Sổ Tiền Mặt

Những con số màu đỏ in trên tờ sao kê ngân hàng trải dài trên mặt bàn gỗ xù xì, phản ánh chân thực cái giá của đợt thu hồi hàng vừa qua.

Mặt bàn làm việc ghép tạm từ mấy tấm ván ép coppha cũ kỹ bám đầy bụi xơ bã mía vàng đục. Ngọn đèn tuýp huỳnh quang một mét hai treo lơ lửng trên trần xưởng Tân Kiên chập chờn phát ra những tiếng vo ve trầm đục của cuộn chấn lưu rỉ sét, hắt thứ ánh sáng xanh xao, lạnh ngắt lên những hàng mục chi chít dấu trừ. Cột ghi nợ của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Mộc Nhiên kéo dài như một vệt thương tích chưa kịp cầm máu: tiền hoàn trả toàn bộ giá trị lô năm nghìn sản phẩm thử nghiệm cho chuỗi cà phê Nắng Sớm; tiền bồi thường nguyên liệu si-rô nhập khẩu và sữa tươi thanh trùng bị chua hỏng chạm trần ba mươi triệu đồng theo đúng biên bản xử lý sự cố tại hiện trường; tiền cước xe tải phát sinh khi kéo lô hàng lỗi từ năm chi nhánh sầm uất ở quận Một và quận Ba quay ngược về bãi phế phẩm ẩm thấp ven bờ kênh; rồi cả khoản tiền cọc nguyên liệu bã mía dầm mưa bị thối rữa phải đền bù cho bên vận tải đường bộ.

Phương ngồi đối diện với Nhiên, một tay cầm cây bút dạ quang màu cam gõ nhịp liên hồi xuống mặt gỗ tạo nên những âm thanh khô khốc, tay kia miết phẳng nếp gấp của bản dự toán lưu chuyển tiền tệ mười hai tuần tới. Đôi mắt sắc sảo của cô thâm quầng sau hai đêm thức trắng rà soát từng hóa đơn bán lẻ và chứng từ kế toán nội bộ, nhưng ánh nhìn rực lên sự tính toán căng thẳng đến mức tàn nhẫn. Chiếc áo sơ mi lụa công sở vốn phẳng phiu nay đã nhàu nhĩ ở nếp khuỷu tay, vương vài hạt bụi sợi cellulose li ti bay ra từ dàn nghiền thô ngoài cửa xưởng.

“Đừng nhìn vào những con số đơn lẻ nữa, Nhiên. Nhìn vào đáy của cái giếng này đi.”

Phương xoay tờ giấy A4 sang hướng Nhiên, ngòi bút màu cam dí mạnh xuống mặt giấy, khoanh một vòng tròn thật đậm quanh con số nằm lẻ loi ở góc dưới cùng bên phải. Đầu bút miết rách mép giấy một vệt nhỏ.

“Tổng tiền mặt khả dụng tại tài khoản ngân hàng và két sắt văn phòng hiện tại còn đúng một trăm linh tư triệu hai trăm ngàn đồng. Đã trừ sạch các khoản bồi hoàn cho bên anh Khải.”

Phương lật tiếp sang trang thứ hai, nơi cô đã cẩn thận vạch ra hai cột Thu và Chi bằng phần mềm bảng tính, in sẵn thành ba bản bằng mực đen sắc lẻm cho ba người sáng lập:

“Trong ba mươi ngày tới, chúng ta có những khoản bắt buộc phải chi bằng tiền tươi thóc thật, không thể chây ì, không thể xin khất: mười lăm triệu tiền thuê mặt bằng xưởng Tân Kiên cho ông Bảy — sáng nay ông ấy đã đi xe máy qua tận đây nhắc khéo, hợp đồng ghi rõ trễ hạn quá năm ngày là ông ấy cho thợ hàn khóa xích cổng sắt; hóa đơn điện lực ba pha công nghiệp cho dàn máy dập và quạt thông gió tháng trước cộng với khoản phạt trễ hạn mười lăm phần trăm là mười chín triệu sáu trăm ngàn, bên điện lực Bình Chánh đã dán thông báo vàng ở trụ biến áp, nếu không nộp trước mười một giờ ba mươi phút trưa thứ Sáu tuần sau họ sẽ dập cầu dao trạm biến áp hạ thế; tiền công nhật cho bốn lao động địa phương và hai thợ phụ bốc vác là hai mươi tư triệu đồng; tiền vật tư tiêu hao, dầu thủy lực bôi trơn bổ sung cho bệ máy nứt và khoản nợ tiền sáp cám gạo tinh chế mua thiếu của phòng thí nghiệm trường Đại học Nam Thành là mười hai triệu rưỡi. Đó là tôi còn chưa tính khoản thanh toán dứt điểm đợt bã mía khô kế tiếp cho Hợp tác xã Tân Phú theo nguyên tắc tiền trao cháo múc tại trạm cân.”

