Không đăng hết để nói hết

Ánh sáng xanh lét từ chiếc máy chiếu di động hắt lên mảng tường loang lổ ẩm mốc của Căng Tin Liên Thực Tại, rọi rõ từng hạt bụi li ti đang chao lượn trong luồng sáng hẹp. Dưới quầng sáng lạnh lẽo ấy, Đỗ Yến Nhi đang giận dữ gõ những đầu ngón tay khẳng khiu xuống mặt bàn kim loại. Tiếng gõ *cộc… cộc… cộc…* khô khốc, đanh gọn vang lên đều đặn, như tiếng kim đồng hồ điểm từng giây của một ngòi nổ chậm. Dưới bàn tay cô là một tập tài liệu scan dày cộp, mép giấy quăn queo, chi chít những dòng mã hóa, bảng biểu và hàng loạt văn bản chỉ đạo mật mang phù hiệu đóng dấu đỏ của Ban Tinh Gọn.

Mới chỉ nửa ngày trước, giọt nước mắt nghẹn ngào của Nhi còn rơi ướt đẫm góc tờ giấy phép vĩnh viễn mang tên cha mình. Cảm giác run rẩy khi áp ngón tay vào lớp mực dấu nổi vẫn còn in hằn trên đầu ngón, một niềm vui đoàn tụ tưởng chừng sẽ xóa tan mọi giông bão. Thế nhưng, niềm hạnh phúc riêng tư ấy quá đỗi ngắn ngủi, nó không đủ sức dập tắt ngọn lửa phẫn uất đang âm ỉ bốc cháy trong lồng ngực người con gái trẻ. Ngược lại, chính khi đã nhìn thấy tia sáng le lói ở cuối đường hầm dành riêng cho gia đình mình, Nhi càng không thể nào chịu đựng nổi bóng tối đặc quánh, tàn nhẫn đang bủa vây lấy hàng trăm thực tại khác bên ngoài ranh giới trung chuyển.

Tập tài liệu trước mặt cô là toàn bộ dữ liệu thô vừa được trích xuất từ ca trực đêm đầy nghẹt thở của Lê Quốc Bình, kết hợp cùng bản giải trình nội bộ chưa qua biên tập của Bàn Số 7 và các bản sao lưu lệnh điều chuyển ngầm mà liên minh âm thầm thu thập được qua các kẽ hở dữ liệu. Từng trang giấy nồng nặc mùi mực in vội, lạnh ngắt và chứa đầy những phán quyết vô hình.

— Em nói cho các anh chị biết, chúng ta không thể cứ ngồi đây gặm nhấm từng tờ đơn khiếu nại lẻ tẻ như những kẻ ăn mày lòng trắc ẩn được nữa! — Nhi cao giọng, âm vực xé toạc bầu không khí ngột ngạt của góc căng tin. Đôi mắt cô quầng thâm sâu hoắm sau nhiều đêm mất ngủ, nhưng bên trong con ngươi lại rực lên ngọn lửa hoang dại của sự phẫn uất. Cô đập mạnh cả lòng bàn tay xuống xấp giấy, làm chiếc cốc thủy tinh đựng bã trà trên bàn nảy lên bần bật. — Chiều nay, ngay mười bốn giờ, em sẽ đem toàn bộ xấp tài liệu này dán thẳng lên Bảng tin Thông tin Công cộng ở đại sảnh trung tâm Cục. Em sẽ phát tán toàn bộ danh sách chi tiết: từng hồ sơ bị giam, từng mã số bị gạt khỏi danh mục vận hành, họ tên từng con người đang ngồi chờ chết đói vì đứt gãy mạch máu giao thương. Cả nghìn người dân ngoại vi đang co ro, tụ tập ngoài thềm trung tính kia kìa. Chỉ cần danh sách này bung ra, một làn sóng biểu tình sẽ bùng nổ ngay lập tức. Chúng ta sẽ kích hoạt toàn bộ sự phẫn nộ của họ, ép Hội Đồng Thẩm Phán phải bãi nhiệm Vũ Thành Phúc trước mười hai giờ đêm nay!

Nhi thở dốc, lồng ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo khoác sờn vai. Cô vươn cả hai tay định túm lấy xấp tài liệu dày cộp ghim lỏng lẻo bằng kẹp sắt.

Nhưng một bàn tay khác đã nhanh hơn một nhịp.

