Hồ sơ không bắt đầu bằng ma

Ánh sáng xám đục của buổi sớm mùa mưa rọi qua khung cửa kính phòng làm việc của Đội Cảnh sát hình sự, nơi điều tra viên Trịnh Quốc Quân đang lật mở từng trang tài liệu bằng vẻ mặt thản nhiên, cẩn trọng.

Căn phòng tầng hai của trụ sở Công an quận phảng phất mùi giấy lưu trữ cũ, mùi thuốc xịt muỗi nồng hắc bám vào các góc tường quét vôi xanh đã ngả màu ố vàng, và làn khói chè mạn bốc lên từ chiếc cốc sứ tráng men sứt quai đặt ngay ngắn bên mép bàn. Quân không hề vội vàng. Ngón tay trỏ của anh có một vết sẹo mờ nơi khớp đốt — vết tích của một lần giằng co với tội phạm truy nã nhiều năm về trước — khẽ miết dọc theo mép tờ giấy đánh máy mỏng tang, lắng nghe tiếng sột soạt khô khốc của thời gian mười tám năm được nén chặt lại trong một tập bìa hồ sơ lưu trữ màu cánh gián. Ngoài khung cửa sổ, những hạt mưa dầm đầu mùa quất xiên khoai vào tán cây xà cừ cổ thụ, phả vào phòng một luồng dưỡng khí lạnh buốt, ẩm ướt, kéo theo tiếng xe cộ rền rĩ từ mặt đường nhựa vọng lại một cách rời rạc, xa xôi.

Phía đối diện bàn làm việc, Mai và Linh ngồi ngay ngắn trên hai chiếc ghế tựa bọc da giả màu nâu sẫm đã sờn rách góc, để lộ những búi mút xốp lồi ra ngoài. Cả hai người đều mang trên mình vẻ mệt mỏi sau một đêm gần như thức trắng, quầng mắt thâm quầng và gấu quần còn lấm tấm những chấm bùn đất khô bám chặt từ khu tập thể Hòa An. Nhưng khác với vẻ bồn chồn thông thường của những người dân lần đầu bước chân vào cơ quan điều tra, đôi mắt Mai lại rực lên một sự tỉnh táo lạnh lùng đến khác thường. Đó là ánh nhìn của một người đã bước qua đáy sâu của sợ hãi, không còn bất kỳ điều gì có thể làm lay chuyển ý chí tìm kiếm chân tướng sự thật. Trên mặt bàn gỗ ép loang lổ vết nước chè lâu năm, Linh chủ động mở chiếc cặp tài liệu bằng nhựa cứng, cẩn thận đặt từng món đồ ra trước mắt người điều tra viên bằng những động tác dứt khoát, chuẩn mực.

"Báo cáo anh Quân," Linh mở lời bằng chất giọng rành rọt, mạch lạc của một phóng viên nội chính đã quen với bàn làm việc cơ quan tố tụng, không một thanh âm thừa thãi. "Hôm nay chúng tôi chính thức bàn giao toàn bộ các tài liệu vật chất thu thập được liên quan đến vụ việc mất tích của ba công dân tại khu tập thể Hòa An rạng sáng ngày 16 tháng 7 năm 2006."

Món đồ đầu tiên được đẩy sang mặt bàn phía Quân là cuốn sổ nhật trình vận hành hệ thống điện nước nguyên bản năm 2006. Lớp bạt cao su quân đội bọc ngoài cuốn sổ đã cáu bẩn, mép bạt xơ tưa và bốc lên mùi ẩm mốc đặc trưng của phòng điện tum mái bị bỏ hoang qua hàng chục mùa mưa bão. Những hạt bụi mịn màu tro vẫn còn bám lẩn khuất trong các đường chỉ khâu gáy sổ.

"Đây là bản gốc sổ nhật trình ca trực đêm 15 rạng sáng 16 tháng 7 năm 2006, chúng tôi vừa thu hồi được từ vách ngăn phía sau tủ điện hạ thế trên tầng tum," Linh vừa nói vừa chỉ đầu ngón tay vào mép sổ còn dính những vụn gỗ mục li ti. "Trang ghi chép ngày xảy ra trận bão số ba thể hiện rất rõ: toàn bộ khu nhà vẫn duy trì điện sinh hoạt bình thường cho tới hơn 4 giờ sáng ngày 16. Nhưng riêng nhánh điện ba pha cấp cho buồng bơm tầng hầm — ký hiệu CD-04 — đã bị ngắt thủ công vào đúng 3 giờ 17 phút."

Quân không ngắt lời cô phóng viên. Mắt anh nheo lại, lướt chầm chậm qua dòng mực xanh Cửu Long đã ngả màu xám tro theo năm tháng. Từng con chữ viết tắt sắc nhọn, gãy gọn mang đầy tính chất chuyên môn kỹ thuật hiện lên rõ nét dưới ánh sáng xám nhờ nhờ của ban mai: *03:17 - Ngắt CD-04 theo lệnh*. Một chữ ký tắt dứt khoát nằm chơ vơ ngay bên cạnh dòng nhật trình định mệnh ấy.

Ngay sau đó, Mai đưa tay vào túi xách, cẩn thận lấy ra một bọc nilon trong suốt gói kín xấp giấy biên nhận đã giòn mép, ngả sang màu vàng vôi. Bàn tay cô khẽ siết chặt trước khi đặt gói tài liệu xuống bàn:

"Còn đây là tập chứng từ khống rút ruột quỹ sửa chữa năm 2006. Ba tôi, ông Nguyễn Văn Dũng, đã giấu chúng trong khoang chứa pin của chiếc đài bán dẫn National cũ trên nóc tủ trước khi bị lừa xuống tầng hầm. Các hóa đơn nâng khống giá máy bơm chìm, phiếu xuất kho giả mạo vật tư chống thấm và bản nhật ký khảo sát kết cấu viết tay của ba tôi đều chỉ rõ một sự thật: móng buồng bơm ngầm thời điểm đó đã có nguy cơ bục túi nước áp lực cao, nhưng cựu tổ trưởng Phạm Văn Khang vẫn chỉ đạo nghiệm thu khống hai trăm bốn mươi lăm triệu đồng tiền sửa chữa."

