trang giấy dường như làm dịu bớt phần nào cơn đau buốt từ hai kinh mạch Phế Du và Tâm Du đang âm ỉ cắn xé da thịt anh.

Ba người nhanh chóng bước ra khỏi gian lán rèn xập xệ.

Gió lạnh từ bến sông Cửu Hà lại ùa tới từng cơn dữ dội, xua tan bớt lớp sương mù dày đặc đang bao phủ bãi bồi, nhưng đồng thời cũng mang theo những âm thanh hỗn tạp, bi thương và tuyệt vọng hơn từ khu vực trung tâm của Chợ Đổi Niên.

Đó là tiếng đập bàn sắt chát chúa của những tay bảo kê, tiếng gào khóc ngất lịm của một người đàn bà góa phụ vừa bị tịch thu nốt mảnh khế ước đất vườn duy nhất để trừ nợ lãi sinh cơ, và vang lên chói lỏi, buốt nhói ngay bên tai Nam lúc này là tiếng khóc than thảm thiết của một thiếu niên chừng mười lăm tuổi. Cậu bé đang quỳ rạp cả thân mình dưới nền bùn lầy nhơ nhớp, ôm chặt lấy chân bàn của một sạp đổi niên lớn:

"Cắt của cháu đi! Cháu van lạy các ông, cắt mười năm thanh xuân của cháu đi mà! Cha cháu đang thổ huyết mê man ở y quán cuối phố... mười năm thôi, cháu chỉ xin lấy ba mươi lượng bạc trắng để mua lấy một thang thuốc tục mệnh cho cha cháu thôi mà! Cầu xin các ông rủ lòng thương xót..."

Tên chưởng quầy mặc áo nẹp da trăn đứng trên bậc gỗ, vẻ mặt lạnh lùng không chút gợn sóng. Hắn vung chân đá văng chiếc bát mẻ đựng mấy đồng bạc vụn của đứa bé xuống rãnh nước bẩn thỉu, cười khẩy một tiếng khinh miệt:

"Cái thằng ranh con chưa sạch lông tơ như mày thì sinh cơ có giá trị gì mà đòi đổi ba mươi lượng? Tu sĩ Thanh Đài Tông cần là cần sinh cơ thuần thục, khí huyết đã định hình của người trưởng thành để luyện đan vượt ải Lập Đài! Cái thứ tuổi thọ non nớt đầy tạp chất của mày nạp vào chỉ làm nổ lò đan! Cút xéo ra chỗ khác cho người ta làm ăn, đừng có ám quẻ ở đây!"

Tiếng van xin nghẹn ngào, tuyệt vọng của đứa trẻ nhanh chóng bị chìm nghỉm giữa tiếng chuông đồng đổi giá vang lên từng chặp *coong... coong...* khô khốc từ phía chòi canh trung tâm, báo hiệu giá sinh cơ phàm nhân trên toàn bến phủ vừa chính thức sụt giảm thêm hai phân bạc cho mỗi năm tuổi thọ.

Đỗ Hoài Nam đứng sững lại giữa dòng người chen chúc, xô đẩy nhau trong bùn lầy. Đôi giày cỏ rách nát bám chặt lấy lớp đất nhão nhoét lạnh ngắt.

Bàn tay anh giấu sâu trong ống tay áo siết chặt lại, chặt đến mức móng tay ghim sâu vào lòng bàn tay, rách toạc da thịt. Từng giọt máu tươi đỏ thắm rỉ ra từ kẽ ngón tay, nhỏ từng giọt nóng hổi xuống lớp bùn lầy buốt giá dưới chân.

Một cơn ớn lạnh chạy dọc từ thắt lưng lên tận đỉnh đầu Đỗ Hoài Nam. Đứng giữa tiếng chuông đồng rền rĩ và tiếng khóc than đòi bán mười năm thanh xuân lấy tiền mua thuốc cho cha già, anh nhìn thẳng về phía cổng thành phủ Tĩnh Giang sừng sững trong sương sớm.

Anh siết chặt nắm tay đẫm máu, cay đắng nhận ra một sự thật tàn khốc: Thứ mà anh và những người nghèo khổ này đang phải đối đầu không đơn thuần chỉ là một tên tham quan mang áo đạo bào Lập Đài kỳ như Lương Trạch.

Thứ đang đè nặng lên số phận của họ là cả một cỗ máy khổng lồ nghiền nát con người – một cỗ máy đã được bôi trơn một cách hoàn hảo bằng máu tươi, bằng những dòng sinh cơ lân tinh và bằng những điều luật tàn nhẫn được che đậy dưới những con dấu mộc giáp lai suốt hàng trăm năm qua.