Cạm bẫy của thời gian biểu hoàn hảo
Tiếng chuông báo thức từ chiếc điện thoại đặt trên mặt bàn gỗ ép vang lên chói tai, xé toạc bầu không khí tranh tối tranh sáng của căn phòng trọ rộng chưa đầy hai mươi mét vuông.
An giật bắn mình, bật dậy theo một phản xạ máy móc đã ăn sâu vào tủy não. Cơ thể cô nặng trĩu như thể vừa bị dìm xuống một đầm bùn đặc quánh suốt đêm dài. Cơn đau âm ỉ nơi đáy mắt phải lập tức thức giấc theo, nhói lên từng nhịp giần giật quen thuộc, kéo dài xuống tận các đốt sống cổ và khớp gáy cứng đờ. Ba ngày nghỉ phép cưỡng bức mà bộ phận nhân sự và ban giám đốc áp xuống đầu cô hồi đầu tuần—được ngụy trang khéo léo dưới cái tên mỹ miều “thời gian tái tạo năng lượng sau khủng hoảng”—thực chất chẳng đem lại một chút hồi phục nào. Những cơn ác mộng lặp đi lặp lại về buổi thuyết trình tuần trước, về cái nhìn khinh miệt của ông Trần Quốc Kiên và điểm đánh giá hiệu suất tụt thẳng xuống mức C, vẫn bám chặt lấy cô ngay cả trong những giấc ngủ chập chờn nhất.
Nhưng An không cho phép mình nằm thêm một giây nào nữa.
Nỗi sợ hãi về một tương lai bị đào thải, nỗi ám ảnh về việc trở thành một kẻ vô dụng bị gạt ra bên lề cỗ máy vận hành khốc liệt của công ty truyền thông Sao Bắc còn nhức nhối và khủng khiếp hơn cơn đau thể xác gấp mười lần. Đúng năm giờ mười lăm phút sáng. Cô lê đôi chân trần lạnh ngắt trên nền gạch men, đi tới bàn làm việc nhỏ kê sát góc tường, bật chiếc đèn bàn ánh sáng vàng nhạt và mở cuốn giáo trình ngoại ngữ chuyên ngành. Theo đúng bản kế hoạch mà cô đã thức trắng đêm hôm qua để lập lại từ đầu, đây là khối thời gian bất khả xâm phạm dành cho việc tự nâng cấp năng lực cạnh tranh cá nhân. Bốn mươi lăm phút học từ vựng, mười lăm phút đọc báo cáo mẫu. Từng phút, từng giây đều phải được lấp đầy bằng sự năng suất. Sự lơ là, dù chỉ là một thoáng chần chừ ngả lưng xuống gối, đối với cô lúc này đều đồng nghĩa với sự tự sát trong sự nghiệp.
***
Tám giờ sáng kém năm phút.
An bước qua cánh cửa kính tự động của tòa nhà văn phòng Sao Bắc. Luồng không khí từ hệ thống điều hòa trung tâm lập tức ập vào mặt cô, lạnh buốt và khô khốc, mang theo thứ mùi đặc trưng không thể trộn lẫn của chốn công sở hiện đại: mùi thảm nỉ ẩm mốc tích tụ qua nhiều năm tháng, mùi hóa chất khử trùng sàn nhà thoang thoảng, và hương cà phê rang cháy khét bốc lên từ chiếc máy pha tự động đặt ở quầy trà nước phía góc sảnh.
Không gian làm việc mở của phòng dự án lúc này đã bắt đầu lác đác người. Tiếng lách cách gõ phím lác đác hòa cùng tiếng bánh xe vali của vài đồng nghiệp vừa trở về sau chuyến công tác sớm tạo nên một thứ âm thanh hỗn tạp, rời rạc. Khi An bước dọc theo lối đi trải thảm xám giữa hai dãy bàn làm việc, cô nhận thấy rõ ràng vài ánh mắt liếc nhìn theo mình. Những ánh nhìn tò mò, xoi mói, có cả những cái huých tay rất khẽ giữa hai nhân viên thực tập ngồi ở dãy bàn đối diện. Dư chấn của sự cố tuột điểm KPI xuống mức C vào kỳ đánh giá giữa năm, cộng thêm buổi thuyết trình chiến dịch thảm họa trước mặt ông Trần Quốc Kiên—Giám đốc vận hành đối tác chiến lược—vào thứ Sáu tuần trước, vẫn chưa hề lắng xuống. Tại một nơi mà mỗi cá nhân đều được định lượng bằng các chỉ số chuyển đổi và biểu đồ cột, việc một chuyên viên điều phối kỳ cựu như An vấp ngã ê chề chẳng khác nào một vết nứt toạc trên bức tường kính phẳng phiu, phơi bày toàn bộ sự yếu kém cho cả văn phòng cùng mổ xẻ.
An siết chặt quai túi xách, lưng giữ thẳng một cách cứng nhắc, cằm hơi nâng lên để phớt lờ những ánh mắt ấy. Cô không được phép tỏ ra suy sụp. Biểu lộ sự yếu đuối ở đây chỉ chuốc lấy thương hại hoặc tệ hơn là sự đào thải nhanh hơn.
Cô ngồi xuống vị trí quen thuộc của mình ở góc dãy bàn số ba. Đặt chiếc túi xách sang bên cạnh ghế, An mở ngăn kéo, cẩn thận rút ra một tờ giấy A4 phẳng phiu bằng giấy định lượng dày, được in mực laser đen nhánh từ tối hôm trước. Bằng những động tác chậm rãi, dứt khoát đến mức gần như một nghi thức tôn giáo, cô lấy từ hộp bút ra một cuộn băng dính hai mặt. Cô cắt cẩn thận từng mẩu nhỏ, dán vào bốn góc của tờ giấy, rồi dán chặt nó lên góc trên bên phải của khung viền màn hình máy tính hai mươi bốn inch, chuẩn xác ngay tầm mắt nhìn thẳng.
Đó là một bản thời gian biểu được thiết kế tỉ mỉ đến từng chi tiết, chia vụn ngày làm việc dài dằng dặc thành từng khối ba mươi phút vuông vức, không để hở ra bất kỳ một khoảng trống vô định nào:
* **08:00 – 08:30**: Lọc hộp thư đến, phân loại email khẩn cấp theo ma trận Eisenhower, cập nhật danh sách nhiệm vụ ưu tiên. * **08:30 – 10:00**: Điều phối tiến độ các dự án nhóm B, kiểm tra trạng thái vận hành và đối soát nhật ký bàn giao của các bên cung ứng. * **10:00 – 11:30**: Rà soát lại dữ liệu đo lường hiệu quả truyền thông (reach/frequency/GRP) cho chiến dịch V-Media. * **11:30 – 12:00**: Trả lời phản hồi nội bộ, giải quyết các khúc mắc tồn đọng của các nhóm vận hành vệ tinh. * **12:00 – 12:30**: Ăn trưa nhanh, rời màn hình máy tính, uống đủ năm trăm mililít nước. * **12:30 – 13:00**: Khối tự học chuyên môn: Đọc tài liệu phân tích dữ liệu ứng dụng và tối ưu hóa chuyển đổi số. * **13:00 – 15:00**: Xử lý số liệu chuyên sâu và lập bảng tổng hợp báo cáo tuần gửi ban quản lý dự án. * **15:00 – 17:30**: Họp kiểm điểm định kỳ, theo dõi rủi ro kỹ thuật và khóa các mốc hạn chót nghiệm thu hợp đồng. * **17:30 – 18:00**: Dọn dẹp không gian số, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ trong ngày, rời văn phòng lúc 18:00. * **18:30 – 19:30**: Khối rèn luyện thể lực: Chạy bộ tại Công viên Bờ Kênh theo chỉ dẫn phục hồi của huấn luyện viên.