Quân rút chiếc kính lão gọng kim loại cài trên túi áo ngực sắc phục, đeo vào mắt rồi cúi thấp đầu xuống, soi thật kỹ từng con dấu tròn đỏ quạch của ban quản lý cũ đóng đè lên các bản hợp đồng. Bằng con mắt nghiệp vụ sắc bén của một điều tra viên dày dạn kinh nghiệm qua hàng trăm vụ án kinh tế và hình sự, anh nhận ra ngay vết tẩy cạo cơ học ở vị trí chữ ký giám sát kỹ thuật trên biên bản thanh quyết toán công trình. Dưới ánh sáng thẳng đứng của bóng đèn tuýp trắng nhờ nhờ treo trên trần nhà, bề mặt giấy tại ô chữ ký đó xơ xác, mỏng tang, những sợi cenllulose bị cào xước nham nhở, nét mực ký đè lên sau đó bị nhòe sợi — một dấu hiệu kinh điển, không thể chối cãi của hành vi cạo sửa hồ sơ thanh toán nhằm hợp thức hóa nguồn tiền bị bòn rút.

"Tài liệu thứ ba," Linh tiếp tục, cô với tay đặt chiếc máy ghi âm kỹ thuật số chuyên dụng màu bạc bên cạnh bản đánh máy vi tính dày bốn trang đã được in sẵn, "là bản ghi lời khai và biên bản ghi âm có chữ ký xác nhận của bà Lê Thị Hòa, sinh năm 1956, người bán nước dưới chân bể nước nổi của khu tập thể. Bà Hòa là nhân chứng trực tiếp chứng kiến ông Phạm Văn Khang mặc áo mưa bộ màu rêu, cầm đèn pin dẫn ba nạn nhân xuống hầm buồng bơm dưới danh nghĩa kiểm tra rò rỉ nước ngầm, sau đó tự tay sập cánh cửa sắt thoát hiểm phía đông, luồn dây xích gang lớn khóa chặt bên ngoài."

Quân dừng lại rất lâu ở bản tường trình của bà Hòa. Ánh mắt anh nheo lại khi đọc đến dòng chữ run rẩy, nguệch ngoạc ở phần cuối trang thứ tư, nơi những nét mực đen dường như được viết ra trong sự hoảng loạn tột độ của một người vừa trút bỏ gánh nặng tội lỗi:

*Tôi xin cam đoan những lời khai trên là hoàn toàn đúng sự thật. Mười tám năm qua tôi phải câm nín, không dám hé răng nửa lời vì liên tục bị Phạm Văn Khang đe dọa đập phá quán nước, tước quyền kinh doanh, đuổi khỏi nơi cư trú và đe dọa giết cả nhà nếu tôi dám kể lại chuyện đêm bão.*

"Lời khai của nhân chứng Hòa có sự mâu thuẫn trực tiếp và gay gắt với biên bản xác nhận vắng mặt lập năm 2006 do chính bà ấy đặt bút ký," Quân cất giọng trầm thấp, âm vực đều đều và trung tính, không để lộ bất kỳ một gợn cảm xúc hay định kiến nào. "Thời điểm đó, biên bản lưu trữ của công an phường sở tại ghi nhận ba người tự ý rời khỏi địa bàn cư trú, mang theo toàn bộ số tiền quỹ đóng góp của khu dân cư."

"Bà Hòa đã thừa nhận trước máy ghi âm rằng bà bị cưỡng ép phải ký vào biên bản ngụy tạo đó vào sáng ngày 17 tháng 7 năm 2006, sau khi quán nước của bà bị nhóm người thân tín của Khang đập phá tan tành trong đêm," Linh đáp lại ngay lập tức, lời lẽ đanh thép và chặt chẽ. "Toàn bộ file ghi âm gốc đã được chúng tôi niêm phong dữ liệu số bằng mã băm MD5, đồng thời sao lưu độc lập trên hệ thống lưu trữ điện tử bảo mật của ban biên tập tòa soạn để phòng ngừa rủi ro can thiệp kỹ thuật."

Quân khẽ gật đầu, đặt tập biên bản lời khai của bà Hòa sang một bên mép bàn. Anh tháo cặp kính gọng kim loại ra, cầm chiếc khăn lau kính miết nhẹ rồi ngước mắt nhìn thẳng vào Mai. Ánh nhìn của người điều tra viên từng trải dừng lại ở vẻ mặt căng thẳng, tái nhợt nhưng cứng cỏi của người phụ nữ trẻ đang ngồi trước mặt mình:

"Cô Mai, tôi biết rất rõ cô là con gái ruột của ông Nguyễn Văn Dũng — một trong ba nạn nhân mất tích đêm hôm đó. Nhưng có một chi tiết đặc biệt quan trọng trong lời khai gián tiếp mà tôi cần cô xác nhận một cách khách quan nhất. Trong đơn trình báo ban đầu gửi bộ phận trực ban hình sự, có nhắc đến việc gia đình cô nắm giữ chiếc chìa khóa dự phòng của cánh cửa sắt tầng hầm?"

