Bảng Giá Thật

Trên chiếc bảng trắng treo sát bản đồ thử nghiệm Thanh Khê, Thư dùng bút lông đỏ gạch đi con số không tròn trĩnh ở cột chi phí nhân sự, thay bằng bảng tính chi tiết từng giờ công khảo sát và trực đêm.

Tiếng ngòi dạ ma sát ken két trên mặt nhựa mi-ca khô khốc, rít lên từng hồi như dao cùn cạo vào mép kính. Mùi cồn công nghiệp bốc lên hăng nồng, xộc thẳng vào cuống họng, quện đặc với mùi ẩm mốc bốc ra từ những góc tường gác xép vừa trải qua ba mươi sáu tiếng đồng hồ bị gió bão số 5 quần thảo đến tơi tả. Vôi vữa ở góc trần rộp lên từng mảng, nước mưa rịn qua khe nứt cũ loang lổ thành những vệt nâu xám như da người chết đuối. Phía dưới sàn nhà, tiếng máy hàn từ tiệm sửa chữa điện cơ của ông Tám thỉnh thoảng lại rít lên chói gắt, kèm theo tiếng gõ búa đanh đinh chát chúa nện xuống đe sắt, rung bần bật qua lớp sàn gỗ ghép mỏng tang. Âm thanh ấy như một sự nhắc nhở tàn nhẫn và thường trực rằng cái thế giới mưu sinh trần trụi dưới kia chưa từng vận hành bằng những dòng mã nguồn sạch sẽ, những giao diện web hào nhoáng hay các giả định màu hồng về lòng trắc ẩn của cộng đồng.

Yến ngồi bên chiếc bàn gỗ ép đã bong tróc nham nhở một góc mép, để lộ lớp mùn cưa mục ruỗng bên trong. Đôi mắt cô trũng sâu, vằn lên những tia máu đỏ quạch vì ba đêm liền chỉ chợp mắt chập chờn khi tựa đầu vào mép bàn phím. Màn hình máy tính xách tay của cô đang mở song song hai cửa sổ đối chiếu.

Bên trái là thông báo quá hạn thanh toán kèm văn bản cảnh báo cắt dịch vụ của đại diện kinh doanh Trung tâm Viễn thông V-Telecom gửi đến hồi mười một giờ trưa hôm qua. Con số in đậm sắc nhọn như một vết cứa: tổng cước phí phát sinh trong đợt bão số 5 vừa qua chạm mốc 5.682.400 đồng. Hệ thống gửi tin nhắn SMS thương hiệu và cổng gọi thoại tự động khẩn cấp IVR đã kích hoạt liên tục trong các khung giờ cao điểm khi lũ tràn bờ kè. Sau khi trừ đi số dư trả trước còm cõi còn sót lại là 182.000 đồng, Thuỷ Kế phải nộp bổ sung đúng 5.500.400 đồng trước năm giờ chiều hôm nay. Kèm theo đó là dòng ghi chú in nghiêng lạnh lùng: *Quá thời hạn nêu trên, cổng kết nối API sẽ tự động tạm dừng phát lưu lượng; mọi yêu cầu gửi bản tin cảnh báo từ hệ thống quan trắc sẽ rơi vào trạng thái nghẽn hàng đợi.*

Bên phải màn hình là bảng kê ngân lưu thực tế của công ty do chính tay Yến lập, từng ô tính được tô màu xám xịt.

Khoản tiền 18.360.000 đồng mà Lương Đức Huy—đại diện quản lý rủi ro của chuỗi kho vận Đông Bờ—vừa ký lệnh duyệt giải ngân tạm ứng đợt hai từ tổng kho Cẩm Lệ sáng nay tưởng chừng như một chiếc phao cứu sinh, nhưng nó đã bị xé vụn ra từng mảnh ngay khi vừa đổ vào tài khoản ngân hàng. Tiền chưa kịp ấm chỗ thì các lệnh ủy nhiệm chi tự động và chuyển khoản khẩn cấp đã lập tức trừ sạch: chuyển trả thù lao bàn giao tài liệu kỹ thuật cho Duy 3.500.000 đồng; thanh toán hóa đơn máy chủ cơ sở dữ liệu chuỗi thời gian AWS tồn đọng từ tháng trước 8.400.000 đồng để tránh bị nhà cung cấp hạ băng thông; tạm ứng tiền mua vật tư đầu nối mạ vàng chuyên dụng và keo phủ bo mạch chịu nước cho xưởng Bền Mạch của Nam hết 2.000.000 đồng.

Số dư khả dụng hiển thị ở góc dưới bảng tính, sau tất cả những khoản phải chi bắt buộc để giữ cho hệ thống không bị đánh sập, vỏn vẹn chỉ còn lại 4.460.000 đồng.

Con số 4.460.000 đồng ấy thậm chí không đủ để thanh toán một tờ hóa đơn cước viễn thông cho một cơn bão duy nhất.

— Gạch số không đi là đúng rồi, — Yến lên tiếng, giọng cô khàn đặc sau chuỗi ngày thức trắng hít khói bụi và hơi ẩm. Cô giơ ngón tay trỏ chỉ thẳng vào cột thứ ba trên bảng mi-ca, nơi Thư vừa đặt nét bút đỏ. — Nhưng Thư đang ghi thiếu dòng của Khang. Mỗi lượt em nó xách thang dây, túi đồ nghề với đồng hồ vạn năng ra hiện trường sau bão, kiểm tra lại toàn bộ đoạn dây dẫn tín hiệu bị nhánh cây đè ở trạm S04 và S05 dọc đường gom Cẩm Lệ, phải tính đúng ba trăm năm mươi nghìn cho một ca bốn tiếng. Không thể tiếp tục ghi là ‘người nhà hỗ trợ’ rồi để trống tiền công được nữa. Cái thời kỳ lấy mồ hôi của người thân ra bù đắp cho lỗ hổng tài chính đã chấm dứt từ trận ngập ở tiệm giặt anh Bình rồi.

Thư không cãi lại gay gắt như những tuần trước. Đôi vai cô khẽ so lại dưới lớp áo sơ mi bạc màu. Cô siết chặt nắp bút lông, khớp ngón tay trắng bệch ra vì bóp mạnh. Thở hắt ra một hơi dài nghe nặng trĩu lồng ngực, cô cúi người xuống, tì đầu ngòi dạ đỏ lên mặt bảng, nắn nót ghi thêm một dòng:

*Khang – rà soát hiện trường sau bão: 350.000đ/lượt x 4 lượt = 1.400.000đ*.

Từng nét số hiện ra rõ ràng, sắc cạnh.

— Còn Nguyễn Tấn Phát? — Thư ngẩng lên, những sợi tóc mai bết chặt vào trán vì không khí ngột ngạt của buổi trưa oi ả. — Cậu kỹ thuật viên mới vào thử việc tuần trước ấy. Định tính thế nào?

