Lô Hàng Có Mùi

Cú đập liên hồi của chiếc quạt trần ba cánh rỉ sét trên trần tôn không xua nổi khối không khí oi bức, đặc quánh mùi dầu máy và ẩm mốc sau cơn mưa đầu mùa. Chiếc bàn sắt gấp thô kệch đặt sát góc xưởng Tân Kiên rung lên bần bật mỗi khi một chiếc xe tải chở xà bần nặng nề nghiến qua con hẻm đất bên ngoài. Trên mâm cơm bằng nhôm trầy xước, đĩa cá nục kho dưa chua nguội ngắt đóng một váng mỡ vàng xỉn bên cạnh bát canh rau ngót nấu suông đã vơi quá nửa.

Nhiên vừa và vội miếng cơm khô khốc vào miệng thì chiếc điện thoại cục gạch hiệu Nokia cũ mèm đặt cạnh chồng tài liệu kỹ thuật phát ra chuỗi âm thanh réo rắt gay gắt. Màn hình đơn sắc ố vàng nhấp nháy dòng tên: *Phạm Đức Khải - Nắng Sớm*.

Nhiên vội vàng đặt đôi đũa tre xuống, nuốt vội ngụm cơm còn nghẹn ngang cổ họng rồi bấm nút nhận cuộc gọi, tiện tay bật luôn loa ngoài.

“Alo, em nghe đây anh Khải...”

“Nhiên, cô đang ở đâu?” Giọng Khải vang lên qua màng loa rè đặc, không có lấy một thanh âm mở đầu thông thường, lạnh băng và sắc lẹm như một lưỡi dao cạo vừa rút khỏi vỏ.

Bên cạnh Nhiên, Minh đang và dở bát cơm cũng khựng lại. Đôi đũa của anh dừng lơ lửng giữa không trung. Ánh mắt Minh lập tức khóa chặt vào chiếc điện thoại.

“Em đang ở xưởng Tân Kiên kiểm tra mẻ dập tiếp theo, có chuyện gì phát sinh vậy anh?” Nhiên cố giữ cho thanh âm của mình thật bình thản, nhưng lồng ngực cô bỗng dưng thắt lại. Một linh cảm chẳng lành chạy dọc sống lưng, buốt lạnh.

“Có chuyện gì à?” Khải cười nhạt một tiếng qua điện thoại, một tiếng cười khô khốc chứa đầy sự tức giận bị dồn nén đến cực điểm. Tiếng ồn ào của tiếng máy pha cà phê, tiếng thìa muỗng va vào ly thủy tinh và tiếng xì xào của khách hàng dội qua ống nghe, chứng tỏ anh ta đang đứng ngay tại một cửa hàng. “Tôi đang đứng ở chi nhánh số một trên đường Lê Lợi. Đúng mười lăm phút trước, hai vị khách quen gọi hai ly latte nóng mang đi. Vừa bưng ly ra khỏi quầy, họ quay ngoắt lại ném thẳng cả hai chiếc ly vào thùng rác ngay trước mặt nhân viên pha chế của tôi. Họ nói cái cốc của các người bốc mùi như rác ủ chua ngoài bãi phế liệu, làm hỏng toàn bộ hương vị của cà phê sữa nóng!”

Nhiên chết sững. Đôi đũa tre trên mép bàn vô thức tuột khỏi những ngón tay cô, rơi *cạch* xuống mặt sắt tây hoen gỉ, lăn lông lốc rồi rơi xuống nền xi măng bám đầy bụi xơ mía.

“Mùi... mùi chua ư anh?” Cổ họng Nhiên nghẹn đắng, từng chữ thốt ra khó nhọc như phải rặn từng hơi.

“Không chỉ một mình Lê Lợi!” Giọng Khải bốc hỏa, gằn từng âm tiết qua màng loa rè. “Cửa hàng bên Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Pasteur vừa đồng loạt gọi điện về cho tôi. Khách hàng uống tại chỗ dùng khay bã mía ba ngăn của các người đựng bánh sừng bò nóng cũng phàn nàn khay bốc lên mùi ngai ngái nồng nặc khi đáy khay tiếp xúc với hơi nóng của bánh vừa nướng. Khách nước ngoài họ đòi trả tiền, họ nghi ngờ chúng tôi dùng bao bì tái chế từ rác thải công nghiệp không qua kiểm định an toàn vệ sinh! Tôi cho cô đúng bốn mươi phút. Nếu trước một giờ ba mươi chiều cô không có mặt ở chi nhánh Lê Lợi để tận mắt chứng kiến và giải quyết, tôi sẽ lập tức ký lệnh thu hồi toàn bộ số cốc và khay của Mộc Nhiên tại cả năm cửa hàng, thay toàn bộ bằng cốc giấy tráng nhựa PE của nhà cung ứng cũ!”

“Anh Khải, xin anh bình tĩnh, mười lăm phút nữa chúng em...”

*Cụp.*

Đầu dây bên kia dập máy tàn nhẫn, dứt khoát. Tiếng tút dài vô hồn vang lên lặp đi lặp lại trong gian phòng ngập mùi dầu máy và cơm nguội.

Nhiên ngồi bất động, đôi mắt mở to nhìn chăm tròng trọc vào màn hình điện thoại đã tắt ngấm. Mồ hôi lạnh rịn ra ướt đẫm trán, chảy dọc thái dương rồi rơi xuống mu bàn tay. Những ngón tay cô bắt đầu run rẩy một cách mất kiểm soát.

“Đứng dậy!” Tiếng Minh gằn lên, dứt khoát và sắc bén. Anh buông mạnh bát cơm xuống bàn, chiếc bát sứt góc nảy lên kêu một tiếng chát chúa. Minh với tay giật chiếc áo khoác gió bạc màu treo trên thanh sắt xà gồ, mắt nhìn xoáy vào Nhiên: “Đi xe máy của tôi. Tầm trưa này xe tải chở vật liệu xây dựng bắt đầu dồn về ngã tư Bình Điền, đi taxi hay xe công nghệ là chôn chân trên quốc lộ. Đi hai bánh mới luồn lách kịp!”

Nhiên như bừng tỉnh khỏi cơn mê sảng. Cô bật dậy nhanh đến mức chiếc ghế nhựa màu xanh phía sau lộn nhào ra nền xi măng. Không kịp nhặt đôi đũa rơi, không kịp lau vệt mồ hôi đang chảy ròng ròng trên má, Nhiên vơ lấy chiếc túi vải dù đựng sổ tay kỹ thuật rồi lao theo bóng lưng vạm vỡ của Minh.

Chiếc xe máy số cũ kỹ của Minh gầm rú man dại khi anh đạp cần khởi động. Bánh xe cày tung lớp bùn đất nhão nhoẹt trước cổng xưởng ở cụm tiểu thủ công nghiệp Tân Kiên, phóng bạt mạng qua những vũng nước mưa đục ngầu còn đọng lại trên con đường đất lồi lõm chi chít ổ gà.

Gió trưa thốc vào mặt Nhiên rát bỏng, mang theo hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt đường nhựa quốc lộ cùng khói đen khét lẹt của những đoàn xe ben rầm rập nối đuôi nhau. Ngồi sau lưng Minh, hai tay Nhiên bấu chặt vào mép yên xe rách nát, toàn thân cứng đờ như một khối tượng đá.

Trong tâm trí cô lúc này, từng thước phim của ba tuần lễ địa ngục vừa qua quay cuồng, gào thét như một cơn lốc xoáy. Ba tuần lễ sinh tử để thực hiện đơn hàng đầu tiên cho chuỗi Nắng Sớm — một cánh cửa thiên đường mà cô ngỡ như đã chạm được bằng mồ hôi và nước mắt của cả xưởng. Mười bảy ngày đầu tiên, họ vật lộn trong tuyệt vọng với cỗ máy ép thủy lực ba tấn rưỡi mua thanh lý từ một xưởng gạch men phá sản. Bệ xilanh bị nứt vi thể, dầu thủy lực rò rỉ ròng rã khiến áp lực ép liên tục tụt dốc, tỷ lệ phế phẩm nứt viền và cong vênh có những ngày vọt lên tới ba mươi phần trăm.

