Giá Của Tình Thân

Tờ giấy ghi nợ của Đặng Văn Phúc còn kẹp nguyên trong cuốn sổ bọc nilông, mép giấy nhăn nhúm vì dính chút nước sông đã khô quéo lại thành vệt ố vàng khè. Nắng sớm rọi xiên qua kẽ lá dừa nước bên bờ, hắt lên mặt ván be ghe những đốm sáng lốm đốm nhảy múa theo từng nhịp sóng vỗ bì bõm. Duyên ngồi thụp bên mạn ghe, trước mặt là manh chiếu rách đã sờn rách mép cước, bày ra mấy tờ bạc lẻ được cô cẩn thận vuốt từng nếp gấp cho phẳng phiu. Ngón tay cô miết trên từng mặt giấy nhám ráp, đếm đi đếm lại ba lượt không dám lơ là: một tờ một trăm ngàn màu đỏ thẫm đã cũ mèm, hai tờ mười ngàn nhăn nheo, và ba tờ một ngàn rách góc chực đứt đôi. Đúng một trăm hai mươi ba ngàn đồng tiền mặt.

Sau chuyến giao cơm trầy trật ngoài mé kè đá Bưng Sen hôm qua, trừ đứt ba mươi ngàn tiền mướn chiếc xuồng ba lá của chú Năm đặng lội vô mấy con rạch cạn, trong túi hai đứa chỉ còn trơ trọi đúng chừng đó hơi thở để cựa quậy. Cái cảm giác bế tắc cứ lừng lững đè nặng trong lồng ngực. Khoản nợ hai trăm ngàn tiền phụ tùng thay phốt láp bữa trước của Chú Tư Máy vẫn treo lơ lửng trên đầu, nặng trĩu y như bóng cây bần de ra mé sông chực gãy nhánh đè sụp mui ghe bất cứ lúc nào gió chướng thổi qua. Duyên thở ra một hơi dài nghe nặng trịch, nhìn dòng nước ròng đang từ từ rút xuống, để lộ ra những bãi bùn đen nhẫy cùng rễ bần nhọn hoắt chĩa thẳng lên trời như bàn chông.

Tiếng chuông điện thoại nhét sâu trong túi áo bà ba bất thần rung lên bần bật, phá toang bầu không khí ngột ngạt trên khoang. Mặt kính trầy xước chằng chịt của chiếc điện thoại cục gạch hiện lên ba chữ quen thuộc: Võ Thành Nam.

Duyên nén tiếng thở dài vào trong, đưa ngón tay còn vương chút dầu máy quẹt vội lên màn hình rồi áp sát vào tai:

"Nghe nè Nam."

"Duyên hả? Ghe tụi mày đang đậu đâu đó? Tao đang chạy xe rà rà ngoài lộ đá dăm kiếm tụi mày nè, có mối gấp dữ lắm, ngon ăn dữ dằn luôn nghen!" Giọng Nam hổn hển dội qua màng loa rè đặc, xen lẫn với tiếng gió rít bên tai và tiếng bô xe máy cà tàng nổ giòn giã từng chặp như pháo rang.

Duyên ngẩng đầu nhìn sang Thanh Bình. Anh đang lom khom cúi lưng bên bếp lò dã chiến, dùng búi bùi nhùi sắt cọ lấy cọ để đáy chiếc chảo gang lớn cho tróc hết lớp muội than đen bám chặt sau bữa nấu chiều qua. Nghe tiếng Nam oang oang trong ống nghe, Bình dừng tay, khẽ ngước đôi mắt thâm quầng nhìn cô như thầm dò hỏi. Duyên khẽ gật đầu ra hiệu cho anh an tâm, rồi hướng miệng vào mic điện thoại:

"Ghe tao đang cột mũi mé gốc cây gòn bến đò ngang Vàm Dừa đây. Mày chạy tà tà lại trạm xăng rồi quẹo xuống mé sông là thấy. Cứ ghé qua đi rồi nói chuyện."

Chưa đầy mười phút sau, tiếng máy xe quen thuộc của Nam đã rồ lên ầm ĩ trên bờ dốc lộ đan. Chiếc xe dừng khựng lại, bụi đường bốc lên mù mịt giữa vạt nắng mai. Nam chống chân chống nghiêng cái rắc, thoăn thoắt nhảy chân sáo qua mấy bậc tam cấp phủ đầy rêu xanh trơn tuột sát mé nước, tay xách chiếc nón bảo hiểm bạc màu quai đã tưa chỉ. Vừa bước chân nhảy phóc lên be ghe, sức nặng của anh làm mạn thuyền tròng trành chao đảo, nước dưới sông dập dềnh vỗ mạnh vào lườn gỗ. Nam cười toe toét, hàm răng khểnh lộ rõ vẻ sốt sắng, hớn hở ra mặt:

"Cứu tao phen này Duyên ơi, cứu bồ thiệt tình luôn đó! Bên tổ tỉa cành sầu riêng của ông Ba Cương vừa nhận thêm dạt vườn mới tuốt luốt ngoài doi đất. Hai mươi lăm miệng ăn lận đó mày, thợ tứ xứ đổ về gom cành dọn mương làm từ sáng tới giờ mệt muốn đứt hơi. Họ kêu tao tìm gấp mối cơm trưa nay đem vô tận chòi. Tao nghĩ ngay tới tụi mày chớ ai! Cứ nấu y chang như cái bữa đầu tiên tụi mày nấu cho tổ tao ăn nghen: bốn mươi ngàn một suất, đủ canh cá kho mặn mà, cơm trắng bao no nê. Hai mươi lăm phần tròn trĩnh một triệu bạc, tiền tươi thóc thật, ngon lành cành đào chưa!"

Nam vừa nói vừa vung tay vỗ bồm bộp vào be gỗ mạn thuyền, ánh mắt sáng rực rỡ như thể chính anh vừa vớt được một bọc vàng dưới đáy sông đem ném thẳng vào lòng ghe cho hai đứa.

Nếu là Duyên của ba tuần về trước, chắc chắn cô đã mừng rơn đến ríu cả chân, gật đầu cái rụp không chút đắn đo rồi vội vã giục Bình quẩy giỏ đi chợ nổi, trong đầu tự huyễn hoặc rằng một triệu đồng doanh thu kia là một món hời lớn mà trời phật rủ lòng thương ban phát. Nhưng sau nồi chè bưởi đắng ngắt phải cắn răng bù lỗ sặc gạch ở vườn ông Hai Trí, sau bữa tiệc năm mâm tan hoang đền chén đền đĩa ở ngoài sân nhà cô Sáu, và nhất là sau cú tát trời giáng bằng tờ giấy nợ của Phúc ở mé bưng hôm qua, bàn tay Duyên bất giác siết chặt lấy gáy cuốn sổ bọc nilông đặt ngay ngắn trên đùi. Những vết chai sần nơi lòng bàn tay như nhói lên nhắc nhở.

Duyên không cười, cũng chẳng vồn vã đáp lại sự hưng phấn của Nam. Cô chậm rãi lật cuốn sổ, mở đúng trang giấy trắng hôm qua Bình vừa cẩn thận dùng thước kẻ từng cột mực đỏ ngay ngắn, rồi đặt bằng phẳng lên mặt chiếc thùng gỗ đựng đồ nghề nằm chỏng chơ giữa hai người.

"Ngồi xuống đi Nam. Uống miếng nước cho hạ hỏa rồi nói chuyện cho ráo nước đã, không có gì phải quýnh quáng hết."

Nam ngớ người trước vẻ mặt lạnh tanh, nghiêm nghị khác thường của Duyên. Anh ngập ngừng thu chân, ngồi bệt xuống tấm ván sàn còn vương chút mùi dầu máy và vị mặn mòi của phù sa:

"Ủa, sao mặt mày nghiêm trọng dữ vậy Duyên? Chỗ anh em bồ bịch thân quen không mà, tao mang tới cho mày cái đơn hai mươi lăm phần chớ ít ỏi gì đâu. Có mối làm ăn thì phải mừng chớ sao ngó như đưa đám vậy?"

"Chính vì chỗ quen biết nên tao mới phải mở cuốn sổ này ra cho mày ngó tường tận từng con số," Duyên đưa đầu ngón tay trỏ đen nhẻm vì dính lọ nồi chỉ vào từng dòng chữ nắn nót. "Mày tính giá bốn mươi ngàn một phần như đợt đầu cho thợ của mày ăn, nhưng đợt đó tao với thằng Bình làm ròng rã không công, lấy mồ hôi nước mắt bù lỗ sặc máu mày có biết hôn? Tao tính rành rẽ cho mày coi nè: cá chợ sớm nay giá bao nhiêu một ký, rau củ các loại bao nhiêu, tiền gas hai mươi lăm ngàn, tiền nước ngọt rửa rau nấu canh mười lăm ngàn, tiền dầu diezen ghe chạy ra chạy vô lạng lách qua mí rạch hết mười hai ngàn. Đó là tao chưa thèm tính tiền hao mòn xoong chảo đó. Chưa kể, tao hỏi thiệt lòng mày một câu: hai mươi lăm người thợ đó trưa nay có ngồi ăn chung một giờ một giấc không, hay lại nhóm tỉa cành ăn trước mười một giờ, rồi nhóm dọn mương lội sình một giờ trưa mới lết xác về chòi?"

Nam chớp chớp mắt, nụ cười hớn hở trên khóe môi hơi gượng gạo lại, ánh mắt bắt đầu đảo quanh như trốn tránh cái nhìn soi mói của Duyên:

"Thì... thợ làm vườn mà Duyên, mày cũng biết tính chất công việc rồi đó. Cành cây nhánh nhánh ngổn ngang giữa liếp, rớt xuống mương nghẽn dòng đâu có ai nỡ bỏ ngang tay mà leo xuống ăn cơm liền được. Mấy ông thợ tỉa đọt trên cao đói bụng sớm thì ăn trước đặng leo tiếp tỉa cho xong ngọn, còn mấy ông vét mương bùn sình dính đầy mình mẩy phải ráng cào cho dứt lằn mương mới chịu lên bờ tắm rửa thay đồ. Họ lệch nhau chừng một tiếng đồng hồ chớ mấy, làm gì dữ dằn đâu..."