Nhiên nhìn chằm chằm vào con số tổng chi phí cố định tối thiểu đang hiển thị trên giấy: hơn bảy mươi triệu đồng mỗi tháng. Con số ấy nằm trơ trọi, vô cảm, nhưng sức nặng của nó đủ sức bóp nghẹt lồng ngực cô.

“Nếu từ giờ đến cuối tháng chúng ta không phát sinh thêm một đồng doanh thu nào,” Phương hạ giọng xuống một tông, từng âm tiết nện xuống như búa gõ vào đe sắt, “với tốc độ đốt tiền này, Mộc Nhiên chỉ còn đủ hơi thở để duy trì đúng sáu tuần. Bốn mươi lăm ngày nữa. Hết sạch. Không còn một cắc để mua dầu bôi trơn chứ đừng nói tới chuyện khởi động lại quy trình sản xuất hay mua mẫu thử nghiệm.”

Trần Quốc Minh kéo chiếc ghế đẩu gỗ ngồi xuống bên cạnh Nhiên. Chiếc áo sơ mi bảo hộ màu xám tro của anh bết dính những vệt mỡ bò công nghiệp đen sì ở bả vai, mười đầu ngón tay còn vương muội than từ dàn sấy trở nhiệt vừa mới tháo dỡ lúc chập tối. Anh im lặng nhìn bảng dòng tiền của Phương, quai hàm bạnh ra, những đường cơ rắn rỏi bên gò má giật khẽ từng chặp. Hơi thở anh phả ra nồng nặc mùi dầu máy lẫn khói thuốc lào cháy dở ngoài hiên.

Căn phòng kiểm tra chất lượng kiêm văn phòng điều hành rộng vỏn vẹn mười lăm mét vuông bỗng chốc ngột ngạt đến nghẹt thở. Mùi ẩm mốc bốc lên từ đống cốc mẫu hỏng xếp chồng chất thành đụn ở góc tường quyện với mùi dầu nhớt thủy lực rỉ ra từ bệ xilanh của cỗ máy ba tấn rưỡi đang nằm bất động ngoài gian sản xuất. Ngoài sân, tiếng mưa rào rào dội xuống mái tôn thủng vài chỗ ở chái sau xưởng, từng giọt nước mưa màu đục ngầu nhỏ tí tách xuống một chiếc xô nhựa cũ kỹ đặt tạm bên lối đi lát gạch tàu vỡ nát.

Phương gấp mạnh nắp bút dạ quang lại thành một tiếng *tách* khô khốc. Cô ngả hẳn lưng ra sau thành chiếc ghế sắt rỉ sét, ánh mắt lướt nhanh qua khuôn mặt tái nhợt của Nhiên rồi dừng lại đầy chủ đích trên khuôn mặt phong trần, cương nghị của Minh:

“Chúng ta không thể tiếp tục vận hành theo kiểu một công ty có quỹ đầu tư mạo hiểm đỡ lưng được nữa. Chúng ta đang hấp hối. Để kéo dài thời gian sống sót từ sáu tuần lên ít nhất bốn tháng — quãng thời gian tối thiểu để tìm khách hàng mới, chào hàng cho các chuỗi ẩm thực bình dân hoặc sửa chữa lòng tin đã nứt toác với Nắng Sớm — tôi yêu cầu thực hiện ngay hai biện pháp cắt giảm khẩn cấp trong ngày mai.”

Nhiên ngẩng đầu lên, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên mép bàn: “Biện pháp gì?”

“Thứ nhất, chấm dứt hợp đồng thời vụ với hai lao động địa phương bốc xếp và sơ chế thô ngoài bãi phơi. Giữ lại hai người vận hành máy ép là đủ. Việc đảo bã mía trên bạt, dọn dẹp kho phế phẩm và khuân vác các bao nguyên liệu hai mươi lăm ký, ba người chúng ta cùng thằng Tùng thay nhau làm ca đêm. Cắt hai suất bốc vác này, mỗi tháng công ty giữ lại được mười hai triệu đồng tiền mặt.”