— Hợp đồng thử việc hai tháng đã ghi trắng mực đen: ba trăm nghìn đồng cho một ca trực thường mười hai tiếng, bốn trăm năm mươi nghìn đồng cho ca trực bão cực đoan. — Yến lướt ngón tay trỏ trên bàn phím, gõ thêm công thức cộng dồn vào bảng tính Excel. — Cứ có áp thấp nhiệt đới hoặc lượng mưa đo được tại chỗ vượt ngưỡng ba mươi milimét một giờ là Phát phải có mặt ở gác xép này, ngồi vào vị trí giám sát màn hình, theo dõi từng xung nhịp tim gửi về từ các cảm biến siêu âm. Một tháng mùa mưa ở miền Trung trung bình có ít nhất tám ca đêm bình thường và ba ca trực bão kéo dài. Riêng nhân sự trực kỹ thuật tối thiểu đã ngốn bốn triệu năm trăm nghìn đồng mỗi tháng. Không có chuyện Duy vừa nhận lương Enigma Solutions vừa lén lút thức trắng đêm trực không công cho chúng ta vào ban đêm như hồi tháng Tám nữa. Duy đã rút hẳn về phía doanh nghiệp của anh ta, chúng ta phải tự trả tiền sòng phẳng cho sự tồn tại của chính mình.

Thư cắn chặt môi dưới đến mức bật máu tươi. Ngòi bút dạ đỏ trong tay cô lại lướt đi, vạch từng đường mực sắc nhọn, gằn từng nét như muốn đâm thủng mặt bảng nhựa.

Cột chi phí bắt đầu phình to ra một cách tàn nhẫn dưới từng nét mực của Thư: - Tiền thuê hạ tầng máy chủ đám mây, lưu trữ nhật ký truy vết và cơ sở dữ liệu chuỗi thời gian: 3.200.000 đồng/tháng. - Bản quyền khai thác nguồn cấp dữ liệu radar thời tiết tầm ngắn và hải văn chuyên dụng: 1.500.000 đồng/tháng. - Lương trực ca kỹ thuật viên giám sát hệ thống (Nguyễn Tấn Phát): 4.500.000 đồng/tháng. - Tiền công thợ bảo trì hiện trường (Phạm Minh Khang): bình quân 2.100.000 đồng/tháng (tính trên sáu lượt khảo sát định kỳ, căn chỉnh gá kẹp và xử lý sự cố đứt cáp). - Khấu hao thiết bị cảm biến, hộp bảo vệ chuẩn công nghiệp và phụ kiện chống ăn mòn từ xưởng Bền Mạch của Nam: 2.800.000 đồng/tháng. - Cước viễn thông nền (gói SIM IoT chuyên dụng duy trì kết nối 4G cho sáu trạm đo): 600.000 đồng/tháng.

Chưa tính đến cước tin nhắn SMS báo động và các cuộc gọi thoại tự động IVR khi có biến cố ngập lụt thực tế xảy ra, tổng chi phí vận hành cứng không thể cắt giảm của Thuỷ Kế đã chạm mốc 14.700.000 đồng mỗi tháng.

Và con số 14.700.000 đồng ấy chưa hề tính đến một đồng lương nào cho Yến, cũng chưa hề có một đồng trợ cấp nào cho Thư.

— Nhìn vào đây đi, Yến! — Thư quay phắt người lại, chĩa thẳng đuôi bút lông về phía bạn mình. Giọng cô run lên bần bật vì những ấm ức, thất vọng và nỗi sợ hãi tài chính dồn nén suốt bao tháng qua chực trào ra. — Hồi tháng Bảy, chúng ta đi chào hàng cụm dân cư và hộ kinh doanh An Khê bằng con số nào? Hai trăm nghìn một tháng cho một tiệm tạp hóa! Hai trăm nghìn! Chúng ta ngồi vẽ hươu vẽ vượn, tính giá vốn một trạm đo vỏn vẹn bốn triệu hai, tiền SIM hai trăm nghìn một quý, rồi tự tin đưa ra con số biên lợi nhuận gộp sáu mươi tám phần trăm. Khánh Linh bên Quỹ Hạt Mưa nhìn qua bản thuyết minh tài chính đó một cái là ném trả hồ sơ ngay vào mặt chúng ta. Người ta bảo thẳng thừng rằng chúng ta đang bóc lột sức lao động của người thân để làm đẹp sổ sách gọi vốn, rằng mô hình này là một thứ ảo tưởng vị kỷ! Giờ tính đủ công thợ cho thằng Khang, tính đúng lương trực đêm cho thằng Phát, tính đúng cước viễn thông nhà mạng nhân hệ số bão lũ, thì một tin nhắn SMS gửi đi đến tay bà con giữa đêm mưa không phải sáu trăm đồng nữa, mà đội lên hơn một nghìn hai trăm đồng!

Thư đập mạnh chiếc bút lông xuống mặt bàn gỗ. Chiếc bút nảy lên, lăn lông lốc rồi rơi xuống sàn nhà, vạch một vệt đỏ lòm lên mép tường vôi. Tiếng va đập khô khốc vang lên giữa căn phòng chật chội, át cả tiếng búa máy vọng lên từ xưởng cơ khí bên dưới.

— Nếu một cơ sở sản xuất nhỏ nhận mười tin nhắn cảnh báo phân tầng và năm cuộc gọi tự động nhắc nhở di dời trong một trận lụt, riêng tiền cước viễn thông đổ vào đầu họ đã là ba chục nghìn đồng. Cả tháng mưa ba trận bão là mất toi cả trăm nghìn tiền cước. Vậy cái gói hai trăm nghìn ngày trước chúng ta bán cái gì cho họ? Bán sự lừa dối à? Hay bán một đống ảo tưởng được bọc bằng vỏ bọc từ thiện?

— Ngày trước chúng ta chưa từng trả giá cho một sai số nào cả, — Yến nhìn thẳng vào mắt Thư. Ánh mắt cô không trốn tránh, không nao núng, giọng nói trầm xuống nhưng đanh thép lạ thường. — Cho nên chúng ta mới tưởng việc thức trắng đêm dán mắt vào màn hình là miễn phí. Chúng ta mới ngây thơ tưởng em trai mình đi leo cột điện kiểm tra dây nối giữa trời sấm sét mưa gió là chuyện đương nhiên của tình thân. Và chúng ta tưởng hạ tầng viễn thông sẽ mở rộng cửa chào đón mình chỉ vì cái mác ‘dự án cảnh báo vì cộng đồng’. Cơn bão số 5 vừa rồi đã dạy cho chúng ta một bài học bằng máu và nước mắt: cái gì trên đời này không được trả bằng tiền sòng phẳng thì sẽ bị đòi lại bằng sự kiệt quệ, bằng tai nạn, hoặc bằng sự sụp đổ danh dự.

Yến đứng dậy khỏi chiếc ghế xoay ọp ẹp. Tiếng pít-tông hơi rỉ sét kêu cọt kẹt dưới sức nặng của cô. Cô bước chậm rãi đến cạnh tấm bảng trắng, với tay lấy chiếc giẻ lau bảng đã mòn xơ xác.