Từng ô chữ đều được dùng bút dạ quang tô màu cẩn thận: màu xanh lá cây mát dịu cho việc học tập và bồi dưỡng cá nhân, màu vàng nhạt cho các công việc hành chính duy trì hàng ngày, và màu đỏ rực cho những nhiệm vụ cốt lõi đòi hỏi sự tập trung nhận thức cao độ.
Tờ giấy dán ở góc màn hình trông giống hệt một tấm khiên giáp bằng giấy mà An tự trang bị cho mình để chống lại sự hỗn loạn của thế giới xung quanh. Nhìn vào những đường kẻ sắc cạnh và các khối màu ngay ngắn, một cảm giác bình tâm giả tạo khẽ lan tỏa trong lồng ngực cô. An tự nhủ, chỉ cần bản thân răm rắp tuân theo cái khuôn thép này, từng bước từng bước một, sẽ không có chỗ cho sự trễ nải, không ai có thể bắt bẻ được tính chuyên nghiệp hay tinh thần trách nhiệm của cô, và bóng ma của sự kiệt sức sẽ vĩnh viễn bị chặn đứng bên ngoài những đường ranh giới thẳng thớm kia. Kỷ luật chính là chiếc phao cứu sinh duy nhất còn lại của cô.
Đúng tám giờ ba mươi phút, chiếc đồng hồ đếm ngược nhỏ cài ở góc dưới thanh công cụ máy tính phát ra tiếng “bíp” báo hiệu hết giờ.
An vừa hoàn thành việc đọc và gắn nhãn cho ba mươi hai bức thư điện tử tồn đọng từ ba ngày trước. Không thừa, không thiếu một phút. Một nụ cười mỏng manh, thoáng qua xuất hiện trên khóe môi cô. Cảm giác kiểm soát được vận mệnh, cảm giác mình là chủ nhân của thời gian bắt đầu nhen nhóm trở lại. Cô đưa tay nhấp một ngụm trà loãng trong chiếc bình giữ nhiệt, hít một hơi sâu rồi mở tệp bảng tính điều phối dự án nhóm B. Ngón tay cô lướt thoăn thoắt trên các phím tắt của bàn phím cơ, từng cột tiến độ được rà soát, từng nút thắt cổ chai trong quy trình giao vận được ghi chú rành mạch. Mọi thứ đang diễn ra một cách hoàn hảo, chuẩn xác như các bánh răng của một chiếc đồng hồ Thụy Sĩ vừa được lên dây cót.
Thế nhưng, ảo tưởng về sự trật tự ấy chỉ tồn tại vỏn vẹn được đến mười giờ mười lăm phút.
Một âm thanh báo hiệu tin nhắn mới vang lên từ phần mềm liên lạc nội bộ với âm lượng cao bất thường, nối tiếp ngay sau đó là một biểu tượng lá cờ đỏ chói lọi nhấp nháy điên cuồng trên thanh tác vụ của ứng dụng thư điện tử. Người gửi: *Trần Quốc Kiên – Giám đốc vận hành đối tác chiến lược*.
Dòng tiêu đề được viết hoa toàn bộ bằng một thứ phông chữ đậm nét, như một cú đấm giáng thẳng vào thị giác: *[KHẨN CẤP] ĐIỀU CHỈNH TOÀN DIỆN ĐỊNH HƯỚNG VÀ PHẠM VI CHIẾN DỊCH QUÝ 3.*
Ngón tay An khựng lại trên phím chuột. Tim cô đập thắt lại một nhịp. Cô nhấp đúp vào bức thư. Một tập tin đính kèm nặng gần hai mươi megabyte hiện ra cùng năm dòng nội dung ngắn gọn, súc tích nhưng sắc lẹm như một bản án tử hình:
*“Kính gửi Ban Điều hành Dự án Sao Bắc,* *Căn cứ theo nghị quyết đột xuất sáng nay của Hội đồng Quản trị, chúng tôi quyết định tái cơ cấu toàn bộ ngân sách chiến dịch Quý 3. Cắt giảm 100% ngân sách phân bổ cho các kênh truyền hình truyền thống đã duyệt tuần trước. Dồn toàn bộ nguồn lực sang nền tảng số đa kênh và mạng xã hội. Đối tượng mục tiêu thay đổi từ nhóm trung niên sang nhóm người tiêu dùng trẻ (Gen Z). Thông điệp cốt lõi thay đổi tương ứng. Đề nghị Sao Bắc cung cấp lại toàn bộ kế hoạch tổng thể, mô hình chi phí và dự báo chỉ số mới trước 17:00 hôm nay để kịp trình duyệt. Mọi cam kết ra mắt vào thứ Hai tuần tới không thay đổi.”*
An nhìn trừng trừng vào màn hình. Từng câu chữ trong email như nhảy múa, nhòe đi trước mắt cô.
Cắt toàn bộ truyền hình truyền thống? Chuyển sang số hóa đa kênh? Đổi nhóm đối tượng mục tiêu từ trung niên sang người trẻ? Toàn bộ tài liệu kế hoạch, hợp đồng đại lý quảng cáo truyền hình, bảng phân bổ tần suất tiếp cận và mô hình dự báo độ phủ mà đội ngũ Sao Bắc đã thức trắng nhiều đêm để xây dựng suốt ba tuần qua… chính thức trở thành một đống giấy vụn vô giá trị chỉ sau một cú nhấp chuột của đối tác.
Chưa đầy hai phút sau, khi An còn chưa kịp tiêu hóa hết khối lượng thông tin kinh hoàng ấy, tiếng giày cao gót đã nện lộp cộp, dồn dập và sắc lạnh trên sàn gỗ từ phía hành lang chính.
Cánh cửa kính của phòng họp số 2 bị đẩy mạnh ra, va vào thanh chặn cửa phát ra một tiếng “cạch” khô khốc. Phạm Khánh Vân đứng ngay ở ngưỡng cửa. Chiếc áo vest đen phẳng phiu, mái tóc búi cao không một sợi tóc thừa và đôi môi tô son đỏ thẫm càng làm nổi bật vẻ mặt căng cứng như dây đàn. Ánh mắt Vân đảo qua phòng làm việc như một tia quét laser, rồi dừng lại, ghim chặt vào An.
“An! Toàn bộ nhóm điều phối và dữ liệu vào phòng họp ngay. Bỏ hết việc trên tay lại,” giọng Vân không to, nhưng đanh gọn, sắc như dao cạo và không chừa lại dù chỉ một milimet cho sự thương lượng hay chần chừ. “Chúng ta có một cuộc khủng hoảng cần giải quyết trong một giờ tới. Nhanh lên!”
An giật mình, đưa mắt nhìn xuống chiếc đồng hồ ở góc phải màn hình: 10:22.
Cô ngước nhìn lên tờ giấy A4 dán ở khung viền. Khối thời gian màu đỏ rực—*10:00 – 11:30: Rà soát lại dữ liệu đo lường hiệu quả truyền thông cho chiến dịch V-Media*—vừa mới bắt đầu được hai mươi phút. Nó vừa bị một nhát kéo vô hình cắt đứt, xé toạc không một chút thương tiếc.
***
Căn phòng họp số 2 nhanh chóng bị bủa vây bởi bầu không khí ngột ngạt đến khó thở. Bức rèm chớp kim loại chỉ được kéo hờ một nửa, để mặc ánh nắng chói chang, gay gắt của buổi trưa hắt những vệt sáng xiên khoai vặn vẹo lên mặt bàn gỗ dài phủ kính đen bóng.
Khánh Vân không ngồi. Chị đứng sừng sững ở đầu bàn, hai tay chống thẳng xuống mặt kính, người hơi đổ về phía trước tạo nên một áp lực vô hình nhưng nặng nề đè lên tất cả những người có mặt. Ở góc trong cùng của chiếc bàn, Lê Quang Duy—chuyên viên phân tích dữ liệu cấp cao—đã ngồi sẵn ở đó từ lúc nào. Chiếc máy tính xách tay ThinkPad màu đen nhám của anh mở sẵn, quạt tản nhiệt của máy phát ra tiếng ro ro nhè nhẹ. Gương mặt Duy phẳng lặng, bình thản đến mức gần như vô cảm, đôi mắt sau cặp kính gọng kim loại tối màu chăm chú nhìn vào một biểu đồ hình nến phức tạp trên màn hình, hoàn toàn tách biệt khỏi cơn cuồng nộ đang chực chờ bùng nổ của vị trưởng phòng.