Phương ngừng lại một nhịp, hít một hơi sâu, nhìn thẳng vào mắt Minh trước khi tung ra đề xuất thứ hai mà cô biết chắc sẽ châm ngòi cho một vụ nổ:

“Thứ hai, tạm dừng mua bã mía khô loại một từ Hợp tác xã Tân Phú của ông Sáu Thành. Cái giá sáu trăm năm mươi đồng một ký kèm theo điều kiện thanh toán một trăm phần trăm tiền mặt ngay tại bàn cân đang bóp nghẹt thanh khoản của chúng ta. Tôi đã chủ động liên hệ được hai đầu mối thu gom phế phẩm từ các lò đường thủ công ở Củ Chi và mạn Trảng Bàng, Tây Ninh. Họ chấp nhận bán bã mía xô chưa phân loại với giá bốn trăm đồng một ký, cho gối đầu công nợ bốn mươi lăm ngày, chỉ cần đặt cọc trước ba mươi phần trăm giá trị đơn hàng. Khoản chênh lệch giá và việc hoãn trả nợ gốc này sẽ giúp chúng ta giải phóng ngay lập tức hơn ba mươi triệu đồng tiền mặt để đắp vào tiền điện và tiền xưởng cho ông Bảy.”

“Không bao giờ!”

Minh đập mạnh bàn tay thô ráp chai sạn xuống mặt bàn gỗ khiến tờ sao kê ngân hàng nảy tung lên không trung rồi rơi lệch sang một bên. Anh đứng bật dậy, chiếc ghế đẩu gỗ va vào vách tôn kêu leng keng chói tai. Đôi mắt anh quắc lên nhìn trừng trừng vào Phương, lồng ngực phập phồng sau lớp vải bảo hộ dính dầu vì cơn phẫn nộ bị dồn nén suốt nhiều ngày qua:

“Cô có hiểu mình đang nói cái quái gì không, Phương? Bãi phơi của ông Sáu Thành ở Tân Phú chúng ta đã phải mất hàng tháng trời ăn dầm nằm dề ở đó, dùng máy đo que sâu kiểm soát từng mét vuông bạt để độ ẩm luôn dưới mười lăm phần trăm, nhặt sạch từng mẩu dây nilon, rác hữu cơ và nấm mốc thì mới tạm giữ được chất lượng sợi cellulose đồng đều! Nguyên liệu trôi nổi từ các lò đường thủ công ngậm đầy mật rỉ dư thừa, acid axetic lên men chua loét và vi sinh vật yếm khí chưa hề qua xử lý nhiệt. Thứ rác rưởi đó đem nhồi vào cỗ máy ép ở nhiệt độ một trăm hai mươi độ C sẽ lập tức biến thành một thảm họa mùi chua gấp mười lần lô hàng vừa bị bên anh Khải tống trả về bãi rác!”

“Nhưng nó rẻ và nó cho nợ!” Phương cũng đứng phắt dậy, hai tay chống thẳng xuống mặt bàn, rướn người về phía Minh không chịu lùi một phân. Giọng cô gắt lên, the thé giữa tiếng mưa: “Anh Minh, mở to mắt ra mà nhìn số dư tài khoản đi! Một trăm linh tư triệu đồng! Anh định ôm mớ bã mía tinh khiết của anh để làm cái gì khi tuần sau điện lực xuống niêm phong đồng hồ ba pha? Anh định cho công nhân đứng đạp máy bằng chân để ép khay sinh học chắc?”

“Cắt hai người bốc vác thì ai phân loại bã? Ai kiểm tra độ ẩm từng bao nguyên liệu khi xe tải lùi vào đổ hàng xuống sàn?” Minh gằn giọng, từng sợi gân xanh nổi rõ cuồn cuộn trên cổ. “Thằng Tùng đã phải thức trắng ba đêm liền để canh cái giàn sấy bán tự động chắp vá ngoài kia. Giờ cô lại đòi ép thêm việc khuân vác, bốc dỡ hai mươi tấn vật liệu thô cho một kỹ sư kiểm soát chất lượng và người vận hành máy dập, tỷ lệ phế phẩm sẽ vọt từ ba mươi phần trăm lên năm mươi phần trăm ngay lập tức! Cái máy dập bốn trụ nứt bệ xilanh chưa dứt điểm được, nhiệt độ lòng khuôn trên dưới còn phải dùng súng hồng ngoại đo từng điểm một để bù nhiệt thủ công, giờ cô lại đòi nhồi thứ rác rưởi trôi nổi đó vào buồng ép. Đó không phải là bài toán tiết kiệm chi phí, đó là hành vi tự sát kỹ thuật! Là cố tình lừa dối thị trường một lần nữa!”