*Xoạt.*

Âm thanh ma sát rát rúa vang lên khi Tống Ngọc Mai dứt khoát giật phăng tập giấy về phía mình. Cô giáo của Vũ Trụ Vần Vè siết chặt mép tập hồ sơ đến mức những ngón tay trắng bệch ra, đường gân xanh nổi rõ dưới lớp da mỏng. Đôi mắt Mai quắc lên, trừng trừng nhìn Nhi, không còn sót lại dù chỉ một chút vẻ dịu dàng, trầm lắng thường ngày của một người phụ nữ chuyên gieo vần trên bục giảng.

— Em mất trí rồi à, Nhi? — Mai gằn từng giọng một, từng âm tiết nén lại như những tảng đá tảng rơi thẳng xuống mặt bàn. — Em tưởng mình đang làm một cuộc cách mạng thần thánh sao? Em nhìn kỹ lại trang bốn mươi hai này xem em định phơi bày cái gì ra trước bàn dân thiên hạ!

Mai lật phắt một trang tài liệu, các nếp gấp giấy kêu răng rắc. Cô dí mạnh ngón tay trỏ run rẩy vào một bảng kê chi tiết có dấu mộc treo màu đỏ tươi ở góc phải.

— Nhìn vào đây! Đây là danh sách nhóm mười hai tài xế vận tải của thực tại HT-07! Có đầy đủ họ và tên, số thẻ căn cước sinh học, biển số xe bồn và khoản nợ thuế hơi thở lũy tiến chưa thanh toán của từng người một, trong đó có cả anh Sơn! — Giọng Mai nghẹn lại ở cuối câu, nhưng sự gay gắt thì bỏng rát như tạt nước sôi vào da thịt. — Em có biết luật pháp của Vũ Trụ Hơi Thở Có Giá quy định thế nào về các khoản nợ này không? Chỉ cần một dòng dữ liệu nội bộ này lọt về tay Ty Thuế vụ địa phương bên kia, họ sẽ lập tức phát lệnh truy nã sinh trắc học đặc biệt. Ngày mai, khi cổng mở, đám tài xế không phải chở thuốc men hay bình dưỡng khí về cho con cái họ đâu, mà sẽ bị còng tay tống thẳng vào hầm giam cưỡng bức lao động để trừ nợ thở đến hơi tàn lực kiệt! Em muốn cứu họ hay em đang muốn đẩy họ vào chỗ chết chỉ để thỏa mãn cơn giận mù quáng của mình?

Nhi sững sờ. Đôi môi mỏng mím chặt của cô bắt đầu run rẩy, bờ vai hơi co lại trước sự quyết liệt bất ngờ của Mai, nhưng ánh mắt ương bướng vẫn không chịu hạ xuống. Ánh sáng xanh lướt qua con số 1.420.000 lượt hít thở nợ đọng nằm trơ trẽn bên cạnh dòng tên Hoàng Văn Sơn trên mặt giấy. Dưới đáy bảng kê là dòng ghi chú bằng mực đỏ lạnh lùng của cơ quan thuế ngoại vi: *“Đối tượng có dấu hiệu tẩu tán tài sản và trốn tránh nghĩa vụ sinh học qua cổng trung chuyển.”*

— Em... em chỉ muốn vạch trần bộ máy... — Nhi lắp bắp, giọng cô lạc đi giữa tiếng thở dốc nghẹn ngào. — Nếu không làm lớn chuyện, nếu không kích động đám đông đứng lên đòi lại công bằng, thì làm sao hạ bệ được cỗ máy tinh giản của lão Phúc? Lão sắp đóng cổng của bốn mươi tám thế giới vào nửa đêm nay rồi! Lúc đó, không chỉ mười hai người này, mà hàng triệu con người sẽ chết ngạt trong sự im lặng của chúng ta!

— Nhưng không phải bằng cách đem sinh mạng và danh dự của đồng minh ra làm mồi lửa! — Mai đập mạnh tập tài liệu xuống bàn, mắt cô đỏ hoe, ngân ngấn nước nhưng ánh nhìn vẫn sắt đá. — Anh Sơn đã phải thức trắng bao nhiêu đêm gom từng bình oxy cho con gái? Anh ấy giấu số nợ thuế đó suốt từng ấy năm trời vì sợ người ta khinh rẻ, sợ bị tước bằng lái xe bồn vĩnh viễn. Giờ em muốn bêu cả tên tuổi, số phận, gia cảnh khốn cùng của anh ấy lên bảng tin giữa sảnh chỉ để đổi lấy vài tiếng hô hào huyên náo ngoài thềm trung tính sao? Em nghĩ sự hy sinh đó là hiển nhiên đối với họ à?