“Các bạn đều đã đọc email của anh Kiên rồi đúng không?” Vân mở màn, giọng nói như rít qua kẽ răng, từng từ từng chữ rơi xuống mặt bàn như những viên sỏi lạnh ngắt. “Chiến dịch ra mắt vào thứ Hai tuần tới là hạn chót mang tính sống còn. Không có chuyện dời lại, dù chỉ là một ngày. Nếu chúng ta để lỡ ngày giờ đã cam kết trước mặt Hội đồng Quản trị bên đó, Sao Bắc không chỉ mất trắng hợp đồng chiến lược này, mà toàn bộ hạn ngạch dịch vụ của chúng ta trong năm tài chính tới sẽ bị cắt giảm không thương tiếc. Uy tín của phòng chúng ta sẽ về con số không.”
An siết chặt hai bàn tay đặt trên đùi, cố kìm nén cơn run rẩy nơi đầu ngón tay. Cô hít sâu một hơi, lên tiếng: “Chị Vân, đây thực chất không phải là một sự điều chỉnh thông thường, mà là một sự thay đổi phạm vi dự án hoàn toàn—một trăm phần trăm. Họ đổi toàn bộ chân dung khách hàng mục tiêu, lật ngược thông điệp truyền thông, và thay thế toàn bộ hệ thống kênh tiếp cận từ truyền hình sang nền tảng số. Để hủy hợp đồng giữ chỗ với các đài truyền hình, giải quyết các khoản phạt hủy cọc, rồi sau đó xây dựng lại mô hình phân bổ chi phí, chạy lại thuật toán dự báo độ phủ trên sáu kênh số mới… quy trình chuẩn đòi hỏi nhóm dữ liệu và điều phối phải có ít nhất năm ngày làm việc liên tục. Nếu dồn toàn bộ khối lượng đó vào ngày hôm nay…”
“Không có năm ngày nào ở đây cả, An!”
Vân cắt ngang lời cô bằng một cái phẩy tay dứt khoát trên không trung, mắt trừng lên giận dữ. “Làm trong ngành truyền thông này ngần ấy năm rồi mà em vẫn giữ cái tư duy công chức đó sao? Làm truyền thông là phải sống cùng biến số! Khách hàng thay đổi thì nhiệm vụ của chúng ta là phải thích ứng ngay lập tức, là tìm ra giải pháp, chứ không phải ngồi đây giở sách giáo khoa ra than vãn về quy trình! Anh Kiên yêu cầu một bản phân tích định lượng mới, phân bổ lại toàn bộ mười lăm tỷ ngân sách cho các nền tảng số, kèm theo báo cáo đánh giá rủi ro chuyển đổi và chi phí cơ hội trước năm giờ chiều nay để anh ấy kịp hoàn thiện báo cáo trình ban giám đốc đối tác lúc đầu giờ tối.”
Khánh Vân quay ngoắt sang phía An, ánh mắt sắc lẹm ghim chặt vào khuôn mặt tái nhợt của cô gái trẻ: “An, em phụ trách nhóm điều phối. Em phải bóc tách toàn bộ số liệu chi phí từ các hợp đồng cũ với các bên đại lý truyền hình, đối soát lại tỉ lệ hoàn trả, tính toán mức phạt hợp đồng, rồi phối hợp với nhóm kỹ thuật dựng lại mô hình chi phí cho sáu kênh số mới. Tôi muốn một bảng dữ liệu chi tiết, không có bất kỳ một sai số nào, kèm theo ba phương án phân bổ ngân sách khác nhau—từ an toàn, cân bằng cho đến thâm nhập sâu—đặt trên bàn làm việc của tôi lúc bốn giờ ba mươi chiều.”
“Bốn giờ ba mươi?”
An cảm thấy cổ họng mình nghẹn ứ lại, một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng, buồng phổi như bị bóp nghẹt dưới một khối đá tảng. “Hiện tại đã là gần mười một giờ trưa. Việc liên hệ với các đại lý bán sóng để trích xuất dữ liệu hoàn tiền mất ít nhất ba tiếng đồng hồ vì họ còn phải thông qua bộ phận kế toán của họ. Còn việc dựng lại mô hình phân tích cho ba phương án mới trên nền tảng số, riêng thời gian chạy thử dữ liệu mẫu đã ngốn…”
“Đó là việc của em, là kỹ năng quản lý và sắp xếp thời gian của em, An!” Vân lạnh lùng ngắt lời, giọng điệu chuyển từ giận dữ sang sự mỉa mai ngấm ngầm, cố tình xoáy sâu vào vết thương lòng chưa kịp khép miệng của An. “Tuần trước, trong buổi họp kiểm điểm hiệu suất, tôi đã nhắc nhở em rất rõ ràng về năng lực quản trị công việc rồi. Một chuyên viên điều phối không thể cứ để khối lượng công việc dẫn dắt và đè bẹp mình như thế được. Em phải tự biết cách tối ưu hóa từng phút, biết cái gì là ưu tiên sống còn của công ty để dồn sức. Đừng để tôi phải đặt dấu hỏi một lần nữa về khả năng thích ứng của em dưới áp lực cao. Cuộc họp kết thúc. Bốn giờ ba mươi, tôi chờ bản phân tích hoàn chỉnh trên bàn.”
Khánh Vân không chờ bất kỳ ai phản hồi thêm một lời nào. Chị thu chiếc máy tính bảng trên bàn, xoay người bước nhanh ra khỏi phòng họp. Tiếng cánh cửa kính nặng nề đóng sầm lại sau lưng chị vang lên như một tiếng nổ trầm đục, để lại trong căn phòng một khoảng lặng buốt giá và tê dại.
An ngồi chết trân trên ghế. Hai bàn tay cô siết chặt lấy mép cuốn sổ tay bìa da đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra, móng tay hằn sâu vào lớp da nhân tạo. Bên cạnh cô, Lê Quang Duy vẫn im lặng gõ phím. Những tiếng lách cách đều đặn, khô khốc vang lên từ chiếc máy tính của anh như tiếng đếm ngược của một chiếc đồng hồ định mệnh. Anh không nhìn cô, không nói một lời an ủi, chỉ lặng lẽ đóng nắp máy tính, đứng dậy rồi bước ra ngoài.
***
Khi An lảo đảo quay trở về bàn làm việc của mình, tầm mắt cô vô thức rơi vào tờ giấy A4 dán ở góc trên bên phải màn hình.
Những ô chữ vuông vức được tô màu cẩn thận—khối màu xanh cho việc học, khối màu vàng cho công việc hành chính, khối màu đỏ cho nhiệm vụ cốt lõi—bỗng nhiên đập vào mắt cô như một trò hề lố bịch, một sự sỉ nhục trơ trẽn đối với thực tế trần trụi. Cái gọi là “kỷ luật thép”, cái gọi là “tấm khiên bảo vệ” mà cô vừa nâng niu dán lên cách đây chưa đầy ba tiếng đồng hồ, giờ đây trông chẳng khác nào một mảnh bùa chú vụng về của một kẻ mộng du.
Mười một giờ ba mươi.
Tiếng chuông điện thoại bàn réo rắt liên hồi, hòa lẫn với những hồi chuông dồn dập từ chiếc điện thoại di động đặt cạnh bàn phím. Đầu dây bên kia là giọng nói gắt gỏng, khó chịu của đại diện các công ty truyền thông và đối tác giữ chỗ phát sóng truyền hình. “Sao Bắc làm ăn kiểu gì vậy? Hợp đồng khung đã ký, lịch phát sóng tuần tới đã khóa sóng trên hệ thống của đài, bây giờ các cô đùng một cái báo hủy? Các cô có biết phí phạt hủy lịch cận ngày là bao nhiêu phần trăm không? Ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường chi phí sản xuất khung giờ cho chúng tôi?”
