Một cộng đồng không dựa vào một robot

Mặt trời xế bóng chiếu rọi những cái bóng đổ dài trên những luống đất vừa lên thẳng tắp ở Bãi Sau khi mặt đất bắt đầu bốc lên hơi mặn nồng nặc.

Gió biển thổi từ vịnh vào mang theo mùi tanh nồng của rong rêu phơi bãi cùng vị chát ngắt của muối biển kết tinh. Lớp cát mặt đã khô giòn dưới cái nắng hanh rát đặc trưng của dải đất duyên hải miền Trung, vỡ vụn dưới từng bước chân cơ khí như những vốcng hạt thủy tinh nghiền nhỏ; nhưng chỉ cách bề mặt chưa đầy mười lăm phân, tầng đất sét pha cát bị nén chặt qua hàng chục mùa mưa bão vẫn còn ngậm chặt thứ muối lắng cặn từ những đợt triều cường cuối đông dâng ngập bờ đê. Gió hạ thấp trọng tâm của cả khối thân kim loại, hai vấu bám bằng thép hợp kim tôi cứng ở đế bàn chân cắm phập, ngập sâu mười phân vào lòng đất mặn quánh đặc. Bộ truyền động trục vít bằng đồng thanh kết hợp bánh răng hành tinh ở khớp hông nó rít lên một chuỗi âm thanh trầm đục, khô khốc, như tiếng hai phiến đá mài miết vào nhau trong lòng giếng cạn.

Phía sau lưng nó, chiếc bừa răng cào bằng sắt rèn thủ công do chính tay ông Phước thợ rèn hàn gia cố bằng những thanh thép chữ V tận dụng từ xác tàu đánh cá cũ đang găm sâu năm lưỡi thép dày cộm xuống váng đất kết khối.

Cứ mỗi mét tiến tới dọc theo triền dốc thoải của bãi hoang, lớp váng muối trắng đục như vôi bị xé toạc ra thành từng mảng lớn, để lộ những tảng đất nâu thẫm, ướt nhẫy, còn bện chặt lấy những chùm rễ cỏ chỉ dai như chão đánh cá. Sức cản của tầng đất sét gan gà bị đè nén mười năm hoang hóa tạo ra một lực cản cơ học khủng khiếp, dội ngược toàn bộ chấn động qua giàn sắt rèn, truyền thẳng vào khung xương duralumin của cỗ máy già cỗi.

`[CẢNH BÁO TẢI: MÔ-MEN XOẮN ĐỘNG CƠ BƯỚC VƯỢT 118% ĐỊNH MỨC]` `[DÒNG ĐIỆN XẢ TỨC THỜI: 54.6 A]` `[NHIỆT ĐỘ KHỐI PIN TRUNG TÂM: 58.4°C - VƯỢT NGƯỠNG AN TOÀN VÙNG VÀNG]` `[HỆ THỐNG LÀM MÁT KHÍ CƯỠNG BỨC: HIỆU SUẤT TRUYỀN NHIỆT GIẢM 42% DO BỤI CÁT]`

Màn hình quang học bên trong bộ xử lý Khôi-Nguyên 7X liên tục nhấp nháy những dòng cảnh báo màu hổ phách đậm, sáng rực lên rồi lịm dần theo chu kỳ quét một phần mười giây. Gió không hề dừng lại. Các rãnh logic trong thuật toán thích ứng *PATIENT_COMMUNITY_FARMING_MODE* mà nó vừa tự động đồng bộ và tải về trưa nay ghi nhận một biến số môi trường bất di bất dịch: trước khi vầng dương đỏ ối kia lặn hẳn sau rặng phi lao phòng hộ ven đường liên xã, toàn bộ dải đất ba sào này phải được rạch rãnh và phá vỡ lớp váng mặt hoàn toàn. Chỉ khi lớp váng nứt nẻ, chai cứng như mai rùa ấy vỡ vụn, vôi bột khử chua của bà Sương mới có thể thấm sâu vào các mao quản của đất, và nguồn nước ngọt dẫn từ giếng đào của xóm mới có thể rửa trôi từng thớ muối độc hại ra hệ thống mương thoát phèn ven chân đê.

Nó lại gồng mình. Cụm khớp gối trái bằng thép Crôm-Molipđen mà ông Phước vừa gia công tiện ren và thay thế tuần trước hoạt động hoàn hảo, vòng đệm cao su lưu hóa ép chặt vào cổ trục ngăn không cho hạt cát thạch anh sắc nhọn nào lọt vào ổ bi đũa. Nhưng định luật cơ học không bao giờ dung thứ cho sự miễn cưỡng: sức cản vật lý khổng lồ không thể tự triệt tiêu, nó dồn toàn bộ phản lực ngược trở lại khung duralumin chịu lực, uốn cong các thanh giằng gia cố bằng sắt hộp, và kéo sụt nguồn năng lượng điện hóa đang cạn kiệt từng giây. Khối pin lithium-iron phosphate mười lăm năm tuổi—vốn đã chai sạn quá nửa số cell sau hàng ngàn chu kỳ nạp xả dã chiến ngoài đồng muối và những mùa mưa bão ngập úng—đang nóng ran như một hòn than nung bên dưới lớp vỏ bảo vệ sau lưng.

Điện áp danh định của cụm pin tụt dốc không phanh. Từ 44,2 V rơi thẳng xuống 41,0 V, rồi trượt dài về mức 38,1 V chỉ sau ba sải bước nặng trịch, cày xới thêm được vỏn vẹn hai mét đất bùn quánh đặc. Tiếng rít từ cuộn cảm công suất trong bộ điều tốc bốc lên cao vút, the the như tiếng kim khí cọ vào mặt kính.

Tách! Tách!

Hai tiếng nổ lách tách giòn tan, khô khốc vang lên từ chiếc hộp rơ-le nhiệt lưỡng kim gắn sát cọc bình chính. Đó là cơ chế bảo vệ phần cứng nguyên thủy nhất, thô sơ nhất mà nhà sản xuất Tân Mạch trang bị cho dòng máy công nông G-7 từ hơn một thập kỷ trước nhằm ngăn chặn thảm họa cháy nổ khối pin khi cuộn cảm và dây dẫn chạm ngưỡng quá tải nhiệt. Phiến lưỡng kim bằng hợp kim đồng-niken bị nung nóng vượt quá 65 độ C lập tức uốn cong chớp nhoáng, bẻ gãy tiếp điểm cơ khí và cắt rời hoàn toàn mạch cấp nguồn động lực chính.