Một khoảng im lặng trĩu nặng bất thần bao trùm lấy căn phòng làm việc. Tiếng quạt trần cũ kỹ quay trên trần nhà kêu lạch cạch đều đặn, hòa lẫn với tiếng hạt mưa đập lách tách vào mặt kính ngoài cửa sổ. Linh khẽ quay sang nhìn bạn mình, ánh mắt chứa đựng sự lo lắng tột cùng lẫn niềm tôn trọng sâu sắc. Linh biết rõ việc đưa ra món đồ tiếp theo này có ý nghĩa nghiệt ngã như thế nào đối với danh dự của một người con.

Mai hít vào một hơi thật sâu, luồng không khí ẩm lạnh tràn vào buồng phổi khiến lồng ngực cô nhói buốt như có một tảng đá ngàn cân đè nặng. Trong tâm trí cô lúc này, hình ảnh của mẹ — bà Trần Thị Hạnh — lại hiện về rõ mồn một đến từng chi tiết: người đàn bà gầy gò với đôi gò má hóp sâu, đôi bàn tay gân guốc thô ráp luôn thoang thoảng mùi dầu gió chuôm dán, người mẹ cả một đời cặm cụi, nín lặng trong góc bếp chật hẹp của căn hộ 407. Người mẹ ấy đã luôn dạy cô phải sống ngay thẳng, không được tham lam dối trá, nhưng chính bà lại chôn vùi một bí mật đen tối, rợn người dưới đáy thùng gạo suốt mười tám năm ròng rã, để rồi bị sự cắn rứt của lương tâm giày vò đến kiệt quệ thể xác trước khi nhắm mắt xuôi tay.

Mai run rẩy thò tay vào sâu trong túi áo khoác, rút ra một cuốn sổ tay nhỏ bọc da nhân tạo màu hạt dẻ. Bìa cuốn sổ đã sờn rách hết các góc cạnh, mép những trang giấy bên trong quăn queo, ngả màu cháo lòng vì mồ hôi tay của một đời người dằn vặt khôn nguôi. Cô run rẩy nhưng dứt khoát đặt cuốn sổ lên mặt bàn, đẩy nhẹ về phía điều tra viên Quân.

"Đây là cuốn nhật ký cá nhân của mẹ tôi, bà Trần Thị Hạnh," giọng Mai khẽ run lên ở những âm tiết đầu tiên, nhưng càng nói, âm sắc của cô càng trở nên đanh gọn, không hề có dấu hiệu của sự thoái thác. "Tôi nộp tài liệu này cho cơ quan điều tra hoàn toàn tự nguyện, không phải để xin giảm nhẹ hay bào chữa cho bất kỳ ai trong gia đình tôi, mà để bảo đảm tính toàn vẹn, khách quan và trung thực tuyệt đối của toàn bộ hồ sơ vụ án."

Quân mở trang đầu tiên của cuốn sổ da. Mai vươn cánh tay gầy guộc ra, ngón tay trỏ chỉ thẳng vào một đoạn văn viết bằng nét mực tím học trò lem nhem ở trang ghi chép đề ngày 16 tháng 7 năm 2006:

"Xin anh hãy đọc kỹ từ dòng này," Mai nói, từng thanh âm thốt ra như có lưỡi dao cứa rách cuống họng. "'... Lúc ba giờ hai mươi lăm, trời mưa như trút nước, sấm sét xé toạc bầu trời. Tôi cầm chùm chìa khóa sắt dự phòng của buồng bơm chạy thục mạng xuống chân cầu thang phía đông. Bên dưới cánh cửa sắt khóa chặt, tiếng anh Dũng đập vào khung sắt rầm rầm. Tiếng cô Lệ khóc thét cầu cứu, tiếng anh Phúc gào buồng bơm ngập nước rồi, mở cửa ra mau không chết ngạt hết... Nhưng khi bước xuống chiếu nghỉ tầng một, tôi nhìn thấy bóng lão Khang và ông Tự đang đứng lù lù ở góc khuất bên ngoài, tay cầm gậy gộc và thanh sắt. Tôi sợ quá... Tôi sợ chúng nó nhìn thấy sẽ giết chết cả tôi lẫn con Mai... Tôi đã quay lưng cắm đầu chạy ngược lên tầng bốn. Tôi khóa chặt cửa lại, ôm chặt con Mai vào lòng trong xó nhà, trong khi tiếng đập cửa dưới hầm buồng bơm cứ nhỏ dần, nhỏ dần rồi tắt hẳn...'"

Hai dòng nước mắt nóng hổi ứa ra nơi khóe mi Mai, lăn dài trên đôi gò má tái nhợt, nhưng cô không hề cúi đầu trốn tránh, cũng không đưa tay lên quệt đi. Cô ngẩng cao đầu, nhìn thẳng vào đôi mắt sâu thẳm của người điều tra viên:

"Mẹ tôi đã nghe thấy toàn bộ tiếng kêu cứu tuyệt vọng của ba nạn nhân. Bà nắm giữ chiếc chìa khóa sắt dự phòng có thể mở then cửa trong thời điểm nước cống bắt đầu tràn vào buồng bơm, nhưng vì nỗi sợ hãi hèn nhát, bà đã quay lưng bỏ chạy. Sau đêm định mệnh đó, bà cất giấu chiếc chìa khóa dưới đáy thùng gạo và chọn cách giữ im lặng tuyệt đối suốt mười tám năm. Hành vi của mẹ tôi, chiếu theo quy định của pháp luật hình sự, chính là hành vi không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, dẫn đến hậu quả chết người. Tôi yêu mẹ tôi, bà là người sinh thành và nuôi nấng tôi khôn lớn, nhưng tôi không thể dùng thứ tình thương mù quáng của một người con để bao che cho sự hèn nhát đã gián tiếp bức tử ba mạng người vô tội, trong đó có chính cha ruột của tôi."