"Một tiếng đồng hồ của mày nói nghe nhẹ tênh như lông hồng vậy đó!" Duyên nhìn thẳng vào mắt Nam, giọng cô bình tĩnh lạ lùng nhưng từng lời đanh thép nện xuống sàn gỗ, không hề có chút nhượng bộ bẽn lẽn như những ngày chập chững ra nghề. "Một tiếng đó của mày đồng nghĩa với việc cái bếp khè dưới khoang ghe này phải đỏ lửa hai lần. Nồi cơm phải ủ nóng hai lượt, nồi canh phải giữ ấm, và hai đứa tao phải chôn chân canh chừng từ mười một giờ trưa cho tới gần hai giờ chiều mới xong xuôi việc dọn dẹp rửa ráy. Công của tao lái ghe chở đồ luồn lách rạch nhỏ, công thằng Bình đứng bếp khè giữa trời nắng chang chang đổ lửa mồ hôi túa ra như tắm, không thể nào cứ bị gom chung lại rồi xem như chuyện tiện đường giúp giùm cho vui vẻ đôi bên được. Giá bốn mươi ngàn một suất ăn trưa chuẩn giờ chỉ áp dụng nếu toàn bộ hai mươi lăm người cùng ăn một lượt trong vòng ba mươi phút đồng hồ. Còn nếu mày chia làm hai ca, thợ ăn lệch giờ trưa như mày vừa nói, tao dứt khoát phụ thu mười lăm ngàn đồng cho mỗi phần ăn dọn trễ."

Nam giật nảy mình như vừa chạm tay vô bình ắc-quy rò điện, hai mắt trợn tròn xoe nhìn Duyên trân trối:

"Trời đất quỷ thần ơi, Duyên! Mày tính phụ thu mười lăm ngàn một phần là đội giá lên thành năm mươi lăm ngàn rồi đó! Cơm văn phòng có máy lạnh trên thị trấn người ta bán cũng chưa tới cái giá đó nữa! Mày làm ăn buôn bán với người quen biết lối xóm mà chém ngọt xớt từng nhát vậy sao coi cho được mày? Người ta cười vô mặt tao chết!"

Bình lúc này đã buông búi bùi nhùi sắt xuống đáy chảo nghe một tiếng cộp khô khốc. Anh đứng dậy, bước lại gần chiếc bàn gỗ tạm bợ, tựa lưng vào vách cabin bếp chật hẹp, hai tay khoanh trước ngực. Tấm tạp dề bằng vải thô anh đang đeo lấm lem những vệt muội than đen sì và dầu mỡ bám qua bao ngày tháng lăn lộn. Bình nhìn Nam, giọng nói trầm ấm nhưng dứt khoát từng âm sắc:

"Nam nè, không phải con Duyên nó muốn chém đẹp mày đâu, mày đừng nói oan cho nó. Bữa đầu tiên tao múc cơm cho tổ thợ của mày ăn bên mé rạch Vàm, tao thấy mấy anh em lao động nặng đói lả người, mặt mày tái mét nên tao mủi lòng múc tràn trề khay. Cá lóc kho tộ tao gắp hết phần nạc ngon lành chia cho ca ăn trước. Tới chừng ca sau lục tục kéo về, đồ ăn cạn đáy, tao với con Duyên phải vét sạch chảo kho quẹt còn sót chút tóp mỡ khét lẹt, rồi hái thêm rổ rau muống đồng luộc vội để đắp vô cho đủ phần cơm người ta. Tao thương thợ làm mệt, tao xót anh em đồng cảnh ngộ, nhưng tao không thể nào cứ vừa nấu ăn mà trong bụng vừa run sợ thiếu hụt, vừa làm vừa phải móc tiền túi ra mua thêm đường thốt nốt đền vô như cái bữa chè bưởi bể dĩa bên vườn ông Hai Trí được nữa. Mười lăm ngàn phụ thu đó không phải tụi này ăn dày của mày, mà là tiền hao gas hâm nóng lại đồ ăn cho sốt dẻo, tiền nước đá ướp lạnh cho nồi canh không bị ôi thiu thối rữa giữa cái nắng đổ lửa này, và là tiền công mồ hôi nước mắt của hai đứa tao ngồi chực chờ thợ của mày xong việc. Bếp ghe chật chội lắm Nam ơi, không thể nào cứ neo một chỗ phục vụ hoài cả buổi trời như cái quán ăn có mặt bằng trên bờ được."

Nam nhìn sững Bình, rồi lại đảo mắt nhìn sang cuốn sổ của Duyên. Những dòng chữ nắn nót, từng con số chi phí mực đỏ mực xanh rành mạch phơi bày ra đó khiến cái miệng lanh lợi thường ngày của anh cứng đờ lại. Anh không thể buông ra một câu nói bừa "thôi tùy hỷ giúp nhau" như mọi bận được nữa. Nam đưa bàn tay thô ráp lên gãi gãi mái tóc cháy nắng hoe vàng đang rối bù vì gió bụi, miệng lầm bầm:

"Được rồi... Chuyện lệch ca lệch giấc... tao sẽ ráng chạy vô vườn hối thúc, gom mấy ổng lại ngồi ăn chung một lượt cho gọn gàng ngăn nắp. Ai trễ tràng quá thì tự ráng mà chịu phần cơm nguội, tao dứt khoát không bắt tụi mày phải bật bếp hâm đi hâm lại nhiều lần đặng khỏi tốn gas tốn củi của tụi mày. Nhưng còn cái giá bốn mươi ngàn... mày ráng giữ mức đó giùm tao đi Duyên, tao năn nỉ mày đó."

Duyên gõ nhẹ đầu ngón tay trỏ lên mặt cuốn sổ bìa nilông:

"Muốn giữ mức giá bốn mươi ngàn thì thực đơn bắt buộc phải thay đổi toàn bộ, không thể đòi hỏi cá lóc bông kho tộ hay canh chua cá ngát như trước được. Và điều quan trọng nhứt trần đời: mày phải cọc tiền trước cho tụi tao."

"Hả? Lại còn phải cọc tiền nữa sao trời?" Mặt Nam méo xệch đi như vừa cắn phải trái khổ qua rừng. "Tao đặt cơm cho tụi mày mấy bận rồi, có bao giờ tao giựt của tụi mày cắc bạc nào chưa? Ăn uống xong xuôi, tao gom đủ tiền công của thợ là tao móc bóp trả cái rụp liền chớ tao có thiếu nợ thiếu nần ai đâu mà giờ bắt tao cọc?"

"Mày không quỵt tụi tao, cái đó tao biết và tao tin mày," Duyên lật ngược lại trang giấy, để lộ ra tờ giấy nợ nhăn nheo của Đặng Văn Phúc đập ngay vào mắt Nam. "Mày mở to mắt ra nhìn cho kỹ giùm tao đi. Trưa hôm qua tao vừa bị quỵt nợ hơn bốn trăm ngàn ngoài mé kè đá Bưng Sen đó. Người ta cũng nói y chang như mày, cũng thề sống thề chết rồi quăng lại cho tao một tờ giấy lộn này nè! Trong túi tao hiện giờ, mày dòm đi, gom hết cả vốn lẫn lời chỉ còn đúng một trăm hai mươi ba ngàn đồng tiền mặt. Không có tiền cọc nguyên liệu sáng nay, mày biểu tao lấy tiền đâu ra chợ nổi mua cá, mua thịt, mua rau cho mày? Chẳng lẽ tao vác cái mặt dày ra giật đồ của bạn hàng người ta rồi hứa lèo?"

Nam nhìn chòng chọc vào tờ giấy nợ có chữ ký nguệch ngoạc cùng dấu tay ố vàng của Phúc, gương mặt đang đỏ gay vì bức xúc của anh chợt chùng hẳn xuống. Đôi lông mày rậm rạp cau lại, cái vẻ xốc nổi, lanh chanh ban nãy bỗng chốc tan biến đâu mất, thay vào đó là một sự ngập ngừng, bối rối đến tội nghiệp. Nam ngồi im phăng phắc một lúc lâu, ngón tay mân mê cái quai nón bảo hiểm đã sờn chỉ, rồi anh thở hắt ra một hơi dài nghe não nuột:

"Nói thiệt hết lòng với hai đứa tụi mày... Tao bữa nay cũng đang kẹt cứng ngắc cứng còng. Cái quỹ chung của tổ tỉa cành hiện giờ... thiệt tình là không còn một cắc bạc dằn túi."

Duyên và Bình đưa mắt nhìn nhau. Duyên cau mày hỏi:

"Ủa, sao kỳ cục vậy Nam? Mày là đứa đứng mũi chịu sào, đứng ra gom thợ lập tổ làm vườn ăn chia sòng phẳng mà sao cái quỹ lại trống trơn trống hoác tới mức này?"

"Thì... đợt tuần rồi tỉa cành bao tiêu bên vườn chôm chôm ngoài mé rạch Ba Càng đó," Nam lí nhí trong cổ họng, giọng anh đượm vẻ cay đắng, chua chát. "Chủ vườn lật lọng, viện cớ thương lái vô chê chôm chôm bị sâu đầu, ép giá xuống loại hai loại ba rồi trừ đầu trừ đuôi tiền công của thợ. Đám thợ làm công nhật họ đâu có chịu thiệt thòi, họ đòi đình công, đòi kéo tới nhà quậy nát nước đặng lấy tiền. Tao đứng ở giữa, tao sợ mang tiếng thất đức, sợ anh em thợ thuyền nói tao ăn rơ với chủ vườn để bóc lột mồ hôi nước mắt của người ta. Tao cắn răng bấm bụng rút sạch trơn tiền túi ba triệu bạc mà tao tích cóp cả năm trời ra để bù vô cho đủ tiền công trả sòng phẳng cho anh em ra về. Giờ thằng cha chủ vườn dọn đồ trốn mất tăm mất tích lên Bình Phước rồi, tao có đòi lại được cắc nào đâu! Bữa nay nhận vườn ông Ba Cương này, tao phải cày cuốc chờ tới chiều tối ổng nghiệm thu xong từng liếp sầu riêng ổng mới chịu giải ngân tiền công đợt đầu. Trong bóp tao lúc này... nói mày không tin, gom hết tiền lẻ cũng chỉ còn mấy chục ngàn dằn túi đặng lát nữa đổ lít xăng chạy việc."

Cơn gió sông sớm mai thổi lùa qua khoang ghe lành lạnh, mang theo mùi ngai ngái của bùn non và lá dừa nước mục rữa. Duyên nhìn Nam đang ngồi co ro, cúi gầm mặt xuống sàn gỗ, cơn bực bội dâng trào trong lồng ngực cô bỗng chốc xẹp xuống, nhường chỗ cho một nỗi xót xa quá đỗi quen thuộc. Nỗi xót xa của những kiếp người cùng chung cảnh ngộ làm thuê làm mướn, trôi nổi bấp bênh trên từng con nước lớn ròng đặng kiếm chén cơm manh áo. Nam cũng có khác gì Bình đâu, cũng chẳng khác gì chính bản thân Duyên của những ngày đầu tiên bước chân xuống chiếc ghe bếp này: vì sợ mang tiếng xấu, vì cái thói cả nể ăn sâu vào máu thịt, vì lúc nào cũng muốn làm vừa lòng thiên hạ mà tự rước lấy cục nợ vào thân, đem ruột gan mình ra vá víu cho những sự bất trắc, gian manh của kẻ khác.