Không một chút do dự, Yến đưa tay dứt khoát xóa sạch hai dòng chữ nằm ở góc dưới cùng của bảng: *Gói phản ứng nhanh tại chỗ* và *Hỗ trợ kê dọn hiện trường*.

Vệt mực đỏ nhòe nhoẹt ra dưới lớp vải bố thô ráp, bụi phấn dạ bay mù mịt trong không khí oi nồm rồi biến mất hoàn toàn, để lại một khoảng xám nhờ nhờ loang lổ trên nền mi-ca.

— Yến làm cái gì thế? — Thư cau mày, giọng nghẹn lại, hai tay cô nắm chặt mép bàn. — Gói phản ứng nhanh đó là thứ duy nhất khiến mấy cơ sở sản xuất nhỏ, xưởng mộc, xưởng cán tôn chịu ngồi xuống nghe mình nói chuyện suốt đợt vừa rồi đấy! Họ không cần những cái biểu đồ dâng nước uốn lượn ngoằn ngoèo của Yến, họ cũng chẳng hiểu API hay chuỗi thời gian là cái giống gì! Họ chỉ cần lúc nước bắt đầu tràn qua bậu cửa tiệm thì có người bên mình chạy xe máy tới phụ một tay vần cái mô-tơ, kích cái máy cắt tôn lên cao khỏi mực nước! Bỏ cái đó đi thì lấy gì mà bán cho họ?

— Thuỷ Kế không phải đội cứu hộ cứu nạn dân sự, và càng không phải công ty cửu vạn bốc vác, — Yến lạnh lùng ngắt lời, từng âm tiết nhả ra dứt khoát như chặt sắt. — Một lượt Khang chạy xe máy vượt qua vùng ngập từ Thanh Khê sang An Khê mất bao nhiêu thời gian? Nước ngập ngang ống xả xe máy, đường ngập lút bánh, nếu xe chết máy giữa đường gom ngập sâu thì ai đền xe cho nó? Ai chịu trách nhiệm pháp lý và bảo hiểm tai nạn cho Khang hay cho Phát nếu các em bị rò điện từ cột đèn chiếu sáng hoặc sụp chân xuống hố ga mất nắp giữa dòng nước xiết? Khi chị ký cam kết nỗ lực tối đa với Đông Bờ, chị chỉ cam kết dữ liệu cảm biến được đo đạc chính xác, truyền dẫn đúng hạn và cảnh báo trung thực. Chúng ta bán thông tin và thời gian phản ứng, chúng ta không thể và không bao giờ được phép bán thứ sức lao động cơ bắp trực tiếp mà mình không sở hữu, không có chuyên môn bảo hộ và không thể bảo đảm an toàn tính mạng.

Yến nhặt chiếc bút lông đen nằm trên khay nhựa, tháo nắp bằng một tiếng “tách” dứt khoát. Cô giơ tay, viết nắn nót từng dòng mới lên khoảng trống vừa xóa, phân chia cấu trúc sản phẩm thành ba gói chuẩn hóa với các ranh giới dịch vụ rõ ràng:

*1. Gói Tích hợp Cảnh báo Nội bộ (Dành riêng cho doanh nghiệp logistics & kho bãi quy mô lớn):* - Cung cấp luồng dữ liệu API thô và chỉ số mực nước thời gian thực tại các trạm đo lưu vực liên quan. - Tích hợp trực tiếp vào hệ thống quản trị kho WMS, kích hoạt chuông báo động ba pha tại thực địa và tổng đài gọi thoại khẩn cấp IVR tự động đến danh sách nhân sự điều hành. - Đơn giá: 12.000.000 đồng/tháng/cơ sở (hợp đồng cam kết tối thiểu 6 tháng).

*2. Gói Khảo sát Cao độ & Kịch bản Ứng phó (Dành cho cơ sở sản xuất & kho tầm trung):* - Trắc địa cốt nền vi địa hình bằng máy thủy bình, xác định chính xác cao trình tuyệt đối của các điểm nhạy cảm ngập lụt (chân máy gia công, kệ hàng tầng một, tủ điện tổng). - Xây dựng ma trận ngưỡng phản ứng theo ba cấp độ tương ứng với lượng mưa nội đô và triều cường hạ lưu. - Phí khảo sát và thiết lập kịch bản ban đầu: 4.500.000 đồng (thu một lần duy nhất). - Phí duy trì cảnh báo SMS phân tầng và cuộc gọi thoại tự động: 650.000 đồng/tháng.

*3. Cổng Tin tức Xác minh Cộng đồng:* - Hiển thị bản đồ nguy cơ ngập lụt công khai dưới dạng vùng xám ẩn danh, cập nhật trễ 15 phút so với thời gian thực, phục vụ người dân hoàn toàn miễn phí. - Hướng dẫn phòng chống, cập nhật số điện thoại cứu hộ địa phương và chuyển tiếp bản tin chính thức từ cơ quan khí tượng thủy văn. - Tuyệt đối không thu phí người dân; chi phí máy chủ và băng thông công cộng được trích từ doanh thu của hai gói thương mại bên trên.

Thư đứng chôn chân nhìn ba gói dịch vụ hiển thị bằng mực đen sắc lạnh trên bảng. Đôi vai cô từ từ chùng xuống, toàn bộ sự phản kháng dường như bị rút cạn. Cô đưa hai bàn tay thô ráp xoa mạnh lên mặt, thở ra một hơi dài đầy mệt mỏi và cay đắng:

— Khảo sát bốn triệu rưỡi... duy trì sáu trăm rưỡi nghìn một tháng... Yến có hiểu thực tế buôn bán ở cái đất này không? Yến có biết sáu trăm rưỡi nghìn là bằng tiền lời bán cả tấn bột mì hay năm chục két nước ngọt của một tiệm tạp hóa không? Trong đợt bão số 5 vừa rồi, mười cơ sở dùng thử quanh cụm An Khê và ven đường gom Cẩm Lệ đều khen nức nở hệ thống của mình chạy chuẩn xác từng phút. Nhờ tin nhắn báo kênh Phú Lộc bắt đầu dâng ngược vào lúc hai giờ sáng mà họ kịp kê bao cát chắn cửa, vần được hàng chục bao đường, bao gạo lên cao, không bị ướt một hạt nào. Nhưng đó là lúc họ đang được dùng thử miễn phí! Giờ tôi cầm cái bảng giá này đi gõ cửa từng nhà để thu tiền, người ta sẽ coi tôi như quân hút máu, người ta sẽ đuổi tôi ra khỏi cửa ngay từ câu chào đầu tiên!