Không khí trong góc Căng Tin Liên Thực Tại bỗng chốc đông cứng lại như bị bao phủ bởi một lớp sương muối vô hình. Sự im lặng nặng nề, ngột ngạt bao trùm lấy những chiếc bàn gỗ trung tính đã trầy xước nước sơn, lộ ra lớp mùn mục ruỗng bên dưới. Mùi cà phê nguội ngắt đóng váng hòa lẫn với vị khói thuốc lá ẩm mốc của những người lái xe đường dài đang tụ tập ở các bàn xung quanh như đặc quánh lại, nghẹn ứ nơi cuống họng.

Cánh cửa cách âm bọc da giả của căng tin khẽ mở ra với một tiếng *khực* nhỏ.

Nguyễn Minh An bước vào, dưới nách cắp theo tập hồ sơ Lệnh 108 vừa được Trưởng phòng Dung ký bổ sung bằng mực bảo mật màu xanh thẩm quyền. Anh đã đứng ngoài hành lang đủ lâu để nghe trọn vẹn từng lời đối chất nảy lửa. An không vội vã cất lời, tiếng bước chân của đôi giày da mòn gót chạm xuống nền gạch vỡ phát ra âm thanh đều đặn, điềm tĩnh. Anh kéo một chiếc ghế gỗ trần, ngồi xuống khoảng trống giữa Mai và Nhi, rồi đặt nhẹ bàn tay phẳng lặng lên xấp tài liệu đang nằm chỏng chơ giữa hai người.

— Chị Mai nói đúng đấy, Nhi, — An cất giọng. Âm lượng của anh không lớn, nhưng từng từ từng chữ buông ra đều chắc nịch, mang theo sức nặng của một người đã quá quen với việc cân đo từng ranh giới sinh tử trên giấy tờ. — Em muốn đòi lại công lý, nhưng một thứ công lý được xây dựng trên sự vô trách nhiệm đối với đời tư và an nguy của người khác thì chẳng khác nào một sự bức hại mới.

Nhi ngước nhìn An, ánh mắt đầy ấm ức và cay đắng:

— Anh An, ngay cả anh cũng sợ bứt dây động rừng sao? Chúng ta đang nắm trong tay chứng cứ sống! Bằng chứng Phúc làm sai quy trình, bằng chứng gian lận số liệu, bằng chứng ngụy tạo hồ sơ tồn đọng! Tại sao chúng ta cứ phải rụt rè, đi từng bước thăm dò trong khi thời gian chỉ còn tính bằng giờ?

— Đây không phải là sự sợ hãi, mà là đạo đức nghề nghiệp tối thiểu của một người nắm giữ hồ sơ hành chính, — An nhìn thẳng vào mắt cô gái trẻ, ánh mắt anh phẳng lặng như mặt hồ không gợn sóng, nhưng sâu thẳm bên trong là sự kiên định không gì lay chuyển nổi. — Anh đã ngồi ở Bàn Số 8 đủ lâu để hiểu rõ một quy luật tàn nhẫn: một con số thống kê đối với Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối chỉ là một gạch đầu dòng vô tri trong báo cáo tổng kết, nhưng đối với người dân bên ngoài cánh cổng kia, nó là cả một bản án tử hình có thời hạn.

An dừng lại một nhịp, khẽ đẩy xấp tài liệu về trung tâm mặt bàn:

— Em công khai danh sách thô này ra ngoài sảnh, đám đông sẽ phẫn nộ, họ sẽ gào thét tên Phúc trong hai tiếng đồng hồ. Nhưng rồi hậu quả thực sự sau đó là gì? Ban Tinh Gọn sẽ không hề bối rối. Họ sẽ lập tức viện dẫn Điều 12 Quy chế Trật tự Tầng Trung Tính về hành vi cố ý làm lộ bí mật đời tư công dân và gây rối an ninh công cộng trong tình trạng khẩn cấp. Họ sẽ có toàn bộ cơ sở pháp lý vững chắc để điều động lực lượng tuần tra cơ giới mang vũ khí trấn áp, phong tỏa toàn bộ khu trung tính, tước bỏ vĩnh viễn quyền khiếu nại của liên minh và niêm phong cổng chuyển tiếp ngay lập tức. Khi ấy, Phúc không những không bị bãi nhiệm, mà ông ta còn hiên ngang xuất hiện trước Hội Đồng Thẩm Phán và Ban Giám đốc với tư cách một nhà quản lý kiên định, người đã dũng cảm dập tắt một cuộc bạo loạn quá khích để bảo vệ an ninh trật tự cho toàn thể bộ máy.