An vừa phải kẹp ống nghe vào giữa vai và tai để hạ giọng xin lỗi, vừa phải lướt ngón tay trên bàn phím để tra cứu từng điều khoản phạt hợp đồng trong hòm thư, vừa phải mở cùng lúc sáu bảng tính Excel nặng trịch để trích xuất số liệu chi phí thô. Những con số, những điều khoản pháp lý, những lời cằn nhằn và đe dọa từ các đối tác dội thẳng vào màng nhĩ cô như một trận mưa đá.
Mười hai giờ trưa.
Khối thời gian màu xanh lá cây rực rỡ—*12:00 – 12:30: Ăn trưa nhanh, rời màn hình máy tính, uống đủ năm trăm mililít nước*—trôi tuột qua kẽ tay cô như một hạt cát vô hình. Xung quanh, các đồng nghiệp trong phòng đã lục tục rủ nhau xuống tầng hầm ăn trưa, tiếng cười nói rôm rả xa dần rồi biến mất sau cánh cửa thang máy. Bụng An réo lên từng hồi cồn cào, ruột gan cắn xé vì đói và căng thẳng, nhưng hai mắt cô dán chặt vào những cột số đang nhảy múa loạn xạ trên màn hình máy tính. Cô không thể rời khỏi ghế. Rời khỏi ghế mười lăm phút đồng nghĩa với việc bảng số liệu sẽ không kịp hoàn thành trước bốn giờ ba mươi. Với bàn tay run rẩy, An mở ngăn kéo bàn, quờ quạng vớ lấy một gói bánh quy lúa mạch khô khốc còn sót lại từ tuần trước. Cô nhét vội một góc bánh vào miệng, nhai một cách vô thức như nhai rơm rác, rồi ngửa cổ nuốt chửng cùng một ngụm nước lọc nguội ngắt đóng cặn trong đáy bình giữ nhiệt. Cổ họng cô nghẹn ứ, khô rát.
Mười hai giờ ba mươi.
Khối *Tự học chuyên môn: Đọc tài liệu phân tích dữ liệu ứng dụng* chính thức bị xóa sổ khỏi thực tại. Giờ đây, trong não bộ của An không còn sót lại lấy một tế bào thần kinh nào để tiếp nhận các thuật toán hay lý thuyết tối ưu hóa chuyển đổi. Toàn bộ năng lượng sinh học của cô đang bị vắt kiệt để giải quyết mớ bòng bong của việc thay đổi phạm vi dự án—một sự thay đổi mà cô hoàn toàn không có tiếng nói, không có quyền quyết định, nhưng lại phải dùng toàn bộ sức tàn của mình để dọn dẹp hậu quả.
Buổi chiều biến thành một cơn ác mộng kéo dài bất tận.
Lúc mười ba giờ bốn mươi phút, một đối tác cung cấp dịch vụ màn hình quảng cáo ngoài trời (OOH) kiên quyết từ chối việc hoàn trả ba mươi phần trăm phí đặt chỗ kỹ thuật số, lấy lý do hệ thống đã khóa vị trí hiển thị trên toàn bộ các trục giao thông trọng điểm. Khoản thâm hụt ngoài dự kiến ấy lên tới hàng trăm triệu đồng, buộc An phải tự tay đập đi làm lại toàn bộ công thức phân bổ chi phí, gọt giũa từng đồng ngân sách dự phòng từ các kênh mạng xã hội để bù trừ vào.
Đầu cô bắt đầu đau buốt dữ dội. Cơn đau không còn là một cảm giác âm ỉ nữa, mà nó chuyển thành từng nhát búa giáng thẳng vào thái dương bên phải, giật giật theo từng nhịp đập của mạch máu. Hai hốc mắt cay xè, rát buốt như thể bị ai đó xát vào một nắm cát khô. Chiếc kính cận trĩu nặng trên sống mũi, trượt xuống liên tục vì mồ hôi lạnh rịn ra nơi cánh mũi. An phải cắn chặt môi dưới, dùng móng tay bấm mạnh vào lòng bàn tay để cơn đau thể xác giúp cô giữ được sự tỉnh táo trước những hàng số liệu li ti đang nhòe đi trên bảng tính.
Bốn giờ hai mươi lăm phút.
Bằng một nỗ lực phi thường gần như rút cạn sinh lực, An hoàn thành bản dự thảo đầu tiên. Ba phương án phân bổ ngân sách cho sáu nền tảng số mới, kèm theo bảng đối soát chi phí hủy cọc và mô hình dự báo rủi ro chuyển đổi. Cô nhấn nút gửi vào hòm thư nội bộ của Phạm Khánh Vân. Toàn thân cô rã rời, buông thõng hai tay xuống hai bên sườn, thở dốc như một người vừa trồi lên khỏi mặt nước sau một cú lặn dài suýt chết đuối.
Bốn giờ bốn mươi lăm phút.
Tiếng giày cao gót quen thuộc lại vang lên từ phía sau lưng. Không một lời gõ bàn báo trước, một tập tài liệu dày cộp vừa được in ra còn ấm nhiệt của máy in bị ném thẳng xuống mặt bàn làm việc của An, phát ra một tiếng “bốp” khô khốc, làm chiếc cốc sứ đựng nước nhảy dựng lên.
Vân đứng khoanh tay, mắt nhìn xuống An từ trên cao, giọng nói lạnh tanh không gợn một chút cảm xúc: “Em làm ăn kiểu gì thế này? Nhìn vào trang số bốn xem. Tỉ lệ chuyển đổi (CR) trên kênh mạng xã hội em đang để ở mức hai phẩy tám phần trăm—em dựa vào đâu mà lạc quan một cách ngây thơ như vậy? Đối tượng mục tiêu là Gen Z, độ phân tán cực kỳ cao, làm sao đạt được con số đó nếu không tăng ngân sách cho đội ngũ sáng tạo nội dung? Rồi chi phí dự phòng rủi ro biến động giá thầu trong các ngày nghỉ lễ cuối tuần đâu? Tại sao hoàn toàn bị bỏ trống?”
An ngước lên, đôi mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ và căng thẳng: “Chị Vân, em đã tính toán dựa trên dữ liệu lịch sử của quý 2…”
“Dữ liệu của quý 2 là cho nhóm khách hàng trung niên, với sản phẩm cũ!” Vân gắt lên, không để cô giải thích hết câu. “Tôi cần một bản kế hoạch có tính thuyết phục tuyệt đối để đối tác không thể bẻ chân bẻ tay chúng ta, chứ không phải một mớ lý thuyết chắp vá để đối phó! Sửa lại toàn bộ các giả định chuyển đổi ở kịch bản hai và ba. Bổ sung thêm năm phần trăm chi phí dự phòng giá thầu. Năm giờ mười lăm phút phải có bản cuối cùng gửi thẳng vào email của anh Kiên, đồng kính gửi cho tôi và Giám đốc điều hành. Đừng để cả phòng này phải ở lại làm đêm chỉ vì sự chậm trễ của em.”
Nói xong, Vân quay lưng bước đi, tà áo vest đen bay phần phật trong gió điều hòa.
An không cãi lại. Cô thậm chí không còn sức để cảm thấy tức giận hay phẫn uất. Một sự tê dại lan tỏa khắp các đầu ngón tay. Cô cúi đầu nhìn vào những dòng số bị gạch xóa bằng mực đỏ của Vân trên trang giấy, khẽ mấp máy đôi môi khô khốc: “Vâng.”
Năm giờ hai mươi phút.
Bản điều chỉnh cuối cùng được tải lên hệ thống. Ngón tay An run rẩy nhấp vào nút gửi thư đi cho Trần Quốc Kiên. Màn hình máy tính hiển thị dòng chữ thông báo nhỏ màu xanh lục: *Thư của bạn đã được gửi thành công*.