“Tôi không lừa dối ai cả! Tôi đang tìm cách để ba người chúng ta không phải dắt nhau ra tòa tuyên bố phá sản vào tháng sau!” Phương đanh thép đáp trả, ngực cô nghẹn lại vì ức chế tột cùng. “Sự hoàn hảo kỹ thuật của anh có đem ra nộp cho bên điện lực được không? Có trả được tiền thuê đất cho ông Bảy không? Cái thương hiệu 'Mộc Nhiên sống xanh, Mộc Nhiên tử tế' của anh sẽ biến mất khỏi bản đồ kinh doanh trước cả khi anh kịp tìm ra tiền để thay cái van xả áp thủy lực dột nát đó!”

Nhiên ngồi bất động giữa hai luồng sóng xung đột dữ dội.

Từng lời qua tiếng lại chan chát như những nhát búa nện thẳng vào màng nhĩ cô. Trong tâm trí Nhiên, hình ảnh cỗ máy ép bốn trụ sừng sững, xám xịt ngoài kia chập chờn đan xen với ký ức về cái buổi chiều cô bước chân ra khỏi tòa nhà kính lộng lẫy của tập đoàn đa quốc gia cũ. Khi ấy, cô đã mang theo một niềm tin ngây thơ đến mù quáng: chỉ cần nắm trong tay công thức vật liệu chuẩn xác từ sợi cellulose tự nhiên, chỉ cần giữ trọn vẹn sự trung thực khoa học và lòng nhiệt thành cống hiến cho môi trường, con đường khởi nghiệp tự khắc sẽ thênh thang mở ra. Cô đã từng xem thường những bảng tính chi phí chi li từng cắc của phòng tài chính, từng coi các điều khoản thanh toán gối đầu hay chiết khấu thương mại chỉ là những toan tính tầm thường làm chậm bước tiến của khoa học ứng dụng.

Nhưng lúc này, mùi dầu thủy lực khét lẹt quyện với hơi nước mốc meo từ xó xưởng như một gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào sự kiêu hãnh vô hình ấy.

Sự lãng mạn kỹ thuật không thể thanh toán được hóa đơn tiền điện công nghiệp. Niềm tin vào một tương lai không rác thải nhựa không thể tự biến thành những tờ tiền giấy có mệnh giá năm trăm ngàn đồng để phát lương công nhật vào mỗi buổi chiều thứ Bảy cho bà con bốc vác. Dòng tiền mặt không phải là một chỉ số trừu tượng trên các slide thuyết trình gọi vốn lấp lánh; nó là oxy, là hồng cầu chảy qua từng đường ống dẫn dầu, từng vòng quay bạc đạn, từng bữa cơm trưa đạm bạc nuốt vội của những con người đang gắn số phận mình vào cái xưởng Tân Kiên dột nát này. Nếu oxy cạn kiệt, mọi công thức polymer sinh học tối tân, mọi sáng chế đoạt giải thưởng sáng tạo trẻ cũng sẽ chết ngạt trên đống giấy vụn.

Và tàn nhẫn hơn cả, Nhiên biết mình đang giấu một quả bom nổ chậm ngay dưới chân: khoản vay bốn trăm triệu đồng thế chấp bằng chính cuốn sổ đỏ mảnh đất Long An của ba mẹ cô. Mỗi tháng, đúng ngày mười lăm, mười lăm triệu đồng tiền gốc và lãi ngân hàng vẫn đang âm thầm trích nợ tự động từ tài khoản cá nhân của cô. Nếu Mộc Nhiên sụp đổ sau sáu tuần nữa, không chỉ ước mơ của đời cô tan tành thành tro bụi, mà cả mảnh đất hương hỏa cha mẹ chắt chiu dành dụm cả đời dưỡng già cũng sẽ bị ngân hàng phát mãi xử lý nợ.

Nhiên run rẩy đặt hai bàn tay đan chặt vào nhau lên mặt bàn gỗ, hít một hơi thật sâu để nén chặt cơn hoảng loạn, cố giữ cho giọng mình không vỡ vụn:

“Dừng lại đi. Cả hai người.”

Tiếng cãi vã im bặt. Căn phòng rơi vào một khoảng lặng nặng nề, chỉ còn tiếng mưa dội ràn rạt trên mái tôn và tiếng thở dốc khó nhọc của Minh. Phương khoanh chặt hai tay trước ngực, quay mặt đi, nhìn trừng trừng ra khung cửa sổ lá sách bám đầy bụi xơ bã mía xám xịt.

Minh đứng lặng vài giây, nhìn xuống Nhiên. Khi bắt gặp ánh mắt trũng sâu, thâm quầng và mệt mỏi cùng cực của cô, ngọn lửa giận dữ trong mắt anh dần lụi tàn, thay vào đó là một vẻ xót xa, pha lẫn bất lực. Anh chậm rãi kéo chiếc ghế gỗ lại gần, ngồi xuống, đưa bàn tay dính đầy mỡ máy vuốt ngược mái tóc rối bù ướt đẫm mồ hôi.