"Mày ngu thiệt đó Nam ơi, ngu hết phần thiên hạ," Duyên buông một câu khô khốc, nhưng cái giọng gay gắt ban nãy đã chùng xuống, ánh mắt cô nhìn anh đã dịu đi nhiều. "Mày lấy tiền mồ hôi nước mắt của mày ra bù cho chủ vườn, rồi mày thử nghĩ coi lúc mày trắng tay đói rách thì có ai chịu móc tiền túi ra bù lại cho mày một đồng không? Lỡ như chiều nay ông Ba Cương ổng khó tính, ổng chê cành tỉa chưa vừa ý rồi ổng neo tiền công lại thêm vài bữa nữa thì mày tính đường nào mà sống?"

Nam im thin thít, hai bàn tay đan chặt vào nhau, không thốt ra nổi một lời cãi lại.

Bình khẽ thở dài một tiếng, đặt chiếc giẻ lau xuống mạn thuyền rồi bước lại gần chiếc bàn gỗ. Anh với tay cầm lấy cây bút chì cùn của Duyên, kéo cuốn sổ lại gần mình hơn:

"Thôi, chuyện lỡ rồi thì tính tiếp, ngồi than thở cũng đâu ra tiền chợ. Bây giờ tính vầy đi cho êm xuôi cả đôi bên. Tiền mặt thì cả hai bên đều đang kẹt cứng ngắc, nhưng thợ thuyền của mày trưa nay dứt khoát phải có cơm ăn đặng có sức leo trèo làm việc tiếp, bỏ đói người ta là mang tội. Không thể nào nấu cái thực đơn cá lóc bông kho tộ với canh chua như đợt trước được nữa, tiền cá lóc tươi ngoài chợ nổi sáng nay mắc mỏ dữ lắm, số vốn một trăm hai mươi ngàn còn lại của tụi này không tài nào kham nổi cho hai mươi lăm miệng ăn đâu."

Nam ngẩng phắt đầu lên, trong đôi mắt vừa ủ dột chợt le lói một tia hy vọng:

"Vậy chớ... tính nấu món gì đặng vừa túi tiền mà thợ vẫn no bụng hả Bình?"

"Rút gọn thực đơn lại cho thật căn cơ," Bình vừa nói vừa lia những nét chì nhanh thoăn thoắt lên trang giấy trắng. "Nấu đúng hai món mặn và một món canh, nhưng món nào ra món đó, đậm đà đưa cơm. Món mặn thứ nhất là thịt ba rọi kho trứng cút. Ra chợ lựa thịt nạc dăm pha chút mỡ màng loại vừa tiền, kho nước màu dừa cho thiệt keo, thiệt đậm vị. Trứng cút rẻ hơn trứng vịt nhiều, mà múc vô dĩa chia phần cho thợ ngó thấy đều mắt, đầy đặn, mỗi người được chừng ba trái trứng thấm thía với mấy miếng thịt kho béo ngậy chan ngập nước kho lên cơm trắng là nuốt trôi liền. Món mặn thứ hai là cá rô phi đồng làm sạch sẽ, ướp sả ớt bằm nhuyễn rồi chiên giòn rụm. Cá rô phi giá rẻ hơn cá lóc bông nhiều dữ lắm, chiên vàng giòn rụm thì xương xẩu giòn tan, ăn bắt cơm mà lại đỡ tốn tiền nguyên liệu. Còn món canh thì nấu một nồi canh rau tập tàng với tép mương hoặc tôm đất loại nhỏ. Mua mớ tôm đất dạt của mấy chiếc xuồng giăng lưới sớm ngoài sông cái, đem về giã dập nấu chung với rau dền, mồng tơi, ngót nhật hái quanh vườn. Nước canh tôm ngọt lịm tự nhiên, lại mát ruột mát gan cho thợ tỉa cành giữa cái nắng trưa hầm hập."

Bình dừng tay chì, lẩm nhẩm làm một phép tính nhanh trong đầu:

"Thịt nạc dăm với trứng cút hết khoảng hai trăm ngàn. Mớ cá rô phi làm sạch chừng trăm rưỡi ngàn nữa. Rau tập tàng với mớ tôm đất dạt chừng tám chục ngàn. Thêm gia vị mắm muối, gạo sẵn có dưới khoang ghe. Tổng cộng tiền vốn đi chợ tối thiểu phải có bốn trăm ba mươi ngàn đồng. Trừ số tiền một trăm hai mươi ngàn dằn túi của con Duyên ra, tụi này vẫn còn thiếu đứt hơn ba trăm ngàn tiền chợ."

Bình ngước mắt nhìn Duyên. Duyên nhìn chằm chằm vào mấy tờ tiền lẻ tội nghiệp đặt trên manh chiếu, khẽ cắn môi suy nghĩ. Cô không thể nào để Bình phải móc thêm đồng tiền túi còm cõi nào ra để gánh vác rủi ro thêm một lần nào nữa. Nguyên tắc là nguyên tắc, đã vấp ngã một lần thì phải biết sợ.

"Nam nè, mày có cách nào mượn tạm ai đó cho đủ ba trăm ngàn tiền cọc nguyên liệu này không?" Duyên dứt khoát lên tiếng. "Chắc chắn phải có đủ ba trăm ngàn tiền mặt đưa trước thì tụi tao mới dám nổ máy ghe chạy đi gom đồ ngoài chợ nổi. Không có tiền cọc, tao không thể mở bếp."

Nam ngập ngừng giây lát, mặt mày nhăn nhó khổ sở. Anh móc chiếc điện thoại trong túi quần ra, bấm bấm tìm số một hồi lâu rồi lầm bầm:

"Được rồi... để tao bấm bụng gọi cho thằng bạn bên tổ máy cưa rạch dưới coi sao... Nó còn nợ tao ba trăm ngàn tiền xăng bữa đi cưa cây phụ tuần trước mà chưa thèm trả."

Nam áp điện thoại vào tai, bước vội ra mũi ghe, giọng anh khi thì năn nỉ ỉ ôi, khi thì gắt gỏng phân bua với đầu dây bên kia. Mất chừng năm phút giằng co qua điện thoại, Nam mới thở phào nhẹ nhõm quay ngược trở lại khoang, mặt giãn ra thấy rõ:

"Nó chịu chuyển khoản trả nợ cho tao rồi! Đúng ba trăm ngàn không thiếu một cắc! Mày đợi tao chút xíu, tao lấy xe chạy vù ra tiệm tạp hóa Ba Béo ngay đầu cầu rút tiền mặt đem về đưa tận tay cho mày liền!"

"Nhớ trừ khoản ba trăm ngàn cọc đó vô tổng tiền cơm trưa nay nghen," Duyên dặn dò với theo, giọng nói chắc nịch như đinh đóng cột. "Và tao chốt luôn điều kiện cuối cùng: đúng mười một giờ ba mươi trưa nay ghe tao dọn cơm tới chòi. Ai ăn trễ sau mười hai giờ trưa, phần ăn tao đóng sẵn trong hộp xốp nguội ngắt ráng mà chịu, tụi tao dứt khoát không giữ bếp đợi sau mười hai giờ rưỡi đặng còn rút ghe về bến. Nếu vườn có phát sinh thêm người ăn, mày phải điện thoại báo trước mười giờ sáng và tính đủ bốn mươi ngàn một phần trả tiền tươi liền tại chỗ. Mày có chịu hết mấy điều đó không thì tao mới mần?"

"Chịu! Tao chịu hết ráo!" Nam mừng rỡ gật đầu lia lịa như gà mổ thóc. "Mày tính toán rạch ròi, sòng phẳng từng ly từng tí vậy tao còn dễ ăn nói, dễ siết kỷ luật với đám thợ nữa. Đợi tao chừng mười phút tao đi lấy tiền cọc về liền!"

Dứt lời, Nam thoăn thoắt phóng chân nhảy tót lên bờ đê. Tiếng nổ giòn giã của chiếc xe máy cà tàng lại rộ lên, rồi bóng anh phóng vút đi về phía cây cầu sắt đằng xa, để lại một làn khói mỏng tan dần trong gió sớm.

Duyên nhìn theo cái bóng lưng tất bật của Nam, khẽ thở dài rồi lắc đầu ngao ngán. Bình đứng bên cạnh, nhoẻn miệng cười nhạt:

"Nó cũng khổ sở, long đong như tụi mình thôi Duyên à. Tính tình cả nể quá nên đâm ra tự làm khổ cái thân."

"Bởi vậy mới phải tập làm cho rõ ràng, minh bạch từ đầu," Duyên vừa nói vừa cẩn thận gập cuốn sổ lại, nhét sâu vào chiếc túi nilông chống nước. "Thương người mà không biết tự thương lấy cái thân mình thì có ngày rã ghe, chìm xuồng hồi nào không hay."

Đúng mười lăm phút sau, tiếng xe máy của Nam lại phanh kít trên bờ dốc. Anh hớt hải chạy xuống ghe, chìa ra ba tờ một trăm ngàn còn mới cóng, phẳng phiu đặt gọn ghẽ vào lòng bàn tay Duyên. Duyên cầm lấy tiền, cẩn thận vuốt lại rồi gom chung với số tiền lẻ của mình. Cô chia tiền làm hai phần, đưa cho Bình một khoản đặng anh chèo xuồng đón mấy chiếc ghe hàng đò dọc vừa cập mé bến để thu gom thịt thà, rau bổi tươi ngon; còn bản thân cô thì bắt tay vào việc kiểm tra lại bình gas, súc rửa mấy cái nồi quân dụng và giật máy thử bu-gi ghe.

Khoảng chín giờ rưỡi sáng, gian bếp dã chiến dưới khoang ghe đã nhận đủ các giỏ nguyên liệu tươi rói: thịt ba rọi nạc dăm đỏ au, rổ cá rô phi đồng béo tròn còn nhảy xoi xói, mớ tôm đất vỏ mỏng tanh và hai rổ rau tập tàng xanh mướt mát mắt. Nhưng một vấn đề nan giải khác bỗng phát sinh: can nước ngọt dự trữ dưới lườn ghe chỉ còn lại lưng đáy chừng nửa can. Nước sông mùa này bắt đầu đục ngầu phù sa, không tài nào lóng phèn kịp để rửa sạch mớ rau đầy cát và nấu một nồi canh lớn phục vụ cho hai mươi lăm con người đang lao động cật lực.