Quân nhìn chăm chú vào Mai suốt một lúc lâu. Trong đôi mắt của người đàn ông đã dành hơn hai mươi năm cuộc đời để đối mặt với đủ mọi hạng tội phạm ranh ma và những nhân chứng lươn lẹo, sự nghiêm khắc nghiệp vụ ban đầu dần nhường chỗ cho một nét trầm tư đầy vị nể. Anh lật qua các trang viết tiếp theo của cuốn sổ tay, nơi ghi chép tỉ mỉ, nắn nót về những ngày rằm, mùng một hàng tháng, những đêm mất ngủ nghe tiếng gió rít qua khe cửa, và nghi thức lau những giọt nước bùn rỉ ra từ chân bậc cầu thang mà bà Hạnh âm thầm thực hiện suốt những năm tháng cuối đời.

"Cô Mai," Quân chậm rãi lên tiếng, giọng nói của anh chùng xuống nhưng đanh chắc. "Việc cô chủ động giao nộp tài liệu trực tiếp gây bất lợi cho thân nhân của mình là một hành động vô cùng dũng cảm và có giá trị pháp lý cực kỳ to lớn. Nó chứng minh cô không hề có ý định định hướng vụ án theo tư thù, theo sự thù oán hay bất kỳ động cơ cá nhân lệch lạc nào. Lời tự thú bằng văn bản này của bà Hạnh, khi được đối chiếu và kết hợp với lời khai nhân chứng của bà Hòa, sẽ là mắt xích sống còn để khép kín dòng thời gian của hiện trường đêm hôm đó."

Đúng lúc bầu không khí trong phòng đang cô đặc lại bởi nỗi đau của quá khứ, một tiếng gõ cửa dè dặt, ngập ngừng vang lên từ phía hành lang ngoài.

Cánh cửa gỗ dán của phòng làm việc khẽ đẩy vào. Vũ Minh An bước qua bậu cửa, vai áo khoác sũng nước mưa phùn lạnh ngắt, những vệt nước mưa sẫm màu loang lổ trên nền vải bạt xám. Khuôn mặt anh hốc hác, hai hõm má sâu hoắm, râu ria lởm chởm không cạo sau những đêm dài thức trắng bị sự dằn vặt xâu xé tâm can. Vừa trông thấy Mai đang ngồi ngay thẳng trước bàn điều tra viên, An khựng lại nửa giây, bước chân như chôn chặt xuống nền gạch hoa cũ, ánh mắt ngập tràn mặc cảm tội lỗi và đau đớn. Nhưng Mai chỉ liếc nhìn anh một thoáng bằng ánh mắt lạnh tanh, vô cảm, rồi lập tức thu hồi tầm mắt, quay đi như thể nhìn một người xa lạ có nghĩa vụ pháp lý liên đới.

"Vũ Minh An đúng không? Mời anh ngồi vào vị trí," Quân chỉ tay về phía chiếc ghế đơn bọc nỉ còn lại ở góc bàn. "Anh đến theo đúng giấy mời làm việc khẩn cấp của Đội Cảnh sát hình sự về nội dung xác minh quy trình vận hành hệ thống điện khu tập thể Hòa An năm 2006."

An khó nhọc bước tới, ngồi xuống mép chiếc ghế đơn, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đầu gối run rẩy. Anh nuốt khan một ngụm nước bọt để làm dịu cơn khô khốc nơi cổ họng, rồi gật đầu thật chậm:

"Vâng, thưa cán bộ điều tra."

Quân đẩy cuốn sổ nhật trình bọc vải bạt sang sát trước mặt An, lật mở đúng trang ngày 16 tháng 7:

"Anh là kỹ sư điện công trình có chứng chỉ hành nghề, đồng thời là con trai ruột của ông Vũ Đức Tự — thợ điện phụ trách ca trực kỹ thuật đêm hôm đó. Anh hãy quan sát thật kỹ và xác nhận cho cơ quan điều tra: chữ ký này có phải do chính tay cha anh ký hay không?"

An cúi gập người, nhìn chằm chằm vào dòng chữ mực xanh Cửu Long sắc nét đã ngả màu xám nhạt: *03:17 - Ngắt cầu dao CD-04 buồng bơm theo lệnh điều hành - Ký tên: Vũ Đức Tự*. Đôi vai gầy của anh khẽ run bần bật. Một cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội, tàn khốc hiện rõ trên từng đường nét co giật nơi khóe miệng anh. Trong đầu An lúc này hiện lên hình ảnh người cha già nua, tàn tạ đang nằm co ro, lên cơn sốt mê sảng vì hoảng loạn trong căn hộ 204 nồng nặc mùi thuốc bắc. Nhưng ngay sau đó, anh lại nhớ đến những giọt nước bùn tanh nồng rỉ ra từ kẽ tường tầng hầm, nhớ đến tiếng kéo lê xích sắt oan khiên trong những đêm giông bão, và trên hết là ánh mắt căm phẫn, tuyệt vọng của Mai khi cô phát hiện ra anh từng cố tình che giấu bản sao của cuốn sổ này.

"Đúng... Đúng là chữ ký của cha tôi," An cất giọng khàn đặc, từng âm tiết rơi xuống mặt bàn nặng nề như những khối chì đúc. "Nét gạch chéo kéo dài ở đuôi chữ 'T' và dấu chấm móc ngược về phía sau là thói quen ký nháy kỹ thuật suốt ba mươi năm công tác của ông ấy. Nét ký này ăn sâu vào phản xạ cơ học, người ngoài không thể nào làm giả mạo được."