Ngón tay Minh khẽ run lên khi anh chạm vào cạnh bàn. Một thoáng chốc, Nhiên nhận thấy ánh mắt anh lướt nhanh qua màn hình chiếc điện thoại cũ kỹ đang úp mặt trên bàn — nơi cô biết một tin nhắn nhắc nợ tiền vật tư gia đình từ quê nhà có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Minh đã dốc toàn bộ tiền tiết kiệm tích lũy sau nhiều năm làm kỹ sư cơ khí, thậm chí còn gánh một khoản nợ riêng để góp vốn vào cỗ máy dập thủy lực thanh lý này, tự đặt ra cho mình một giới hạn chịu lỗ vỏn vẹn sáu tháng. Anh cũng đang đứng ngay bên mép bờ vực, cũng phải chịu áp lực nghẹt thở không kém gì cô hay Phương.

Hít một hơi thật sâu mùi không khí ẩm ướt nồng nặc của xưởng, Minh lên tiếng, giọng trầm thấp nhưng dứt khoát đến bất ngờ:

“Chúng ta không thể hạ chuẩn nguyên liệu. Mua bã mía trôi nổi từ các lò đường thủ công là tự chôn sống mình lần thứ hai, khách hàng sẽ vĩnh viễn đóng cửa với cái tên Mộc Nhiên. Chúng ta cũng không thể đuổi hai lao động thời vụ. Họ là những người đã theo chúng ta từ ngày đầu tiên dọn dẹp cái xưởng hoang này, dầm mưa xúc từng xẻng bã mía mục nát để san phẳng nền. Nếu Mộc Nhiên đối xử với người lao động như rác rưởi chỉ để cắt giảm chi phí tức thời, thì cái gọi là 'giá trị bền vững' của chúng ta chỉ là một trò hề đạo đức giả không hơn không kém.”

Phương cười khẩy, giọng mỉa mai nhưng không giấu nổi sự chua chát đắng ngắt: “Nói hay lắm. Rất nhân văn, rất đạo đức. Vậy tiền ở đâu ra để trả cho sự cao thượng đó? Anh tự in ra tiền được chắc?”

“Tiền ở chính chúng ta.”

Minh ngước nhìn thẳng vào Phương, rồi quay sang nhìn Nhiên, từng từ nói ra chậm rãi và chắc nịch:

“Từ tháng này, tạm hoãn bảy mươi phần trăm mức lương sáng lập của cả ba người. Trong ba tháng tới.”

Không gian trong phòng như đông cứng lại thành đá. Phương giật thót người, đôi lông mày kẻ vẽ kỹ lưỡng nhíu chặt lại: “Anh điên rồi à? Lương sáng lập mỗi người có mười hai triệu một tháng để trang trải tiền thuê nhà và ăn uống tối thiểu ở cái đất Sài Gòn đắt đỏ này. Hoãn bảy mươi phần trăm tức là mỗi người chỉ còn cầm về đúng ba triệu sáu trăm ngàn đồng. Anh sống bằng cái gì với ba triệu sáu?”

“Tôi dọn đồ sang đây, ăn cơm xưởng, ngủ lại trên cái gác lửng ván ép này để trông máy ép và phụ Tùng canh mẻ sấy đêm. Không tốn tiền xăng xe đi lại, không tốn tiền phòng trọ.” Minh trả lời không chút do dự, ánh mắt kiên định đến mức khiến Phương phải lùi lại nửa bước. “Ba người chúng ta, mỗi tháng sẽ giữ lại được hơn hai mươi lăm triệu đồng tiền mặt ngay trong tài khoản công ty. Số tiền đó đủ để trả đủ từng đồng công nhật cho bốn người lao động địa phương và hai thợ phụ, không thiếu một cắc, không trễ một ngày. Và số tiền đó cộng với số dư còn lại sẽ giúp chúng ta tiếp tục thanh toán tiền tươi đúng hạn cho Hợp tác xã Tân Phú của ông Sáu Thành.”

Minh quay sang Nhiên, giọng anh chùng xuống nhưng rắn rỏi như thép nguội:

“Uy tín với ông Sáu Thành và bà con nông dân Tân Phú là tài sản duy nhất giúp chúng ta khác biệt với GreenMax. Thằng GreenMax có hàng chục tỷ tiền vốn để vung ra mua đứt cả bãi bã mía, nhưng nó giam nợ người ta bốn mươi lăm ngày, trừ đầu trừ đuôi bằng đủ thứ chế tài vô lý ép giá nông dân. Ông Sáu Thành chọn ký độc quyền cung cấp bã mía sạch cho chúng ta vì chúng ta cân đo minh bạch và chuyển tiền tươi ngay tại trạm cân. Nếu bây giờ vì khó khăn mà chúng ta bắt đầu khất nợ, gối đầu, chúng ta sẽ tự đánh mất đi bức tường bảo vệ cuối cùng của mình. Tôi chấp nhận ăn mì gói ba tháng. Nhiên, em quyết định đi.”