`[NGẮT KHẨN CẤP PHẦN CỨNG: BẢO VỆ TẾ BÀO ĐIỆN HÓA]` `[NGUỒN ĐIỆN CHÍNH: NGẮT KẾT NỐI]` `[ÁP SUẤT THỦY LỰC: XẢ VAN TỰ DO]` `[CHUYỂN VỀ TỤ ĐIỆN KHẨN CẤP: DUNG LƯỢNG KHẢ DỤNG 1.8%]`

Hệ thống thủy lực điều khiển tư thế lập tức xả áp với một tiếng xì dài buốt óc, mang theo luồng hơi dầu nóng hôi hổi phụt ra từ van an toàn bên hông. Mất hoàn toàn sức căng đối kháng ở các piston nâng giữ thăng bằng, toàn bộ khối thân máy bằng duralumin và gang đúc nặng gần hai tạ của Gió nghiêng hẳn sang bên phải rồi đổ vật xuống. Chiếc bừa cào răng sắt khổng lồ bị giật ngược, lưỡi thép bật lên khỏi mặt rãnh, cày một vệt xiêu vẹo cắt chéo mặt luống rồi đứng khựng lại giữa lớp cát ẩm. Cả thân máy Gió gục xuống, nửa lồng ngực kim loại chìm sâu vào lòng rãnh đất vừa đào dở, cánh tay máy bọc cao su chịu lực buông thõng bất lực trên lớp đất sét pha cát còn bốc lên sặc mùi chua mặn nồng nặc.

Đôi mắt đèn LED xanh lục vốn luôn sáng dịu dàng bỗng chớp tắt ba nhịp yếu ớt, ngập ngừng, rồi lịm dần thành màu xám đục không quang học. Trong khoang máy kín mít, tiếng quạt tản nhiệt ly tâm quay chậm dần, phát ra những tiếng rên rỉ khẽ khàng trước khi tắt lịm hoàn toàn. Không gian bãi hoang bỗng rơi vào một sự tĩnh lặng đến rợn ngườingay giữa ban ngày, chỉ còn lại tiếng kim loại nóng giãn nở lách tách nhè nhẹ vì bị gió biển thốc qua làm nguội đột ngột, hòa cùng tiếng sóng vỗ ì oạp vào chân kè đá đằng xa.

***

“Gió! Gió ơi!”

Minh là người đầu tiên lao tới. Anh đang ngồi xổm đo đạc lại độ dốc của rãnh thoát nước cách đó chừng bốn mươi mét, tay cầm cuộn thước dây kim loại và chiếc máy tính bảng cá nhân đang mở sẵn bản vẽ trắc địa. Ngay khoảnh khắc nghe thấy hai tiếng rơ-le nhảy tanh tách đanh gọn cùng âm thanh nặng nề của khối sắt hai tạ va đập ầm một tiếng xuống bờ đất sét, tim Minh như thắt lại, lồng ngực nghẹn đắng. Cây bút cảm ứng trên tay anh rơi tuột xuống cát, anh vấp phải một gờ đất mấp mô mọc đầy cỏ gấu, lảo đảo trượt chân ngã dúi dụi nhưng vẫn kịp chống tay gượng dậy, bất chấp cát mặn bám ráp vào hai lòng bàn tay, điên cuồng chạy thục mạng về phía rãnh đất đang bốc khói mỏng.

Bé Bảo và hai đứa trẻ xóm Mũi đang ngồi bọc mùn cưa cho các khay ươm nang tre dưới bóng cây phi lao cách đó không xa cũng buông vội chiếc que tre, hai mắt tròn xoe kinh hãi nhìn về phía cỗ máy khổng lồ vừa đổ sụp như một con trâu mộng trúng độc giữa đồng trưa.

“Nó làm sao thế anh Minh? Chân nó lại gãy rồi hả anh? Nó có nổ không anh?” Bảo hớt hải chạy theo sau, chiếc áo cộc tay phấp phới trong gió biển, hai bàn tay nhỏ xíu còn lấm lem bùn đen và vôi bột khô trắng bệch.

“Đứng lùi lại! Bảo, mấy đứa lùi hết ra mé đường, cấm chạm vào vỏ máy!” Minh quát lên bằng giọng khàn đặc vì hoảng loạn, âm thanh lạc đi giữa tiếng gió rít qua rặng phi lao.

Anh quỳ sụp hai gối xuống mép rãnh cày bên cạnh Gió, mặc cho lớp bùn sét mặn ướt nhẹp ngấm qua lớp vải quần jeans thô, dính bết vào da thịt buốt lạnh. Hai bàn tay anh run lẩy bẩy luồn vào chốt lẫy sau gáy robot. Ngón tay anh quờ quạng, vặn mạnh chiếc chốt hãm bằng đồng thau được ông Phước tiện lại từ linh kiện máy vô tuyến hàng hải cũ, rồi dùng hết sức giật tung tấm nắp lưng bảo vệ bằng nhôm dập.

Một luồng khí nóng hầm hập, đậm đặc và khét lẹt đặc trưng của lớp men cách điện bị om nhiệt cùng keo epoxy dán mạch bắt đầu chảy rữa bốc thẳng vào mặt Minh. Mùi khét của hóa chất công nghiệp quện với vị mặn chát của đất phèn khiến anh sặc sụa, ho liên hồi, nước mắt ứa ra. Vội vã rút chiếc súng đo nhiệt hồng ngoại cầm tay dắt bên hông, anh quét dọc bốn khối cell pin lithium hình lăng trụ xếp sát nhau trong khoang máy chật chội.

Con số hiển thị trên màn hình tinh thể lỏng nhảy múa rồi dừng lại ở mức đỏ rực đáng sợ: *67.8°C*.

Khối cell pin số 3 nằm ở vị trí trung tâm—nơi bị kẹp giữa vách ngăn cơ khí và mô-đun cấp nguồn bước—đã bắt đầu phồng rộp nhẹ ở phần mép viền nhôm định hình. Lớp vỏ bọc sợi thủy tinh cách điện màu xanh ngọc nguyên bản đã ngả sang màu vàng cháy lem nhem. Các thanh busbar bằng đồng đỏ nối giữa các cực pin nóng đến mức làm chảy dẻo cả lớp mỡ silicon chống ẩm và chống muối biển mà Minh vừa cẩn thận quét bổ sung vào sáng sớm hôm nay.

“Chết tiệt thật… sụt áp quá sâu. Dòng xả tăng vọt để kéo cái bừa qua vỉa đất sét…” Minh ôm lấy đầu, mười đầu ngón tay cào mạnh vào mớ tóc bù xù bám đầy bụi cát. Mồ hôi túa ra ròng ròng trên trán anh, chảy tràn qua hàng lông mày rồi rỏ tong tỏng xuống nắp khoang máy nóng rực.