Thế nhưng, cảm giác nhẹ nhõm không hề xuất hiện. Trong lồng ngực An chỉ còn lại một khoảng trống hoang hoải, rỗng không và lạnh ngắt. Cô ngồi bất động, hai mắt đờ đẫn nhìn vào góc trên bên phải màn hình máy tính.
Ở đó, tờ giấy A4 vẫn dán chặt trên khung viền nhựa.
Khối 17:30 – 18:00: *Dọn dẹp không gian số, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, rời văn phòng lúc 18:00*. Và bên dưới là khối màu xanh lá cây cuối cùng: *18:30 – 19:30: Khối rèn luyện thể lực: Chạy bộ tại Công viên Bờ Kênh theo chỉ dẫn phục hồi*.
Một nụ cười cay đắng, méo mó hiện lên trên gương mặt nhợt nhạt của An.
Đồng hồ trên thanh tác vụ lúc này đã điểm sáu giờ mười lăm phút chiều.
Buổi chạy bộ ven bờ kênh, làn gió trời trong lành, lời dặn dò đầy ân cần của người bạn thân về việc kích hoạt lại hệ thần kinh đối giao cảm để cứu lấy trái tim đang kiệt quệ… tất cả đã tan thành mây khói, biến mất như một ảo ảnh xa xỉ. Cô đã bỏ bữa trưa, hủy hoại hoàn toàn thời gian tự học, giẫm đạp lên kế hoạch tập luyện phục hồi thể lực, và một lần nữa, cô lại tự nguyện ném toàn bộ thể xác và tâm trí mình vào chiếc máy nghiền quen thuộc của sự bận rộn mù quáng. Bản thời gian biểu hoàn hảo, thẳng thớm, được in bằng mực đen rõ nét kia giờ đây không còn là một tấm khiên giáp nữa. Nó biến thành một bản cáo trạng, một bằng chứng không thể chối cãi kết tội sự ngây thơ, ảo tưởng và bất lực cùng cực của chính bản thân cô.
***
Văn phòng mở dần dần rơi vào sự tĩnh lặng của buổi xế chiều.
Các đồng nghiệp ở các nhóm dự án khác lần lượt tắt máy tính, thu dọn đồ đạc vào ba lô, tiếng kéo khóa, tiếng chào nhau ra về thưa thớt dần rồi tắt hẳn. Hệ thống chiếu sáng thông minh của tòa nhà tự động ngắt bớt hai phần ba số bóng đèn tuýp trắng trên trần nhà để chuyển sang chế độ tiết kiệm năng lượng sau giờ hành chính. Những mảng bóng tối nhờ nhờ, nhờn nhợt bắt đầu đổ dài trên những dãy bàn làm việc trống trơn, biến không gian văn phòng rộng lớn thành một hang động công nghiệp lạnh lẽo.
An vẫn ngồi đó, không buồn bật chiếc đèn bàn nhỏ. Lưng cô còng xuống, hai khuỷu tay chống lên mặt bàn kính, hai bàn tay luồn vào tóc ôm chặt lấy vầng trán đang nóng bừng vì cơn sốt nhẹ do kiệt sức.
Cảm giác xấu hổ và bất lực trào dâng, bóp nghẹt khí quản của cô. Tại sao mọi kế hoạch của cô đều sụp đổ một cách thảm hại đến như vậy? Phải chăng Khánh Vân đã nói đúng—rằng nguyên nhân cốt lõi không nằm ở khối lượng công việc, không nằm ở khách hàng, mà nằm ở chính bản thân cô? Rằng cô là một kẻ yếu kém, một mắt xích lỗi thời không có đủ năng lực sắp xếp thứ tự ưu tiên, không có khả năng chịu tải của một chuyên viên điều phối cấp cao, và xứng đáng bị đào thải khỏi cỗ máy này?
“Cộp.”
Một âm thanh khẽ khàng nhưng rõ ràng vang lên ngay bên cạnh bàn phím máy tính của An.
An giật mình, run rẩy ngẩng đầu lên. Một chiếc cốc sứ dày màu ghi sáng, bên trong chứa đầy nước ấm đang bốc một làn khói mỏng lăn tăn, vừa được đặt ngay ngắn trên mặt bàn, cách tay cô chỉ chừng vài centimet.
Lê Quang Duy đứng ở đó.
Chiếc áo sơ mi công sở màu xám nhạt của anh đã được tháo hai chiếc cúc trên cùng, tay áo xắn gọn gàng lên quá khuỷu để lộ cẳng tay săn chắc. Dưới nách anh kẹp chiếc máy tính xách tay ThinkPad quen thuộc. Không đợi An lên tiếng, Duy kéo chiếc ghế xoay bọc lưới ở bàn đối diện lại, ngồi xuống phía bên kia vách ngăn lửng, đối diện trực diện với cô.
“Uống chút nước đi,” Duy nói. Giọng anh trầm thấp, đều đều và phẳng lặng như mặt nước hồ không một gợn sóng, tuyệt nhiên không có lấy một chút thương hại sáo rỗng hay sự gay gắt thường thấy của những kẻ làm việc với số liệu. “Cô ngồi lì ở cái ghế đó từ tám giờ sáng đến giờ rồi. Nước trong bình cũng cạn từ trưa.”
An chớp mắt, nhìn chằm chằm vào chiếc cốc bốc khói. Bàn tay run rẩy của cô chậm rãi đưa ra, áp chặt vào thân cốc sứ. Hơi ấm dịu dàng lập tức truyền qua lớp da lạnh ngắt ở lòng bàn tay, thấm sâu vào các mạch máu đang co thắt, mang lại cho cô một chút cảm giác thực tế sau một ngày dài đằng đẵng chìm trong cơn hoảng loạn số liệu.
“Cảm ơn anh,” An cất tiếng, nhưng giọng cô khàn đặc và vỡ vụn, nghe như tiếng kim loại cọ vào đá. “Hôm nay… em lại làm hỏng hết mọi thứ rồi.”
Duy hơi nhướng mày, ánh mắt sau cặp kính tối màu nhìn thẳng vào cô: “Hỏng cái gì?”
An cắn môi, đưa ngón tay trỏ run rẩy chỉ vào tờ giấy A4 dán ở góc trên bên phải màn hình máy tính, nơi những khối màu ngay ngắn vẫn đang nằm im lìm một cách trớ trêu: “Kế hoạch của em. Em đã nghĩ… em đã thực sự tin rằng nếu mình chia nhỏ từng ba mươi phút một, tuân thủ kỷ luật tuyệt đối, không lãng phí dù chỉ một giây thì em có thể kiểm soát được công việc, có thể vừa hoàn thành tốt dự án, vừa dành thời gian học thêm và tập luyện để phục hồi. Nhưng thực tế là… em thậm chí không trụ nổi qua mười giờ sáng. Chị Vân nói đúng. Vấn đề nằm ở em. Em không có kỹ năng sắp xếp thời gian. Em quá kém cỏi…”
Duy không ngắt lời cô. Anh lẳng lặng lắng nghe, vẻ mặt không hề thay đổi. Đợi cho đến khi những tiếng nấc nghẹn ngào trong cổ họng An lắng xuống, anh mới mở chiếc ThinkPad đặt trên đùi ra.
Bàn tay anh lướt nhẹ trên bàn rê chuột, gõ vài tổ hợp phím tắt một cách thuần thục. Sau đó, Duy xoay hẳn màn hình máy tính về phía An.
Trên màn hình của Duy không phải là những trang báo cáo chi chít chữ hay những slide thuyết trình bóng bẩy, mà là một bảng tính dữ liệu chuyên sâu được thiết kế cực kỳ khoa học, ở giữa là một biểu đồ đường kép chạy song song theo trục thời gian thực.