Nói xong câu đó, An hít một hơi dài, run rẩy mở chiếc cặp tài liệu cá nhân bằng da màu đen mang theo bên mình. Anh rút ra một bản vẽ kỹ thuật khổ A3 đã ố vàng, mép giấy gấp nếp cẩn thận:

"Tôi xin chủ động nộp thêm tài liệu kỹ thuật này cho cơ quan cảnh sát điều tra. Đây là bản vẽ sơ đồ hoàn công hệ thống phân phối điện hạ thế của khu tập thể Hòa An lập năm 2004, do chính cha tôi trực tiếp đo vẽ và lưu giữ trong tủ hồ sơ cá nhân. Ở góc này..." An run run đặt ngón tay trỏ chỉ vào sơ đồ nguyên lý tủ điện tum mái, "nhánh CD-04 là một đường cáp bọc thép ngầm độc lập ba pha, chạy riêng biệt từ bảng phân phối tầng tum dẫn thẳng xuống buồng bơm thoát nước ngầm và kho kỹ thuật dưới đáy hầm. Toàn bộ bốn mươi hộ dân sinh sống từ tầng một đến tầng bốn được cấp điện sinh hoạt thông qua bốn nhánh dây hoàn toàn độc lập khác, mang ký hiệu từ nhánh 01 đến nhánh 04. Trận mưa bão đêm hôm đó hoàn toàn không gây ra sự cố chập cháy hay quá tải điện trên toàn bộ khu nhà. Việc ngắt nhánh CD-04 vào đúng 3 giờ 17 phút sáng là một thao tác ngắt cô lập hoàn toàn có chủ đích từ trước."

An nuốt nghẹn, giọng anh chùng xuống nhưng rành rọt từng từ kỹ thuật:

"Người trực tiếp gạt chiếc cầu dao đó thừa hiểu rằng, khi nhánh CD-04 bị ngắt, toàn bộ hệ thống máy bơm chìm công suất lớn đặt dưới hố thu nước sẽ ngừng hoạt động ngay tức khắc, và toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng sự cố dưới tầng hầm cũng sẽ tắt ngấm trong bóng tối hoàn toàn. Trong điều kiện nước tràn vào từ túi nước nứt vỡ, người bị nhốt bên dưới sẽ mất toàn bộ tầm nhìn và khả năng tự thoát nạn."

Quân cầm bản vẽ hoàn công khổ A3 lên, cẩn thận đối chiếu từng ký hiệu chuyên ngành trên sơ đồ với các ký hiệu ghi chép trong cuốn sổ nhật trình bọc bạt. Ánh mắt anh sắc lạnh, nghiêm nghị. Từng mắt xích logic kỹ thuật đã ăn khớp một cách hoàn hảo với hiện trường giả định.

Mai bấy giờ mới cất tiếng, giọng cô đanh lại, chứa đựng sự dồn nén của chuỗi ngày đối mặt với những điều kỳ quái:

"Thưa anh Quân, ngoài toàn bộ các tài liệu vật chất này, tôi buộc phải trình bày thêm về những hiện tượng bất thường mang tính lặp đi lặp lại một cách chuẩn xác tại căn hộ 407 và dọc hành lang tầng hai suốt những ngày qua. Cứ đúng 3 giờ 17 phút sáng mỗi đêm, cánh cửa sắt nhà tôi luôn xuất hiện tiếng gõ cửa dồn dập theo nhịp hai ngắn một dài — đó chính là ám hiệu riêng của ba tôi mỗi khi đi làm về khuya. Cùng lúc đó, luôn xuất hiện một dòng điện rò mang điện áp ba pha chạy ngược từ tầng hầm lên các chấn song sắt, mùi bùn rỉ sét nồng nặc bốc lên, và những giấc mơ thấy ba người bị dìm dưới buồng bơm ngập ngụa... Thậm chí chiếc áo bảo hộ lao động của ba tôi, chiếc đồng hồ cơ gãy chốt của chú Phúc và chiếc túi xách quai dù của cô Lệ đã lần lượt tự xuất hiện một cách khó giải thích..."

Điều tra viên Trịnh Quốc Quân chăm chú lắng nghe từng lời Mai nói. Khuôn mặt người chiến sĩ công an không hề lộ vẻ giễu cợt, cũng không ngắt lời cô bằng thái độ bài xích hay định kiến hẹp hòi. Anh kiên nhẫn đợi Mai nói hết câu cuối cùng, nhìn sâu vào đôi mắt đang bừng bừng cảm xúc của cô.

Sau đó, Quân chậm rãi đặt cây bút bi trong tay xuống mặt bàn kính. Cây bút chạm vào mặt gỗ phát ra một tiếng *cạch* khô khốc, dứt khoát.

Anh nhìn thẳng vào Mai, rồi lần lượt quét ánh mắt nghiêm nghị qua Linh và An:

"Tôi nghe, tôi ghi nhận và tôi hiểu tất cả những gì cô Mai vừa trình bày về những trải nghiệm tâm lý của cô. Nhưng với tư cách là một điều tra viên được pháp luật giao nhiệm vụ thụ lý và giải quyết nguồn tin báo về tội phạm, tôi có trách nhiệm phải khẳng định với các bạn một nguyên tắc bất di bất dịch này: Hồ sơ của Cơ quan Cảnh sát điều tra, của Viện kiểm sát nhân dân và của Tòa án nhân dân không bao giờ bắt đầu bằng ma."

Căn phòng tầng hai rơi vào một sự tĩnh lặng tuyệt đối. Quân khoanh hai tay trước ngực, tựa lưng vào thành ghế, giọng nói của anh trầm rền, mang trọn sức nặng răn đe và bảo vệ của một người đại diện cho pháp luật:

"Chúng ta không thể đưa một hiện tượng rung chấn lúc 3 giờ 17 phút, một giấc mơ kinh hoàng hay bất kỳ một linh cảm tâm linh vô hình nào vào bản kết luận điều tra vụ án hình sự. Pháp luật không bao giờ định tội hay tước đoạt quyền tự do của bất kỳ công dân nào dựa trên tiếng gõ cửa của người chết. Nếu chúng ta để dù chỉ một dòng suy diễn mang yếu tố siêu nhiên lọt vào hồ sơ tố tụng, toàn bộ hệ thống chứng cứ vật chất xác thực, đanh thép mà các bạn đã phải đánh đổi bằng mồ hôi và hiểm nguy để thu thập sẽ lập tức bị các luật sư bào chữa của đối tượng phản bác, bẻ gãy hoàn toàn. Họ sẽ biến toàn bộ nỗ lực này thành sản phẩm của chứng hoang tưởng tập thể, và hồ sơ vụ án sẽ bị đình chỉ ngay từ giai đoạn xác minh ban đầu."