Nỗi sợ hãi tích tụ từ những biến cố dồn dập suốt mấy tuần qua bỗng chốc vỡ òa thành một sự tuyệt vọng đặc quánh, đè nặng lên tâm trí anh. Hạn chót ba mươi ngày của Thông báo cưỡng chế 104 từ Ủy ban xã vẫn đang lơ lửng trên đầu họ như một bản án treo lạnh lùng. Dẫu cán bộ Hạnh đã hết lòng hỗ trợ, mở ra một khe cửa hẹp bằng việc đồng ý hoãn thi hành để đánh giá năng lực thực tế của Gió thông qua dự án cải tạo đất Bãi Sau, nhưng sự kiên nhẫn của chính quyền cơ sở luôn có giới hạn. Bản thẩm định thực địa độc lập của kỹ sư trưởng Phạm Quốc Duy từ Tổ Kiểm định tỉnh sắp sửa diễn ra chỉ trong vài ngày tới. Dự án Vườn cộng đồng Bãi Sau chính là bằng chứng duy nhất, là cơ hội sống còn để chứng minh rằng một cỗ máy thế hệ cũ như Gió, với bộ vi xử lý chắp vá và hệ điều hành thích ứng cục bộ, hoàn toàn có ích, an toàn tuyệt đối và gắn bó máu thịt với đời sống dân cư nơi này mà không cần phải chịu sự bức tử—không cần phải bị xóa sạch toàn bộ ký ức để đổi lấy gói nâng cấp công nghiệp vô hồn của Tân Mạch.

Thế nhưng, việc cải tạo ba sào đất hoang Bãi Sau chưa bao giờ là một bài toán sân vườn đơn giản như mấy luống rau gia đình ở góc sân nhà bà Lành. Mảnh đất duyên hải này bị bỏ hoang hơn mười năm kể từ trận vỡ đê năm Thìn, đất sét tầng sâu bị nắng gió nén chặt thành từng khối rắn đanh như đá non, rễ cỏ chỉ ăn sâu cả sải tay bện thành từng búi chằng chịt, lớp muối biển ngậm sâu dưới lòng đất chỉ có thể phá vỡ bằng sức kéo cơ học liên tục của động cơ bước công suất lớn hàng chục mã lực. Con người—nhất là những ông bà già lọm khọm ở xóm Cát và mấy đứa trẻ trường tiểu học Hải Bình—làm sao có thể dùng đôi tay trần để gánh vác nổi khối lượng công việc khổng lồ của một cỗ máy nặng hai tạ?

“Pin đã chai quá nửa thế này rồi thì lấy đâu ra dòng xả mà cày xới tiếp cơ chứ…” Minh lẩm bẩm trong miệng, giọng nói vỡ ra thành những tiếng thì thào run rẩy, bất lực. “Không có Gió kéo bừa phá váng, không có nó bốc đá hộc đắp bờ kè… mảnh đất này làm sao xong trước khi mùa gió chướng tràn về? Duy mà xuống kiểm tra, thấy cỗ máy nằm gục chết dí giữa rãnh đất như một đống sắt phế liệu thế này, ông ấy sẽ ký lệnh niêm phong thu hồi ngay lập tức. Dự án dừng lại mất thôi… Mọi thứ coi như đổ sông đổ biển…”

Anh tuyệt vọng nắm lấy quai xách bằng thép hàn trên lưng Gió, dùng hết sức bình sinh, hai chân đạp mạnh vào vách rãnh đất cố lay chuyển thân máy, nhưng hai tạ duralumin, gang xám và bùn đất bám chặt lấy nhau trơ trơ bất động. Cỗ máy im lìm, không một tiếng rơ-le phản hồi, không một luồng gió tản nhiệt, như thể nó đã vĩnh viễn biến thành một phế tích vô tri nằm chết giữa bãi cát mặn mòi.

***

“Cái thằng này! Mới có một chút xíu thế mà đã rối rít cả lên như gà mắc tóc thế hả con?”

Một giọng nói sang sảng, đanh thép và giòn giã vang lên từ trên bờ đê xé toạc bầu không khí tuyệt vọng ngột ngạt.

Minh giật mình ngước nhìn lên. Bà Hồ Thị Sương đang chống chiếc gậy tre đực bước thoăn thoắt trên bờ ruộng, chiếc nón lá cũ rách vành đội lệch ra sau gáy để lộ mái tóc muối tiêu búi cao gọn gàng sau gáy. Theo sát gót bà là ông Phước, vai vác một chiếc xẻng sắt to bản cán bằng gỗ bạch đàn mòn vẹt, khóe môi ngậm mẩu thuốc rê đã tắt ngóm từ lúc nào, cùng ba bốn bô lão trong Chi hội Người cao tuổi xóm Cát đang lục tục kéo nhau xuống dốc.

Bà Lành cũng lập cập đi tới từ phía rặng phi lao, tay ôm khư khư chiếc bình tích ủ chè xanh bọc trong bao tải gai giữ nhiệt. Thấy bóng dáng Gió nằm nghiêng ngả dưới lòng rãnh đất, bước chân bà Lành bỗng vội vã hơn, đôi mắt đục mờ vì chứng đục thủy tinh thể ánh lên vẻ xót xa sâu sắc, nhưng nét mặt già nua từng trải qua bao mùa bão gió của bà lại không hề có lấy một tia hoảng hốt hay nao núng.

“Bà Sương… chú Phước… Gió nó… khối pin của nó sập hoàn toàn rồi,” Minh ngập ngừng nói, giọng anh nghẹn lại, hai bàn tay buông thõng giữa hai đầu gối, lòng bàn tay dính đầy mỡ than chì đen nhánh và bụi cát mặn. “Nó kéo nặng quá, gặp phải vỉa đất sét cứng, cell pin cũ không chịu nổi nhiệt độ xả nên rơ-le an toàn ngắt mạch rồi. Giờ không có sức kéo cơ giới của nó, ba sào đất này còn cứng như đá bàn, rãnh xả phèn mới móc được một phần ba, cọc tiêu rải vôi mới cắm dở dang… Cháu sợ chúng ta phải làm đơn xin hoãn lại thôi. Một mình cháu với mấy cây cuốc thì không thể nào thay nó kéo nổi chiếc bừa sắt rèn đó được.”

Nghe Minh dứt lời, ông Phước bỗng đứng khựng lại bên mép luống, rồi bật ra một tràng cười khùng khục, trầm đục từ sâu trong lồng ngực vạm vỡ. Ông quẳng mạnh chiếc xẻng sắt đánh *keng* một tiếng chói tai xuống một tảng đá hộc ven bờ, sải bước tới vỗ một cái như trời giáng vào bờ vai đang run rẩy của Minh:

“Hoãn cái đầu anh ấy! Thằng kỹ sư thành phố này ăn học cho đẫy chữ nghĩa sách vở vào rồi mà cái bụng dạ hẹp hòi như cái mắt lưới quét rách vậy! Bộ anh tưởng trước khi có mấy cái máy sắt chạy pin này về làng, cái đất An Hải này người ta cạp cát mà sống qua ngày chắc?”