“Đây là bảng ghi nhận khối lượng công việc thực tế của nhóm điều phối dự án trong bốn tuần qua, được tôi trích xuất trực tiếp từ hệ thống nhật ký máy chủ và luồng tác vụ nội bộ,” Duy nói, ngón tay anh chỉ vào mốc thời gian hiển thị ngày hôm nay trên trục hoành. “Cô nhìn kỹ vào đây.”
An đưa tay đẩy gọng kính cận, cố gắng tập trung ánh nhìn nhòe nhoẹt vào những đường đồ thị.
“Đường màu xám đứt đoạn này,” Duy rành rọt giải thích, thanh âm chuẩn xác như một kỹ sư đang đọc thông số kiểm định máy móc, “là thời gian tiêu chuẩn dự kiến để hoàn thành toàn bộ các đầu việc đã được phê duyệt trong kế hoạch ban đầu. Nó dao động ổn định trong khoảng từ sáu đến bảy phẩy năm giờ làm việc mỗi ngày cho một nhân sự điều phối có năng lực tốt. Bản thời gian biểu chia khối ba mươi phút mà cô dán trên màn hình hoàn toàn có thể hấp thụ và giải quyết gọn gàng đường màu xám này. Nó là một kế hoạch hoàn toàn khả thi trên một hệ thống ổn định.”
Ngón tay Duy trượt dọc theo màn hình, dừng lại ở một đường kẻ màu đỏ đậm, vốn đang chạy là là ở mức trung bình thì đột ngột dựng đứng lên gần như một góc chín mươi độ:
“Còn đây là đường màu đỏ—khối lượng công việc thực tế phát sinh sau khi nhận email của anh Kiên. Lúc mười giờ mười lăm phút sáng nay, phạm vi dự án bị đối tác thay đổi một trăm phần trăm về mặt kênh truyền thông, đồng thời tăng thêm một trăm bốn mươi phần trăm về khối lượng xử lý dữ liệu và đàm phán hoàn cọc với các nhà cung ứng. Tổng thời gian lao động kỹ thuật cần thiết để giải quyết khối lượng phát sinh này—theo đúng định mức tiêu chuẩn của ngành—là mười bốn giờ công lao động.”
Duy ngước mắt lên, ánh nhìn xuyên thẳng qua cặp kính của An: “Một ngày làm việc hành chính tiêu chuẩn chỉ có tám tiếng đồng hồ. Khi một biến số ngoại cảnh bất ngờ bơm thêm mười bốn giờ công lao động vào hệ thống trong một khung thời gian ngặt nghèo chưa đầy sáu tiếng, thì bất kỳ một cái thời gian biểu chia khối cứng nhắc nào trên thế giới này cũng sẽ bị nghiền nát thành từng mảnh vụn. Đó là toán học cơ bản. Đó là định luật bảo toàn năng lượng và giới hạn tải của vật liệu. Đó hoàn toàn không phải là lỗi ‘kỹ năng quản lý thời gian’ hay sự ‘kém cỏi’ của cô.”
An sững sờ.
Từng lời nói của Duy rơi vào tâm trí cô như những giọt nước mát lành tưới lên một mảnh đất khô cằn đang nứt nẻ. Suốt nhiều ngày qua, từ những lời mắng mỏ thậm tệ của Khánh Vân trong phòng họp tuần trước cho đến những câu chì chiết mang tính triệt hạ chiều nay, cô đã hoàn toàn bị giam cầm trong một chiếc lồng vô hình của sự tự trách. Cô mặc định rằng bản thân mình là nguyên nhân của mọi sự đổ vỡ. Cô tin rằng nếu mình cố gắng thêm một chút, ngủ ít đi một chút, kỷ luật hơn một chút thì mọi chuyện đã không tồi tệ như thế này.
“Nhưng… chị Vân bảo rằng làm dự án truyền thông là phải biết chấp nhận biến số,” An ngập ngừng, giọng nói vẫn còn vương chút hoang mang run rẩy. “Chị ấy bảo người có năng lực là người phải biết thích ứng trong mọi hoàn cảnh…”
“Thích ứng không có nghĩa là nhắm mắt làm ngơ, giả vờ như các định luật vật lý và toán học không tồn tại,” Duy đáp lại, khóe môi anh khẽ nhếch lên một tia châm biếm lạnh lùng nhưng nhanh chóng biến mất. “Thích ứng có nghĩa là: khi phạm vi công việc phình to gấp đôi, người quản lý dự án có trách nhiệm phải ngồi lại với khách hàng để thương lượng lại hạn chót bàn giao, hoặc cắt bỏ các yêu cầu thứ yếu để bảo vệ tính toàn vẹn của sản phẩm cốt lõi. Đằng này, chị Vân nhận nguyên vẹn một trăm phần trăm những đòi hỏi vô lý và phi thực tế từ phía anh Kiên để bảo vệ chiếc ghế và hình ảnh cá nhân của chị ta trước ban điều hành đối tác. Sau đó, chị ta trút toàn bộ áp lực quá tải đó xuống đầu nhân sự cấp dưới, rồi dán lên nó cái nhãn ‘kỹ năng quản lý thời gian kém’ để hợp thức hóa sự bóc lột và trốn tránh trách nhiệm quản trị. Đó là một sự thao túng quy trình có hệ thống.”
An nhìn trừng trừng vào biểu đồ của Duy.
Những con số vô tri, những đường cong đồ thị được vẽ nên từ dữ liệu máy chủ khách quan, không hề chứa đựng cảm xúc, không thiên vị, không phán xét. Chúng chỉ đơn thuần phơi bày một sự thật tàn nhẫn nhưng giải thoát: cô không hề lười biếng, cô không hề kém cỏi. Cô vừa bị buộc phải gánh vác một khối lượng công việc bất khả thi trong một khung thời gian phi lý.
“Cô nhìn thấy khoảng cách giữa hai đường này chứ?” Duy tiếp tục, chỉ vào khoảng trống mênh mông giữa đường màu xám và đường màu đỏ dựng đứng. “Trong thuật ngữ quản trị dự án, cái này được gọi là ‘Thay đổi phạm vi không kiểm soát’—*scope creep*. Khi hiện tượng này xảy ra mà hệ thống không có bất kỳ một vùng đệm thời gian dự phòng nào, việc cô cố ép mình vào một cái lịch trình chia nhỏ ba mươi phút chẳng khác nào cô đang tự tay đặt một tảng đá nặng một tấn lên ngực mình, rồi vừa thở dốc vừa tự trách tại sao phổi mình không đủ khỏe. Cô đang tự trừng phạt bản thân vì lỗi lầm trong khâu quản trị của người khác.”
Một tiếng thở hắt ra thật dài từ lồng ngực An. Một cảm giác nhẹ nhõm kỳ lạ, sâu sắc và cay đắng đồng thời dâng lên, làm sống mũi cô cay xè. Lần đầu tiên sau nhiều tháng trời ngụp lặn trong sự kiệt sức và hoảng loạn, gánh nặng tội lỗi vô hình đè nặng trên vai cô bỗng chốc được dỡ bỏ—không phải bằng những lời động viên sáo rỗng, mà bằng thứ ngôn ngữ đanh thép, lạnh lùng và không thể chối cãi nhất: ngôn ngữ của dữ liệu.
“Để tôi cho cô xem cái này, cô sẽ hiểu tại sao hôm nay mọi thứ lại bị đẩy vào bước đường cùng như vậy,” Duy nói, các ngón tay anh tiếp tục gõ nhanh trên bàn phím để chuyển đổi giữa các cửa sổ làm việc.
Thế nhưng, có lẽ do thao tác quá nhanh, hoặc do chiếc máy tính ThinkPad bất ngờ gặp lỗi giật khung hình khi phải tải đồng thời nhiều tệp dữ liệu nặng, tổ hợp phím tắt của Duy không mở ra bảng số liệu tiếp theo như dự kiến. Thay vào đó, nó thu nhỏ toàn bộ các ứng dụng đang chạy xuống thanh tác vụ, làm lộ ra toàn bộ màn hình nền máy tính cá nhân của anh.