Mai khẽ mím chặt môi, bàn tay cô đặt trên đùi siết chặt lấy nếp vải quần. Cô hiểu người điều tra viên nói hoàn toàn chính xác. Sự nóng vội của cảm xúc có thể phá hủy tất cả.

"Những gì chúng ta đang có một cách hợp pháp ở đây," Quân gõ đầu ngón tay có vết sẹo lên mặt tập hồ sơ, "là chứng cứ vật chất cụ thể, là sự mâu thuẫn rõ ràng trong các lời khai nhân chứng lịch sử và dấu hiệu cấu thành của nhiều tội danh hình sự rất nghiêm trọng. Thứ nhất: dấu hiệu của hành vi Giữ người trái pháp luật dẫn đến hậu quả chết người theo quy định tại Điều 157 Bộ luật Hình sự, trong đó người tổ chức, chỉ đạo là Phạm Văn Khang và người trực tiếp thực hành thao tác kỹ thuật có thể là Vũ Đức Tự. Thứ hai: hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản và Làm sai lệch hồ sơ, tài liệu công trình nhằm mục đích tham ô quỹ sửa chữa năm 2006. Thứ ba: hành vi Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng của bà Trần Thị Hạnh."

Quân dừng lại một nhịp, chuyển ánh nhìn nghiêm khắc sang phía Vũ Minh An, rồi nhìn thẳng vào mắt Mai:

"Và đây là điều tôi đặc biệt cảnh báo nghiêm khắc tới tất cả các bạn: Tuyệt đối không một ai trong số các bạn được phép tự ý mang búa kìm, xà beng hay bất kỳ dụng cụ nào xuống cạy phá bức tường gạch bịt kín hay mở cánh cửa sắt tầng hầm khu tập thể. Thứ nhất, về mặt an toàn kỹ thuật: toàn bộ kết cấu móng của khu nhà Hòa An đã xuống cấp trầm trọng, rệu rã suốt hơn năm mươi năm qua. Túi nước ngầm tích tụ dưới buồng bơm có thể gây hiện tượng sụt lún cục bộ, sập đổ dây chuyền nếu có tác động cơ học sai quy chuẩn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của chính các bạn và hàng chục hộ dân bên trên. Thứ hai, về mặt pháp lý: hành vi tự ý đập phá sẽ làm xáo trộn toàn bộ hiện trường vụ án mạng, phá hủy các dấu vết cơ học, các mẫu ADN và di cốt có giá trị giám định pháp y sống còn về sau. Hành vi đó cấu thành tội Xâm phạm hiện trường theo quy định của pháp luật hình sự. Mọi hoạt động tiếp cận buồng bơm ngầm bắt buộc phải do lực lượng kỹ thuật hình sự và lực lượng cứu nạn cứu hộ chuyên nghiệp thực hiện, dưới sự phê chuẩn và giám sát trực tiếp của Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân. Các bạn đã nghe rõ chưa?"

"Chúng tôi hoàn toàn hiểu và chấp hành, thưa điều tra viên," Linh lập tức lên tiếng, đại diện cho cả nhóm khẳng định cam kết tuân thủ pháp luật.

Quân kéo tập biểu mẫu văn bản tố tụng về phía mình. Anh lấy ra một tờ Biên bản tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm được in sẵn theo mẫu chuẩn, tỉ mỉ điền đầy đủ các thông tin nhân thân của Mai, Linh và An. Sau đó, anh lần lượt yêu cầu từng người đọc lại, ký tên và lăn tay điểm chỉ vào các mục giao nộp từng vật chứng: cuốn sổ nhật trình, tập chứng từ tham ô, bản ghi âm nhân chứng Hòa, cuốn nhật ký của bà Hạnh và bản vẽ hoàn công lưới điện. Tiếng ngòi bút bi miết rào rào trên lớp giấy than xanh lét. Tiếng con dấu tròn đỏ tươi đóng cộp một tiếng đanh gọn vào góc biên bản tiếp nhận khiến Mai thở phào một hơi dài.

Gánh nặng vô hình bấy lâu đè nặng lên đôi vai gầy của cô dường như vừa được chuyển giao sang đôi bàn tay vững chãi của công lý và luật pháp. Cuộc chiến tìm lại sự thật cho ba người cha, người mẹ bị chôn vùi dưới đáy tầng hầm u tối giờ đây không còn là cuộc vật lộn cô độc, đầy sợ hãi trong bóng đêm của ba người phụ nữ trẻ nữa.

"Hiện tại, dự án cải tạo và di dời khu tập thể Hòa An đang bước vào giai đoạn nước rút, nguy cơ hiện trường bị máy xúc san phẳng là cực kỳ lớn và cấp bách," Quân vừa nói vừa quay sang chiếc máy vi tính nội bộ, ngón tay thoăn thoắt gõ phím soạn thảo một văn bản khẩn. "Tôi sẽ hoàn tất toàn bộ thủ tục thụ lý tố giác tội phạm ngay trong sáng nay. Đồng thời, tôi sẽ ký nháy để lãnh đạo Công an quận ký ban hành công văn hỏa tốc gửi sang Ủy ban nhân dân quận và Ban quản lý dự án cải tạo đô thị, yêu cầu tạm đình chỉ ngay lập tức mọi hoạt động tháo dỡ, đập phá tại khu vực cầu thang phía đông và toàn bộ tầng hầm khu nhà Hòa An nhằm phục vụ công tác khám nghiệm hiện trường vụ án hình sự."