— Nếu họ xua tay đuổi đi, thì điều đó chỉ chứng minh một sự thật duy nhất: mô hình kỹ thuật của chúng ta chưa phù hợp với khả năng chi trả của họ, — Yến đáp, giọng cô bình thản đến mức tàn nhẫn, nhưng không hề có chút trốn tránh hay run rẩy. — Hoặc giá trị tài sản thực tế có nguy cơ bị ngập của họ chưa đủ lớn để họ xem chi phí phòng ngừa rủi ro là một khoản đầu tư bắt buộc cho sự tồn tại. Chúng ta thà chấp nhận nghe họ từ chối thẳng thừng ngay bây giờ, còn hơn là nhận của họ hai trăm nghìn đồng bố thí rồi đến lúc bão lớn ập tới, chúng ta không có tiền thanh toán cước viễn thông, hệ thống nghẽn mạng không gửi nổi một tin nhắn cảnh báo, để rồi người ta trắng tay và quay lại nguyền rủa chúng ta là lũ lừa đảo thiện nguyện.

Yến quay lại bàn, cầm lấy tập hồ sơ báo giá in sẵn trên giấy A4 kẹp trong chiếc bìa da màu xanh dương đậm. Chiếc máy in phun cũ kỹ vừa chạy hết công suất, mép giấy vẫn còn vương mùi mực in ẩm ướt. Cô đặt tập hồ sơ vào tay Thư.

— Thư đi gặp đủ mười cơ sở dùng thử đó đi. Cầm bảng giá này, nói rõ từng dòng, từng chữ: bốn triệu rưỡi tiền khảo sát là tiền công thợ cầm máy thủy bình lội bùn, lội cống trắc địa cốt nền; sáu trăm rưỡi nghìn hàng tháng là chi phí duy trì máy chủ, khấu hao cảm biến và cước viễn thông trả cho nhà mạng. Tuyệt đối không giảm giá tình thương. Không hứa hẹn sẽ tới kê kích đồ đạc giùm lúc nửa đêm. Cứ để họ nhìn thẳng vào con số thật của cuộc chơi này.

Thư siết chặt tập hồ sơ trong tay. Lớp bìa da mát lạnh cọ vào lòng bàn tay ướt mồ hôi của cô. Cô nhìn sâu vào mắt Yến một lúc lâu, như muốn tìm kiếm một chút dao động hay nhượng bộ, nhưng trong đôi mắt trũng sâu của người bạn đồng sáng lập chỉ có sự kiên định lạnh lùng.

Không nói thêm một lời nào, Thư khẽ gật đầu, xoay người bước nhanh xuống những bậc cầu thang gỗ ọp ẹp.

***

Buổi chiều muộn buông xuống thành phố một cách nặng nề và ẩm ướt.

Gió từ phía vịnh Đà Nẵng bắt đầu thổi ngược vào sâu trong các con ngõ của quận Thanh Khê, mang theo hơi muối mằn mặn hòa lẫn với mùi xú uế nồng nặc từ những vũng nước tù đọng sau bão chưa kịp rút hết ở các khu đất trống ven đường gom Cẩm Lệ. Mặt trời lặn sau những rặng mây xám xịt như chì, rải lên các mái tôn rỉ sét một thứ ánh sáng nhờ nhợt, ảm đạm.

Yến ngồi một mình trên căn gác xép chật chội. Cô không bật đèn tuýp, chỉ để luồng sáng xanh phát ra từ màn hình máy tính soi rọi gương mặt hốc hác của mình. Từng dòng nhật ký hệ thống màu xanh lục vẫn đều đặn cuộn chảy trên màn hình dòng lệnh, báo cáo trạng thái hoạt động của sáu trạm quan trắc rải rác từ thượng lưu sông Yên về đến kênh Phú Lộc.

Phía đối diện, Nguyễn Tấn Phát ngồi ngay ngắn bên chiếc bàn con, đôi tai nghe chụp kín tai để lọc bớt tiếng ồn của máy hàn bên dưới. Cậu kỹ thuật viên trẻ tuổi cặm cụi ghi chép các thông số trễ mạng và tỷ lệ mất gói tin của trạm S04 vào cuốn sổ tay bìa cứng. Phát làm việc với sự tập trung cao độ, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình phân quyền và xử lý sự cố mà Yến đã thiết lập: mất tín hiệu quá sáu mươi giây lập tức bật cờ cảnh báo màu xám; độ lệch cảm biến siêu âm vượt quá năm phần trăm trong ba chu kỳ liên tiếp phải kích hoạt quy trình kiểm tra chéo bằng camera giám sát; tuyệt đối không chần chừ, không suy đoán cảm tính.

Tiếng bước chân nặng nề, lê thê dẫm lên các bậc thang gỗ kéo Yến thoát khỏi dòng suy nghĩ miên man.

Cánh cửa gỗ ép cọt kẹt mở ra. Thư bước vào phòng.

Chiếc áo sơ mi công sở của cô đã lấm lem những vệt bùn đất khô cong ở hai bên gấu áo, một bên tà áo bị móc rách một đường nhỏ gần vạt. Chiếc túi xách da nặng trĩu được cô đặt phịch xuống mặt bàn gỗ, làm chiếc cốc thủy tinh nảy lên tanh tách. Khuôn mặt Thư lộ rõ vẻ bơ phờ, kiệt sức sau một buổi chiều lội ngược xuôi qua những đoạn đường còn sình lầy; đôi môi cô khô ráp, bong tróc từng mảng da non.

Yến đứng dậy, với lấy bình thủy rót một cốc nước lọc đầy đặt trước mặt bạn:

— Uống miếng nước cho lại sức đã. Thế nào rồi?

Thư đón lấy chiếc cốc, run run nâng lên miệng uống một hơi cạn sạch nửa cốc. Tiếng nước trôi ực ực qua cuống họng khô cháy. Cô đặt mạnh chiếc ly xuống bàn tạo nên một tiếng “cộp” khô khốc, rồi thọc tay vào túi xách, rút ra mười tập hồ sơ báo giá. Những tập giấy A4 ban sáng còn phẳng phiu nay đã bị mở ra, gập lại nhiều lần, mép giấy quăn queo, nhăn nhúm.

— Đúng y như những gì tôi đã lường trước, — Thư bật cười, một nụ cười cay đắng, khóe mắt giật giật từng cơn vì mệt mỏi và ức chế. — Bảy trên mười cơ sở từ chối thẳng thừng. Không một chút đắn đo, không một lời kỳ kèo mặc cả. Người ta trả hồ sơ lại ngay khi nhìn thấy con số ở trang đầu tiên.

Thư rút từng tập hồ sơ đặt lên bàn gỗ như người ta chia những quân bài xấu trong một canh bạc đã cầm chắc phần thua:

— Chỗ đầu tiên: Tiệm tạp hóa bà Lành ngay sát mép cống hở An Khê. Bà ấy vừa nhìn thấy con số sáu trăm rưỡi nghìn mỗi tháng, rồi liếc sang dòng phí khảo sát địa hình ban đầu bốn triệu rưỡi, bà ấy đập tay lên đùi cười ré lên. Bà ấy bảo: ‘Con Thư ơi, đợt bão số 5 vừa rồi tao công nhận tụi mày báo tin chuẩn xác thiệt, tao với mấy đứa cháu kịp kê chục bao đường lên cao, không bị ướt hạt nào. Nhưng một năm cả cái xứ này ngập dữ lắm được hai, ba trận bão lớn. Mày bắt tao tháng nào cũng phải nộp sáu trăm rưỡi nghìn, bằng đúng tiền tao đóng tiền điện chạy ba cái tủ kem cả tháng trời của cái tiệm này! Mùa nắng ráo tháng Giêng, tháng Hai, đường khô rang bụi bốc mù mịt, tao cũng phải móc túi trả tiền cho cái máy đo của tụi mày à? Thôi, tao dẹp! Tao để sáu trăm rưỡi nghìn đó mua chục bao cát chèn cửa với mua mấy tấm bạt che hàng còn chắc ăn hơn gấp vạn lần!’