Duyên không chần chừ, móc điện thoại gọi ngay cho Bến Nước Bà Hảo. Người bắt máy ở đầu dây bên kia là Mai.

"Mai hả em? Chở gấp giùm tao hai can nước ngọt ba mươi lít với một bao đá viên ra điểm hẹn ven lộ cây gòn bến đò ngang liền nghen. Ghe chị chuẩn bị nấu cơm trưa cho tổ thợ thằng Nam gấp lắm rồi."

"Dạ, chờ con chút xíu, mười lăm phút nữa con chở tới liền," tiếng Mai đáp gọn lỏn, dứt khoát rồi tắt máy cái rụp.

Đúng mười lăm phút sau, không sai một giây, tiếng nổ sè sè quen thuộc của chiếc xe máy Honda cánh én vang lên trên mặt lộ nhựa, rồi dừng hẳn lại sát mé chân cầu bến đò ngang. Phía sau xe Mai là một cái giá sắt tự chế to bản, chằng buộc vô cùng chắc chắn hai can nhựa màu xanh dương loại ba mươi lít nặng trịch và một bao đá viên được bọc kỹ lưỡng trong lớp bao tải gai đặng chống tan chảy dưới ánh nắng gắt. Mai mặc chiếc áo sơ mi dài tay họa tiết ca-rô sờn vai, đầu đội chiếc nón lá chằm quai vải dù, gương mặt thon gọn lấm tấm những giọt mồ hôi chảy dài nhưng đôi mắt thì sáng ngời, sắc sảo và toát lên vẻ tháo vát lạ thường.

Duyên cùng Nam lật đật bước chân lên bờ dốc lộ đón hàng. Vừa nhìn thấy bóng dáng Mai, đôi mắt của Nam bỗng sáng rực lên như bắt được vàng. Anh xăng xái chạy vội lại gần, tính đưa hai tay đỡ lấy ghi-đông xe máy của cô:

"Mai! Em đi giao nước giữa trưa nắng chang chang đổ lửa vầy cực khổ quá chừng. Đứng đó nghỉ mệt đi em, để anh xách hai can nước này xuống ghe cho con Duyên giùm cho, tay chân con gái xách nặng coi chừng trẹo khớp."

Mai khẽ nghiêng người né tránh bàn tay của Nam, thuần thục gạt chân chống nghiêng của chiếc xe máy đánh cạch một tiếng thật chắc chắn rồi thò tay tháo sợi dây thun ràng đồ nghề bản lớn:

"Khỏi cần anh phụ, việc này em làm quen tay quen chân mỗi ngày rồi. Một can nước năm ngàn, hai can là mười ngàn. Bao đá lạnh hai mươi ngàn. Tiền cước xe ôm chở từ bến nước ngoài vàm ra tới đây hết ba cây số lộ đất đỏ là hai mươi ngàn nữa. Tổng cộng hết thảy là năm mươi ngàn chẵn. Chị Duyên đưa tiền mặt giùm em đặng em xé biên nhận đưa chị vô sổ."

Duyên mỉm cười, rút tờ năm mươi ngàn vừa gom lúc nãy đưa qua cho Mai:

"Tiền đủ đây Mai, cám ơn em chịu khó chạy gấp giữa trưa trờ trưa trật này nghen."

Nam thấy thái độ của Mai có phần lạnh lùng, dửng dưng thì hơi sượng sùng. Anh bèn xích lại gần hơn, chỉ tay vào cái thùng xốp đựng đầy rau củ cùng hai cái giỏ đựng đồ ăn mà Bình vừa sơ chế sạch sẽ đang để tạm trên be ghe chờ vận chuyển vô chòi vườn rạch Vàm Dừa:

"Mai nè, đằng nào giao nước xong em cũng phải quay đầu xe chạy ngang qua khúc ngã ba Vàm Dừa đúng hôn? Em... tiện đường chở giùm anh cái thùng xốp đựng rau củ với mấy bao đồ gia vị này vô tận chòi vườn của ông Ba Cương giùm anh được hôn? Đỡ công chiếc ghe của con Duyên phải lách qua mấy khúc rạch quẹo chở nặng, nước ròng nó đi chậm rì à."

Mai dừng tay thu tiền, ngước đôi mắt tròn xoe nhìn thẳng vào mặt Nam. Cái nhìn thẳng thắn, rành rọt, không chút e thẹn của đứa con gái mới lớn nhưng cũng chẳng có lấy một nét cợt nhả của kẻ đang muốn làm nũng người yêu. Gương mặt con nhỏ sạm đi vì nắng gió sông rạch, hai gò má ửng đỏ dưới vành nón lá đã tưa mép, nhưng ánh nhìn thì sáng quắc, trong veo và dứt khoát như một lằn ranh vạch sẵn trên mặt cát.

"Tiện đường là sao anh Nam?" Mai hỏi lại. Giọng cô ngọt ngào, lành lạnh mà từng chữ từng lời cứ như có góc có cạnh.

Nam cười xòa, đưa mấy ngón tay thô ráp lên gãi gãi sống mũi, cốt che đi cái vẻ bối rối đang kéo sượng cả khóe miệng. Anh đảo mắt nhìn quanh bến đò, hết ngó mấy bập dừa nước dập dềnh mé sông lại ngó xuống chiếc xe số cà tàng của Mai, rồi hạ giọng thật mềm mỏng:

"Thì xe em trống trơn cái giá sắt phía sau rồi nè. Chở mấy thùng nước giao cho tiệm tạp hóa bà Năm xong là nhẹ re rồi chớ gì? Từ khúc này chạy tọt vô chòi vườn của ông Ba Cương có hơn một cây số chớ mấy trượng đâu. Chỗ bồ bịch thân quen, qua lại biết bao nhiêu bữa, em chở giùm anh một chuyến cái thùng xốp đựng rau dưa này vô trỏng giùm. Trưa nay anh kêu thợ dọn cơm ngon lành, nước nôi đàng hoàng, rồi anh bới riêng cho em một phần cơm sườn kho trứng thiệt bự đem về ăn đỡ tốn tiền chợ. Coi như huề cả làng, vừa tiện đôi bên vừa ấm bụng, chịu hôn?"

Mai khẽ nhíu đôi chân mày rậm. Cô không vội đáp mà cúi xuống, cẩn thận xếp ngay ngắn mấy tờ tiền lẻ của Duyên vừa trả ban nãy, vuốt thẳng từng nếp gấp rồi mới nhét gọn lỏn vào chiếc túi bao tử bằng vải dù bạc màu đeo trước bụng. Tiếng dây kéo rít lên một vệt dài kêu "roẹt" đanh gọn, dứt khoát như một dấu chấm hết cho lời mặc cả bùi tai của gã người yêu.

Mai ngẩng lên, hai tay chống hờ bên hông xe, chậm rãi nói:

"Anh Nam, bữa nay em nói cho anh nghe rành mạch một lần nghen, nói một lần đặng từ rày về sau khỏi mất công nhắc lại. Con đường đan từ đầu vàm chạy vô tới chòi ông Ba Cương nó nứt nẻ lồi lõm cả năm nay chưa ai giặm vá, ổ voi ổ gà lởm chởm. Đã vậy còn phải bò qua hai cái cầu khỉ nhỏ xíu, ván mục rung rinh như đưa võng. Xe em là xe Dream lùn cũ mèm của mẹ em để lại cho đi làm ăn, chở nặng mà qua mấy cái gờ đó dằn xóc riết là muốn cong luôn cái sườn xe, thụt sau xì nhớt ra hết. Chưa kể xăng dạo này cứ dăm bữa nửa tháng lại lên giá một lần. Xe em nổ máy chạy bằng xăng mua bằng tiền mặt chớ đâu có hít nước sông rạch mà chạy giùm anh được?"

Nam há hốc mồm, định chen vào phân trần nhưng Mai đã giơ một ngón tay lên, chặn đứng lời anh:

"Với lại, anh nghe cho kỹ nè: công chở hàng là công chở hàng, mà tình cảm bồ bịch là tình cảm bồ bịch, hai cái đó không có nhập nhằng vô một mớ bòng bong được. Em đi chở nước đá, nước suối cho mẹ là em lấy tiền công đàng hoàng mẹ mới tính sổ cuối ngày. Buổi trưa em ráng nhận chạy thêm mối xe ngoài để kiếm thêm từng chục bạc gom góp vô ống heo đặng chừng nào đủ thì đổi chiếc xe số mới cứng cáp hơn mà mưu sinh. Anh muốn em chở cái thùng xốp nặng trịch đó vô chòi cho tổ thợ của anh, anh phải trả đủ cho em hai mươi ngàn cước xe ôm. Bằng không thì anh tự vác bộ trên vai cuốc bộ một cây số nắng chang chang, hoặc để chị Duyên chất xuống ghe nổ máy chở vô rạch. Em tính sòng phẳng vậy đó, anh coi được thì mần."

Nam sững sờ, hai tai đỏ ửng lên rồi lan dần xuống cổ. Anh liếc xéo qua Duyên, mặt mày ngượng nghịu, vừa cay cú vừa xấu hổ như bị người ta lột trần cái thói khôn vặt giữa thanh thiên bạch nhật:

"Mai... sao bữa nay em nói năng kỳ cục vậy? Em tính toán chi li, keo kiệt từng cắc với anh dữ vậy Mai? Có hai mươi ngàn bạc lẻ chớ có phải bạc triệu đâu mà em cũng đòi xòe tay lấy tiền mặt cho bằng được? Người ngoài nhìn vô người ta cười cho thúi mũi! Bữa nọ tan ca anh còn lội bộ mua cho em ly chè bưởi nước cốt dừa béo ngậy mang tận tới nhà..."

"Ly chè bưởi đó anh mua bằng tiền túi của anh, em nhận và em đã cám ơn đàng hoàng, rồi ngay trưa bữa sau em cũng tự bỏ tiền túi mua lại cho anh ổ bánh mì thịt chả đầy nhóc để đáp lễ rồi, em không có ăn quỵt của anh miếng nào hết!" Mai không hề chớp mắt, đối đáp gãy gọn, từng tiếng nện xuống như búa gõ đanh thép trên mặt đe. "Nhưng chuyện xe cộ làm ăn của em thì khác một trời một vực. Em không thể nào vì cái danh nghĩa quen biết, bồ bịch với anh mà nhận chở giùm không công, để rồi chiều về mẹ em kiểm sổ, hỏi tiền hao mòn vỏ ruột xe với tiền xăng bữa nay hao hụt đâu mất thì em lấy cái gì bù vô? Hai mươi ngàn, anh trả tiền liền thì em cột thùng lên baga chạy đi ngay lập tức, còn không thì thôi, em về bến phụ mẹ."