Rồi đến biến cố ngày thứ mười bảy: chiếc xe tải mui bạt chở mười tấn bã mía thô từ Hợp tác xã Tân Phú của chú Sáu Thành trên đường về Sài Gòn thì bị gãy cầu xe, nằm phơi mình dầm dề dưới cơn mưa rào xối xả suốt nửa ngày trời ở đường tránh Cai Lậy. Khi xe cập bến xưởng Tân Kiên, những bao tải bã mía phía dưới đáy thùng đã sũng nước. Tùng cắm que đo kim loại sâu vào lõi bao, con số hiện lên màn hình điện tử đỏ quạch: hai mươi mốt phẩy năm phần trăm độ ẩm. Trong khi đó, tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt để đưa vào phối trộn bột sáp cám gạo và tinh bột biến tính bắt buộc độ ẩm tuyệt đối không được vượt quá mười hai phần trăm.

Để kịp thời hạn bàn giao năm nghìn bộ sản phẩm cho lễ ra mắt chiến dịch “Sống Xanh Cùng Nắng Sớm”, cả xưởng bốn con người đã không ngủ trọn vẹn một giấc nào suốt bảy mươi hai giờ đồng hồ. Họ thay phiên nhau túc trực bên giàn sấy tạm bợ, bốc từng xẻng bã mía rải ra sàn, canh từng nhịp dập của khuôn kim loại. Khi những chiếc cốc và khay thành phẩm đầu tiên rời khỏi lòng khuôn dập tổ ong ở nhiệt độ một trăm hai mươi độ C, mang màu nâu nhạt mịn màng như hạt dẻ, mép cắt sắc sảo, không một vết rạn, Nhiên đã bật khóc vì ngỡ mình đã vượt qua cửa ải nghiệt ngã nhất. Họ đã đổ nước lạnh vào thử nghiệm, ngâm suốt bốn tiếng đồng hồ, thành cốc vẫn trơ lì, không rò rỉ, không biến dạng.

Nhưng họ đã quên mất một điều cốt tử của vật liệu nhiệt động học: nước sôi và hơi nóng mang một sức mạnh tàn phá hoàn toàn khác biệt. Thực tế nghiệt ngã của sản xuất công nghiệp không bao giờ dung tha cho bất kỳ sự đốt cháy giai đoạn nào, dù là nhỏ nhất.

Chiếc xe máy của Minh lách qua hai chiếc xe buýt số một đang nhả khói đen kịt trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, bẻ lái gấp vào đường Pasteur rồi trờ tới góc ngã tư Lê Lợi. Đồng hồ trên mặt xe điểm đúng một giờ hai mươi phút chiều.

Cửa hàng số một của Nắng Sớm tọa lạc ở vị trí đắc địa nhất khu trung tâm, mặt tiền ốp kính cường lực sáng loáng, bên trong là không gian nội thất phong cách tối giản mang tông màu gỗ sồi ấm áp.

Minh quẳng chiếc xe máy trên vỉa hè, thậm chí không buồn rút chìa khóa. Nhiên đẩy cánh cửa kính dày cộp, luồng hơi lạnh từ hệ thống điều hòa trung tâm phả thẳng vào gương mặt nhễ nhại mồ hôi của cô. Thế nhưng, sự mát lạnh ấy không làm dịu đi bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở đang bao trùm lấy không gian quán. Tiếng nhạc jazz êm dịu thường ngày dường như bị đè bẹp bởi sự im lặng đầy căng thẳng. Ở vài dãy bàn gỗ sát vách kính, một số khách hàng trẻ tuổi đang chụm đầu thì thầm to nhỏ, mắt liên tục hướng về phía quầy bar với vẻ tò mò pha lẫn khó chịu.

Phía sau quầy pha chế mặt đá hoa cương đen bóng, Khải đang đứng đó. Anh mặc chiếc sơ mi trắng ủi phẳng phiu, hai tay chống chặt xuống mặt đá, gương mặt thanh tú lộ rõ những đường gân xanh giần giật nơi thái dương.

Thấy Nhiên và Minh bước vào trong bộ dạng lếch thếch, gấu quần bám đầy những vệt bùn khô màu xám xịt của vùng ven Tân Kiên, ánh mắt Khải không hề có một tia thương hại hay thông cảm. Anh không nói một lời chào hỏi, chỉ lạnh lùng hất cằm về phía chiếc cốc bã mía ba trăm năm mươi mililit mang logo Mộc Nhiên dập chìm đang đặt trơ trọi giữa quầy.

Bên trong chiếc cốc, phần cà phê sữa vừa được barista pha chế từ vòi nước sôi vẫn còn đang bốc khói nghi ngút.

“Tự cô ngửi đi,” giọng Khải trầm xuống, nhưng từng chữ rít qua kẽ răng sắc như mảnh thủy tinh vỡ. “Nhiệt độ nước chiết xuất espresso của máy La Marzocco là chín mươi hai độ C. Khi đánh sữa tươi nóng hòa vào, nhiệt độ duy trì trong cốc luôn nằm ở mức bảy mươi đến bảy mươi lăm độ C. Cô ngửi xem cái sản phẩm ‘công nghệ sinh học tuần hoàn’ mà cô tự hào thuyết trình trước hội đồng thẩm định của chúng tôi nó tỏa ra cái thứ mùi gì!”

Nhiên bước từng bước nặng nề lại gần quầy bar. Đôi chân cô như đeo chì. Cô hít một hơi sâu để lấy lại bình tĩnh, rồi chậm rãi cúi người xuống, đưa mũi lại gần miệng cốc.

Một làn hơi nóng ẩm bốc lên, ập thẳng vào khứu giác cô.

Đó hoàn toàn không phải là mùi thơm nồng nàn, đượm vị caramel của hạt cà phê Robusta phối Arabica Cầu Đất rang mộc. Càng không phải là mùi thơm thanh ngọt, thoang thoảng hương đường tự nhiên của xơ mía khô như những mẫu vật hoàn hảo cô từng tự tay làm trong phòng thí nghiệm của Đại học Bách Khoa.

Một thứ mùi nồng nặc, chua loét, ẩm mốc và lợm giọng xộc thẳng lên mũi Nhiên, đánh mạnh vào thanh quản khiến cô suýt nôn ọe. Đó là thứ mùi kinh tởm của rơm rạ mục rữa bị nhồi chặt trong những bao tải ẩm ướt nhiều ngày, bị lên men chua dưới đáy hầm kín gió. Hơi nước nóng trên bảy mươi độ C từ ly latte dường như đã đóng vai trò như một chất xúc tác mãnh liệt, đánh thức và giải phóng toàn bộ những liên kết tạp chất hữu cơ đang lẩn trốn sâu trong từng thớ sợi xenluloza của thành cốc.

Nhiên run rẩy đưa ngón tay chạm vào phần thân ngoài của chiếc cốc. Lớp bã mía ép chặt ban đầu vốn đanh cứng, nay dưới tác động của nhiệt ẩm đã bắt đầu có dấu hiệu mềm nhũn ở một phần ba thân dưới gần đáy. Bề mặt ram ráp của vật liệu tiết ra một lớp chất nhờn mỏng manh, dinh dính nơi đầu ngón tay.