Nhiên cảm thấy lồng ngực mình thắt nghẹn lại. Một cảm giác cay xè đột ngột dâng lên khóe mắt, sống mũi cay buốt, nhưng cô chớp mắt thật nhanh để xua tan nó đi. Đây tuyệt đối không phải là lúc để ủy mị hay rơi nước mắt. Lời đề nghị của Minh không chỉ đơn thuần là một giải pháp tài chính thắt lưng buộc bụng; đó là một sự hy sinh trần trụi, một cam kết sống còn của người đồng đội sẵn sàng lột bỏ những quyền lợi cá nhân cuối cùng để bảo vệ sự liêm chính của dự án.

Nhiên nhìn sang Phương. Cô gái tài chính sắc sảo đang cắn chặt môi dưới đến mức bật máu. Những ngón tay thon dài sơn màu đỏ mận của Phương vô thức lần tìm vào chiếc túi xách hàng hiệu đắt tiền đặt bên cạnh mép ghế sắt, nơi Nhiên thoáng thấy một góc tập danh thiếp dập nổi bóng loáng của các giám đốc quỹ đầu tư mạo hiểm mà Phương từng thu thập tại các hội thảo khởi nghiệp quốc tế ở trung tâm thành phố. Phương cũng có lối thoát của riêng mình, cô có những mối quan hệ lấp lánh ngoài kia, có những lời mời chào về làm chuyên viên tài chính cho các tập đoàn lớn với mức lương ngàn đô. Nhưng bàn tay Phương khựng lại giữa chừng, không rút tập danh thiếp ra.

“Phương,” Nhiên cất lời, giọng cô bình tĩnh lạ thường, sự hoang mang ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một sự điềm tĩnh sắc lạnh, “cô nghĩ sao?”

Phương thở dài một hơi thật dài, buông thõng hai vai xuống như vừa trút bỏ một gánh nặng vô hình. Vẻ phòng thủ gay gắt trên gương mặt cô dịu đi, nhường chỗ cho một nét mệt mỏi nhưng chấp nhận thực tế:

“Ba triệu sáu chỉ vừa đủ tiền tôi trả lãi thẻ tín dụng và tiền xăng xe chạy đi chạy lại gặp đối tác. Nhưng… nếu hai người đã dám cược mạng sống của mình vào cái xưởng dột nát này như thế, tôi không thể là kẻ duy nhất đòi hưởng lương đầy đủ để trở thành gánh nặng. Tôi đồng ý tạm hoãn bảy mươi phần trăm lương sáng lập. Nhưng với một điều kiện tiên quyết.”

“Điều kiện gì?” Nhiên hỏi.

“Không bao giờ được phép để xảy ra tình trạng mù mờ dòng tiền như ba tuần vừa qua nữa,” Phương chỉ ngón tay sắc lẹm vào cuốn sổ tay kế toán đang mở toang trên bàn. “Chúng ta không thể vừa làm vừa cầu may, đợi đến khi tài khoản cạn sạch tiền mới lôi nhau ra cãi vã trong hoảng loạn. Chúng ta cần một kỷ luật thép về tài chính. Một kỷ luật không khoan nhượng.”

Nhiên gật đầu dứt khoát. Cô kéo cuốn sổ bìa cứng màu đen của mình ra giữa bàn, lật sang một trang giấy trắng tinh, cầm cây bút bi bấm nắn nót viết từng dòng chữ hoa đậm nét:

**QUY CHẾ QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN MỘC NHIÊN**

“Quy chế thứ nhất,” Nhiên vừa viết vừa đọc to từng chữ, giọng cô rành rọt, đanh thép vang vọng khắp căn phòng nhỏ. “Từ tuần này, cố định vào đúng tám giờ sáng mỗi thứ Hai, cả ba người sáng lập và kỹ sư trưởng Tùng bắt buộc phải có mặt tại bàn này để họp dòng tiền. Không có bất kỳ ngoại lệ nào, dù bận việc gia đình hay tiếp khách. Cuộc họp chỉ kéo dài đúng ba mươi phút, nội dung duy nhất: rà soát số dư tiền mặt thực tế tại tài khoản và két sắt, lập dự báo thu chi chi tiết đến từng ngàn đồng trong bảy ngày tiếp theo và cập nhật lại số tuần tồn tại khả dụng của công ty.”