Thư dừng lại để thở dốc, lồng ngực phập phồng dưới lớp áo sờn cũ. Cô lật tiếp tập hồ sơ thứ hai và thứ ba, ném trượt trên mặt bàn:

— Chỗ thứ hai và thứ ba: Xưởng cán tôn và xưởng gia công cơ khí ở ngã ba An Khê. Hai ông chủ xưởng ngồi bấm móng tay nghe tôi giải thích xong thì lắc đầu nguầy nguậy. Họ bảo bão lũ là chuyện của ông trời, năm nào xui xẻo nước tràn vô xưởng sâu quá thì công nhân nghỉ làm hai ngày, xúm lại lau dầu mỡ, sấy lại mô-tơ máy cắt, tiền công nhật công nhân đằng nào cũng phải trả, không phát sinh thêm chi phí cố định nào cả. Bỏ ra bốn triệu rưỡi thuê mình vác máy thủy bình đi đo trắc địa cao độ làm cái gì, trong khi mắt thường của họ nhìn ra ngõ cũng biết nước ngập đến bắp chân thì sàn xưởng ngập đến mắt cá? Bốn cơ sở nhỏ còn lại—hai quán cơm bình dân, một tiệm giặt sấy nhỏ ở nhánh đường gom ngoài và một kho chứa đồ nhựa gia dụng—cũng y như vậy. Họ bảo kinh doanh cắc củm từng đồng tiền lẻ, gom góp cả tháng trời đóng tiền mặt bằng còn méo mặt, không ai dám gánh thêm một khoản chi phí cố định hàng tháng cho một thứ rủi ro mà cả năm chỉ xuất hiện đôi ba bận.

Căn gác xép chìm vào một khoảng lặng nặng nề như chì.

Tiếng ngòi bút của Phát ở góc bàn khẽ khựng lại. Cậu kỹ thuật viên trẻ liếc mắt nhìn hai người phụ nữ đang đứng đối diện nhau bên bàn làm việc, cảm nhận rõ bầu không khí căng thẳng nghẹt thở, rồi lại khẽ cúi đầu, cẩn thận gõ tiếp từng dòng nhật ký vào máy tính. Dưới sàn nhà, tiệm cơ khí của ông Tám đã tắt máy hàn, chỉ còn lại tiếng quạt thông gió công nghiệp quay ù ù đều đặn.

— Còn ba cơ sở kia? — Yến lên tiếng, giọng cô vẫn giữ được sự bình thản đến kỳ lạ. Không có vẻ gì là ngạc nhiên, và tuyệt nhiên không có một tia thất vọng nào lộ ra trên nét mặt.

Thư thở hắt ra một hơi dài, ngón tay cô lướt qua xấp giấy, rút ba tập hồ sơ còn lại đẩy trượt về phía Yến:

— Ba chỗ chịu đặt bút ký. Thứ nhất là kho hàng bao bì đóng gói Nam Trung ở cụm công nghiệp Hòa Cầm. Đợt áp thấp tháng trước kết hợp xả lũ hồ chứa, nước dâng ngược từ cống thoát nước làm ngập lút sàn kho của họ, cuốn trôi và làm hỏng toàn bộ nửa lô màng co bọc hàng nhập khẩu, thiệt hại thực tế kiểm kê hơn tám mươi triệu đồng. Giám đốc kho của họ nhìn bảng giá xong không thèm mặc cả một câu, ký ngay gói số hai: đồng ý thanh toán bốn triệu rưỡi tiền khảo sát trắc địa toàn bộ cao độ sàn kho và ký hợp đồng duy trì dịch vụ cảnh báo sáu trăm rưỡi nghìn một tháng trong vòng trọn một năm.

Thư rút tập hồ sơ thứ hai, lật mở trang cuối có con dấu tròn đỏ chót:

— Chỗ thứ hai là xưởng sản xuất khung nhôm kính Đại Phát nằm sát đường gom Cẩm Lệ. Xưởng đó có hai dàn máy cắt CNC tự động nhập khẩu đặt cố định trên bệ bê tông sát mặt đất, mỗi cái máy trị giá tiền tỷ, bo mạch điều khiển nằm sát đáy khung máy. Họ sợ chết khiếp cái cảnh nước dội ngược từ cống nhánh như đợt bão số 5 vừa rồi. Họ ký gói số hai, thanh toán trước tiền khảo sát và cước dịch vụ sáu tháng bằng tiền mặt ngay tại chỗ. Tiền cọc tôi để trong phong bì đây.

Thư dừng lại một nhịp dài, ánh mắt cô dừng lại trên tập hồ sơ thứ ba với một vẻ mặt phức tạp—nửa kinh ngạc, nửa thán phục:

— Còn chỗ thứ ba... là chi nhánh phân phối thực phẩm đông lạnh miền Trung của công ty Minh Hòa. Họ thuê một cụm kho lạnh bảo quản thủy hải sản trị giá hơn sáu tỷ đồng nằm ngay vùng rốn trũng Miếu Bông. Họ không thèm ngó ngàng tới gói số hai. Họ bảo mấy cái tin nhắn SMS gửi cho bảo vệ kho là vô tích sự. Họ yêu cầu nâng cấp thẳng lên gói số một: chấp nhận trả mười hai triệu đồng mỗi tháng để chúng ta mở cổng API, tích hợp cảnh báo ngập lụt theo thời gian thực thẳng vào hệ thống quản lý điều vận đội xe tải đông lạnh của họ, kích hoạt quy trình điều xe rút hàng khẩn cấp trước bốn tiếng khi mực nước chạm ngưỡng báo động hai. Đúng y như mô hình chúng ta đang triển khai cho Đông Bờ.

Mười khách hàng dùng thử. Bảy người quay lưng dứt khoát, ba người đặt bút ký kết hợp đồng.

Tỷ lệ chuyển đổi đạt đúng ba mươi phần trăm.

Đó là một tỷ lệ sàng lọc nghiệt ngã, phũ phàng đến mức tàn nhẫn, nhưng nó phản ánh chính xác quy luật nghiệt ngã của thị trường mưu sinh: chỉ những doanh nghiệp có quy mô tài sản gặp rủi ro vượt xa chi phí phòng ngừa, và có chuỗi vận hành không thể chấp nhận sự gián đoạn dù chỉ trong vài giờ đồng hồ, mới thực sự sẵn sàng chi trả tiền tươi thóc thật cho một hệ thống an toàn có kiểm định kỹ thuật.