Duyên đứng cạnh mé sàn ván, lặng thinh quan sát từng biểu cảm trên gương mặt con nhỏ mà trong lồng ngực bỗng cuộn lên một cơn sóng thán phục lẫn xót xa. Con bé này tính ra thua cô đến bốn, năm tuổi đời. Nó chưa từng trải qua những phen trầy vi tróc vảy nơi phố thị, chưa từng nếm mùi cay đắng của những bản hợp đồng miệng hay những lời thề non hẹn biển rỗng tuếch, vậy mà cái ranh giới trong công việc của nó lại sắt đá, kiên định đến mức đáng nể sợ.

Nó thương Nam thiệt lòng, ai nhìn đôi mắt nó ngóng Nam từ xa cũng biết, nhưng cái thương của nó không mù quáng, không phải thứ tình cảm ủy mị sẵn sàng đem mồ hôi, nước mắt và manh áo cơm của bản thân ra làm mồi nhử cho lòng tốt rẻ mạt. Nó hiểu rõ giá trị của đồng tiền kiếm được từ sức lao động chân chính.

Cái ranh giới sắc lẹm mà Mai vừa vạch ra như một cái tát giáng thẳng vào những nỗi ngập ngừng, cả nể bấy lâu nay trong lòng Duyên. Suốt bao nhiêu tháng ngày lênh đênh trên chiếc ghe bếp này, đã bao nhiêu lần cô và Bình cắn răng chịu thiệt, bao nhiêu lần nuốt nghẹn nhận những lời hứa hươu vượn vì cái chữ "chỗ quen biết", cái câu "thông cảm giùm anh em"? Lời con nhỏ Mai nói không chỉ dằn mặt thói ỷ lại của Nam, mà nó còn rọi thẳng vào những vết thương rách nát vì sự mềm lòng nhu nhược từng khiến ghe bếp của cô suýt chìm trong nợ nần.

Nam lúng túng thọc hai bàn tay vào túi quần đùi, lục lọi một hồi rồi sực nhớ ra trong túi mình lúc này chẳng còn lấy một tờ giấy bạc rách. Mặt anh chàng từ đỏ gay chuyển sang tái mét, khóe môi giật giật, lí nhí trong cổ họng:

"Thôi... thôi được rồi. Hổng dám phiền cô ba nữa đâu. Để Duyên chở bằng ghe đi. Anh... anh hổng có đem tiền mặt theo ở đây."

Mai không hề tỏ ra đắc thắng hay bực bội, nét mặt vẫn bình thản như nước chảy dưới chân cầu. Cô gật đầu nhẹ một cái:

"Dạ, vậy em chạy về bến phụ mẹ giao tiếp mấy can nước lọc bên xóm trên. Chúc hai chị trưa nay nấu nướng đắt khách, cơm nước bán sạch trơn nghen."

Nói dứt câu, Mai nghiêng xe, đạp mạnh giò đạp một cái dứt khoát. Tiếng máy nổ "bạch bạch" giòn tan vang lên, khói xả ra một làn mỏng tang. Cô gái kéo ga, chiếc xe lướt êm ru trên con lộ nhựa phẳng phiu, vạt áo sơ mi hoa bay phần phật trong gió sớm, để lại Nam đứng chết trân bên vệ đường, hai tay buông thõng, mặt nghệt ra như tượng sáp.

Duyên bước tới, vỗ thật mạnh vào bả vai Nam một cái khiến anh giật nảy mình:

"Tỉnh hồn lại chưa Nam? Mở mắt to ra mà học hỏi con bồ mày kìa! Con nhỏ nói trúng từng tim đen, đúng trăm phần trăm không sai một ly nào hết. Đừng có đứng đó mà ngẩn tò te làm duyên làm dáng nữa, phụ tao khiêng hai can nước ngọt với cái thùng rau dưa này xuống khoang ghe lẹ lên, đặng còn nổ máy rẽ vô vàm cho kịp giờ đỏ lửa!"

Nam thở dài sườn sượt, lủi thủi cúi xuống khênh can nước hai mươi lít bước bì bõm xuống bờ đất.

Chiếc ghe đuôi tôm nổ máy "tạch... tạch... phành phành", rẽ làn nước đục ngầu lướt êm êm vào con rạch Vàm Dừa. Mùa này đang cữ nước ròng sát đáy, dòng rạch thu hẹp lại, hai bên bờ bùn non lộ ra xám xịt, trơn tuột với những rễ dừa nước tua tủa như gai nhím chĩa thẳng lên trời. Dòng nước chảy xiết cuồn cuộn, kéo theo những giề lục bình trôi dạt về phía hạ lưu.

Duyên đứng vững chãi ở đuôi ghe, hai chân dạng rộng giữ thăng bằng trên sàn ván trơn, hai tay ghì chặt cần lái bằng gỗ mun đã mòn bóng nước sơn. Cô nheo mắt quan sát từng gợn sóng, từng nhánh chà cắm ngầm dưới lòng lạch, cẩn thận bẻ lái lách qua mấy khúc quanh hẹp có cọc đáy giăng ngang sông. Con rạch quanh co, bóng mát của những rặng dừa nước giao nhau trên đỉnh đầu làm dịu bớt cái nắng ran ran của buổi sáng miền Tây.

Đến khúc bến chòi vườn của ông Ba Cương, Duyên không hấp tấp ủi mũi ghe vô bờ. Cô nương theo con nước ròng đang rút, giảm ga từ từ, đợi cho trớn ghe chậm lại rồi mới khéo léo ép sát mạn phải vào mé bờ đất sét cứng cáp, nơi có hai chiếc cọc tràm to bằng bắp chân người lớn cắm sâu hoắm xuống lòng bùn.

"Bình, quăng dây mũi!" Duyên hét lớn át tiếng máy.

Bình từ trong khoang bước ra, tay cầm sợi dây thừng bện bằng xơ dừa chắc nịch quăng gọn ghẽ lên gốc tràm. Duyên nhảy phắt lên bờ đất, kéo căng sợi dây néo ở đuôi ghe, cột theo nút số tám chặt như nêm. Chiếc ghe rùng mình vài nhịp rồi nằm êm ru sát mép bờ, không còn chao đảo hay dập dềnh theo những đợt sóng rạch do mấy chiếc vỏ lãi chạy ngang ngoài vàm tạt vào.

Đó là quy tắc bất di bất dịch, quy tắc sống còn mà Duyên đã tự khắc cốt ghi tâm sau bao phen hú vía: chỉ khi nào ghe đã neo chặt chẽ cả đầu lẫn đuôi, cọc cắm vững vàng, sàn gỗ bằng bặn không còn nghiêng ngả, Bình mới được phép mở khóa van bình gas và quẹt lửa. Một ngọn lửa bùng lên giữa dòng nước bấp bênh có thể nuôi sống họ, nhưng cũng có thể thiêu rụi toàn bộ cơ nghiệp gom góp bằng máu và nước mắt chỉ trong một cái chớp mắt.

"Mọi thứ cứng ngắc rồi Bình ơi! Nổi lửa lên đi mầy!" Duyên nhảy ngược trở lại sàn ghe, phủi hai bàn tay dính đất sét vào mép quần, cất tiếng giục giã.

Bình đã đứng sẵn bên hai chiếc bếp khè công nghiệp từ lúc nào. Tạp dề vải thô buộc gọn gàng ngang bụng, nắp chụp tóc bao kín đầu, Bình vặn van gas đánh "tách" một tiếng, ngọn lửa xanh lè bùng lên réo ù ù dưới đáy chiếc nồi quân dụng bằng nhôm dày cui.

Hơi nóng lập tức lan tỏa khắp gian bếp nổi chật hẹp, xua tan mùi ẩm mốc của bùn non mé rạch. Bình cầm chiếc muôi cán dài, múc một muỗng mỡ heo trắng ngần thả vào đáy nồi. Mỡ tan chảy xèo xèo, bốc lên mùi thơm ngầy ngậy thân quen. Anh trút liền một tô hành tím bào mỏng và tỏi đập dập vào phi. Tiếng xèo xèo vang lên rộn rã, mùi hành tỏi phi thơm nức mũi nhanh chóng quyện chặt vào làn gió sớm mát rượi thổi qua rặng dừa, thơm đến độ khiến mấy chú chim sâu đang chuyền cành trên tàu lá cũng phải ngơ ngác dáo dác nhìn xuống.

Thịt ba rọi rút sườn được cắt vuông vức từng miếng con cờ đều tăm tắp, thớ thịt đỏ tươi xen lẫn những vân mỡ trắng trong veo, được Bình trút ào vào nồi. Đôi tay thoăn thoắt của anh đảo đều liên tục, khiến từng miếng thịt săn lại, tươm mỡ bóng lưỡng.

Khi thịt đã chín tới bề mặt, Bình nghiêng chiếc xoong nhỏ đổ vào dòng nước hàng thắng bằng đường thốt nốt nguyên chất. Nước đường màu cánh gián sủi bọt lăn tăn, bọc lấy từng miếng thịt, nhuộm chúng thành một màu nâu đỏ hổ phách rực rỡ. Tiếng nước mắm nhĩ cá cơm nguyên chất rót vào nồi kêu "xèo xèo", mùi nồng đậm, mằn mặn bốc lên nghi ngút quyện cùng mùi tiêu sọ xay giập cay nồng khiến sống mũi Duyên cay xè nhưng cái bụng thì sôi réo cồn cào.

Cuối cùng, Bình trút rổ trứng cút luộc chín đã bóc sạch vỏ, trắng nõn nà như những hòn bi ngọc vào chung. Dưới sức nóng riu riu của ngọn lửa bếp khè được hạ nhỏ, lớp nước kho sóng sánh từ từ ngấm sâu vào từng quả trứng, từng thớ thịt, mỡ trong veo dần, tỏa ra thứ hương vị đậm đà, mộc mạc mà chỉ có những gian bếp củi miền sông nước mới có thể chưng cất nên.

Ở chiếc bếp khè thứ hai bên cạnh, Bình đặt lên một chiếc chảo gang sâu lòng, đổ ngập dầu phụng. Khi dầu trong chảo sôi lăn tăn, bốc lên làn khói mỏng mảnh, Bình gắp từng con cá rô phi đồng béo múp míp thả vào. Những con cá này đã được đánh vảy sạch sẽ, khía xéo trên thân và ướp đẫm sả băm nhuyễn trộn ớt hiểm đỏ au. Cá gặp dầu sôi sùng sục liền phồng rộp lớp da, tiếng dầu sôi réo rắt vui tai như tiếng pháo chuột. Mùi sả chiên quyện với mùi cá chín giòn tỏa ra thơm phức, lấn át cả mùi bùn lầy của con rạch đang mùa nước cạn.