Nhiên dừng lại một nhịp, ngẩng đầu nhìn thẳng vào Minh:

“Quy chế thứ hai: Thiết lập hạn mức tiền mặt khả dụng cho khối kỹ thuật. Mọi thử nghiệm công thức mới của Tùng, mọi chi phí gia công cơ khí, thay phốt, thay van hay linh kiện máy ép của anh Minh đều phải có bảng dự toán chi tiết trước và gắn chặt với hạn mức tiền mặt tồn quỹ được duyệt vào sáng thứ Hai. Dù giải pháp kỹ thuật có hay đến mấy, có đột phá đến đâu, nếu vượt quá hạn mức tiền mặt dự phòng khẩn cấp, bắt buộc phải dừng lại hoặc chia nhỏ tiến độ thử nghiệm.”

Sau đó, Nhiên xoay ngòi bút sang nhìn Phương:

“Quy chế thứ ba: Tương tự đối với khối thị trường. Mọi kế hoạch tiếp thị, chi phí đi lại, chi phí làm khuôn mẫu gửi khách hàng của Phương đều phải gắn liền với cam kết dòng tiền thu hồi thực tế. Tuyệt đối không chi tiền cho các hoạt động tiếp thị mơ hồ, các hội chợ phù phiếm không có khả năng tạo ra dòng tiền trong vòng ba mươi ngày. Phương có quyền phủ quyết bất kỳ khoản chi kỹ thuật nào vượt trần ngân quỹ đã thỏa thuận, và anh Minh có quyền phủ quyết bất kỳ cam kết tiến độ thương mại nào vượt quá năng lực thực tế của máy móc và con người tại xưởng.”

Nhiên đặt mạnh cây bút xuống mặt giấy, ngước nhìn hai người đồng đội:

“Chúng ta sống sót nhờ kỷ luật, hoặc sẽ chết vì sự tùy tiện. Ai đồng thuận thì ký tên vào đây.”

Minh là người đầu tiên vươn tay cầm lấy cây bút. Bàn tay thô ráp của anh giữ chặt thân bút, ký tên mình bằng một nét chữ vuông vức, gãy gọn và dứt khoát bên dưới dòng chữ của Nhiên. Phương đón lấy bút từ tay Minh, ánh mắt cô lướt qua ba điều khoản được viết ngắn gọn nhưng chặt chẽ như một bản quân lệnh, khóe môi khẽ giật giật rồi cô đặt bút ký một chữ ký uốn lượn sắc sảo quen thuộc.

Cuốn sổ tiền mặt được gập lại thành một tiếng *bộp* chắc nịch, nằm trang trọng ngay ngắn giữa tập sao kê ngân hàng đầy những con số màu đỏ.

Không khí trong phòng vẫn nồng nặc mùi ẩm mốc và dầu máy thủy lực, tiếng mưa ngoài hiên vẫn chưa ngớt dội xuống mái tôn xưởng, nhưng cái cảm giác ngột ngạt, hoảng loạn ban nãy đã hoàn toàn nhường chỗ cho một sự trầm tĩnh, lạnh lùng của những người lính đã biết rõ lượng đạn dược cuối cùng còn lại trong bao súng. Sáu tuần. Họ chỉ còn đúng bốn mươi hai ngày để chứng minh mô hình sản xuất bao bì tự hủy từ bã mía này có thể tự đứng vững trên đôi chân của chính nó, hoặc chấp nhận bị nghiền nát dưới bánh xe đào thải nghiệt ngã của thương trường.

Ngoài xưởng sản xuất, tiếng bước chân lẹp xẹp của Tùng vang lên vội vã trên nền xi măng ẩm ướt. Chàng kỹ sư trẻ bước vào phòng kiểm tra chất lượng, hai ống quần bảo hộ xắn cao quá gối bết dính nước mưa và bụi xơ mía. Trên hai bàn tay đeo găng vải cách nhiệt, Tùng nâng niu một chiếc khay vừa dập thử từ mẻ sấy cưỡng bức kéo dài đủ tám tiếng với hệ enzyme xúc tác mới.

Mặt khay mịn màng, mép viền được cắt gọt sắc nét, bề mặt ánh lên màu vàng nâu óng ả đồng nhất của sợi tự nhiên đã được xử lý kiềm hóa chuẩn xác.