— Bảy cơ sở từ chối, — Thư nhìn Yến, ánh mắt cô chùng xuống, thoáng qua một nét xót xa không giấu giếm. — Yến thực sự không thấy tiếc sao? Nếu chiều nay mình chịu nhượng bộ, hạ giá xuống một nửa, chấp nhận cắt giảm bớt tiêu chuẩn trực đêm của Phát, gom họ lại thành một nhóm dùng gói giá rẻ không cam kết kỹ thuật...

— Tiếc chứ, sao lại không tiếc? — Yến ngắt lời bạn, giọng cô trầm xuống nhưng từng lời nói ra đều đanh thép như đá tảng. — Nhưng hạ giá để làm gì hả Thư? Để rồi chúng ta lại không có đủ tiền duy trì hệ thống chạy đúng chuẩn kỹ thuật? Hạ giá đồng nghĩa với việc Phát không có tiền trực đêm, Khang không có tiền công đi kiểm tra dây cáp, và chúng ta lại phải giở lại mấy trò ma mãnh như cài bộ nhớ đệm giữ số liệu cũ để che giấu các điểm mù truyền thông tin như ở An Khê hồi tháng trước sao? Thư muốn lặp lại thảm kịch ở tiệm giặt của anh Bình một lần nữa à? Thư muốn chúng ta lại phải đứng nhìn người ta khóc ròng bên đống tài sản cháy đen chỉ vì một tin nhắn báo chậm mười lăm phút sao?

Thư khẽ rùng mình. Cô im bặt, không thốt thêm được lời nào.

Ký ức kinh hoàng về cái đêm mưa gió mịt mù lội nước ngập ngang đùi, đứng chết trân nghe tiếng khóc nấc nghẹn ngào của người đàn ông thợ giặt bên bốn khối mô-tơ máy giặt công nghiệp cháy đen thui bốc mùi khét lẹt vẫn còn là một vết sẹo nhức nhối, bỏng rát trong tâm trí cô. Đó là cái giá đắt nhất mà họ từng phải trả cho sự thỏa hiệp nửa vời.

Đúng lúc đó, tiếng bô xe máy nổ giòn giã dưới con ngõ cụt cắt đứt bầu không khí ngột ngạt. Tiếng gạt chân chống sắt cạo mạnh xuống nền bê tông, rồi tiếng bước chân thình thịch vội vã chạy lên các bậc thang gỗ.

Cánh cửa gác xép bật mở. Phạm Minh Khang bước vào phòng.

Cậu thanh niên mặc bộ quần áo bảo hộ lao động màu xanh công nhân đã bạc phếch ở hai bên vai, hai ống quần xắn cao quá đầu gối để lộ đôi ủng cao su màu đen còn dính đầy đất cát và bùn non ngả màu xám xịt. Trên vai Khang là chiếc túi đồ nghề thợ điện bằng vải bạt nặng trĩu, phát ra những tiếng lách cách kim loại của kìm bấm cos, mỏ lết, đồng hồ vạn năng và những cuộn băng keo cách điện chuyên dụng. Gương mặt Khang sạm đen vì nắng gió miền Trung, hai gò má đỏ ửng vì mệt mỏi, nhưng đôi mắt cậu vẫn sáng quắc và tràn đầy năng lượng thô mộc của một người lao động quen dầm mưa dãi nắng.

— Chị Hai! — Khang cởi phăng chiếc mũ bảo hiểm bảo hộ, giơ mu bàn tay quẹt ngang trán lau đi lớp mồ hôi đang chảy ròng ròng xuống cằm. — Em vừa rà soát xong toàn bộ tuyến cáp tín hiệu từ trạm S04 đến trạm S05 dọc đường gom Cẩm Lệ về đây. Mấy cành cây xoan đào bị gió bão quật gãy hôm trước rơi đè trúng đường dây, làm xước toạc một đoạn vỏ bọc chống nhiễu gần cống hộp Miếu Bông. Em đã trèo lên luồn lại ống ruột gà nhựa PVC chống chuột gặm, bấm lại hai đầu giắc nối tín hiệu mạ vàng và bơm keo silicon chịu nước bọc kín mít rồi. Em dùng đồng hồ đo điện trở cách điện đạt chuẩn trên một trăm Mega-ohm, cắm máy đo thử nghiệm tín hiệu thông suốt trăm phần trăm, không rớt một gói tin nào nữa!

Yến mỉm cười, một nụ cười hiếm hoi xuất hiện trên gương mặt mệt mỏi của cô suốt nhiều ngày qua. Cô đứng dậy, kéo chiếc ghế gỗ mộc lại gần quạt gió:

— Khang ngồi xuống uống miếng nước chè nguội cho mát đã. Vất vả cho em rồi.

Khang ngồi phịch xuống ghế, thở phào một tiếng nhẹ nhõm. Cậu với lấy ca nước chè xanh trên bàn, tu một hơi dài ừng ực đến cạn đáy, rồi thò tay vào túi áo bảo hộ, rút ra tờ biên bản nghiệm thu kỹ thuật hiện trường có chữ ký xác nhận và con dấu mộc vuông của tổ trưởng bảo vệ tổng kho Đông Bờ:

— Việc hiện trường coi như xong xuôi êm đẹp rồi đó chị Hai. Chiều nay em ghé qua đây cốt là để nhận tiền công mấy bữa bão giờ, mai em phải chạy xuống cửa hàng kim khí dưới đường Trường Chinh đóng tiền trả góp cho bộ máy khoan bê tông với đồng hồ đo dòng điện. Tới hạn đóng một triệu hai trăm nghìn rồi, chậm một ngày là tụi nhân viên tài chính nó gọi điện nhắc nợ rát cả tai, mệt mỏi lắm.

Yến không nói gì, chỉ khẽ gật đầu. Cô quay người bước lại bàn làm việc, mở ngăn kéo nhỏ có khóa sắt, lấy ra một chiếc phong bì giấy xi-măng đã được chuẩn bị cẩn thận từ sáng sớm.

Yến rút ra một xấp tiền polyme mới cứng ráp tay. Dưới ánh sáng của ngọn đèn màn hình, cô cẩn thận đếm từng tờ năm trăm nghìn, hai trăm nghìn và một trăm nghìn, đặt ngay ngắn từng tờ lên mặt bàn trước mặt em trai mình:

— Tiền công của em trong đợt bão số 5 vừa rồi: bốn ca rà soát hiện trường sau bão, trèo cột kiểm tra gá kẹp và xử lý sự cố đứt cáp, mỗi ca ba trăm năm mươi nghìn đồng theo đúng đơn giá kỹ thuật, tổng cộng là một triệu bốn trăm nghìn đồng. Chị cộng thêm ba trăm nghìn đồng tiền xăng xe đi lại trong mưa gió và tiền vật tư phụ kiện ống ruột gà, keo bọc đầu nối mà em đã tự bỏ tiền túi ra mua ở tiệm kim khí sáng nay. Tổng cộng của em là một triệu bảy trăm nghìn đồng chẵn. Em đếm lại cho kỹ đi.