Minh đứng sát bên cạnh Nhiên, mặt anh xám ngoét lại. Anh không cần ngửi cũng đã nhìn thấy phản ứng của Nhiên và sự biến dạng vi thể của chiếc cốc. Bàn tay to bè, thô ráp đầy những vết sẹo do kim loại cứa của người cựu thợ tiện siết chặt lại thành nắm đấm.

“Thấy rồi chứ?” Khải gõ những đầu ngón tay gầy guộc xuống mặt bàn đá, âm thanh *cộc cộc* khô khốc như tiếng búa của quan tòa gõ điểm chỉ một bản án tử hình. Anh liếc nhìn chiếc đồng hồ dây da mỏng trên cổ tay, rồi nghiêng đầu ra hiệu: “Đi theo tôi vào trong. Đừng đứng đây làm trò hề cho khách hàng bàn tán.”

Khải dẫn hai người lùi sâu vào góc trong cùng của khu vực quầy pha chế, nơi bị che khuất bởi một bức vách ngăn bằng gỗ sồi dày và tiếng ồn rào rào của máy xay hạt cà phê có thể át bớt cuộc đối thoại. Không gian chật hẹp nồng nặc mùi bã cà phê ướt và hơi nước rỉ ra từ các van xả áp suất.

Khải quay ngoắt lại, khoanh hai tay trước ngực. Đôi mắt sau tròng kính cận quét qua Nhiên với sự phẫn nộ không hề che giấu:

“Cô có biết sáng nay tôi đã phải muối mặt đứng ra xin lỗi bao nhiêu lượt khách hàng không, Nhiên?” Khải gằn giọng, từng lời nói như đâm thẳng vào tim cô. “Nắng Sớm đồng ý ký hợp đồng thử nghiệm với Mộc Nhiên, chấp nhận mua sản phẩm của một xưởng khởi nghiệp vô danh với giá cao hơn mười lăm phần trăm so với cốc giấy tráng màng nhựa PE truyền thống của công ty Minh Khang, là vì cái gì? Vì lời cam kết ‘trung hòa carbon’, vì hình ảnh bảo vệ môi trường mà chúng tôi muốn xây dựng! Chúng tôi không bỏ tiền ra để rước về một thứ rác rưởi phá hoại hương vị cà phê và xúc phạm trải nghiệm của người tiêu dùng!”

“Anh Khải, em... em thành thật xin lỗi anh và toàn bộ chuỗi,” Nhiên cất tiếng, cổ họng cô khô rát, giọng nói run rẩy đến thảm hại. “Đây thực sự là một sự cố kỹ thuật ngoài tầm kiểm soát của chúng em. Em cam kết...”

“Tôi không đứng đây để nghe những lời xin lỗi sáo rỗng hay những lời thề thốt vô giá trị của các người!” Khải thẳng thừng cắt ngang, giọng anh đanh lại, dứt khoát đến tàn nhẫn. Anh rút từ túi quần ra chiếc điện thoại thông minh, quẹt mở màn hình chụp lại tin nhắn từ nhóm điều hành nội bộ của chuỗi Nắng Sớm đưa sát vào mặt Nhiên. “Cô nhìn đi! Hai food reviewer có tích xanh với hàng trăm nghìn người theo dõi đã chụp ảnh lại chiếc cốc này sáng nay. Họ chưa đăng bài ngay là vì tôi đã phải dùng tư cách cá nhân để can thiệp, tặng thẻ VIP một năm và hứa sẽ xử lý dứt điểm. Nhưng tôi không thể bịt miệng dư luận mãi được nếu các người không giải quyết được cái mớ bòng bong này!”

Khải thu điện thoại lại, nhìn thẳng vào mắt Nhiên bằng ánh mắt sắc lạnh:

“Ban giám đốc của tôi vừa họp khẩn xong. Họ yêu cầu tôi phải báo cáo toàn bộ vụ việc. Tôi cho cô một cơ hội cuối cùng, hạn chót là trước năm giờ chiều hôm nay. Đúng mười bảy giờ, tôi phải có trên bàn làm việc một văn bản giải trình kỹ thuật chính thức, nêu rõ nguyên nhân gốc rễ và phương án khắc phục dứt điểm. Nếu trước năm giờ chiều không có phản hồi, hoặc lời giải thích của Mộc Nhiên mang tính quanh co, chối bỏ trách nhiệm, tôi sẽ ký lệnh hủy bỏ toàn bộ hợp đồng thử nghiệm ngay lập tức. Đồng thời, bộ phận truyền thông của Nắng Sớm sẽ phát đi thông cáo báo chí thu hồi toàn bộ sản phẩm để bảo vệ uy tín thương hiệu của chuỗi. Khi đó, tôi đảm bảo với cô, cái tên Mộc Nhiên sẽ nằm vĩnh viễn ở đầu danh sách đen của toàn bộ giới F&B thành phố này!”

Nhiên cảm thấy toàn bộ máu trong cơ thể mình như đông cứng lại. Áp lực đè nặng lên vai cô tựa hồ như một ngọn núi đá nghìn cân. Hai bàn tay cô siết chặt trong túi áo khoác, móng tay găm sâu vào lòng bàn tay đau nhói để giữ cho mình không ngã quỵ.

“Được,” Nhiên ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mắt vị giám đốc thu mua khắt khe. “Trước năm giờ chiều nay, em sẽ gửi văn bản giải trình chính thức và phương án xử lý tới email của anh.”

Khải không đáp lại một lời nào. Anh chỉ khẽ nhếch khóe môi lạnh lùng, quay lưng bước thẳng ra phía trước quầy thu ngân để tiếp tục chỉ đạo nhân viên thu dọn toàn bộ số cốc đang bày trên các kệ quầy bar.

Minh nắm lấy cánh tay Nhiên, giọng anh trầm đục và gấp gáp: “Đi thôi Nhiên. Chúng ta không còn nhiều thời gian đâu.”

Chuyến xe máy quay ngược về huyện Bình Chánh diễn ra trong sự câm lặng đến rợn người. Minh vặn ga hết cỡ, chiếc xe chồm lên phóng như bay giữa dòng xe tải gầm rú trên quốc lộ Một, nhưng Nhiên không còn cảm giác sợ hãi tốc độ hay bụi bặm nữa. Trong đầu cô lúc này chỉ có một chiếc đồng hồ đếm ngược vô hình đang tích tắc từng giây, gõ những nhịp lạnh lùng tàn nhẫn về mốc năm giờ chiều.

Khi chiếc xe rẽ vào cổng rào rỉ sét của xưởng Tân Kiên, khung cảnh hỗn độn thường nhật lại đập vào mắt Nhiên nhưng với một vẻ thê lương tột cùng. Hàng nghìn chiếc cốc và khay chưa kịp đóng thùng carton nằm xếp lớp ngổn ngang trên các pallet gỗ tạp ẩm ướt. Hệ thống sấy nhiệt tự chế đặt ở góc xưởng — gồm sáu chiếc quạt thông gió công nghiệp công suất nhỏ thổi qua một giàn bóng đèn sợi đốt treo lơ lửng bằng dây điện chằng chịt — đang chạy hết công suất. Tiếng cánh quạt rít lên *u u* bất lực, tỏa ra một luồng nhiệt vàng vọt yếu ớt, hoàn toàn bị khuất phục bởi độ ẩm không khí nồm đặc đang cuồn cuộn tràn vào từ những mương nước đen ngòm quanh xưởng.

Nhiên đẩy mạnh cánh cửa nhôm kính bước vào gian phòng kiểm tra chất lượng (QC) rộng chưa đầy mười lăm mét vuông. Minh theo sát phía sau rồi sập mạnh cánh cửa lại, khóa chặt chốt trong để ngăn cách hoàn toàn với tiếng ồn của máy ép bên ngoài.

Bên trong phòng, không khí tĩnh lặng đến nghẹt thở.