Ở góc trên bên trái của màn hình nền tối giản, một cửa sổ trình quản lý tệp tin (File Explorer) đang mở sẵn từ trước. Tên của thư mục gốc được đặt bằng một chuỗi ký tự chuẩn hóa, rõ ràng và lạnh lùng:
`SAOBAC_AUDIT_LOGS / 2026_PROJECTS / DIRECTIVES_DISCREPANCY_VAN`
Bên trong thư mục đó là một danh sách dài hàng chục tệp tin định dạng `.msg`, `.pdf` và `.m4a` được sắp xếp theo trình tự thời gian đảo ngược một cách cực kỳ cẩn mật. An vô thức đưa mắt nhìn theo, và những dòng chữ hiển thị ở khung danh sách lập tức đập thẳng vào đồng tử cô:
* `20260312_Email_Van_CamKetTienDoAo_VMedia.msg` * `20260318_GhiAmNoiBo_Van_TuChoiTangNhanSu_DuAnSo.m4a` * `20260402_Email_ChiDaoMauThuan_CatBoKiemThuDuLieu.msg` * `20260414_DoiSoat_GioCongThucTe_vs_BaoCaoGiamDoc.xlsx`
Ngay đầu danh sách là một tệp văn bản ghi chú định dạng Markdown đang mở dở, với một đoạn trích ngắn hiển thị rõ mồn một ở khung xem trước bên phải cửa sổ:
*“Ngày 16/4: Phạm Khánh Vân tự ý ký biên bản ghi nhớ cam kết với Trần Quốc Kiên về việc bổ sung 120 giờ kiểm thử dữ liệu miễn phí mà hoàn toàn không thông báo hay xin ý kiến nhóm vận hành kỹ thuật; sau đó yêu cầu nhân sự điều phối (An) chịu trách nhiệm giải trình độ vênh giờ công trước Ban Giám đốc. Dấu hiệu rõ ràng: Thao túng quy trình, đổ lỗi hệ thống cho năng lực cá nhân nhằm che giấu sự thiếu hụt nguồn lực và sai phạm trong cam kết thương mại…”*
Ngón tay Duy trên bàn rê chuột đột ngột đông cứng lại.
Cả cơ thể anh khựng lại trong một phần mười giây. Dường như nhận ra An đã đọc được những dòng chữ ấy, ánh mắt vốn luôn điềm đạm, lạnh lùng như băng của Duy thoáng qua một tia dao động hiếm hoi—một sự cảnh giác sắc lẹm bộc lộ trong tích tắc.
Không một động tác thừa, Duy nhanh chóng bấm tổ hợp phím tắt đóng toàn bộ các cửa sổ đang mở. Màn hình chiếc ThinkPad lập tức trở về hình nền màu xám đen mặc định, trơn láng và trống rỗng, không để lại bất kỳ một dấu vết nào.
Không gian trong góc văn phòng vắng lặng bỗng chốc rơi vào một sự im lặng kỳ lạ, đặc quánh và căng thẳng. Tiếng vo ve của quạt gió điều hòa trên trần nhà như to hơn gấp bội.
An ngồi chết lặng, tim cô đập thình thịch trong lồng ngực. Một cảm giác ớn lạnh xen lẫn kinh ngạc chạy dọc sống lưng cô. Suốt hai năm làm việc tại Sao Bắc, trong mắt cô và toàn bộ nhân viên phòng dự án, Lê Quang Duy luôn là một kẻ lập dị, một chuyên viên dữ liệu lầm lũi, ít nói, người luôn đến đúng giờ và về đúng lúc, từ chối tham gia mọi cuộc tụ tập tán gẫu và dường như hoàn toàn đứng ngoài những cuộc đấu đá quyền lực ngấm ngầm chốn công sở. Nhưng những gì cô vừa nhìn thấy trên màn hình máy tính của anh đã đập tan hoàn toàn vỏ bọc đó.
Duy không hề đứng ngoài cuộc. Anh đang âm thầm làm một điều gì đó nguy hiểm và khủng khiếp hơn rất nhiều: anh đang tỉ mỉ, kiên nhẫn thu thập chứng cứ, xây dựng một hồ sơ kiểm toán ngầm—một bản cáo trạng kỹ thuật chi tiết, lạnh lùng và chuẩn xác đến từng phút giây về toàn bộ những quyết định quản trị sai lầm, những lời hứa hão huyền và những hành vi thao túng, đổ lỗi tàn nhẫn của Phạm Khánh Vân.
Duy khẽ hắng giọng một tiếng rất nhỏ. Nét mặt anh nhanh chóng lấy lại vẻ thản nhiên, lạnh lùng như chưa từng có bất kỳ sự cố nào xảy ra. Anh gập nắp chiếc máy tính xách tay lại phát ra một tiếng “tách” dứt khoát, cúi xuống nhặt chiếc ba lô đặt dưới chân ghế rồi đứng dậy.
“Tóm lại là,” Duy nói, giọng anh đã lấy lại tông trầm đều đặn thường ngày, “đừng tự biến mình thành nạn nhân của những cái thời gian biểu cứng nhắc đó nữa. Hệ thống đã hỏng từ trên nóc thì việc cô cố ép mình chạy đúng giờ chỉ làm cô gãy vụn nhanh hơn thôi. Ngày mai, tôi sẽ chỉ cho cô cách thiết lập một vùng đệm dữ liệu trong các bảng điều phối để tự bảo vệ mình trước những biến số như hôm nay. Còn bây giờ thì cô nên thu dọn đồ đạc và về nhà đi. Ngồi lại đây thêm một tiếng nữa cũng không làm cho số liệu của ngày mai bớt tồi tệ đi đâu.”
Duy khẽ gật đầu chào cô một cách ngắn gọn, không chờ cô đáp lại, rồi xoay người rảo bước về phía sảnh thang máy. Bóng lưng cao gầy của anh nhanh chóng chìm vào mảng tối của hành lang rồi biến mất sau cánh cửa thoát hiểm.
***
An ngồi lại một mình giữa góc văn phòng tranh tối tranh sáng.
Cô nhìn xuống chiếc cốc sứ trên bàn. Hơi nước ấm vẫn lượn lờ bốc lên, mang theo một chút hơi ấm nhân tính hiếm hoi giữa bốn bề máy móc lạnh lẽo. Rồi cô từ từ ngước mắt lên, nhìn thẳng vào tờ giấy A4 dán ở góc trên bên phải màn hình máy tính.
Từng khối chữ ba mươi phút màu xanh, màu vàng, màu đỏ vẫn nằm đó, ngay ngắn, thẳng thớm và trơ trẽn.
Một sự thức tỉnh đau đớn nhưng giải phóng bùng lên trong tâm trí An. Tấm khiên này không thể bảo vệ cô. Nó chỉ là một công cụ do chính cô tạo ra để tự trói buộc mình, để tự huyễn hoặc rằng cô có thể dùng kỷ luật cá nhân để vá víu một cỗ máy quản trị vốn đã mục ruỗng và vô nhân đạo từ tận gốc rễ.
Bằng một động tác chậm rãi, kiên quyết và không hề có một chút do dự, An đưa tay lên. Những ngón tay cô bấu chặt vào mép trên của tờ giấy A4, rồi giật mạnh xuống.
“Rột… roạt!”
Tiếng băng dính hai mặt toạc ra khỏi lớp vỏ nhựa của khung màn hình vang lên giòn giã trong không gian tĩnh mịch. Tờ thời gian biểu hoàn hảo bị giật phăng ra. An dùng hai bàn tay siết chặt, vò nát tờ giấy thành một nắm giấy nhăn nhúm, biến dạng hoàn toàn trong lòng bàn tay. Cô ném mạnh nắm giấy vào sọt rác đặt dưới gầm bàn.
Tắt nguồn máy tính, An thu dọn sổ sách vào túi xách, đứng dậy và bước nhanh ra khỏi văn phòng mà không ngoái đầu nhìn lại dù chỉ một lần.