“Chị Nhiên, anh Minh,” Tùng khẽ nói, cẩn thận đặt chiếc khay còn ấm nóng lên mặt bàn gỗ, giọng cậu có chút ngập ngừng nhưng ánh lên niềm hy vọng dè dặt, “mẫu đối chứng sấy đối lưu nhiệt độ thấp này không còn chút mùi chua nào khi rót nước sôi một trăm độ C vào thử nghiệm ngâm mười lăm phút. Khả năng chống thấm nước và dầu mỡ đều vượt ngưỡng tiêu chuẩn ban đầu. Nhưng em chưa dám ép mẻ lớn vì sợ tốn thêm tiền điện công nghiệp...”

Nhiên cúi xuống, đưa tay chạm vào bề mặt nhẵn mịn của chiếc khay, rồi ngước nhìn sang Minh và Phương. Minh gật đầu khích lệ với người thợ trẻ, bàn tay anh vỗ nhẹ lên vai Tùng. Còn Phương khẽ nhếch môi, ánh mắt sắc sảo nhìn vào chiếc khay rồi quay sang nhìn Nhiên:

“Sáng thứ Hai tuần sau chúng ta sẽ duyệt ngân sách tiền điện cho mẻ thử nghiệm một trăm chiếc đầu tiên. Giờ thì giữ thật chặt lấy mẫu đó, cất vào tủ sấy chống ẩm đi.”

Đúng lúc ấy, chiếc điện thoại thông minh đặt úp trên mặt bàn của Nhiên bỗng rung lên bần bật.

Tiếng motor rung rè rè ma sát với mặt gỗ ép thô ráp tạo nên âm thanh dồn dập, phá tan bầu không khí tĩnh lặng vừa được thiết lập. Màn hình điện thoại sáng bừng giữa ánh đèn tuýp mờ nhạt. Một thông báo email mới hiện lên từ ứng dụng hộp thư cá nhân, tên người gửi hiện rõ từng chữ không thể nhầm lẫn: *Phạm Đức Khải – Giám đốc Thu mua & Bền vững, Chuỗi Cà phê Nắng Sớm*.

Tim Nhiên hẫng đi một nhịp dữ dội. Lồng ngực cô như bị bóp nghẹt lại trong một giây. Cô vươn những ngón tay run rẩy trượt mở thanh khóa màn hình.

Minh và Phương đồng loạt nín thở, hai đôi mắt dán chặt vào từng biến chuyển nhỏ nhất trên cơ mặt của Nhiên.

Email không quá dài, giọng văn vẫn giữ đúng sự lạnh lùng, cẩn trọng và chuẩn mực khắt khe của một giám đốc thu mua cấp cao thuộc tập đoàn F&B hàng đầu:

*“Gửi Ban Giám đốc Công ty TNHH Mộc Nhiên,*

*Liên quan đến sự cố kỹ thuật của lô hàng thử nghiệm vừa qua và văn bản giải trình nguyên nhân gốc rễ cùng cam kết khắc phục quy trình sấy cưỡng bức nhiệt độ thấp từ phía quý công ty;*

*Sau khi cân nhắc báo cáo đánh giá nội bộ của bộ phận kiểm soát chất lượng, Chuỗi Cà phê Nắng Sớm đồng ý tiếp nhận mười bộ mẫu thử nghiệm mới được sản xuất theo đúng quy trình công nghệ cải tiến mà quý vị đã cam kết.*

*Yêu cầu kiểm định bổ sung: Toàn bộ mười bộ mẫu này sẽ được niêm phong và gửi thẳng tới Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Quatest 3) để thực hiện quy trình kiểm định độc lập về thôi nhiễm kim loại nặng, thôi nhiễm hóa chất độc hại và độ thôi mùi trong môi trường chất lỏng ở nhiệt độ một trăm độ C kéo dài bốn mươi lăm phút. Mọi chi phí kiểm định do Mộc Nhiên chi trả.*

*Nếu toàn bộ các chỉ số đạt chuẩn độc lập tại Trung tâm Ba và không phát sinh bất kỳ hiện tượng mùi lạ nào trong thử nghiệm thực tế với sữa nóng, Nắng Sớm sẵn sàng mở lại vòng đàm phán hợp đồng cung ứng định kỳ theo quý với Mộc Nhiên.*

*Đề nghị phản hồi lịch bàn giao mẫu trước mười bảy giờ ngày mai.*

*Trân trọng,* *Phạm Đức Khải.”*

Ánh sáng trắng xanh từ màn hình điện thoại rọi thẳng vào mắt Nhiên. Bên ngoài, cơn mưa dông đầu mùa ở Tân Kiên vẫn đang quất từng đợt ràn rạt xuống mái tôn xưởng, nhưng trong căn phòng nhỏ bốc mùi dầu máy, một tia sáng sinh tồn mong manh vừa ló rạng qua khe cửa hẹp.