Võ Thanh Tùng đang ngồi gục đầu bên chiếc bàn thí nghiệm ghép bằng gỗ ép công nghiệp. Mặt bàn ngổn ngang những máy đo độ ẩm điện tử dạng kim, cân tiểu ly phân tích, những đĩa petri đựng mẫu thử và hàng chục mảnh vụn bã mía bị bẻ gãy nham nhở. Dưới ánh sáng trắng lạnh lẽo của bóng đèn huỳnh quang, khuôn mặt Tùng xám ngoét như người không còn giọt máu. Hai hốc mắt anh trũng sâu, thâm quầng sau những đêm thức trắng liên miên.

Nghe tiếng động, Tùng chầm chậm ngẩng đầu lên. Ánh mắt anh chạm vào ánh mắt của Nhiên và Minh. Nhìn vẻ mặt tái mét và bờ môi mím chặt của Nhiên, người kỹ sư quy trình không cần hỏi thêm một câu nào cũng đã hiểu thảm họa gì vừa ập xuống tại chuỗi cửa hàng Nắng Sớm.

“Nhiên... tôi...” Giọng Tùng khàn đặc, vỡ vụn ra như đất khô nứt nẻ. Anh không dám nhìn thẳng vào mắt cô.

Nhiên bước lại gần bàn, đặt hai tay lên mặt gỗ lạnh ngắt. Cô nhìn vào cuốn sổ ghi chép nhật ký sản xuất đang mở toang ở trang ghi ngày thứ mười bảy.

“Nói cho tôi biết sự thật đi, Tùng,” Nhiên nói, giọng cô không hề gắt gỏng, nhưng chứa đựng một sự nghiêm khắc đến lạnh người. “Tại sao khi gặp nước nóng trên bảy mươi độ C, sản phẩm lại bốc mùi chua nồng của rơm rạ mục ủ men? Công thức sáp cám gạo kết hợp với tinh bột bắp biến tính mà chúng ta kiểm nghiệm ở phòng lab của Đại học Nam Thành hoàn toàn trơ về mặt mùi vị khi chịu nhiệt lên tới một trăm độ C kia mà? Lỗi phát sinh từ mắt xích nào?”

Tùng ôm chặt lấy đầu, những ngón tay gầy guộc đầy vết chai sạn cào mạnh vào mái tóc rối bù bù. Cả người anh run rẩy dữ dội. Là một kỹ sư hóa học được đào tạo bài bản, người luôn tôn sùng sự chính xác tuyệt đối của từng phần trăm công thức, giờ đây Tùng đang phải đối diện với sự sụp đổ của chính lòng tự trọng nghề nghiệp của mình.

“Là do tôi... Tất cả là do tôi, Nhiên ơi,” Tùng nghẹn ngào, từng lời thốt ra như một lời thú tội đẫm máu. “Ba ngày trước, khi chuyến xe tải chở mười tấn bã mía từ Tân Phú về đến xưởng sau trận mưa dầm ở Cai Lậy, nguyên liệu bị ngậm ẩm trên hai mươi phần trăm. Chúng ta chỉ còn đúng chín mươi sáu tiếng đồng hồ để vừa sấy khô mười tấn nguyên liệu, vừa nghiền mịn, phối trộn chất kết dính sinh học và dập cho đủ năm nghìn bộ sản phẩm giao cho Nắng Sớm...”

Tùng ngẩng mặt lên, hai hàng nước mắt ứa ra, lăn dài trên đôi má hốc hác:

“Giàn sấy bằng quạt gió và đèn sợi đốt của xưởng mình công suất quá yếu, không thể nào rút ẩm đạt chuẩn mười hai phần trăm theo chu trình tiêu chuẩn sáu tiếng một mẻ được. Tôi đã nhẩm tính, nếu sấy đúng quy trình sáu tiếng, chúng ta sẽ giao hàng trễ ít nhất hai ngày. Hợp đồng quy định trễ một ngày phạt mười lăm triệu, trễ hai ngày là ba mươi triệu đồng... Công ty làm gì có tiền mà đền? Tôi... tôi sợ chúng ta vỡ nợ ngay đơn hàng đầu tiên...”

Nhiên cảm thấy tim mình thắt lại: “Và anh đã làm gì với giàn sấy?”

“Tôi đã tự ý điều chỉnh rơ-le thời gian ngắt nhiệt,” Tùng run rẩy nói, giọng như sắp đứt hơi. “Tôi rút ngắn thời gian sấy cưỡng bức của từng mẻ xuống còn bốn tiếng. Tôi đã cắt bớt hai tiếng sấy nhiệt...”

Căn phòng QC rơi vào một khoảng im lặng chết chóc. Chỉ còn tiếng vo ve nhỏ giọt của chiếc tủ hút ẩm ở góc phòng.

“Anh cắt bớt hai tiếng sấy?” Minh bước tới, hai mắt long lên sòng sọc, giọng anh như sấm sét nén lại. “Tùng, cậu có biết cậu đang làm cái quái gì không hả?”

“Tôi biết chứ! Tôi biết tôi sai rồi!” Tùng gào lên trong đau đớn, hai tay đập mạnh xuống mặt bàn khiến chiếc cân tiểu ly nảy lên. “Lúc lấy mẫu kiểm tra sau bốn tiếng sấy, tôi dùng máy đo que cắm vào lớp bề mặt ngoài của đống bã mía, màn hình hiển thị mười ba phẩy tám phần trăm độ ẩm. Tôi đã chủ quan! Tôi nghĩ rằng khi đưa vào khuôn dập nhiệt độ một trăm hai mươi độ C với lực ép ba tấn rưỡi của bệ thủy lực, nhiệt lượng cưỡng bức sẽ làm bốc hơi nốt lượng ẩm còn sót lại qua các rãnh thoát khí của khuôn tổ ong...”

Tùng ôm lấy mặt, bật khóc nức nở: “Nhưng tôi đã phạm phải một sai lầm chết người về mặt nhiệt động học vật liệu xốp... Nhiệt độ một trăm hai mươi độ C của khuôn kim loại khi tiếp xúc với phôi bột chỉ trong vòng ba mươi giây dập đã lập tức làm chín và hồ hóa lớp màng tinh bột bắp cùng sáp cám gạo ở lớp bề mặt ngoài cùng. Lớp màng sinh học đó đóng rắn lại quá nhanh, tạo thành một lớp vỏ bọc kín mít như một lớp men bảo vệ. Nó giam lỏng hoàn toàn lượng ẩm dư thừa sáu phần trăm bên trong lõi sợi bã mía, không cho chúng thoát ra ngoài!”

Nhiên hít vào một hơi lạnh buốt, từng tế bào thần kinh của một người nghiên cứu vật liệu mách bảo cho cô hiểu chính xác thảm kịch đang diễn ra bên trong cấu trúc của chiếc cốc.

“Lõi sợi ẩm bị giam kín...” Nhiên lẩm bẩm, mặt cô trắng bệch. “Và những bao bã mía dầm mưa ở Cai Lậy đã bắt đầu quá trình lên men yếm khí từ trước đó...”

“Đúng thế!” Tùng gật đầu lia lịa, giọng đẫm nước mắt. “Bã mía Tân Phú còn sót lại khoảng ba đến bốn phần trăm hàm lượng đường saccarozo tự nhiên. Khi xe tải dầm mưa nửa ngày, các bào tử nấm men và vi khuẩn yếm khí sẵn có trong môi trường nông nghiệp đã xâm nhập và bắt đầu phân giải đường thành các acid hữu cơ dạng vết, chủ yếu là acid axetic và acid lactic. Khi tôi dập nóng, lớp vỏ ngoài bị đóng kín đã khóa chặt toàn bộ đám vi khuẩn và acid hữu cơ đó vào ruột vật liệu. Ở nhiệt độ phòng hoặc khi đựng nước lạnh, cấu trúc màng tinh bột bề mặt vẫn vững chắc, giữ cho các phân tử acid không thoát ra được, cốc không có mùi gì bất thường.”