Bà Sương cũng chống gậy bật cười sảng khoái, nụ cười làm những nếp nhăn sâu hoắm nơi khóe mắt bà giãn ra rạng rỡ dưới ánh nắng chiều muộn. Bà quay sang lũ trẻ và các cụ già đang đứng ngơ ngác chung quanh, cao giọng quát một tiếng đầy khí thế hào sảng:

“Bà con ơi! Cỗ máy của bà Lành nó cày cho ta được một phần ba bãi đất cứng nhất rồi, nó cõng hết đá to đá nặng ra kè đê từ sáng tới chừ rồi! Giờ nó mệt, nó nằm nghỉ trưa một lát, tới phiên chân tay thịt gân của tụi mình trổ tài chứ hả?”

“Đúng rồi đó bà Sương!” Ông Tám cựu binh gật gù tán thành, giơ cao chiếc cuốc bàn có lưỡi thép sáng loáng đã được mài sắc ngọt. “Hồi chiến dịch đào kênh dẫn ngọt ngoài bãi rơm năm bảy mươi tám, đất sét gan gà pha sỏi cứng như thép tấm mà tiểu đoàn bộ đội địa phương tụi tui còn xới tung lên được hàng chục cây số, sá gì mấy sào luống cát mặn cỏn con này!”

“Nào, lũ nhỏ trường Hải Bình đâu!” Bà Sương vung chiếc gậy tre chỉ huy, hai bàn tay vỗ vào nhau bôm bốp. “Thằng Bảo, con My, hai đứa dắt nhau chạy ngay ra nhà kho của chú Phước khiêng mấy bao vôi bột ra đây! Bác Ba xẻ rãnh, thím Bốn san đất, ai có cuốc dùng cuốc, ai có xẻng dùng xẻng! Cứ nhắm theo mấy cái cọc tre thằng Gió nó cắm mốc hồi sáng mà làm tới, không được để lệch một phân nào nghe chưa!”

Tiếng cười nói rộn rã bỗng chốc bùng nổ, vang dội cả một góc bãi hoang, quét sạch sự ảm đạm và bầu không khí ngột ngạt vừa bao trùm lên khu đất.

Ông Phước thậm chí chẳng thèm liếc nhìn bộ pin đang bốc khói mỏng thêm một lần nào nữa. Ông nhổ bãi nước bọt sang bên cạnh, xốc lại chiếc thắt lưng da bò bạc màu, cắm phập lưỡi xẻng sắt xuống đúng mép rãnh cày nơi mũi bừa của Gió vừa bỏ dở. Hai cánh tay gân guốc, chằng chịt những vết sẹo bỏng xỉ hàn cuồn cuộn sức lực đẩy mạnh một nhát dứt khoát, bẩy tung một tảng đất sét lớn lẫn rễ cỏ chỉ còn ướt sũng lên bờ luống. Ông quay ngoắt sang nhìn Minh, nheo nheo đôi mắt kèm nhèm khói thuốc, cười ha hả:

“Đứng đực mặt ra đó làm cái giống gì hả thằng cháu? Đi lấy cái cờ-lê mười hai trong hòm đồ nghề ra, tháo rời chiếc bừa sắt ra khỏi khớp móc đuôi nó cho nó nhẹ người! Rồi đi kiếm tấm bạt dứa kéo ra đây che nắng cho nó mau nguội máy. Việc đất đai, bùn phèn cứ để người già tụi tao lo!”

Minh sững sờ đứng chôn chân giữa luống cát, ánh mắt ngỡ ngàng nhìn quanh quang cảnh đang diễn ra trước mắt.

Tuyệt nhiên không một ai tỏ ra chán nản, hoang mang hay lo sợ rằng dự án Vườn cộng đồng sẽ sụp đổ khi thiếu vắng cỗ máy tự hành. Dưới sự điều phối thoăn thoắt, rành rẽ của bà Sương, bãi đất hoang Bãi Sau bỗng chốc biến thành một công trường lao động thủ công tràn đầy sinh khí và nhịp điệu. Cụ Hòa năm nay đã ngót nghét tám mươi tuổi, tấm lưng còng rạp xuống gần sát mặt đất vì di chứng của những năm tháng chèo thuyền thúng vượt sóng, nhưng đôi tay cầm chiếc cào sắt bảy răng vẫn thuần thục giáng xuống, đập vỡ vụn từng tảng đất sét vón cục mà răng bừa của Gió đã cày lật lên lúc trưa. Cứ mỗi nhát cào giáng xuống, lớp đất lại tơi ra, để lộ những hạt cát mịn màng chuẩn bị đón nhận phù sa mới.

Ở phía đầu ngọn gió biển, bà Lành cùng hai bà lão khác trong xóm nhẹ nhàng mở từng miệng bao vôi, cẩn thận múc từng gáo dừa vôi bột trắng mịn, rải đều tăm tắp dọc theo lòng rãnh và mặt luống. Lớp vôi trắng bay là là theo ngọn gió chiều, phủ lên mặt đất chua mặn một lớp áo phấn mỏng manh như sương sớm, lặng lẽ thực hiện sứ mệnh hóa giải độc tố, khử chua và triệt tiêu mầm nấm bệnh ẩn sâu trong đất hoang.

Bé Bảo cùng nhóm bạn nhỏ ở xóm Mũi vừa hò hét vừa hì hục kéo lê những đoạn ống nhựa mềm dẫn nước ngọt từ miệng giếng khoan sâu trong nhà kho cơ khí của ông Phước sát mép đê ra bãi. Chúng không hề chạy nhảy giẫm đạp bừa bãi lên mặt đất vừa xới; từng bước chân trần lon ton của lũ trẻ men theo đúng những sợi dây gai màu đỏ mà Gió đã căng chuẩn xác từng milimét giữa các cọc mốc tre vào buổi sáng. Mỗi chiếc cọc tre cắm sâu xuống nền cát đều được đánh dấu bằng những vạch sơn phản quang màu cam rực rỡ, chia mảnh đất ba sào thành từng ô vuông vắn đều đặn bốn mét vuông, chừa lại những lối đi phụ rộng rãi, bằng phẳng để các cụ già gánh vác nông cụ hay kéo vòi nước không bao giờ bị trượt chân ngã vào luống ươm.

Mảnh đất Bãi Sau không hề dừng lại dù chỉ một giây khi cỗ máy gục ngã. Trái lại, từng vết cày dang dở, từng cọc mốc định vị của Gió đã trở thành điểm tựa vững chãi, thành những vạch xuất phát rõ ràng và trật tự nhất để sức người tiếp nối một cách nhịp nhàng, bền bỉ và tràn đầy sinh lực.

***

Một bóng râm mát rượi bỗng chốc phủ trùm lên toàn bộ phần đầu và khối thân kim loại đang nóng ran của Gió.