An lật nhẹ mép tập giấy, ngón tay anh miết nhẹ qua những vết mực in lem nhem vì máy photocopy quá tải:

— Mục tiêu ban đầu của liên minh chúng ta là gì? Là cứu đường sống cho bốn mươi tám thế giới, là giữ cho các cánh cổng tiếp tục mở để hàng hóa, thuốc men, thực phẩm và bình oxy được lưu thông bình thường. Mục tiêu của chúng ta chưa bao giờ là một cuộc trả thù cá nhân bốc đồng để giải tỏa nỗi uất ức nhất thời. Chúng ta không bao giờ được phép dùng sự tổn thương và bí mật của người này để làm bàn đạp giải cứu cho người khác. Nếu làm vậy, chúng ta có khác gì cỗ máy nghiền nát con người của Ban Tinh Gọn?

Đỗ Yến Nhi từ từ buông thõng hai tay xuống đùi. Lồng ngực cô khẽ run lên bần bật. Bên kia góc bàn xa xa, bóng dáng gầy gò, hốc hác của Hoàng Văn Sơn đang ngồi gục đầu vào hai bàn tay thô ráp. Thỉnh thoảng, gã tài xế lại đưa những ngón tay chai sần xoa nhẹ lên chiếc đồng hồ đo nhịp thở cơ học nằm dưới xương đòn trái—nơi những con số áp suất khí nợ đọng vẫn nhấp nháy một sắc đỏ cảnh báo lạnh lùng. Nhi hiểu rằng, chỉ một hành động bốc đồng của mình ban nãy thôi suýt chút nữa đã biến cô thành kẻ đẩy người đàn ông khốn khổ ấy vào ngục tối. Nỗi hận thù mù quáng suýt nữa đã tước đoạt nốt chút phẩm giá và hy vọng cuối cùng của những người đang cùng đứng chung chiến hào với cô.

— Em... em xin lỗi, — Nhi thì thào, giọng nói chìm nghỉm trong tiếng ù ù của hệ thống thông gió trên trần. — Em đã quá nóng vội.

Mai khẽ thở dài một hơi dài, ánh mắt dịu lại. Cô vươn bàn tay ấm áp qua mặt bàn, nắm chặt lấy những ngón tay lạnh ngắt đang run rẩy của Nhi.

— Không ai trách em vì tức giận cả, Nhi à, — Mai nói khẽ, giọng trầm ấm như một lời vỗ về. — Bất kỳ ai nhìn vào những trang tài liệu này cũng sẽ nổi giận. Nhưng chúng ta phải thắng bằng một sự thật sạch sẽ. Chúng ta không thể tự tước đoạt tư cách đạo đức của chính mình trước khi bước chân vào phòng điều trần.

An gật đầu tán thành. Anh rút chiếc bút chì kỹ thuật vỏ nhôm quen thuộc từ túi áo ngực ra, trải một tờ giấy trắng khổ lớn lên mặt bàn gỗ. Ánh mắt anh quét qua ba người phụ nữ đang ngồi vây quanh.

— Bây giờ, chúng ta ngồi lại đây để thống nhất nguyên tắc phát ngôn và quy chuẩn xử lý toàn bộ tài liệu này, — An nói, giọng anh dứt khoát và rành rọt. — Muốn hạ gục một bản báo cáo tinh giản giả tạo được xây dựng bằng những thuật toán tinh vi, chúng ta không cần đến những giọt nước mắt, và càng không thể dùng sự phẫn nộ vô tổ chức của đám đông. Chúng ta sẽ dùng chính thứ ngôn ngữ mà hệ thống hành chính này sợ nhất: số liệu chuẩn xác, viện dẫn quy chuẩn kỹ thuật và chuỗi bằng chứng pháp lý không một tì vết.

Bốn người — An, Mai, Nhi và Quyên, người vừa rời quầy in vội vã bước sang với xấp bìa kẹp hồ sơ trên tay — cùng chụm đầu lại trên mặt bàn. Dưới ngòi bút chì sắc mảnh của An, ba nguyên tắc thép bất khả xâm phạm cho tập hồ sơ phản biện dần dần thành hình:

Thứ nhất, tuyệt đối bảo mật thông tin nhân thân. Xóa bỏ hoàn toàn họ và tên, mã định danh cá nhân, biển số đăng ký phương tiện vận tải và các chi tiết về lịch sử nợ thuế sinh học của toàn bộ cư dân ngoại vi. Mọi hồ sơ trường hợp cụ thể chỉ được phép hiển thị dưới dạng mã ẩn danh kỹ thuật phục vụ mục đích kiểm toán quy trình. Quyền riêng tư và an toàn pháp lý của người dân là lằn ranh đỏ, không một ai được phép bước qua.