Tùng chỉ tay vào mảnh bã mía vừa bị anh bẻ vụn trên bàn:

“Nhưng khi Nắng Sớm rót cà phê sữa nóng trên bảy mươi độ C vào, nhiệt ẩm từ chất lỏng đã truyền qua lớp vỏ mỏng, làm mềm hóa cục bộ mạng lưới tinh bột và sáp cám gạo. Nhiệt độ cao kích hoạt chuỗi phản ứng bay hơi của các acid hữu cơ bị giam giữ trong lõi sợi, phá vỡ các vi mao quản và thoát ra ngoài không khí. Thứ mùi chua nồng mà khách hàng ngửi thấy chính là mùi của acid hữu cơ lên men yếm khí bị cưỡng bức bốc hơi bởi nhiệt! Tôi... tôi đã tự tay phá hủy toàn bộ lô hàng năm nghìn chiếc cốc rồi, Nhiên ơi...”

Tùng gục hẳn đầu xuống bàn, hai vai rung lên từng chập theo tiếng nấc nghẹn ngào.

Nhiên đứng chết lặng giữa phòng. Từng lời giải thích cặn kẽ về mặt khoa học của Tùng như những mũi kim đâm nát tâm can cô. Cô không thể mở miệng mắng chửi hay trút cơn thịnh nộ lên người bạn đồng hành của mình, bởi cô hiểu sâu sắc rằng nguyên nhân sâu xa không chỉ nằm ở sự tắc trách cá nhân của Tùng. Nó bắt nguồn từ sự thiếu thốn tàn nhẫn về mặt hạ tầng của Mộc Nhiên. Họ là một nhóm kỹ sư tay trắng, lao vào thương trường với một hệ thống sấy thô sơ chắp vá bằng bóng đèn và quạt gió, vận hành dưới một áp lực khủng khiếp về thời gian và nỗi ám ảnh cạn kiệt dòng tiền.

Lời cảnh báo sắc lạnh của Trịnh Nhật Long tại Vườn Ươm Hạt Mầm ngày nào bỗng dội về trong tâm trí cô văng vẳng: *“Làm mẫu trong phòng lab thì ai cũng làm được. Nhưng khi bước vào sản xuất quy mô công nghiệp, quy trình xấu sẽ nuốt chửng mẫu đẹp của các cô cậu trong chớp mắt.”*

Cánh cửa nhôm kính của phòng QC bất ngờ bị đẩy bật ra với một lực rất mạnh, đập vào tường *rầm* một tiếng chát chúa.

Lê Hoài Phương bước xộc vào phòng. Cô mặc bộ váy công sở sang trọng, gương mặt trang điểm kỹ càng nhưng lúc này đã lộ rõ vẻ bàng hoàng và giận dữ tột độ. Chiếc túi xách da đắt tiền trên vai cô bám đầy bụi đường đỏ quạch.

Vừa nhìn thấy ba người đang đứng chết lặng trong phòng, Phương liền ném tập hồ sơ trên tay xuống chiếc bàn phụ, giọng cô the the, sắc nhọn vang lên:

“Tôi vừa nhận được điện thoại từ mấy mối quen bên chuỗi cung ứng! Chuyện cốc của Nắng Sớm bị khách hàng trả lại vì bốc mùi hôi thối đã bắt đầu lan ra ngoài rồi đấy! Khải vừa gọi điện cho tôi, anh ta dọa trước năm giờ chiều không có văn bản giải trình thì sẽ cắt hợp đồng và công bố báo chí! Rốt cuộc là chuyện quái quỷ gì đang xảy ra ở cái xưởng này vậy hả? Lỗi do đâu?”

Nhiên quay lại nhìn Phương, cố giữ cho giọng mình không run rẩy: “Lỗi kỹ thuật từ khâu sấy nguyên liệu của chúng ta, Phương à. Mẻ bã mía dầm mưa bị ngậm ẩm sâu, Tùng đã rút ngắn thời gian sấy xuống hai tiếng để kịp hạn giao hàng. Lõi sản phẩm bị lên men yếm khí, khi gặp đồ uống nóng trên bảy mươi độ C thì giải phóng acid hữu cơ gây mùi chua.”

Gương mặt Phương biến sắc trong tích tắc. Đôi mắt sắc sảo của cô quét qua Tùng đang ngồi gục đầu, rồi dừng lại trên gương mặt nhợt nhạt của Nhiên. Não bộ của một người làm thị trường và truyền thông lão luyện lập tức kích hoạt chế độ xử lý khủng hoảng.

“Được rồi, nghe tôi đây,” Phương bước tới giữa phòng, hạ thấp giọng xuống nhưng từng từ ngữ thốt ra đều mang sức nặng nghẹt thở. “Chuyện này tuyệt đối, tôi nhắc lại là tuyệt đối không được phép thừa nhận trong bất kỳ văn bản chính thức nào gửi cho Nắng Sớm! Đây là cách duy nhất để cứu sống Mộc Nhiên trong buổi chiều hôm nay: Chúng ta sẽ làm một công văn kỹ thuật, đổ toàn bộ nguyên nhân gây mùi cho điều kiện bảo quản và độ ẩm môi trường tại các chi nhánh của Nắng Sớm!”

“Cô nói cái gì cơ?” Minh nhíu mày, sải bước tiến lên một bước chắn trước mặt Phương.

Phương không hề nao núng, trừng mắt nhìn thẳng vào Minh rồi quay sang thuyết phục Nhiên:

“Các người có biết mặt bằng các quán cà phê ở khu trung tâm thành phố chật chội và ẩm thấp đến mức nào không? Quầy bar của họ lúc nào cũng lênh láng nước, máy tạo bọt sữa xả hơi nước liên tục, khu vực chứa thùng cốc giấy nằm ngay sát hệ thống quạt tản nhiệt của tủ lạnh công nghiệp! Chúng ta sẽ lập luận rằng vật liệu sinh học từ bã mía tự nhiên có đặc tính háo nước cực kỳ mạnh. Nếu nhân viên quầy bar của họ bóc các túi ni-lông bảo vệ ra mà không dùng hết ngay, để mở miệng bao bì trong môi trường độ ẩm quầy bar trên tám mươi phần trăm suốt nhiều giờ liền, cốc sẽ hút ẩm ngược từ không khí xung quanh. Khi gặp nước nóng chín mươi độ C, hơi ẩm bị hút ngược đó sẽ bốc hơi và mang theo mùi vi sinh vật từ chính môi trường quầy bar của họ! Chúng ta hoàn toàn không bịa đặt về mặt khoa học, vật liệu sinh học nào mà chẳng hút ẩm!”

“Phương! Đó là một sự dối trá trắng trợn!” Nhiên cất tiếng, giọng cô đanh lại, từng thớ cơ trên mặt căng cứng. “Tôi và Minh vừa đứng ở quầy bar Lê Lợi về. Đích thân Khải đã bóc một chiếc cốc từ một kiện nguyên đai nguyên kiện, niêm phong kín bằng băng keo của xưởng mình vừa giao sáng nay. Rót nước nóng vào, nó lập tức bốc mùi chua nồng nặc! Lỗi là do mười tấn bã mía ẩm của chúng ta, do chúng ta sấy ẩu, không phải do họ!”