Anh ngẩng đầu lên, ánh mắt cương nghị ánh lên niềm tin công lý:

"Đội Cảnh sát hình sự sẽ cử cán bộ xuống địa bàn để căng dây phản quang, thiết lập ranh giới bảo vệ hiện trường trong thời gian sớm nhất có thể. Nhiệm vụ của các bạn lúc này là trở về nhà, giữ bình tĩnh tuyệt đối, bảo đảm an toàn cho bản thân và sẵn sàng phối hợp khi cơ quan điều tra có giấy triệu tập lấy lời khai chi tiết."

***

Đầu giờ chiều, bầu trời phía trên thành phố vẫn trĩu nặng những dải mây màu chì xám xịt, báo hiệu một đợt áp thấp nhiệt đới mới đang áp sát. Từng cơn gió bấc thổi thông thốc qua các con phố hẹp, cuốn theo hơi ẩm lạnh buốt luồn sâu vào các ngóc ngách ngoằn ngoèo dẫn vào khu tập thể Hòa An.

Chiếc xe taxi màu xanh chở Mai, Linh và An chầm chậm dừng lại ở ngay đầu con dốc dẫn vào cổng sắt han gỉ của khu tập thể. Vừa mở cửa bước xuống xe, cả ba người đã lập tức cảm nhận được một bầu không khí ngột ngạt, căng thẳng đến rợn người đang bao trùm lên từng mét vuông của khoảng sân chung.

Bình thường vào khung giờ đầu buổi chiều thế này, dưới gốc cây bàng cổ thụ xòe tán rộng giữa sân, mấy cụ già hưu trí vẫn hay kê bàn cờ tướng ngồi sát phạt nhau râm ran, quán nước chè chén của bà Hòa vẫn lách cách tiếng chén sành va chạm và tiếng rít thuốc lào giòn giã, còn lũ trẻ con quanh khu sẽ ríu rít đuổi bắt quanh thành bể nước nổi. Nhưng hôm nay, toàn bộ khoảng sân chung rộng lớn lại vắng tanh vắng ngắt đến rợn tóc gáy.

Quán trà đá của bà Hòa đã bị dẹp sạch bóng, không còn một chiếc ghế nhựa hay phích nước nào. Tấm bạt dứa rách màu xanh đỏ buông thõng xuống che kín mít chiếc bàn gỗ mộc, bên ngoài được chèn chặt bằng một nhánh rào tre gai góc — một dấu hiệu ngầm của sự chạy trốn và phong tỏa. Nhìn lên dãy hành lang dài dằng dặc của tầng một và tầng hai, sau những chấn song sắt han gỉ hình hoa văn cũ kỹ của các căn hộ, thỉnh thoảng lại có một góc rèm vải hoa khẽ lay động rồi nhanh chóng khép chặt lại. Những ánh mắt dò xét, sợ hãi, hoài nghi và thậm chí hằn học đang lén lút nhìn qua từng khe cửa gỗ, dõi theo từng bước chân của ba người họ trên nền sân gạch vỡ.

"Tin tức bị rò rỉ ra ngoài rồi," Linh hạ thấp giọng nói, bước thật nhanh áp sát bên cạnh Mai, bàn tay cô đặt hờ lên quai đeo của chiếc balo đựng máy ảnh tác nghiệp. "Chắc chắn văn bản hỏa tốc đề nghị tạm dừng tháo dỡ của công an quận vừa gửi sang ban bồi thường giải tỏa đã khiến lão Khang đánh hơi thấy biến cố."

An lầm lũi bước đi phía sau cùng, đầu anh cúi thấp sát ngực, hai bàn tay thọc sâu vào túi áo khoác ẩm ướt. Mỗi bước chân của anh bước trên những viên gạch xi măng vỡ nát dưới sân khu tập thể đều nặng trĩu như thể đeo đá tảng. Anh hiểu rất rõ điều gì đang chờ đợi gia đình mình phía trước. Khi bức màn nhung của sự thật mười tám năm bị giật phăng ra ánh sáng, cha anh sẽ phải đối diện với chiếc còng số tám và song sắt trại giam, và cái tên gia đình họ Vũ ở khu tập thể này sẽ vĩnh viễn bị chôn vùi dưới sự phỉ báng, khinh miệt của láng giềng. Nhưng An không quay đầu bước lùi. Sau bao nhiêu dằn vặt và hèn nhát, anh nhận ra rằng sự hối lỗi muộn màng của một người con chỉ có thể bắt đầu bằng việc không lẩn tránh sự thật.

Ba người không ai nói thêm một lời nào, rảo bước thật nhanh về phía lối cầu thang trung tâm dẫn lên các tầng trên của khối nhà chính. Mùi vôi ẩm mục nát bốc ra từ những mảng tường loang lổ, mùi rác rưởi lưu cữu và mùi bùn cống rãnh ứ đọng lại xộc thẳng vào cánh mũi, quen thuộc nhưng hôm nay lại đậm đặc một cách quái đản. Khi đi ngang qua lối rẽ dẫn về chân cầu thang phía đông — nơi có cánh cửa sắt niêm phong buồng bơm tầng hầm — Mai liếc mắt nhìn xuống: vệt nước đen nhớp nháp, bốc mùi tanh nồng dường như đã bò loang rộng hơn mọi ngày, trườn qua bậc tam cấp đầu tiên và để lại những vệt váng dầu nhờn dính trên mặt xi măng xám xịt.