Khang sững sờ. Cậu nhìn chằm chằm vào xấp tiền nằm ngay ngắn trên mặt bàn gỗ ép bong tróc, rồi ngước mắt lên nhìn chị gái mình. Nụ cười tếu táo, bông lơn thường ngày trên gương mặt cậu bỗng chốc chùng xuống, thay vào đó là một vẻ ngạc nhiên sâu sắc xen lẫn sự xúc động vụng về của một người đàn ông trẻ tuổi chưa quen với sự sòng phẳng rạch ròi từ người thân.

— Chị Hai... tính tiền sòng phẳng dữ vậy? — Khang đưa những ngón tay thô ráp, chai sần và còn dính đầy dầu mỡ đen khẽ miết lên mép những tờ tiền mới. Cậu ngập ngừng gãi đầu: — Mấy bữa trước thấy công ty kẹt tiền trả hóa đơn máy chủ với tiền cước viễn thông dữ quá, em tưởng đợt này chị lại bảo ghi sổ nợ nội bộ như hồi tháng Bảy chứ. Em tính phụ chị một tay cho qua đợt bão này rồi tính sau cũng được mà...

— Không có ghi sổ nợ gì ở đây hết, — Yến nghiêm giọng, ánh mắt cô nhìn thẳng vào em trai mình, nghiêm khắc nhưng ẩn chứa một sự ấm áp chở che vô bờ bến. — Công việc là công việc, gia đình là gia đình. Em bỏ sức lao động, bỏ thời gian, và quan trọng nhất là em phải đánh đổi cả sự an toàn của bản thân để leo trèo kiểm tra thiết bị giữa trời mưa gió, đường ngập nước tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ điện giật chết người. Công ty Thuỷ Kế sử dụng dịch vụ kỹ thuật của em thì công ty bắt buộc phải thanh toán đúng theo giá trị thị trường. Từ nay về sau, toàn bộ công việc bảo trì hiện trường giữa Thuỷ Kế với em đều phải ký biên bản nghiệm thu và thanh toán theo đúng đơn giá này. Không có chuyện nhờ vả tình cảm gia đình, không có chuyện làm giúp không công, và tuyệt đối không để mẹ ở nhà phải cắn rơm cắn cỏ lo lắng chuyện tiền nong của em nữa.

Khang cầm xấp tiền lên. Cậu cẩn thận đếm lại từng tờ một cách chậm rãi, tỉ mỉ, rồi gấp đôi lại, nhét sâu vào ngăn túi có khóa kéo bên trong chiếc áo bảo hộ lao động. Cậu đứng thẳng dậy, nhìn Yến với một ánh mắt chững chạc, kiên định hiếm thấy:

— Em hiểu rồi, em ủng hộ chị Hai. Nói thật lòng với chị, làm cho chị gái mà cứ phải nhận tiền theo kiểu du di tình cảm, bữa có bữa không, em vừa thấy ngại mà vừa thấy trong bụng không được thoải mái. Cứ sòng phẳng tiền công thợ thuyền như thế này, em xách đồ nghề ra hiện trường làm việc có trách nhiệm hơn hẳn. Thiết bị hư chỗ nào em sửa dứt điểm chỗ đó, làm sai quy chuẩn kỹ thuật thì chị cứ phạt tiền công của em thẳng tay, không ai phải nợ ai một đồng ân huệ nào hết. Mà chị Hai đưa cái giá công thợ này vào bảng chi phí để đi đàm phán hợp đồng với mấy chủ kho bãi là chuẩn xác một trăm phần trăm đấy. Cánh thợ điện lạnh, thợ cơ khí ngoài này có tay nghề đàng hoàng không một ai chịu xách xe chạy ra đường giữa đêm mưa bão ngập lụt để làm việc với mức giá ba cọc ba đồng đâu. Cái gì nguy hiểm thì phải trả đúng giá của nó.

Khang vác lại chiếc túi đồ nghề nặng trịch lên vai, chỉnh lại quai đeo:

— Thôi, em chạy xe về nhà với mẹ đây. Chiều nay mẹ nhận sửa gấp một lô áo vest xuất khẩu cho mối quen ngoài chợ Cồn, em ghé qua phụ mẹ khiêng cái máy may công nghiệp qua góc nhà chỗ có ánh đèn sáng cho mẹ đỡ mỏi mắt. Chị Hai với chị Thư ở lại làm việc tiếp đi nhé!

Tiếng bước chân chắc nịch của Khang nện đều đặn xuống từng bậc cầu thang gỗ, tiếng xích xe máy lách cách dắt ra ngõ, rồi tiếng động cơ nổ giòn tan xa dần, mất hút vào dòng xe cộ hối hả của buổi chiều tan tầm trên đường Điện Biên Phủ.

Căn phòng gác xép trở lại với sự tĩnh lặng quen thuộc.

Bóng tối lam lũ của buổi hoàng hôn đã nuốt trọn khung cửa sổ nhỏ nhìn ra con ngõ hẹp. Yến với tay bật công tắc đèn tuýp trên trần nhà. Ánh sáng trắng lạnh lẽo bừng lên, chiếu rọi rực rỡ vào tấm bảng mi-ca trắng và làm nổi bật những nét mực đỏ, mực đen sắc cạnh.

Yến quay lại bàn làm việc, kéo ghế ngồi sát lại cạnh Thư. Đôi mắt mệt mỏi của hai người phụ nữ chạm nhau, không còn sự căng thẳng hay giằng co của buổi sáng, mà là sự đồng thuận trầm tĩnh của những người vừa cùng nhau bước qua một lằn ranh sinh tử.

Yến mở một trang tính hoàn toàn mới trên phần mềm Excel, đặt tên tệp tin bằng những ký tự không dấu ngắn gọn: `Ke_hoach_van_hanh_thu_hep_Q4.xlsx`.

— Nào, bây giờ chúng ta ngồi lại chốt phương án sống còn cho Thuỷ Kế trong quý bốn, — Yến nói, giọng điềm tĩnh, chắc chắn và dứt khoát. — Không mơ mộng viển vông, không vẽ biểu đồ tăng trưởng hình gậy khúc côn cầu, và tuyệt đối không tính cua trong lỗ nữa. Chúng ta nhìn thẳng vào dòng tiền thực tế.

Thư khẽ gật đầu, cầm chiếc bút bi trên tay, mở cuốn sổ công tác ra sẵn sàng ghi chép từng con số.

— Hiện tại, danh mục khách hàng doanh nghiệp trả tiền định kỳ thực tế của Thuỷ Kế chính thức bao gồm ba đơn vị: 1. Tổng kho Cẩm Lệ của chuỗi kho vận Đông Bờ: 12.000.000 đồng/tháng (đây là mức phí đã trừ chiết khấu triển khai giai đoạn đầu, được duy trì ổn định theo phụ lục hợp đồng dịch vụ đã ký). 2. Chi nhánh kho lạnh bảo quản thực phẩm đông lạnh Minh Hòa tại Miếu Bông: 12.000.000 đồng/tháng (họ sử dụng gói số một, tích hợp API thời gian thực trực tiếp vào hệ thống điều vận vận tải). 3. Kho bao bì đóng gói Nam Trung tại cụm công nghiệp Hòa Cầm và xưởng nhôm kính Đại Phát tại đường gom Cẩm Lệ: mỗi cơ sở đóng 650.000 đồng/tháng theo gói số hai, tổng cộng là 1.300.000 đồng/tháng.