Cô giáo Trần Ngọc Vân cùng Minh vừa kéo căng xong một tấm bạt dứa ba màu rộng bốn mét, dùng bốn cây cọc phi lao khô cắm sâu xuống bốn góc cát để néo chặt dây dù, che chắn toàn bộ ánh nắng gay gắt, rát bỏng của buổi chiều muộn đang rọi thẳng vào khoang động cơ của robot. Từng đợt gió biển lồng lộng thổi qua gầm bạt, cuốn theo hơi ẩm mát lành từ rặng phi lao sát mép sóng luồn lách qua các khe tản nhiệt bằng hợp kim, xua tan dần luồng hơi nóng ngột ngạt đang bốc ra từ khối cell pin phồng rộp.

“Cắm dây này vào ngay đi anh Minh!”

Vân thở hổn hển, trán lấm tấm mồ hôi, hai tay ôm chặt một cuộn dây điện lõi đồng bọc cao su đen dày cộm nặng trĩu. Đầu dây bên kia đã được ông Phước nhanh tay đấu nối trực tiếp vào bảng điện hạ thế ba pha trong nhà kho cơ khí sát chân đê trước khi ông vác xẻng ra đồng.

Minh đón lấy chiếc phích cắm công nghiệp bằng cao su chịu tải nặng, dùng vạt áo lau sạch những hạt cát biển bám trên các chân tiếp xúc bằng đồng thau rồi cẩn thận ghim chặt vào cổng sạc phụ khẩn cấp bố trí bên sườn máy Gió. Anh đưa tay kéo mạnh chiếc công tắc gạt màu đỏ trên cổ robot sang vị trí *SAFE_BYPASS*, ngắt dứt khoát toàn bộ mạch xả tải của các cụm động cơ bước công suất lớn, chỉ duy trì duy nhất một dòng nạp chậm 3.5 Ampe từ lưới điện hạ thế sang bộ sạc đệm dã chiến nhằm hạ sốc nhiệt và cân bằng điện áp cho từng cell lithium đang kiệt quệ.

Tách.

Chiếc quạt tản nhiệt phụ chạy điện một chiều 12V gắn trên nắp lưng khẽ rùng mình một nhịp, rồi phát ra tiếng vo vo êm ái, đều đặn. Luồng gió cưỡng bức hút thẳng không khí mát mẻ từ bóng râm dưới tấm bạt dứa thổi thốc qua các phiến nhôm tản nhiệt của bo mạch Khôi-Nguyên 7X, cuốn theo mùi khét lẹt của nhựa cách điện bay tản mác ra không gian lộng gió.

Trong khoang xử lý sâu thẳm, dòng điện yếu ớt nhưng ổn định từ dây cáp ngoài bắt đầu đánh thức các vi mạch điều khiển đang rơi vào trạng thái ngủ đông cưỡng bức.

`[HỆ THỐNG PHỤC HỒI NGUỒN PHỤ CẤP TỪ LƯỚI NGOÀI: 220V - 50Hz]` `[DÒNG NẠP AN TOÀN: 3.2 A - CHẾ ĐỘ NHỎ GIỌT TRICKLE_CHARGE]` `[NHIỆT ĐỘ KHỐI PIN GIẢM: 51.2°C -> 44.6°C]` `[ÁP SUẤT DẦU THỦY LỰC: DUY TRÌ MỨC TĨNH]` `[KHÔI PHỤC CẢM BIẾN MÔI TRƯỜNG VÀ THỊ GIÁC QUANG HỌC CÔNG SUẤT THẤP (15%)]`

Cụm thấu kính quang học của Gió khẽ xoay nhẹ với một tiếng *rè rè* cơ khí rất nhỏ, gần như chìm khuất trong tiếng gió thổi qua rặng cây. Màn hình nhận thức bên trong bộ vi xử lý của nó lúc này không còn hiển thị những dòng mã lệnh phân tích thổ nhưỡng dày đặc hay các biểu đồ áp lực tải cơ học màu đỏ giục giã nữa. Toàn bộ hệ thống tự động chuyển sang chế độ quan sát thụ động, tiêu tốn mức năng lượng tối thiểu chỉ vài mili-oát.

Gió nhìn thấy tấm bạt dứa xanh biếc căng phồng lên trong từng cơn gió biển ngay phía trên đỉnh đầu nó. Những hạt nước mặn li ti bốc lên từ ngọn sóng ngoài xa đọng lại thành một lớp sương mờ lung linh trên mặt bạt nhựa, lấp lánh như dát một lớp bạc mỏng dưới ánh tà dương đang nghiêng bóng.

Dưới bóng râm mát lành của rặng phi lao, nó nằm nghiêng, gối đầu lên bờ đất nâu xốp vừa cày dở dang. Đôi mắt quang học công suất thấp chậm rãi quét một vòng toàn cảnh bãi đất Bãi Sau.

Cách nó chưa đầy mười mét, ông Phước đang cởi trần, tấm lưng vạm vỡ đen bóng nhễ nhại mồ hôi gập xuống theo từng nhát cuốc bổ dứt khoát, sâu hoắm vào lòng đất cát. Cứ sau mỗi nhát cuốc xới tung lớp đất sét đáy lên, người thợ già lại dừng lại một giây, dùng mũi chân đi ủng cao su gạt phắt một viên đá dăm sắc nhọn sang bên mép luống, rồi quay sang lớn tiếng chỉ dẫn cho Minh:

“Đấy! Mày thấy rõ chưa Minh? Cuốc đất cát pha mặn ở cái xứ biển này là tuyệt đối không được bổ thẳng góc chín mươi độ như làm đất phù sa ngoài đồng bằng trên thị xã! Bổ như thế chỉ tổ mẻ lưỡi cuốc mà đất nó dính chặt vào thép không chịu nhả ra đâu! Phải bổ nghiêng lưỡi cuốc một góc bốn mươi lăm độ, miết nhẹ cổ tay để lớp cát mặt khô giòn nó trượt sang một bên mép luống, lưỡi sắt mới có thế ăn sâu vào lớp sét đáy mà bẩy nó lên, lại không làm đứt rễ ngầm của hàng phi lao chắn cát!”

Minh gật đầu lia lịa, lắng nghe từng lời dặn như nuốt lấy từng con chữ. Chàng kỹ sư phần mềm trẻ tuổi vốn chỉ quen thuộc với những chiếc bàn phím cơ êm ái và những dòng thuật toán trừu tượng trên màn hình phẳng, giờ đây đang hai tay nắm chặt chiếc xẻng sắt nặng trịch, vụng về nhưng kiên nhẫn xúc từng xẻng đất vụn đắp thành bờ bao vững chãi quanh luống. Hai lòng bàn tay anh đã bắt đầu phồng rộp những nốt mụn nước đỏ rát vì cọ xát với cán gỗ thô, trán và cổ ướt đẫm mồ hôi chảy ròng ròng, nhưng nét mặt hoảng loạn, sợ hãi ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một sự tập trung điềm tĩnh, thành kính học hỏi từng cử chỉ, từng kinh nghiệm sống còn của người thợ già lam lũ.