Khi nhóm người bước qua hành lang tầng hai, cánh cửa gỗ của căn hộ 204 nhà ông Tự đóng chặt then cài, bên trong hoàn toàn im ắng, không phát ra một tiếng động nhỏ nào, chỉ có mùi khói nhang trầm thoang thoảng bay qua khe cửa sổ thông gió. Lên đến tầng ba, cánh cửa căn hộ 302 của Đỗ Thu Thảo hé mở một khe hở nhỏ chừng hai ngón tay. Mai khẽ ngước mắt nhìn vào, bắt gặp ánh mắt thảng thốt, đỏ hoe vì khóc của Thảo sau khe cửa hẹp. Thảo không bước chân ra ngoài hành lang, nhưng cô khẽ gật đầu với Mai một cái thật dứt khoát — một cái gật đầu ngầm xác nhận rằng cô vẫn kiên định giữ đúng lời hứa danh dự: sẽ đứng vững cùng Mai trên cùng một chiến tuyến, ôm chặt lấy chiếc túi xách kỷ vật của mẹ và bảo vệ lá thư tố cáo đến cùng.

Mai cắn chặt môi, tiếp tục bước lên những bậc thang dốc đứng dẫn lên tầng bốn — tầng cao nhất của khu nhà. Không gian trong lồng cầu thang tĩnh mịch, ngột ngạt đến nghẹt thở, chỉ còn nghe thấy tiếng thở dốc nặng nhọc của ba người và tiếng đế giày cao su cọ xát ken két trên mặt xi măng lở lói bám đầy rêu phong.

Thế nhưng, ngay khoảnh khắc mũi giày của Mai vừa chạm vào mép chiếu nghỉ của tầng bốn, sự tĩnh lặng chết chóc quen thuộc của dãy hành lang lập tức bị xé toạc ra thành từng mảnh vụn.

Một chuỗi âm thanh ồn ào giận dữ, hỗn tạp đến chói tai gồm những tiếng la hét, tiếng chửi bới tục tĩu và tiếng gót chân dậm thình thịch bỗng chốc ập thẳng vào màng nhĩ của họ như một cơn sóng dữ.

"Đồ ăn cháo đá bát! Quân khốn nạn! Mày cút ngay khỏi cái khu tập thể này!"

"Mở cửa ra mau! Con Mai kia đâu, cút ra đây mở cửa căn hộ 407 ra!"

"Cả khu bốn mươi hộ dân đang chờ từng ngày để nhận tiền đền bù tái định cư mà dọn đi, mày định giở trò đồi bại để dìm chết tất cả chúng tao ở cái ổ chuột nứt toác này suốt đời à?!"

Mai sững sờ chôn chân tại mép chiếu nghỉ tầng bốn. Trước mắt cô, dãy hành lang dài chật hẹp, vốn dĩ chỉ vừa đủ cho hai người đi nghiêng mình tránh nhau, nay đã bị chặn kín mít bởi một đám đông hỗn loạn hơn hai mươi người. Những gương mặt hàng xóm láng giềng quen thuộc suốt bao nhiêu năm qua — bà bán rau tầng dưới hôm trước còn tươi cười dúi cho cô mớ rau muống, ông cán bộ về hưu phòng đối diện từng rơm rớm nước mắt sang thắp nén nhang chia buồn trong đám tang mẹ cô — giờ đây đều mang khuôn mặt đỏ gay, méo mó, giận dữ vì nỗi hoang mang và lòng tham bị đe dọa. Trên tay họ cầm lăm lăm những tờ thông báo tiến độ giải tỏa mặt bằng, những đoạn gậy tre, chổi đót, thậm chí cả xẻng xúc than và xoong chảo kim loại, quây kín mít trước cửa căn hộ 407 của mẹ con Mai.

Và đứng ở vị trí mũi nhọn đầu sóng ngọn gió, chắn sừng sững ngay trước cánh cửa gỗ ọp ẹp nhà cô, không phải ai khác mà chính là Phạm Văn Khang.

Lão cựu tổ trưởng mặc chiếc áo khoác gió thể thao màu xám sẫm cáu bẩn, mái tóc hoa râm bù xù dựng ngược vì gió bão, bàn tay gầy guộc nổi đầy gân xanh đang nắm chặt thành nắm đấm, liên hồi dộng rầm rầm như búa tạ vào mặt gỗ căn hộ 407. Khuôn mặt lão không còn giữ được dù chỉ một chút vẻ đạo mạo, ân cần giả tạo của một người cán bộ cơ sở tận tụy vì dân như mọi ngày. Từng thớ thịt trên gò má lão giật giật liên hồi trong cơn điên loạn, đôi mắt vằn đỏ những tia máu căm thù, để lộ ra bản chất hung hãn, tàn độc tột cùng của một con thú dữ đã bị dồn vào bước đường cùng.

"Phá cửa ra cho tôi!" Khang gầm thét lên, âm thanh the thé chói gắt của lão như xé rách không gian, điên cuồng kích động đám đông cuồng nộ phía sau lưng. "Nó vừa chạy lên cơ quan điều tra dựng chuyện vu khống để công an phong tỏa toàn bộ khu đất này! Nó muốn cướp trắng tiền đền bù của tất cả các người! Đạp tung cái cửa này ra xem rốt cuộc mẹ con nó đang giấu cái gì bẩn thỉu ở bên trong!"

Đám đông gầm rú phụ họa trong cơn cuồng nộ tập thể, những nắm đấm và gậy gộc bắt đầu giáng ầm ầm xuống cánh cửa gỗ mong manh của căn hộ 407, tiếng then cài lung lay và tiếng thớ gỗ nứt toác răng rắc vang lên chói tai giữa dãy hành lang nồng nặc mùi thù địch.