Bên cạnh đó, nồi canh rau tập tàng nấu với tôm đất giã dập cũng đã sôi bùng lên. Bọt tôm hồng hào nổi bồng bềnh trên mặt nước canh trong vắt, ôm lấy những đọt rau dền cơm tim tím, rau mồng tơi xanh mướt và rau ngót đồng non mơn mởn. Nước canh ngọt lịm vị đồng quê, không cần một hạt bột ngọt nào vẫn toát lên cái thanh mát, giải nhiệt cho những buổi trưa cháy da cháy thịt.

Đúng mười một giờ hai mươi lăm phút, từ sâu trong những luống sầu riêng đang trổ bông ngát hương, tiếng hú dài rền vang của Nam cất lên phá tan sự tĩnh lặng của khu vườn.

"Nghỉ tay ăn cơm tụi bay ơi! Cơm tới bến rồi!"

Từng tốp thợ tỉa cành mặc áo sơ mi rách vai lấm lem bùn đất, đầu đội nón lá rách tơi tả, tay lăm lăm kéo cắt cành cán dài bằng nhôm lũ lượt kéo nhau bước ra mé rạch. Mặt mũi người nào người nấy đỏ gay như gấc chín vì phải phơi mình dưới cái nắng hầm hập của vườn cây rậm rạp suốt năm tiếng đồng hồ ròng rã. Mồ hôi tuôn xối xả, ướt đẫm từng mảng lưng áo bạc phếch, bụi phấn lá dính bết vào hai bên quai hàm.

Thế nhưng, vừa bước chân tới mép bờ đất, ngửi thấy mùi thịt kho tàu thơm lừng bốc khói cùng mùi cá rô chiên sả giòn rụm từ chiếc ghe bếp phả lên, đôi mắt mệt mỏi của những người phu vườn bỗng sáng rực lên như bắt được vàng.

"Mẹ ơi, cơm tới rồi anh em ơi! Cái mùi thịt kho nó xộc vô mũi thơm muốn điếc con tì con vị luôn!"

"Ghe con Duyên nấu chớ ai vô đây nữa! Bữa nay có món gì mặn mà đặng dằn cái bụng đói meo này hông mậy con gái?"

Duyên đứng ngay ngắn trên mạn ghe, tay thoăn thoắt xếp từng chiếc khay cơm bằng inox sáng choang, sạch bóng không một hạt bụi hay vệt dầu mỡ nào bám lại. Bình đứng kế bên, hai tay cầm chiếc vá phẳng đáy, chia từng phần cơm chuẩn xác như một chiếc cân đồng hồ điện tử: mỗi khay một vá cơm trắng dẻo thơm hạt ngọc, một con cá rô phi chiên sả vàng ươm còn giòn rụm viền vây, ba miếng thịt ba rọi kho tàu vuông vắn óng ánh mỡ cùng ba quả trứng cút nâu bóng chan ngập nước kho mằn mặn ngòn ngọt, và một chiếc tô nhựa phíp đựng đầy ắp canh rau tập tàng nấu tôm đất bốc khói nghi ngút.

Hai mươi mốt người thợ nhận phần cơm của mình, chẳng ai buồn tìm bàn ghế chi cho phiền phức, họ ngồi bệt ngay xuống lớp cỏ mật dưới bóng mát rười rượi của rặng dừa nước. Tiếng lùa cơm rào rào, tiếng húp canh sùm sụp vang lên rộn rã khắp một khúc sông.

"Trời đất coi nè, con cá rô chiên khéo dữ thần, giòn rụm từ đầu tới đuôi, nhai luôn cả xương không sợ hóc!" một ông thợ trạc năm mươi tuổi vừa nhai ngấu nghiến vừa tấm tắc khen.

"Nước thịt kho này mới thiệt là tuyệt chiêu nè! Chan vô cơm lùa một hơi ba chén còn thấy thèm. Mặn ngọt đậm đà, đúng điệu dân bến tre mình ăn, hổng có ngọt lợ lợ như mấy quán cơm ngoài chợ huyện!"

"Canh ngọt ngay, mát rượi cần cổ luôn tụi bay ơi. Cả buổi sáng đứng ngửa cổ tỉa cành sầu riêng, cổ họng khô đắng ngắt như ngậm tro, húp muỗng canh tôm rau dền này vô nó mát từ ruột gan mát lên tới đỉnh đầu, tỉnh cả người!"

Duyên và Bình đứng tựa vào cột mui ghe nhìn lên bờ, nghe những lời khen mộc mạc, chân chất của đám thợ vườn mà lòng nhẹ nhõm như vừa trút bỏ được một tảng đá ngàn cân đè nặng trên ngực suốt từ tờ mờ sáng. Bữa ăn diễn ra suôn sẻ, từng khay cơm sạch bóng hạt cơm cuối cùng, lượng thức ăn tính toán chuẩn xác vừa vặn, không thừa mứa để phải đổ đi, cũng chẳng thiếu thốn để ai phải nhịn thèm.

Thế nhưng, cuộc đời trôi nổi trên sông rạch chưa bao giờ cho phép người ta được yên ổn thở phào quá mười lăm phút.

Đúng mười hai giờ kém mười lăm, khi Bình vừa vặn khóa chiếc bếp khè thứ hai, lấy chiếc giẻ lau khô chuẩn bị tráng chiếc chảo gang bằng nước sạch, thì từ phía con mương sâu hun hút cuối vườn sầu riêng bỗng vang lên tiếng lội nước bì bõm, nặng nề.

Bốn người đàn ông vác theo cuốc, xẻng, người ngợm phủ đầy bùn đen sền sệt từ mắt cá chân lên tận nách, mồ hôi chảy ròng ròng rửa trôi những vệt bùn trên gò má hốc hác, lảo đảo trèo lên bờ đất. Họ thở dốc từng cơn như người vừa thoát chết đuối:

"Ê Nam! Cơm nước đâu rồi mậy? Tụi tao phải ráng vét cho dứt cái mương xả phèn dài ngoằng dưới kia mới dám buông tay trèo lên nè! Đói muốn tụt huyết áp, lả cả ruột gan rồi đây này!"

Nam đang ngồi húp dở chén trà quao ở bàn cây gần đó, nghe kêu liền vội vã bật dậy, chạy tót lại:

"Có, có sẵn bốn phần của mấy anh em trong thùng giữ nhiệt đàng hoàng đây nè! Mau rửa tay chân rồi lại ăn cho nóng!"

Bốn người thợ vét mương chẳng thèm rửa ráy kỹ càng, chỉ vục đại gàu nước mưa dội sơ đôi bàn tay cáu bẩn rồi ngồi phịch xuống gốc dừa lão, mở nắp khay cơm inox ra ăn như tằm ăn rỗi. Bụng đói cồn cào sau bốn tiếng đồng hồ ngâm mình dưới mương bùn độc hại khiến họ và cơm như hốt, nhai nuốt trối chết. Chỉ vỏn vẹn trong vòng năm phút đồng hồ, cả bốn khay cơm đã nhẵn thín, bóng loáng không còn dính một hạt cơm hay một giọt nước kho nào.

Một ông thợ luống tuổi nhất trong nhóm, râu ria lởm chởm, hai mắt hõm sâu vì thiếu ngủ và mệt nhọc, cầm chiếc khay rỗng không bước xăm xăm lại sát mé mạn ghe của Duyên. Đôi chân trần dính đầy bùn non in từng vệt nham nhở trên bờ đất:

"Chú đầu bếp ơi! Cho tui xin thêm vá cơm đầy với múc thêm miếng thịt kho chan ngập nước coi! Tụi tui làm công việc nặng nhọc ngâm bùn cả buổi sáng, bốn miếng thịt cút nhỏ xíu này dính kẽ răng còn chưa đủ no, làm sao có sức mà cày tiếp buổi chiều? Múc thêm đi chú em, cái nồi thịt kho dưới sàn ghe còn bốc khói nghi ngút kìa, tiếc rẻ chi ba cái đồ ăn thừa!"

Ba người thợ vét mương còn lại cũng lồm cồm bò dậy, tay cầm khay inox quơ quơ, giọng nhao nhao lên đầy vẻ đòi hỏi:

"Đúng rồi đó! Bỏ công làm vườn cực như trâu ngựa mà cho ăn có một khay cơm lưng lửng vậy sao chịu thấu? Cho thêm miếng cá chiên hay múc thêm tô canh tôm nữa đi cô chủ ghe! Cơm ghe làm ăn lớn mà keo kiệt, bủn xỉn từng vá cơm cục thịt vậy coi sao đặng?"

Bình đang cầm chiếc giẻ lau bàn bếp, nghe những lời gắt gỏng đó thì toàn thân khựng lại. Anh ngẩng đầu lên, nhìn thấy những gương mặt xám ngoét vì đói lả, nhìn thấy những bàn tay thô kệch, run rẩy vì kiệt sức đang chìa ra trước mũi ghe. Thói quen mềm lòng, cái tính thương người đến mức nhu nhược vốn đã ăn sâu vào máu thịt của một gã đầu bếp miệt vườn lại chực chờ trỗi dậy trong lòng anh.

Bình liếc mắt nhìn xuống đáy chiếc nồi quân dụng đặt trên sàn ghe. Nơi đó vẫn còn lại khoảng năm, sáu miếng thịt kho ba rọi óng ánh nước sốt và một chút cơm cháy đáy nồi—phần ăn dự phòng mà anh và Duyên cố tình chừa lại để hai đứa lót dạ sau khi khách ăn xong. Bàn tay Bình đã vô thức buông chiếc giẻ lau xuống, ngón tay run rẩy với lấy chiếc vá cán dài móc trên vách mui ghe.

Nhưng ngay khoảnh khắc mũi vá vừa chạm vào miệng nồi, một bàn tay thon nhỏ nhưng rắn rỏi đã vươn tới, nhẹ nhàng mà dứt khoát đặt lên cổ tay Bình.

Bàn tay Duyên mát lạnh, ngón tay bấu chặt vừa đủ để ghì chặt cổ tay anh lại. Cái chạm tay không hề thô bạo, nhưng nó bình thản và cứng cỏi như một khối đá ngầm, lập tức kéo giật tâm trí Bình thoát khỏi cơn mông muội của sự cả nể quen thuộc.