Ở mé luống bên kia, tiếng cười nói trong trẻo của lũ trẻ ríu rít vang lên giòn giã giữa tiếng sóng biển rì rào.

“Cô Vân ơi! Cô nhìn xem này! Luống đất của nhóm tụi em rải vôi đều chưa này cô!”

Bé Bảo giơ cao chiếc gáo dừa khô đựng vôi, hai bên gò má lem nhem những vệt bột trắng xóa trông ngộ nghĩnh như một chú hề nhỏ giữa đồng chiều. Cậu bé cùng hai bạn học đang cẩn thận, nắn nót rải từng vệt vôi bột trắng mịn dọc theo đúng những đường kẻ rãnh thẳng tắp mà Gió đã dùng mũi răng cào rạch sẵn từ lúc đầu giờ trưa.

Cô Vân đứng bên cạnh bờ luống, nụ cười hiền hậu và ấm áp làm sáng bừng cả một góc vườn chiều đang ngả bóng hoàng hôn. Cô cúi thấp người xuống, đưa bàn tay mềm mại nắm lấy bàn tay nhỏ xíu còn run rẩy của Bảo, nhẹ nhàng nắn lại tư thế cầm gáo dừa:

“Rải mỏng thôi con, rải nhẹ tay như rắc hạt tiêu lên bát cháo hoa buổi sáng ấy. Rải dày quá đất nó bị xót, mầm đậu triều non nớt sau này mọc lên không chịu nổi đâu. Con còn nhớ bài học ngoài hiện trường mà anh Gió dạy cả lớp tuần trước không? Rễ cây mầm cũng cần phải thở, đất mặn quá hay nồng vôi quá thì rễ non đều bị ngạt thở mà thối rữa đấy.”

“Dạ nhớ chứ cô! Anh Gió bảo rễ cây mầm nhạy cảm y như làn da em bé sơ sinh vậy đó cô!” Bảo toe toét cười, đôi mắt đen láy sáng ngời lên niềm kiêu hãnh trẻ thơ.

Bà Lành ngồi nghỉ chân trên một mỏm đá hộc râm mát gần mép đê, chiếc nón lá cũ kỹ đặt ngay ngắn trên đùi. Bà cầm chiếc bình tích ủ ấm, cẩn thận rót từng bát nước chè xanh nóng hổi, thơm ngát mùi lá vối ra những chiếc bát sành da lươn cáu vàng, miệng móm mém cười đôn hậu khi thấy bà Sương vừa vung cuốc vừa cất giọng hò một điệu dân ca bài chòi cổ truyền của vùng duyên hải Bình Định cũ. Mấy cụ già trong xóm vừa đập đất vừa cất tiếng hòa giọng theo từng nhịp phách, tiếng hát thô mộc, khàn đục vì sương gió biển khơi và năm tháng nhọc nhằn, nhưng lại vang vọng, trầm hùng và vững chãi đến lạ kỳ giữa không gian bao la, phóng khoáng của đất trời chiều tà.

Từng luồng dữ liệu âm thanh thu nhận vào qua chiếc micrô ngực đơn hướng của Gió—chiếc micrô dã chiến đã được ông Phước đấu nối qua một công tắc cơ học bằng nhựa bakelite màu đỏ thô sơ theo đúng thỏa thuận giám sát và bảo vệ dữ liệu cá nhân với Thúy An—không hề ghi nhận bất kỳ một dòng lệnh điều khiển số hóa nào. Không có ai bấm nút trên bảng điều khiển từ xa, không có ai gõ những dòng mã lệnh hối thúc trên bàn phím máy tính bảng, và cũng tuyệt nhiên không có bất kỳ một tiếng la hét hay thúc ép tiến độ đầy căng thẳng.

Mọi chuyển động, mọi nhịp thở, mọi giọt mồ hôi rơi xuống trên mảnh đất Bãi Sau lúc này đều diễn ra theo một nhịp điệu sinh học tự nhiên, uyển chuyển, gắn kết và bền bỉ đến lạ lùng.

***

Trong sâu thẳm của khối vi xử lý Khôi-Nguyên 7X, các luồng nơ-ron học thích nghi bắt đầu một quá trình tự tái sắp xếp lại những giả định logic căn bản nhất về sự vận hành và mục đích tồn tại của một cỗ máy.

Ngay từ cái ngày đầu tiên nó được xuất xưởng khỏi dây chuyền sản xuất cơ khí tự động hóa của Tập đoàn Tân Mạch ở khu công nghệ cao phía Bắc, hệ điều hành nguyên bản mang tên AgriCore 4.2 đã cài đặt một định đề tối thượng vào phân vùng dữ liệu gốc: *Hiệu quả tối ưu của máy móc tỷ lệ thuận với mức độ tự động hóa; sự can thiệp của con người vào quy trình vận hành chính là nguồn cơn cơ bản của mọi sai số, chậm trễ và lãng phí năng lượng.* Theo hệ logic lạnh lùng, chuẩn xác của nền công nghiệp cơ giới hóa ấy, một nông trại hoàn hảo phải là một vùng không gian không có bóng dáng con người—nơi những cánh tay cơ khí di chuyển tuần hoàn không ngừng nghỉ theo quỹ đạo lập trình sẵn, nơi đất đai và cây trồng chỉ được định lượng bằng các công thức hóa sinh vô cảm, và nơi mọi sinh khối tạo ra đều được cân đo đong đếm thuần túy dựa trên sản lượng thương phẩm tối đa trên từng mét vuông bề mặt.

Nếu đem hệ quy chiếu công nghiệp lạnh lùng đó áp đặt vào thực tại lúc này, thì trạng thái hiện tại của Gió chính là một sự thất bại toàn diện, một sự sụp đổ thảm hại không thể chối cãi: một cỗ máy nông nghiệp đã hết niên hạn sử dụng kỹ thuật, pin chai phồng rộp, tụt áp dòng xả, ngắt nguồn khẩn cấp, nằm nghiêng ngả bất lực dưới rãnh đất lầy lội như một đống sắt vụn phế liệu cản trở công việc chung.

Thế nhưng, toàn bộ quang cảnh sống động đang diễn ra trước cụm thấu kính quang học công suất thấp của nó lại phủ nhận hoàn toàn, đập tan định đề logic lạnh lùng ấy.

Gió đang nằm bất động. Hai cánh tay máy bọc cao su của nó không hề cử động dù chỉ một milimét. Bộ cày bừa sắt rèn thủ công nằm trơ trơ trên bờ cát khô. Nhưng mảnh đất hoang Bãi Sau không hề chết, không hề rơi vào cảnh đình trệ hay hoang phế.