“Thì đã sao nào?” Phương cao giọng, sự sốt ruột và tức giận bùng nổ trên gương mặt cô. “Nhiên, cô mở mắt to ra mà nhìn vào thực tế kinh doanh giùm tôi cái! Cô có hiểu nếu cô đặt bút ký vào một văn bản thừa nhận lỗi kỹ thuật do xưởng mình thì hậu quả sẽ là gì không? Khải sẽ lập tức kích hoạt điều khoản phạt vi phạm hợp đồng! Chúng ta sẽ phải bồi thường toàn bộ số đồ uống bị khách ném vào thùng rác, bị thu hồi sạch bách năm nghìn bộ sản phẩm, mất đứt ba mươi triệu tiền cọc bảo lãnh và toàn bộ chi phí sản xuất của mẻ hàng này! Chúng ta sẽ trắng tay!”

Phương thở dốc, bước sát lại gần Nhiên, hai tay vung lên đầy kích động:

“Chưa hết đâu! Quỹ Tầm Việt đang cử người theo dõi sát sao đợt thử nghiệm này để chuẩn bị bước vào vòng đàm phán định giá hạt giống. Nếu hồ sơ thẩm định của Mộc Nhiên xuất hiện một vết nhơ kỹ thuật nghiêm trọng dẫn đến việc bị đối tác trả hàng và hủy hợp đồng, không một nhà đầu tư nào trên đời này dám ném tiền vào một cái xưởng rách nát như thế này nữa! Con đường gọi vốn của chúng ta sẽ chấm dứt vĩnh viễn!”

Phương dịu giọng lại một chút, chuyển sang giọng nài nỉ nhưng đầy áp lực độc hại:

“Nếu... nếu cô không muốn đổ lỗi hoàn toàn cho kho bãi của họ, thì ít nhất chúng ta chỉ được phép nhận lỗi cục bộ. Hãy báo cáo rằng đây chỉ là một lô hàng mẫu cực nhỏ, khoảng vài chục chiếc bị lỗi ngẫu nhiên do công nhân thao tác sai trong khâu đóng gói bao bì. Chúng ta đồng ý hoàn tiền cho đúng số cốc mà khách hàng đã khiếu nại sáng nay. Tuyệt đối không được thu hồi toàn bộ năm nghìn sản phẩm! Thu hồi toàn bộ là tự sát! Nhiên có hiểu không? Thu hồi toàn bộ là chúng ta không còn một đồng vốn lưu động nào để sống sót qua tuần sau!”

Lời nói của Phương vang vọng trong căn phòng nhỏ hẹp, rơi vào tâm trí Nhiên như những giọt acid ăn mòn từng lớp phòng thủ tinh thần cuối cùng của cô.

Tùng co rúm người lại trên ghế, hai bàn tay run rẩy bưng kín mặt. Minh nghiến răng ken két, lồng ngực phập phồng giận dữ nhưng ánh mắt anh cũng thoáng hiện lên sự bế tắc tột cùng.

“Đạo đức kinh doanh à?” Phương cười khẩy, một nụ cười cay đắng và sắc lạnh như băng tuyết. “Nhiên nghĩ đạo đức kinh doanh có thể cứu được cái xưởng này khi tháng sau chúng ta không có nổi hai mươi triệu trả tiền thuê mặt bằng cho ông Bảy? Đạo đức kinh doanh có trả được lương cho sáu người công nhân ngoài kia đang trông chờ vào từng đồng tiền còm để nuôi con không? Và quan trọng nhất... đạo đức kinh doanh có giúp Nhiên trả được món nợ bốn trăm triệu đồng ở ngân hàng mà Nhiên đang lén lút thế chấp bằng sổ đỏ mảnh đất của ba ở Long An không?”

Câu nói của Phương như một cú đấm ngàn cân giáng thẳng vào lồng ngực Nhiên, khiến cô lảo đảo suýt ngã quỵ.

Mảnh đất ở Long An. Căn nhà cấp bốn đơn sơ của ba cô, nơi có giàn hoa giấy rủ bóng xuống hiên nhà, nơi người cha già quanh năm lam lũ với mấy công ruộng vẫn đinh ninh rằng đứa con gái cưng của mình đang là một kỹ sư trưởng thành đạt, sáng giá tại một tập đoàn bao bì đa quốc gia. Khoản vay bốn trăm triệu đồng với mức lãi suất thả nổi mười ba phần trăm một năm mà cô đã cắn răng ký vào hợp đồng tín dụng ba tháng trước để mua cỗ máy ép thanh lý và đặt cọc tiền nguyên liệu. Bức thư ngỏ bảo lưu vị trí làm việc với mức lương ba nghìn đô-la một tháng từ công ty cũ vẫn nằm im lìm dưới đáy ngăn kéo bàn học ở nhà trọ...

Tất cả những nỗi sợ hãi nguyên thủy và trần trụi nhất của một kẻ khởi nghiệp tay trắng bỗng chốc trồi lên, bóp nghẹt lấy khí quản của Nhiên.

Chỉ cần một lời nói dối. Chỉ cần một văn bản lấp liếm, đẩy trách nhiệm sang cho quy trình bảo quản ẩm ướt của Nắng Sớm. Hoặc chỉ cần giả vờ rằng đây là một lỗi ngẫu nhiên của vài chục chiếc cốc, cô có thể giữ lại được hợp đồng, giữ lại được niềm hy vọng mong manh với Quỹ Tầm Việt, giữ lại được khoản tiền cọc để tiếp tục duy trì hơi thở thoi thóp cho Mộc Nhiên. Con đường thoái lui an toàn, êm ái vẫn đang mở ra trước mắt cô.

Nhiên nhắm nghiền hai mắt lại.

Trong bóng tối dày đặc của tâm thức, những khuôn mặt thân thương bỗng lần lượt hiện về. Cô nhìn thấy ánh mắt nghiêm nghị nhưng ấm áp của cô giáo cũ – Phó giáo sư Lâm Thu Hà – trong buổi lễ bảo vệ luận văn tốt nghiệp: *“Làm khoa học ứng dụng, vật liệu có thể chưa hoàn hảo, nhưng nhân cách của người kỹ sư thì tuyệt đối không được phép có tạp chất.”*

Cô nhìn thấy bàn tay thô ráp nứt nẻ vì phèn chua của chú Sáu Thành bên bờ kênh Tân Phú, nụ cười rạng rỡ của chị Đặng Mai Lan khi trao cho cô những mẫu bã mía đầu tiên với niềm tin mộc mạc rằng cây mía quê mình sẽ không còn bị vứt bỏ hay đốt khói đen trời.

Và cô nhớ lại ánh mắt thảng thốt, đau đớn đến xé lòng của Trịnh Nhật Long khi ông kể về quá khứ mười năm trước — khoảnh khắc ông tặc lưỡi cho xuất xưởng một lô thìa nĩa sinh học bị ẩm mốc để cứu vãn một hợp đồng xuất khẩu, để rồi chuốc lấy thảm cảnh bị đối tác kiện ra tòa quốc tế, công ty phá sản, gia đình tan vỡ, mất sạch toàn bộ sự nghiệp và danh dự của một đời người.

Nếu ngày hôm nay, chỉ vì nỗi sợ cạn tiền, sợ mất đi lớp vỏ bọc thành công giả tạo mà cô chọn cách lừa dối khách hàng, thì Mộc Nhiên của cô có khác gì những doanh nghiệp vô lương tâm ngoài kia — những kẻ sẵn sàng trộn thêm phụ gia phân rã vi nhựa oxo-degradable độc hại vào sản phẩm rồi dán nhãn “thân thiện với môi trường” để lừa mị cộng đồng?

Một sản phẩm xanh thực sự không bao giờ có thể được sinh ra từ một quy trình mục ruỗng về mặt đạo đức. Sự dối trá có thể cứu được dòng tiền của ba mươi ngày tới, nhưng nó sẽ giết chết linh hồn của Mộc Nhiên mãi mãi.

Nhiên từ từ mở mắt ra.