***
Bảy giờ bốn mươi phút tối.
Cánh cửa kính tự động của tòa nhà Sao Bắc mở ra, đẩy An ra ngoài vỉa hè. Một luồng gió đêm nồng nặc hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt đường nhựa sau một ngày dài hấp thụ nắng gắt lập tức phả thẳng vào mặt cô, ngột ngạt và bức bối. Tiếng gầm rú của động cơ xe máy, tiếng còi xe ô tô inh ỏi từ dòng người đang kẹt cứng trên trục đường chính dội vào tai cô như một cơn sóng âm thanh hỗn loạn.
Toàn bộ cơ thể An như rã rời. Từng thớ thịt, từng khớp xương ở lưng và cổ như muốn rời ra sau hơn mười một tiếng đồng hồ ngồi dán mắt vào màn hình trong trạng thái căng thẳng tột độ. Đầu gối cô run rẩy theo từng bước chân. Cơn đói cào xé ruột gan kết hợp với cơn sốt nhẹ khiến đầu óc cô choáng váng, bước đi xiêu vẹo như một kẻ say rượu giữa dòng người hối hả.
Cô lê từng bước nặng nề về phía trạm dừng xe buýt cách đó chừng hai trăm mét, tay lần vào túi áo khoác lấy chiếc điện thoại di động ra để kiểm tra lộ trình tuyến xe cuối cùng về khu trọ ngoại thành.
Màn hình cảm ứng vừa sáng lên, chưa kịp hiện giao diện bản đồ thì toàn bộ khung hình đã bị chiếm trọn bởi màn hình cuộc gọi đến. Nhạc chuông mặc định reo lên từng hồi gấp gáp, chói tai.
Tên người gọi hiển thị rõ mồn một bằng phông chữ đậm: **Mẹ**.
Ngay phía dưới là một chuỗi thông báo dồn dập hiển thị từ ứng dụng: **6 cuộc gọi nhỡ** và **3 tin nhắn chưa đọc** được gửi tới từ hơn một tiếng trước.
Một cảm giác tội lỗi khủng khiếp đột ngột ập xuống, bóp nghẹt lồng ngực An, khiến bước chân cô khựng lại ngay trên mép vỉa hè.
Hôm nay là thứ Năm.
Một ký ức vụn vỡ từ sáng sớm bỗng lóe lên trong tâm trí cô. Sáng nay, trước khi cô dắt xe rời khỏi phòng trọ, mẹ đã gọi điện dặn đi dặn lại rằng tối nay bà sẽ nấu cơm sớm. Chú Ba dưới quê vừa gửi lên một thùng cá lăng tươi và mớ rau rừng, bảo cô tan làm thì nhớ chạy thẳng về nhà ăn một bữa cơm gia đình đàng hoàng cho lại sức sau mấy ngày ốm mệt nằm bẹp ở phòng trọ. Cô thậm chí đã nhắn lại một dòng tin nhắn chắc nịch vào lúc bảy giờ sáng: *“Vâng ạ, chiều nay con không tăng ca, 6 giờ rưỡi con có mặt ở nhà ăn cơm với bố mẹ.”*
Thế rồi cơn bão công việc, sự giận dữ của Khánh Vân, những con số nhảy múa và nỗi sợ hãi bị đào thải đã xóa sạch lời hứa ấy ra khỏi tâm trí cô như thể nó chưa từng tồn tại.
Ngón tay An run rẩy trượt qua thanh gạt màu xanh trên màn hình để nhận cuộc gọi. Cô đưa chiếc điện thoại áp vào tai, cổ họng nghẹn ắng, chưa kịp cất lên tiếng “Alo” thì giọng nói the thé, đanh lại vì sự dồn nén và giận dữ tột cùng của bà Lâm Ngọc Mai đã bắn xối xả qua loa thoại như một tràng súng liên thanh:
“Mày làm cái trò gì mà giờ này mới thèm nghe máy hả An?! Mày có biết bây giờ là mấy giờ rồi không?!”
“Mẹ… con xin lỗi, hôm nay ở công ty con có sự cố đột xuất…”
“Lại đột xuất! Lúc nào cũng đột xuất! Mày mở mồm ra là chỉ có công ty với đột xuất!” Tiếng bà Mai gắt lên, chói gắt đến mức át cả tiếng còi xe gầm rú trên mặt đường. “Mày có biết bố mày bị thoái hóa đốt sống lưng, ngồi ôm cái lưng đau đợi mày từ sáu giờ đến tận bây giờ không? Bữa cơm mẹ nấu từ chiều, cá lăng om chuối đậu nguội ngắt nguội ngơ, mỡ đóng váng trắng xóa lại trên mặt nồi rồi kia kìa! Mày coi cái nhà này là cái quán trọ, thích thì về không thích thì biến mất tăm mất tích đúng không?!”
“Mẹ ơi, con thực sự không cố ý… chiều nay dự án của con bị hủy…”
“Mày đừng có ngụy biện!” Tiếng bà Mai run lên vì uất ức, từng lời từng chữ như những mũi dùi sắc nhọn đâm thẳng vào màng nhĩ cô. “Mày làm cái chức vụ gì to tát lắm hay sao? Tổng giám đốc hay bộ trưởng mà ngày nào cũng bán mạng, đày đọa cái thân mày cho thiên hạ sai bảo như thế hả? Lương ba cọc ba đồng, tiền gửi về phụ bố mày mua thuốc chữa bệnh thì chẳng thấy đâu, chỉ thấy mặt mũi lúc nào cũng hãm tài, nhợt nhạt như người chết trôi! Mày coi trọng mấy cái báo cáo, mấy cái hợp đồng của người ta hơn cả cái mạng của bố mẹ mày đúng không? Nuôi mày ăn học đàng hoàng, tốn bao nhiêu tiền của, lớn lên chỉ thấy mày về nhà là xị mặt ra rồi coi thường cái gia đình này!”
Từng câu, từng chữ của mẹ như những nhát dao cứa nát những sợi dây thần kinh cuối cùng đang căng như dây đàn trong đầu óc An. Cổ họng cô nghẹn đắng lại, cứng đờ như bị đổ chì. Cô muốn mở miệng giải thích, muốn nói rằng cô vừa trải qua mười một tiếng đồng hồ trong địa ngục, muốn nói rằng cô vừa bị sỉ nhục, vừa bị bóc lột, vừa phải nhịn đói và suýt ngất đi vì kiệt sức… nhưng không một âm thanh nào có thể thoát ra được.
Sự uất ức, nhục nhã tích tụ từ phòng họp của Khánh Vân ban sáng, sự rã rời của một ngày lao động nô dịch, sự sụp đổ ê chề của bản kế hoạch tự cứu lấy mình, và giờ đây là sự phán xét, quy chụp tàn nhẫn từ chính người mẹ ruột thịt… tất cả hòa trộn vào nhau, biến thành một làn sóng cay đắng dâng ngược lên từ đáy lồng ngực, trào lên sống mũi buốt nhói.
Bên tai cô, tiếng bà Mai vẫn tiếp tục chì chiết không ngừng nghỉ, nhưng âm thanh bắt đầu nhòe dần đi, vỡ vụn ra, hòa lẫn vào tiếng gầm rú của dòng xe cộ nêm chặt trên đường phố giờ tan tầm.
An đứng trơ trọi giữa trạm xe buýt đông đúc người qua lại. Xung quanh cô, những dòng người hối hả lướt qua, không một ai để ý đến cô gái trẻ đang đứng bất động trong bộ đồ công sở nhàu nát. Chiếc điện thoại vẫn áp chặt bên tai, các đốt ngón tay trắng bệch vì siết chặt, và trên đôi gò má nóng bừng vì cơn sốt nhẹ, những giọt nước mắt kìm nén suốt một ngày dài đằng đẵng cuối cùng cũng vỡ òa, lăn dài xuống cằm, rơi lã chã xuống mặt vỉa hè đầy bụi bặm.