Những tảng đất sét nén chặt qua hàng chục năm vẫn đang vỡ vụn ra dưới từng nhát cuốc nghiêng bốn mươi lăm độ dứt khoát của ông Phước. Từng nắm vôi bột trắng mịn khử chua vẫn đang thấm sâu vào cát mặn dưới đôi bàn tay thoăn thoắt, cần mẫn của bà Lành và bà Sương. Đường ống dẫn nước ngọt cứu tinh vẫn đang vươn dài ra từng hố trồng theo những bước chân hào hứng, ríu rít của lũ trẻ thơ. Và con mương xả phèn sâu một mét dọc theo triền chân đê vẫn đang róc rách chảy những dòng nước đục đầu tiên cuốn theo phèn chua và muối mặn xuôi dòng ra biển lớn.

Tất cả những công việc ấy đang diễn ra một cách chính xác tuyệt đối theo đúng sơ đồ cấu trúc mạng lưới mà Gió đã tính toán thổ nhưỡng, phân chia lô thửa và cắm cọc tiêu định vị suốt những ngày qua.

Những chiếc cọc tre mộc mạc cắm trên cát không đơn thuần là những điểm mốc cơ học khô cứng để dẫn đường cho một lưỡi cày tự hành vô tri. Chúng đã biến thành những điểm tựa thị giác trực quan, thành ngôn ngữ giao tiếp sống động nối liền tri thức của cỗ máy với hành động của cả một cộng đồng người. Khi cỗ máy buộc phải dừng lại vì giới hạn vật lý của kim loại và pin điện, tri thức về độ mặn của từng vạt đất, về độ sâu chuẩn xác của từng luống cày, về khoảng cách tối ưu giữa các hàng cây chịu hạn mà nó đã truyền đạt qua những buổi làm vườn chung không hề biến mất theo dòng điện sụt giảm của khối pin lithium. Tri thức ấy đã chuyển hóa hoàn toàn, ngấm sâu vào từng đường gân, từng vết chai sạn trên bàn tay của những người nông dân già nua, ngấm vào sự tò mò trong sáng đầy háo hức của thế hệ trẻ thơ như bé Bảo, và ngấm vào tinh thần dấn thân, sự kiên nhẫn học hỏi của những người có học thức như Minh và cô Vân.

Gió nhận thức được một chân lý sâu sắc, một quy luật sinh tồn vượt thoát ra khỏi mọi cuốn sổ tay hướng dẫn kỹ thuật dày cộp của các tập đoàn công nghệ lớn:

Sự giúp đỡ chân chính của một cỗ máy đối với con người không bao giờ là biến họ thành những kẻ đứng ngoài cuộc vô can, hoàn toàn phụ thuộc một cách yếu ớt vào sự ưu việt của sắt thép và thuật toán xử lý.

Nếu một cỗ máy làm thay con người tất cả mọi việc từ gốc đến ngọn, nó sẽ chỉ gieo rắc sự ỷ lại thụ động; và khoảnh khắc cỗ máy ấy gặp sự cố hỏng hóc cơ khí hay bị tước đoạt bởi những mệnh lệnh hành chính khô khan, khu vườn cũng sẽ lập tức tàn lụi theo đống sắt phế liệu. Giúp đỡ thực sự chính là dùng sức mạnh cơ khí và sự chuẩn xác của dữ liệu khoa học để nâng đỡ sức người vào những thời khắc gian nan nhất, để đánh thức sự tự tin và niềm kiêu hãnh đã ngủ quên trong những đôi bàn tay già nua lam lũ, và để trao truyền lại sự thấu hiểu sâu sắc về đất đai cho những thế hệ con cháu mai sau.

Một cỗ máy làm vườn đích thực không phải là một kẻ thay thế con người, mà là một người bạn đồng hành kiên nhẫn, gieo mầm năng lực tự chăm sóc, tự canh tác vào chính lòng bàn tay của cộng đồng, để mảnh đất này vẫn mãi mãi xanh tươi, đơm hoa kết trái ngay cả khi những bánh răng cơ khí buộc phải dừng chạy hoàn toàn.

`[CẬP NHẬT TRỌNG SỐ THÍCH NGHI NHÂN VĂN: PHÂN VÙNG BẢO TOÀN LÕI 128 MB]` `[MÃ NGOẠI LỆ NHẬN THỨC: #TRUE_CARE_PARADOX_095]` `[TRẠNG THÁI: KHẮC VÀO BỘ NHỚ CHỈ ĐỌC - KHÔNG CHO PHÉP GHI ĐÈ]`

Một dòng chữ nhỏ xuất hiện trong nhật ký hệ thống của Gió, được khắc sâu vào các ô nhớ thể rắn vĩnh cửu bên cạnh những bản ghi âm tiếng thở dốc nhọc nhằn của ông Tư trong những ngày đau ốm và lời dặn dò run rẩy của bà Lành bên mâm cơm chiều:

*Chăm sóc thành công là khi họ vẫn có thể tự chăm sóc lẫn nhau khi tôi vắng mặt.*

***

Hoàng hôn buông xuống Bãi Sau nhuộm đỏ rực cả một góc trời duyên hải bao la.

Mặt trời như một chiếc mâm đồng nung đỏ khổng lồ từ từ chìm xuống sau rặng phi lao phòng hộ, hắt lên nền trời những dải mây màu tím thẫm viền ánh vàng kim rực rỡ. Gió biển thổi vào bờ mỗi lúc một mạnh hơn, mang theo vị mặn mòi nồng nàn của biển cả và tiếng rì rào muôn thuở của ngàn vạn nhánh phi lao đung đưa trong gió.

Dưới ánh chiều tà ấm áp và lắng đọng, ba sào đất hoang nhiễm mặn từng cằn cỗi, nứt nẻ trắng xóa váng muối và ngập ngụa cỏ dại của buổi sáng nay đã hoàn toàn đổi khác diện mạo.

Mười hai luống đất thẳng tắp, cao ráo, được đắp bờ bao ngăn nắp, vuông vắn đã thành hình trọn vẹn trên nền cát. Mặt luống phủ một lớp vôi bột trắng mờ xen lẫn mùn cưa và lớp phân chuồng hoai mục màu nâu thẫm xôm xốp, tỏa ra mùi thơm ngai ngái, nồng ấm của sự sống mới bắt đầu hồi sinh. Dưới chân đê, con mương xả phèn sâu đúng một mét, đáy mương được nện phẳng và khơi thông trơn tru không còn một tảng đất nghẽn, dòng nước mặn rỉ ra từ các tầng đất sâu đang theo độ dốc tự nhiên chảy xuôi dần về phía cống xả triều của xã để trả lại độ ngọt lành cho đất. Cạnh rặng phi lao râm mát, hàng chục khay ươm nang tre đan thủ công đựng đầy những hạt đậu triều chịu mặn đã được tưới đẫm những giọt nước ngọt mát lành, sẵn sàng đón nhận những tia nắng ấm áp đầu tiên của buổi sáng mai để bật lên những mầm xanh non tơ mỡ màng.