Sự dao động, run rẩy và nỗi sợ hãi tột cùng ban nãy đã hoàn toàn tan biến. Đôi mắt đen láy của cô trở nên tĩnh lặng và trong trẻo lạ kỳ, chỉ còn lại sự kiên định sắt đá của một kỹ sư vật liệu dám nhìn thẳng vào sự thật.

“Không, Phương,” Nhiên cất tiếng. Âm thanh không hề lớn, nhưng nó mang một sức mạnh đanh thép khiến toàn bộ căn phòng QC lập tức chìm vào im lặng. “Tôi kiên quyết bác bỏ phương án che giấu sự thật.”

Phương sững sờ, mắt cô mở to hết cỡ, nhìn Nhiên như nhìn một sinh vật xa lạ: “Nhiên! Cô... cô có biết mình đang nói cái gì không? Cô điên thật rồi sao?”

“Tôi hoàn toàn tỉnh táo,” Nhiên nhìn thẳng vào đôi mắt đang bốc lửa của Phương, giọng nói rành rọt từng chữ. “Nếu chúng ta đổ lỗi cho quy trình bảo quản của Nắng Sớm, Khải thừa kinh nghiệm, thừa quan hệ và thừa thiết bị để mang những chiếc cốc đó đến Trung tâm Đo lường Chất lượng Ba để kiểm định cấu trúc vi thể và hàm lượng ẩm ruột. Khi kết quả phân tích chỉ ra rằng acid hữu cơ sinh ra từ lõi sợi do quá trình sấy không đạt chuẩn, chúng ta sẽ không chỉ mất hợp đồng, mất tiền đền bù, mà chúng ta sẽ mất đi thứ tài sản duy nhất giúp Mộc Nhiên tồn tại trên thương trường: đó là sự liêm chính!”

Nhiên bước một bước dài về phía bàn làm việc, ánh mắt quét qua Tùng và Minh:

“Một khi đã mang danh là kẻ lừa dối, thương hiệu Mộc Nhiên sẽ bị xóa sổ hoàn toàn. Sẽ không có một chuỗi F&B nào, không có một nhà đầu tư tử tế nào chịu ngồi lại nói chuyện với chúng ta nữa. Tôi thà để Mộc Nhiên đối mặt với nguy cơ phá sản vì một lỗi kỹ thuật thật sự, còn hơn để công ty này sống lay lắt bằng một sự dối trá bẩn thỉu!”

Phương tức đến nghẹn lời, hai vai cô run lên bần bật, lồng ngực phập phồng dữ dội: “Được... được lắm! Để xem sự liêm chính của cô có trả nổi nợ ngân hàng không!”

Nhiên không nhìn Phương nữa. Cô kéo chiếc ghế xoay cũ kỹ lại sát màn hình máy tính để bàn, quay sang Tùng: “Tùng, lau mặt đi. Mở phần mềm trích xuất toàn bộ dữ liệu đo độ ẩm và biểu đồ nhiệt độ của mẻ sấy ngày thứ mười bảy ra cho tôi. Chúng ta sẽ đối thoại với Nắng Sớm bằng số liệu khoa học trung thực nhất.”

Tùng ngẩng đầu lên, trong đôi mắt đỏ hoe của anh ánh lên một tia sáng kinh ngạc xen lẫn sự cảm phục sâu sắc. Anh không nói một lời nào, vội vàng dùng mu bàn tay gạt nước mắt, kéo bàn phím lại gần và bắt đầu thao tác xuất dữ liệu từ bộ nhớ của máy đo kiểm.

Nhiên đặt mười đầu ngón tay lên bàn phím máy tính. Tiếng gõ phím lách cách vang lên đều đặn, dứt khoát và lạnh lùng giữa không gian tĩnh mịch của căn phòng. Từng câu, từng chữ của bản công văn giải trình kỹ thuật hiện lên trên nền văn bản trắng muốt, không một chút vòng vo, không một từ ngụy biện.

Cô trình bày chi tiết và minh bạch toàn bộ chuỗi mắt xích sự cố: từ việc mười tấn bã mía thô từ Tân Phú bị ngậm ẩm sâu trên hai mươi phần trăm do sự cố xe tải dầm mưa tại Cai Lậy; đến sai lầm nghiêm trọng trong việc cắt ngắn hai tiếng của chu trình sấy cưỡng bức nhằm chạy đua với tiến độ; hiện tượng đóng rắn màng tinh bột bề mặt ở nhiệt độ một trăm hai mươi độ C đã giam lỏng lượng ẩm sáu phần trăm cùng vi sinh vật lên men yếm khí trong lõi vật liệu; và cơ chế giải phóng các acid hữu cơ dạng vết khi thành cốc tiếp xúc với đồ uống nóng trên bảy mươi độ C.

Ở phần cuối của bản công văn, Nhiên nén một tiếng thở dài buốt nhói, gõ từng dòng cam kết đầy nghiệt ngã:

*1. Công ty TNHH Mộc Nhiên xin nhận toàn bộ trách nhiệm kỹ thuật về sự cố mùi lạ phát sinh trên lô sản phẩm thử nghiệm tại chuỗi cửa hàng Nắng Sớm.*

*2. Mộc Nhiên sẽ chủ động tiến hành thu hồi toàn bộ 5.000 sản phẩm cốc và khay bã mía đã bàn giao tại 5 chi nhánh của Quý công ty ngay trong chiều hôm nay, ngày 14 tháng 5.*

*3. Mộc Nhiên cam kết hoàn trả 100% chi phí phát sinh của lô hàng thử nghiệm, đồng thời bồi thường toàn bộ thiệt hại về nguyên liệu đồ uống và các chi phí liên quan theo đúng điều khoản chế tài của biên bản thỏa thuận nguyên tắc.*

Nhiên bấm lệnh in. Chiếc máy in laser cũ kỹ ở góc phòng rít lên từng hồi ken két nhọc nhằn rồi nhả ra ba trang giấy A4 còn ấm nóng.

Nhiên cầm chiếc bút mực xanh, ký tên thật nắn nót vào phần đại diện pháp luật. Sau đó, cô mở chiếc hộp nhung đỏ, cầm con dấu tròn của Công ty TNHH Mộc Nhiên, ấn mạnh xuống dòng chữ ký.

*Cộp.*

Tiếng con dấu đóng dứt khoát xuống mặt giấy vang lên như một tiếng búa phán quyết số phận. Một dấu mốc đỏ tươi, trần trụi và không thể đảo ngược.

Nhiên đặt ba trang tài liệu lên máy quét, số hóa toàn bộ văn bản cùng bảng phụ lục dữ liệu đo độ ẩm thực tế của Tùng thành một tệp PDF duy nhất. Cô đính kèm tệp tin vào thư điện tử gửi đích danh đến hòm thư của Phạm Đức Khải, tiêu đề ghi rõ: *[Mộc Nhiên] - Văn bản giải trình kỹ thuật và Phương án thu hồi sản phẩm thử nghiệm ngày 14/05.*

Nhiên đưa con trỏ chuột đến nút gửi. Ngón tay cô khựng lại trong nửa giây. Cô biết, khi ngón tay này ấn xuống, Mộc Nhiên sẽ chính thức bước vào miệng vực thẳm của một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện.

*Tách.*

Nút chuột được bấm. Dòng thông báo màu xanh hiện lên trên màn hình: *Thư của bạn đã được gửi đi.*

Chiếc đồng hồ treo tường cũ kỹ trên vách phòng QC điểm đúng bốn giờ mười lăm phút chiều.

***

Tại văn phòng điều hành trung tâm của Chuỗi cà phê Nắng Sớm trên đường Nguyễn Du, chiếc máy lạnh âm trần chạy êm ru không một tiếng động.

Phạm Đức Khải ngồi tựa lưng vào chiếc ghế da cao cấp, đôi mắt sau tròng kính cận dán chặt vào màn hình máy tính làm việc cỡ lớn. Trước mặt anh là bản công văn PDF của Mộc Nhiên vừa gửi tới mười phút trước.