Bình giật mình, chớp mắt nhìn Duyên. Duyên không nói lời nào, chỉ khẽ lắc đầu một cái rất nhẹ, ánh mắt cô trong vắt mà kiên định đến lạ lùng.

Bình hít một hơi thật sâu, luồng không khí mằn mặn mùi nước rạch tràn vào phổi làm lồng ngực anh căng lên. Anh từ từ đặt chiếc vá trở lại vị trí cũ trên vách ghe. Khi anh ngẩng đầu lên nhìn người thợ luống tuổi, ánh mắt anh đã hoàn toàn đổi khác: điềm đạm, tôn trọng, không hề có lấy nửa phần khinh khỉnh hay trịch thượng, nhưng tuyệt đối vững vàng và nghiêm túc.

"Dạ thưa chú," Bình cất tiếng, giọng anh trầm ấm mà rõ ràng từng âm sắc. "Khẩu phần tiêu chuẩn của tổ thợ mình đặt trưa nay là mỗi người đúng một suất theo định lượng như khay của chú vừa dùng rồi đó chú. Tụi cháu giao cơm đúng số lượng, đúng chất lượng cam kết từ đầu."

"Thì người ta đói người ta mới xin thêm miếng thịt, vá cơm dằn bụng, chớ có ai đòi hỏi cao lương mỹ vị tôm hùm cua biển gì của mấy người đâu mà khó khăn, hẹp hòi dữ vậy mậy?" Ông thợ gắt gỏng, giộng mạnh chiếc muỗng inox lách cách vào đáy khay kim loại để gây áp lực. "Làm ăn buôn bán mà tính từng hột cơm manh áo vậy thì ai dám kêu nấu lần sau nữa?"

Bình không hề biến sắc, cũng chẳng thèm đôi co tay đôi với người thợ đang bực dọc. Anh xoay hẳn người sang phía mé bờ rạch, nơi Nam đang đứng ngơ ngác cầm ly nước trà:

"Nam ơi! Có bốn anh em bên tổ vét mương muốn dùng thêm phần ăn phát sinh: mỗi người cần thêm một phần cơm trắng đầy và thêm thịt kho chan nước sốt. Suất ăn theo hợp đồng hai mươi lăm phần ban sáng tụi tao đã giao đủ, giao đúng định lượng từng khay rồi nghen. Bây giờ bốn phần phát sinh thêm này giá mười lăm ngàn đồng một người, tổng cộng là sáu mươi ngàn đồng. Mày bước ra đây xác nhận giùm tao để tao ghi vô sổ sách hóa đơn. Mày đồng ý ký nhận thì tao lập tức múc liền cho mấy anh ăn nóng sốt, no nê đặng chiều làm việc tiếp."

Cả đám thợ tỉa cành lẫn bốn người thợ vét mương đồng loạt quay phắt đầu lại, dồn toàn bộ ánh mắt đổ dồn lên gương mặt Nam.

Nam giật nảy mình, mặt mày thoạt đầu hơi sượng sùng, hai gò má lại nóng bừng lên. Anh nhìn sang Bình, rồi nhìn sang Duyên—người đang đứng sừng sững bên mạn thuyền với cuốn sổ bìa da bọc nilông và cây bút chì cầm sẵn trên tay. Ánh mắt của Duyên và Bình không hề có ý làm khó anh, cũng chẳng có chút mỉa mai nào. Đó là ánh mắt của những người làm ăn đàng hoàng, sòng phẳng và minh bạch, những người đang kiên quyết bảo vệ từng giọt mồ hôi nước mắt và giá trị lao động của chính bản thân họ.

Hình ảnh con nhỏ Mai đứng giữa con lộ nhựa ban sáng, dứt khoát đòi hai mươi ngàn tiền cước xe ôm bất chấp tình cảm bồ bịch thân quen bỗng chốc hiện về mồn một trong tâm trí Nam. Lời Mai nói như một hồi chuông cảnh tỉnh: *Công chở hàng là công chở hàng, tình cảm là tình cảm. Nhập nhằng hai cái đó thì chiều về lấy gì bù vô?*

Nam cắn chặt môi, hít một hơi dài căng tràn lồng ngực rồi bước dứt khoát ra mé bờ đất, đứng chắn ngay trước mặt bốn người thợ vét mương:

"Dạ thưa mấy chú, bên ghe bếp người ta nấu nướng đàng hoàng, giao đúng định lượng theo số tiền cháu đặt ban đầu từ sáng sớm. Cháu là tổ trưởng, cháu quản lý công việc và tiền nong của tổ mình. Mấy chú vét mương cực khổ, ngâm bùn lạnh lẽo đói bụng muốn ăn thêm cho chắc dạ thì cứ ăn tự nhiên cho đã! Sáu mươi ngàn tiền cơm thịt phát sinh thêm này cháu chịu, cháu đứng ra ký nhận vô sổ cho ghe bếp đàng hoàng. Duyên ơi, Bình ơi! Múc thêm bốn phần cơm thịt đầy đặn cho mấy ổng giùm tao đi!"

Đám thợ vét mương nghe Nam tuyên bố dõng dạc như vậy thì nét mặt lập tức giãn ra, tiếng càu nhàu tan biến:

"Ờ! Thằng Nam làm tổ trưởng biết điều vậy mới đáng mặt chớ!"

"Được đó mậy! Chiều nay tụi tao vét sạch bách cái mương đền công cho mày!"

Bình mỉm cười nhẹ nhõm, gật đầu:

"Dạ, có liền đây mấy chú."

Đôi bàn tay Bình lại thoăn thoắt hoạt động. Anh xới bốn tô cơm trắng đầy có ngọn từ nồi cơm giữ nhiệt, rồi mở nắp nồi quân dụng, múc sạch sẽ toàn bộ phần thịt kho tàu óng ánh cùng lớp nước sốt đậm đà còn lại chia đều tăm tắp vào bốn chiếc tô. Anh còn chu đáo múc thêm một tô canh rau tôm nóng hổi bưng lên tận bờ đất trao cho những người thợ.

Duyên cúi xuống, lật mở cuốn sổ công nợ bìa da, ngòi bút chì ấn mạnh lên trang giấy phẳng phiu, ghi ngay ngắn vào cột *Phát sinh ngoài hợp đồng*:

*4 phần ăn thêm (Nam tổ trưởng xác nhận miệng và ký nhận) = 60.000 đồng.*

Bữa cơm trưa của tổ thợ vườn Ba Cương kết thúc trong sự no nê, thỏa mãn trọn vẹn. Những chiếc khay, chiếc tô sạch trơn được gom lại thành từng chồng gọn gàng mé bờ đất. Dù lúc đứng dậy xỉa răng bước qua mé ghe, có một anh thợ trẻ còn cằn nhằn bâng quơ một câu: "Cơm ngon mà tuần này hai ba bữa thịt kho với cá chiên hoài cũng hơi ớn nghen, tuần sau có nấu thì đổi món khác lạ miệng chút đi cô chủ ghe!", nhưng bầu không khí chung vẫn vô cùng rộn rã, tiếng cười đùa vang vọng cả góc vườn khi mọi người chuẩn bị ngả lưng chợp mắt nửa tiếng trước ca làm việc buổi chiều.

Đợi đám thợ tản mác vào trong chòi nghỉ, Nam mới cầm một xấp tiền mặt bước chậm rãi xuống mé mạn ghe. Đó là số tiền anh vừa chạy hộc tốc lên ngôi nhà ngói ba gian của ông Ba Cương trên bờ để xin ứng trước tiền công nhật buổi sáng cho tổ thợ.

"Nè Duyên, tính tiền sòng phẳng đi mày. Tiền tươi thóc thật nè." Nam chìa xấp tiền ra, giọng điệu đã có phần chững chạc và nghiêm túc hơn hẳn ban sáng.

Duyên kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ lại gần, mở cuốn sổ bọc nilông đặt ngay ngắn lên đầu gối, tay cầm bút chì tính ro ro từng con số ngay trước mặt Nam, miệng đọc to rõ ràng từng khoản:

"Hai mươi lăm phần cơm tiêu chuẩn theo thỏa thuận ban sáng: đơn giá bốn mươi ngàn một phần, tổng cộng là một triệu đồng chẵn. Trừ đi ba trăm ngàn tiền cọc ban sáng mày đã giao tận tay tao, phần tiền cơm tiêu chuẩn còn lại bảy trăm ngàn đồng. Cộng thêm bốn phần phát sinh cơm thịt của mấy ông thợ vét mương lúc nãy sáu mươi ngàn đồng. Tổng cộng số tiền mặt mày phải thanh toán dứt điểm trưa nay cho ghe tao là bảy trăm sáu mươi ngàn đồng."

Nam không hề thắc mắc hay đôi co một lời nào. Anh đứng đếm cẩn thận từng tờ tiền: đúng bảy tờ giấy bạc một trăm ngàn đồng, một tờ năm mươi ngàn và một tờ mười ngàn còn mới tinh. Nam dùng hai ngón tay miết phẳng phiu từng góc nếp gấp rồi trịnh trọng đặt trọn vẹn xấp tiền vào lòng bàn tay Duyên:

"Đủ bảy trăm sáu mươi ngàn nghen Duyên. Cám ơn hai đứa mày dữ lắm. Nhờ bữa cơm nóng sốt, đúng giờ mà đám thợ có sức cày cuốc, hồi nãy ông Ba Cương ra dòm đống cành tỉa gọn gàng dưới đất ổng khen tổ tao làm việc nhanh lẹ, chiều ổng hứa bồi dưỡng thêm."

Duyên nắm chặt xấp tiền mặt trong tay. Cảm giác những tờ giấy bạc dày dặn, ấm nóng hơi người và chắc nịch khác xa một trời một vực so với tờ giấy nhận nợ mỏng tanh, lạnh ngắt và vô vọng mà thằng Phúc dúi vào tay cô hôm qua. Đây là tiền thật, là thành quả được đánh đổi bằng mồ hôi, bằng sự tính toán chi li từng cọng rau con cá và bằng cả sự kiên định không khoan nhượng.

Cô cầm bút chì ký một chữ ký sắc sảo vào góc trang sổ, xé toạc tờ biên nhận bản sao có kê khai chi tiết đưa sang cho Nam:

"Sòng phẳng đôi bên thì bền lâu. Lần sau tổ mày có nhận vườn nào khác cứ hú ghe tao, nhưng nhớ báo thực đơn trước nửa ngày đặng tao đi chợ đầu mối tính giá cho chuẩn xác, đôi bên cùng có lợi."

Nam cầm tờ biên nhận nhét vào túi áo, vẫy tay chào rồi thoăn thoắt trèo lên bờ đất, quay trở lại chòi canh cùng đám thợ.