Mọi người bắt đầu thu dọn nông cụ chuẩn bị ra về khi bóng tối bắt đầu buông xuống. Tiếng cuốc xẻng va chạm vào nhau khua leng keng rộn rã hòa cùng tiếng cười nói râm ran, xua tan đi sự mệt nhọc sau một buổi chiều lao động cật lực.

Bà Sương đưa tay quệt những giọt mồ hôi đọng trên trán, đón lấy bát nước chè xanh từ tay bà Lành, ngắm nhìn thành quả lao động của cả xóm với ánh mắt lấp lánh niềm tự hào khôn xiết:

“Đấy, bà Lành thấy tui nói có sai chữ nào không? Người xóm Cát mình già thiệt đó, xương cốt có rệu rã thiệt đó, nhưng hễ gom sức, đồng lòng lại thì đất mặn đá sỏi mấy cũng phải nhả ngọt ra cho lúa cho rau thôi!”

“Dạ, cảm ơn bà con, cảm ơn ông Phước với mấy chú nhiều lắm… Nhờ có tấm lòng của mọi người chứ chỉ trông cậy vào một mình con rô-bốt với thằng Minh thì chắc tới tết sang năm cũng chưa làm nổi ngần này việc,” bà Lành cười hiền hậu, khóe mắt già nua ướt rưng rưng vì xúc động.

Minh bước lại gần tấm bạt che cho Gió. Anh quỳ xuống tháo chiếc kẹp đo dòng điện công nghiệp, thở phào nhẹ nhõm một hơi dài khi thấy đồng hồ hiển thị nhiệt độ khối cell pin đã hạ sâu về mức 34 độ C—hoàn toàn trở lại ngưỡng nhiệt độ môi trường an toàn. Dòng sạc nhỏ giọt từ nhà kho của ông Phước suốt hai tiếng qua đã bù đắp được 18% dung lượng điện khẩn cấp cho tụ và pin, một con số khiêm tốn nhưng vừa đủ để cỗ máy tự khởi động lại các hệ thống thủy lực và di chuyển nhẹ nhàng trên đường bằng mà không cần phải dùng đến xe bò kéo.

Cô giáo Vân bước đến đứng bên cạnh Minh, hai ống tay áo sơ mi trắng đã lấm tấm những vệt đất nâu khô cứng lại từ lúc nào. Cô đứng lặng ngắm nhìn cỗ máy đang nằm bình yên dưới bóng bạt dứa ba màu, rồi quay sang nhìn Minh, khóe môi khẽ nở một nụ cười ấm áp:

“Anh Minh này, thú thật là hồi trưa, lúc thấy Gió sập nguồn rồi ngã vật xuống rãnh đất bốc khói, em cứ sợ là anh sẽ nản lòng mà buông xuôi tất cả.”

Minh ngước nhìn Vân, ánh mắt anh lúc này đã hoàn toàn gột rửa sạch những nét hoang mang, căng thẳng tột cùng của buổi trưa, thay vào đó là một sự điềm tĩnh, vững vàng và chín chắn mà trước đây anh chưa từng có được trong những năm tháng dài bế tắc, lạc lõng giữa những khối bê tông vô cảm nơi thành thị:

“Tôi cũng từng nghĩ như thế, Vân à. Tôi cứ ngỡ công nghệ cao, những con chip tối tân và những dòng mã lệnh chính xác là câu trả lời duy nhất cho mảnh đất này, là chiếc khung xương duy nhất chống đỡ cho khu vườn. Nhưng chiều nay, khi đứng nhìn mọi người cùng nhau cầm cuốc vung lên, tôi mới thực sự hiểu ra… công nghệ rốt cuộc cũng chỉ là một chiếc que chống tạm thời mà thôi. Chính cái tình nghĩa xóm giềng, chính cái sức sống bền bỉ, kiên cường qua bao đời bão gió của những con người ở An Hải này mới là gốc rễ vững chãi nhất giữ cho mảnh đất này không bao giờ bị sa mạc hóa.”

Anh bước lại gần hơn, quỳ một chân xuống bên cạnh vòm cổ kim loại của Gió, đưa bàn tay còn dính đầy đất cát và những vết phồng rộp vỗ nhẹ ba cái lên lớp vỏ duralumin mát lạnh:

“Tỉnh lại thôi, Gió. Mọi người đã làm xong toàn bộ phần việc còn lại của cậu rồi. Mình về nhà thôi.”

Tách.

Một tín hiệu xung điện nhỏ chạy qua rơ-le chính vừa nguội bớt, đóng kín mạch cấp nguồn nội bộ. Hai thấu kính quang học tròn trịa của Gió từ từ sáng bừng lên, một màu xanh lục trong trẻo, êm ả và dịu mát như màu lá non của những ngọn mướp hương sau cơn mưa rào đầu hạ. Hệ thống bơm thủy lực khẽ rùng mình một nhịp, tiếng rít nhẹ của van dầu báo hiệu áp suất trong các đường ống đã dâng lên đầy đủ. Gió từ từ chống hai cánh tay máy bọc cao su chắc nịch xuống mặt đất, nâng toàn bộ khối thân kim loại đứng dậy khỏi lòng rãnh cày một cách chậm rãi, thăng bằng và vững chãi phi thường.

Nó không hề phát ra một tiếng còi báo động chói tai nào, cũng không hiển thị bất kỳ dòng cảnh báo lỗi đỏ rực nào trên lồng ngực. Nó đứng đó, hiên ngang giữa mảnh đất ba sào vừa được cải tạo tơi xốp, dang rộng hai vai đón nhận trọn vẹn ngọn gió biển lộng lộng đang thổi qua những phiến tản nhiệt sau lưng.

Bỗng nhiên, từ phía xa xôi trên con đường liên xã chạy dọc theo đỉnh bờ đê, ánh đèn pha cực mạnh của một chiếc xe hơi công vụ màu trắng bạc quét một vệt sáng sắc lạnh qua rặng phi lao rậm rạp. Chiếc xe phanh gấp lại ở ngay đầu con dốc dẫn xuống bãi cát, phát ra một tiếng rít khô khốc của lốp xe trên mặt đường nhựa.

Cánh cửa xe bật mở. Một người đàn ông mặc âu phục sẫm màu là phẳng phiu, tay cầm chiếc cặp hồ sơ điện tử chuyên dụng bằng hợp kim sáng loáng bước xuống xe. Ông đứng trên bờ đê lộng gió, đưa mắt nhìn bao quát xuống toàn bộ bãi đất Bãi Sau với một vẻ mặt vô cùng nghiêm nghị, sắc bén và lạnh lùng.

Gió phóng to tiêu cự của cụm ống kính quang học, lập tức nhận diện phù hiệu bằng kim loại cài trên ve áo của người đàn ông lạ mặt: *Tổ Kiểm định Thiết bị Tự trị tỉnh*.

Kỹ sư trưởng Phạm Quốc Duy đã tới An Hải sớm hơn dự kiến.