Yến gõ phím Enter, ô tính tự động nhảy ra kết quả tổng cộng: Tổng doanh thu định kỳ hàng tháng (MRR) của chúng ta đạt mức: 25.300.000 đồng.

Bên cạnh đó, nguồn thu một lần phát sinh ngay trong tuần này từ phí dịch vụ khảo sát trắc địa cốt nền vi địa hình của hai cơ sở sử dụng gói số hai là chín triệu đồng chẵn.

— Trừ đi tổng chi phí vận hành cứng không thể cắt giảm mà chúng ta vừa tính toán chi li trên bảng trắng là mười bốn triệu bảy trăm nghìn đồng mỗi tháng, — Thư nhanh thoăn thoắt bấm máy tính cầm tay, ánh mắt cô sáng lên một tia hy vọng chân thực sau chuỗi ngày tăm tối. — Chúng ta còn dư ra một khoản thặng dư vận hành ròng là mười triệu sáu trăm nghìn đồng mỗi tháng!

— Chưa hết đâu, Thư, — Yến khẽ gõ ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ, kéo sự hưng phấn của Thư trở về với kỷ luật tài chính nghiêm ngặt. — Chúng ta phải trừ ngay khoản hoa hồng phát triển thương mại hai mươi lăm phần trăm trên doanh thu thuần cho Thư theo đúng điều khoản trong Thỏa thuận đồng sáng lập mà hai đứa mình đã ký hồi đầu năm. Ba hợp đồng dịch vụ mới này do chính Thư lội bùn đi đàm phán mang về, Thư phải được nhận phần thù lao xứng đáng của mình một cách sòng phẳng để trang trải tiền thuê nhà trọ, tiền xăng xe và sinh hoạt phí hàng ngày. Không có chuyện người sáng lập phải nhịn ăn đi làm thêm môi giới gạch men ngoài giờ để nuôi công ty nữa. Bản thân Thư cũng là một mắt xích lao động phải được định giá bằng tiền.

Thư cắn chặt môi, khẽ gật đầu. Sống mũi cô cay xè, một giọt nước mắt lăn vội qua gò má gầy guộc rồi rơi xuống trang sổ tay. Trong ánh mắt cô, sự nhẹ nhõm chân thành đã thay thế cho nỗi hoang mang tột cùng suốt những tuần qua.

— Và nguyên tắc vận hành thứ hai, — Yến nhìn thẳng vào mắt Thư, giọng cô trở nên đanh lại, lạnh lùng và dứt khoát như một mệnh lệnh thép. — Chúng ta bắt buộc phải thiết lập một lằn ranh đỏ bất khả xâm phạm về mặt tài chính: Ngưỡng dự phòng tiền mặt tối thiểu tương đương ba tháng vận hành sống còn. Toàn bộ phần thặng dư ngân lưu sau khi trả lương trực ca cho Phát, trả tiền công bảo trì cho Khang, thanh toán hóa đơn hạ tầng máy chủ AWS và cước viễn thông cho V-Telecom sẽ bị khóa chặt vào một tài khoản ngân hàng dự phòng sinh tồn riêng biệt. Ngưỡng an toàn tối thiểu đó được ấn định là bốn mươi lăm triệu đồng. Chừng nào số dư khả dụng trong tài khoản dự phòng của công ty chưa chạm tới và duy trì liên tục trên con số bốn mươi lăm triệu đồng, cả chị và Thư tuyệt đối không được phép rút thù lao điều hành cá nhân vượt quá mức sinh hoạt tối thiểu một triệu rưỡi mỗi tháng. Không có ngoại lệ cho bất kỳ ai.

— Tôi hoàn toàn đồng ý, — Thư đáp dứt khoát, không một chút ngập ngừng. — Nhưng còn nguyên tắc thứ ba thì sao?

— Tuyệt đối không bao giờ được phép chậm lương nhân viên hay nợ tiền công thợ hiện trường để lấy vốn xoay vòng kinh doanh, — Yến gằn từng từ một, giọng nói chậm rãi, rõ ràng và vang vọng khắp căn gác xép. — Đúng ngày mùng năm hàng tháng là hạn chót chuyển khoản tiền lương cho Phát và tiền công bảo trì cho Khang. Dù những khách hàng lớn như Đông Bờ có chậm trễ giải ngân vì lý do kiểm toán nội bộ, đối soát hóa đơn hay bất kỳ thủ tục hành chính nhiêu khê nào của doanh nghiệp lớn, chúng ta cũng bắt buộc phải trích quỹ dự phòng sinh tồn ra để thanh toán đầy đủ cho người lao động trực tiếp trước tiên. Thuỷ Kế của chúng ta có thể phải thu hẹp quy mô xuống mức tối thiểu, chúng ta có thể chỉ phục vụ ba khách hàng doanh nghiệp thay vì ba mươi khách hàng cộng đồng như tham vọng ban đầu, nhưng bất kỳ ai làm việc cho chúng ta đều phải được đối xử một cách tử tế, đàng hoàng và sòng phẳng.

Yến đứng dậy, cầm lấy chiếc bút lông đen bước chậm rãi lại gần tấm bảng trắng.

Cô đưa tay gạch bỏ hoàn toàn những con số dự toán tăng trưởng màu mè, những mũi tên chỉ số kỳ vọng phi thực tế của các kế hoạch mở rộng thị trường vội vã từng được vẽ ra trước đây. Ở góc dưới cùng bên phải của bảng dòng tiền, ngay tại vị trí từng ghi những dòng ghi chú tạm bợ, mập mờ về nhân sự tình nguyện và sự hỗ trợ không công của người thân trong gia đình, Yến nắn nót viết lên hai dòng chữ đậm nét:

*Chi phí giờ công kỹ thuật trực ca: 300.000đ – 450.000đ/ca trực.* *Chi phí công thợ khảo sát hiện trường: 350.000đ/buổi.*

Ánh đèn tuýp trên trần nhà rọi thẳng vào mặt bảng mi-ca trắng lóa.

Những dòng chữ mực đen hiện lên ngay ngắn, sắc gọn, không có sự mập mờ né tránh, không có những lời hứa hẹn sáo rỗng vượt quá sức chịu đựng của con người.

Mười khách hàng dùng thử ban đầu giờ đây chỉ còn lại ba người đặt bút ký tiếp hợp đồng thương mại, nhưng trên bảng dòng tiền của Thuỷ Kế, lần đầu tiên trong suốt lịch sử tồn tại đầy chông gai của mình, không còn bất kỳ dòng nào ghi công lao động bằng con số không.