Trên chiếc ghe bếp lúc này chỉ còn lại tiếng nước rạch vỗ nhè nhẹ vào mạn thuyền kêu "bập... bập...". Gió trưa thổi qua vòm dừa xào xạc, mang theo hương thơm ngai ngái của bùn non và cỏ dại.

Duyên ngồi bệt xuống sàn gỗ mát rượi, kéo chiếc hộp sắt đựng đồ nghề sửa máy đã được cô cọ rửa sạch bong dầu mỡ từ mấy hôm trước đặt ra giữa sàn. Cô mở rộng cuốn sổ tính tiền, vẫy tay gọi Bình:

"Lại đây Bình, làm phép toán cuối cùng coi trưa nay mồ hôi nước mắt tụi mình đổi được mấy đồng."

Bình kéo chiếc ghế con ngồi xuống cạnh cô, ánh mắt hồi hộp dõi theo từng nét bút chì của Duyên chạy trên trang giấy trắng:

- Tổng thu thực tế: 1.060.000 đồng (gồm 300.000 đồng tiền cọc ban sáng + 760.000 đồng tiền mặt Nam vừa thanh toán tại bến). - Tổng chi phí trực tiếp: 430.000 đồng (tiền đi chợ sáng mua thịt ba rọi, cá rô phi, tôm đất, rau củ quả) + 50.000 đồng (tiền nước ngọt và nước đá mua của Mai) + 25.000 đồng (tiền hao hụt gas đun nấu hai bếp khè) + 12.000 đồng (tiền dầu diesel chạy máy ghe từ vàm vào chòi vườn). Tổng chi phí hết: 517.000 đồng.

Duyên gạch một đường ngang dứt khoát dưới hai con số, làm phép trừ rồi viết ra con số kết quả cuối cùng bằng nét chữ to tướng, đậm nét:

*Tiền lời ròng còn lại: 543.000 đồng tiền mặt.*

Năm trăm bốn mươi ba ngàn đồng!

Duyên ngẩng đầu lên nhìn Bình. Đôi mắt cô hoe đỏ vì cay khói bếp suốt một buổi trưa oi ả, nhưng khóe môi cô lúc này đang nở một nụ cười rạng rỡ, tươi tắn nhất kể từ cái ngày chiếc ghe bếp này rời bến cũ trôi dạt về đây.

Cô cẩn thận đếm ra hai tờ giấy bạc một trăm ngàn đồng phẳng phiu nhất từ xấp tiền trên tay, cầm lấy bàn tay chai sần, đầy những vết sẹo bỏng mỡ của Bình rồi đặt trọn hai tờ tiền vào lòng bàn tay anh:

"Phần tiền công của mày trưa nay nè Bình. Hai trăm ngàn đồng sòng phẳng, không thiếu một cắc. Mày cầm lấy đi. Công mày thức khuya dậy sớm đứng bếp, chịu lửa táp mỡ bắn xứng đáng từng cắc từng đồng bạc này."

Bình cúi đầu nhìn hai tờ tiền một trăm ngàn nằm ngay ngắn trong lòng bàn tay mình. Những ngón tay thô ráp của anh bỗng run rẩy nhè nhẹ. Lồng ngực anh nghẹn ứ lại, sống mũi cay xè.

Đây là lần đầu tiên... chính xác là lần đầu tiên kể từ cái ngày anh dại dột bước chân xuống chiếc ghe bếp này cùng Duyên, anh được cầm trọn vẹn khoản tiền công lao động chân chính do chính đôi tay mình làm ra. Không phải chịu cảnh bù lỗ cho những kẻ trốn nợ, không phải giúi giếm bỏ tiền túi ra mua thêm gia vị cho khách vì sợ bị chê bai, và không phải cắn răng ngậm đắng nuốt cay nghe những lời hứa hươu vượn "để chuyến sau anh tính luôn một thể". Hai trăm ngàn này là mồ hôi, là danh dự của một người đầu bếp.

"Cầm lấy đi chớ ngó trân trân hoài vậy mầy," Duyên giục, giọng cô cũng nghẹn lại trong cổ họng.

Bình khẽ gật đầu, chớp mắt thật nhanh để giấu đi giọt nước vừa chực ứa ra nơi khóe mi. Anh cẩn thận gấp đôi hai tờ tiền lại, nhét thật sâu vào chiếc túi áo bà ba may trước ngực, vỗ vỗ mấy cái cho chắc chắn:

"Cám ơn mày dữ lắm nghen, Duyên."

Duyên mỉm cười, tiếp tục lấy ra hai tờ một trăm ngàn đồng nữa, nhét gọn gàng vào một chiếc phong bì thư nhỏ màu trắng đã cũ, bên ngoài nắp phong bì cô dùng bút chì ghi rõ ràng từng chữ: *Trả nợ máy Chú Tư Máy chiều nay.*

Số tiền còn lại hơn một trăm bốn mươi ngàn đồng tiền lời ròng, cộng với số tiền mặt vốn liếng cũ còn sót lại trong đáy túi, Duyên cẩn thận xếp ngay ngắn rồi bỏ vào chiếc hộp sắt nhỏ. Cô đậy nắp chiếc hộp lại, gạt chốt khóa nghe một tiếng "cạch" giòn giã, dứt khoát.

Lần đầu tiên sau bao nhiêu tháng ngày trôi dạt khốn khó, chiếc hộp sắt dự phòng của ghe bếp không còn trơ đáy rỗng tuếch. Nó đã có sức nặng, một sức nặng ấm áp nâng đỡ niềm tin của hai mảnh đời trôi nổi.

"Xong xuôi hết rồi! Rút sào tách bến thôi Bình ơi!" Duyên hào hứng đứng bật dậy, phủi đít quần rồi nhảy thoăn thoắt về phía mạn thuyền. "Tranh thủ con nước lớn đang bắt đầu quay đầu dâng đầy rạch, mình nổ máy chạy một mạch về xưởng Chú Tư dưới vàm trả dứt điểm món nợ máy, đặng chiều nay ổng khỏi đem sợi xích sắt ra hăm he khóa máy ghe của tụi mình nữa!"

Bình cũng phấn chấn hẳn lên, anh nhanh tay bê chiếc rổ đựng mấy cái khay inox đã rửa sạch úp lên giá gỗ, rồi bước tới vịn tay vào cột mui ghe:

"Ừ, nổ máy đi Duyên! Về xưởng Chú Tư lẹ lên!"

Duyên nhảy lên bờ đất, thoăn thoắt tháo gỡ hai nút thắt dây thừng ở cọc tràm, quăng dây về lại lòng ghe rồi nhảy tót xuống khoang lái phía sau đuôi. Cô cúi người kiểm tra mức nhớt trong bình máy, gạt cần ga về nấc khởi động, hai chân đứng tấn vững chãi trên sàn gỗ, hai tay nắm chặt lấy sợi dây thừng bện gắn nơi bánh đà của chiếc máy dầu đuôi tôm.

Duyên dồn toàn bộ sức lực của bờ vai và lồng ngực, giật mạnh sợi dây thừng một cái dứt khoát.

"Tạch... tạch... phành phành phành!"

Chiếc máy dầu cũ kỹ rùng mình rung lên bần bật rồi phát ra tiếng nổ giòn tan, đều đặn. Làn khói xám nhạt phụt ra từ ống xả chìm dưới nước sủi bọt trắng xóa. Duyên thở phào nhẹ nhõm, khóe môi nở nụ cười tươi rói. Cô đẩy nhẹ cần số, trục láp truyền lực khiến chân vịt phía sau quẫy nước tung bọt trắng xóa, từ từ đẩy chiếc mũi ghe bếp tách khỏi bờ đất sét của rạch Vàm Dừa, hướng thẳng mũi ra dòng sông lớn.

Ghe trườn êm ru trên mặt nước đang dâng đầy. Gió sông Cái Mít từ ngoài vàm lùa vào rười rượi, mát rượi cả da thịt, thổi bay đi tất cả những mệt nhọc, oi bức và mùi khói dầu ngột ngạt của một buổi trưa đỏ lửa. Nhìn dòng sông mênh mông lấp lánh ánh nắng chiều vàng vọt phía trước, lòng Duyên phơi phới một niềm hy vọng rạng ngời. Con đường phía trước dẫu còn nhiều gập ghềnh, nhưng từ nay cô đã biết cách giữ lấy tay lái của cuộc đời mình.

Thế nhưng, chiếc ghe vừa mới trườn ra tới ngã ba vàm—nơi dòng nước chảy xiết của rạch Vàm Dừa đâm thẳng vào dòng chảy cuồn cuộn, sâu hoắm của con sông Cái Mít—thì một tai họa bất ngờ ập đến.

Chiếc máy dầu phía sau bỗng nhiên gằn lên một tiếng rít chói tai, the thé như mũi kim loại cào xé trên mặt kính.

"Ré... é... é!"

Thân ghe rung bần bật dữ dội như vừa đâm sầm vào một tảng đá ngầm vô hình dưới đáy sông. Chiếc cần lái bằng gỗ mun trên tay Duyên giật nảy lên điên cuồng, rung lắc dữ dội đến mức làm tê rần toàn bộ bắp tay cô, suýt chút nữa hất văng cô ngã nhào xuống dòng nước xiết.

"Duyên! Có chuyện gì vậy Duyên?" Bình ở khoang bếp hốt hoảng quay phắt đầu lại, hai tay bám chặt vào cột mui ghe hét lớn át tiếng gió.

Duyên hoảng loạn ghì chặt cần lái, định với tay gạt cần giảm ga nhưng chưa kịp chạm vào thì một tiếng "khục" khô khốc, sắc lẹm vang lên từ tận đáy buồng máy. Âm thanh rợn người ấy nghe như tiếng của những bánh răng sắt thép bị nghiền nát vụn thành từng mảnh vụn li ti dưới một áp lực khủng khiếp.

Chiếc máy ghe khựng lại ngay tức khắc. Tiếng nổ phành phành quen thuộc tắt lịm hoàn toàn, chỉ còn lại tiếng nước sông vỗ ầm ầm vào mạn thuyền đang chao đảo mất phương hướng.

Và rồi, từ những khe hở của nắp buồng máy bằng tôn phía sau đuôi ghe, một làn khói đen kịt, đặc quánh bốc lên cuồn cuộn. Mùi dầu nhớt cháy khét lẹt hòa lẫn với mùi kim loại bị nung đỏ bốc lên nồng nặc, theo ngọn gió sông thốc ngược vào trong, nhanh chóng tràn ngập và bao trùm toàn bộ sàn bếp.