Khải đã ngồi bất động như thế suốt mười phút đồng hồ, đọc đi đọc lại từng câu từng chữ trong bản giải trình kỹ thuật của Nhiên.

Là một người đã có gần mười lăm năm lăn lộn trong ngành thu mua và quản lý chuỗi cung ứng cho các tập đoàn bán lẻ đa quốc gia, Khải đã từng xử lý hàng trăm vụ khủng hoảng chất lượng sản phẩm lớn nhỏ. Anh đã quá quen thuộc với những bản báo cáo giải trình quanh co, ngập ngụa những lời ngụy biện khéo léo nhằm né tránh trách nhiệm, những trò đổ vấy cho nhân viên pha chế bảo quản sai quy cách, hay đổ lỗi cho thời tiết nồm ẩm của Sài Gòn.

Thế nhưng, bản công văn đang mở ra trước mắt anh là một thứ hoàn toàn khác biệt.

Nó trần trụi, minh bạch và chính xác đến mức tàn nhẫn về mặt khoa học kỹ thuật. Cô gái trẻ ấy không hề giấu giếm bất kỳ một chi tiết bất lợi nào: từ mẻ bã mía dầm mưa, chiếc máy đo que cắm bề mặt, cho đến việc tự ý cắt bớt hai tiếng sấy và cơ chế lên men yếm khí giải phóng acid hữu cơ. Từng biểu đồ nhiệt ẩm đi kèm đều mang những thông số thực tế không thể chối cãi. Và trên hết, quyết định chủ động thu hồi toàn bộ năm nghìn sản phẩm cùng cam kết bồi thường một trăm phần trăm chi phí thiệt hại — một quyết định có thể đẩy một xưởng khởi nghiệp non trẻ xuống thẳng bờ vực phá sản.

Khải tháo cặp kính cận ra, đặt lên bàn. Anh đưa tay lên xoa hai bên thái dương đang căng cứng.

Cơn thịnh nộ ngùn ngụt thiêu đốt anh suốt từ sáng đến giờ bỗng dưng lắng xuống một cách kỳ lạ. Thay vào đó, một cảm giác kinh ngạc và một sự tôn trọng vô hình, sâu kín dần dần len lỏi vào tâm trí người đàn ông khắt khe này. Anh nhìn vào chữ ký bằng mực xanh và con dấu đỏ tươi của Nguyễn Thụy An Nhiên ở cuối trang giấy. Cô gái này có thể là một nhà sản xuất non nớt, thiếu thốn trăm bề về máy móc thiết bị, nhưng cô ấy dứt khoát không phải là một kẻ cơ hội hay một kẻ lừa đảo thương mại.

Khải với tay nhấc chiếc điện thoại bàn, bấm số nội bộ của phòng truyền thông:

“Alo, Thu à? Lệnh phát đi thông cáo báo chí cảnh báo chất lượng bao bì chiều nay... tạm thời hủy bỏ cho tôi. Giữ toàn bộ thông tin trong phạm vi xử lý nội bộ. Đúng, thu hồi âm thầm trong hệ thống thôi. Tôi sẽ trực tiếp làm việc lại với bên nhà cung cấp.”

Khải đặt ống nghe xuống, ánh mắt anh nhìn ra cửa kính lớn hướng về phía bầu trời chiều xám xịt của thành phố. Anh quyết định giữ lại một kênh liên lạc mở với Mộc Nhiên. Anh muốn chờ xem, sau đòn trừng phạt tàn khốc này, cô gái trẻ đầy lòng tự trọng kia sẽ làm cách nào để vực dậy một công trình đang sụp đổ.

***

Thế nhưng, cái giá của sự liêm chính chưa bao giờ là một món quà êm ái.

Tại xưởng Tân Kiên, bầu không khí bên trong phòng QC lúc này lạnh lẽo như một nhà xác công nghiệp.

Phương đứng tựa lưng vào mép bàn thí nghiệm, hai cánh tay khoanh chặt trước ngực. Sắc mặt cô trắng bệch, đôi môi mỏng dính mím chặt lại thành một đường chỉ thẳng tắp. Cô đã đứng im như một pho tượng suốt từ khoảnh khắc Nhiên bấm nút gửi email đi. Cơn giận dữ bị đè nén đến đỉnh điểm không làm cô la hét hay gào thét nữa, nó ngưng đọng lại thành một thứ năng lượng lạnh ngắt, tàn nhẫn và đầy căm hận.

Không nói một lời nào, Phương mở mạnh chiếc khóa kéo bằng đồng của chiếc túi xách đắt tiền. Những ngón tay thon dài sơn móng đỏ chót của cô rút ra một tập tài liệu khổ A4 được in sẵn từ sáng nay tại một ngân hàng thương mại cổ phần ở trung tâm.

*Xoạch!*

Phương vung tay, ném mạnh tập tài liệu xuống mặt bàn làm việc bám đầy bụi bã mía của Nhiên.

Tập giấy trượt dài trên mặt gỗ ép xù xì, hất tung mấy mảnh bã mía vụn văng tung tóe rồi dừng lại ngay sát mép bàn phím máy tính. Đó là bản sao kê chi tiết tài khoản ngân hàng doanh nghiệp của Công ty TNHH Mộc Nhiên, có đóng dấu mộc giáp lai đỏ chót của ngân hàng, cập nhật tính đến mười hai giờ trưa ngày hôm nay.

Nhiên cúi đầu nhìn xuống. Từng dòng số liệu in kim đen đúa hiện lên rõ mồn một trước mắt cô.

Cột chi phí ghi nhận những khoản trừ tàn khốc nối tiếp nhau trong ba tuần qua: tiền cọc thanh toán mười tấn bã mía Tân Phú, cước vận chuyển phát sinh do xe hỏng dọc đường, tiền mua sáp cám gạo tinh khiết từ phòng thí nghiệm, tiền điện ba pha công nghiệp tháng trước vừa bị bên điện lực gửi giấy báo cắt, tiền sửa chữa nứt bệ thủy lực của cỗ máy ép ba tấn rưỡi...

Và ở phía dưới cùng, một khoản dự toán chi phí bồi thường thiệt hại nguyên liệu đồ uống và hoàn trả tiền cọc cho Nắng Sớm vừa được cô tự tay cam kết trong văn bản giải trình.

Phương đứng sừng sững trước mặt Nhiên, giọng nói của cô vang lên, trầm đục, khô khốc và sắc lẹm như một bản cáo trạng không có quyền ân xá:

“Sự liêm chính vĩ đại của cô vừa được thực hiện xong rồi đấy, thưa Giám đốc điều hành. Giờ thì mở to hai con mắt ra mà nhìn vào cái bảng sao kê đó đi.”

Nhiên nhìn chăm chăm vào dòng số liệu cuối cùng ở góc phải trang giấy — con số dư khả dụng thực tế còn lại trong tài khoản của Mộc Nhiên sau khi đã trừ đi toàn bộ các khoản chế tài bồi thường.

Từng chữ số màu đen đập thẳng vào đồng tử cô, nghiệt ngã, trần trụi và không có lấy một chút khoan nhượng. Toàn bộ sinh mệnh của xưởng sản xuất, chén cơm manh áo của những người công nhân ngoài kia, ước mơ về một dòng bao bì sinh học tuần hoàn từ đồng đất quê hương, và cả mảnh đất hương hỏa của gia đình cô ở Long An... tất cả những điều đó giờ đây bị dồn nén lại trong một con số hữu hạn đến đau lòng.

Phương ném bảng sao kê tài khoản ngân hàng lên bàn làm việc: tiền chỉ còn đủ duy trì đúng 45 ngày.