Thứ hai, tập trung toàn lực vào cấu trúc sai phạm mang tính hệ thống. Bóc trần bảng đối soát giữa con số 41 hồ sơ tồn đọng được công bố trong Báo cáo số 04 của Ban Tinh Gọn với con số thực tế 1.642 hồ sơ đang bị treo ngầm tại Mục 4.2 trên máy chủ tiếp nhận; chứng minh hành vi lạm dụng thao tác kỹ thuật với nút bấm “Chờ xác minh độc lập” nhằm mục đích xóa dấu vết chỉ mục tìm kiếm công khai; vạch trần sự vi phạm nghiêm trọng về thời hiệu thi hành của Công điện khẩn số 09 khi tự ý rút ngắn thời hạn đóng cổng trước 14 ngày làm việc, tước đoạt trắng trợn quyền khiếu nại hợp pháp được bảo hộ bởi Hiến chương Liên Không Gian.

Thứ ba, đính kèm toàn bộ chuỗi chứng cứ văn bản có dấu vết thẩm quyền không thể chối cãi. Bao gồm: bản sao Lệnh 108 có con dấu bảo mật số VP-882 của Trưởng phòng Dung chứng thực nguy cơ đứt gãy sinh thái; Biên bản ghi nhớ nội bộ có chữ ký nháy của Vũ Thành Phúc cho phép hoãn đánh giá tác động dân sinh sang khâu hậu kiểm vô thời hạn; và bản chụp Phụ lục 05 chứa điều khoản gài bẫy trách nhiệm dân sự đối với Quầy dịch vụ số 3.

Trong lúc liên minh đang cẩn trọng rà soát, gọt giũa từng câu chữ và đối chiếu từng mã số lưu trữ, thì từ chiếc màn hình LED khổng lồ treo lơ lửng giữa trần Căng Tin Liên Thực Tại bỗng phát ra ba tiếng bíp khô khốc, chói tai.

*Bíp. Bíp. Bíp.*

Dòng chữ đỏ chạy ngang màn hình: *“Bản tin Thông tin Nội bộ Định kỳ – Phiên đột xuất mười ba giờ ba mươi phút.”*

Bầu không khí trong căng tin chùng xuống. Những tiếng xì xào xung quanh lắng dần khi khung hình chuyển sang sảnh hội trường tầng sáu rực rỡ ánh đèn của Ban Tinh Gọn.

Hình ảnh Vũ Thành Phúc hiện lên trang trọng và sắc nét. Ông ta đứng thẳng sau bục phát biểu bằng gỗ sồi đánh bóng, khoác trên mình bộ âu phục màu xám tro được là ủi phẳng phiu đến từng nếp gấp cổ áo. Chiếc huy hiệu công vụ mạ vàng cài trên ngực áo lấp lánh dưới ánh đèn rọi. Gương mặt Phúc toát lên vẻ đĩnh đạc, ấm áp và chứa chan một thứ lòng trắc ẩn giả tạo thường thấy ở những nhà kỹ trị luôn nhân danh đại cuộc. Một nụ cười chừng mực ngự trị trên môi, đôi mắt kiên định, tự tin nhìn thẳng vào ống kính máy quay như thể đang đối thoại trực diện với từng nhân viên trong toàn Cục.

— Thưa toàn thể đồng nghiệp và cán bộ công chức các phòng ban, — giọng Phúc vang lên qua hệ thống loa vòm, truyền cảm, trầm ấm và trơn tru như một dòng nước miết qua khe đá nhẵn thín không một chút gợn. — Sự phát triển bền vững và tính tinh gọn của bộ máy hành chính đòi hỏi chúng ta phải có lòng dũng cảm. Tinh giản quy trình không phải là hành vi cắt bỏ đường sống, mà chính là hành động trả lại quyền tự chủ thiêng liêng cho các thế giới ngoại vi. Đã qua rồi cái thời kỳ cơ quan của chúng ta đóng vai một người bảo mẫu bao bọc lấy những sự ỷ lại kéo dài từ thế kỷ này sang thế kỷ khác.

Phúc dừng lại một nhịp hoàn hảo, khẽ đưa tay bấm nút chuyển slide trên thiết bị điều khiển từ xa. Trên màn hình kỹ thuật số phía sau ông ta lập tức xuất hiện những biểu đồ hình tròn đỏ rực, phân nhánh chằng chịt, minh họa cho cái gọi là “chi phí duy trì hạ tầng lãng phí” tại các tuyến cổng vận tải ngoại ngạch.

— Đáng tiếc thay, trong những ngày vừa qua, chúng ta lại phải chứng kiến những hành vi níu kéo quá khứ một cách tiêu cực và thiển cận, — Phúc đột ngột hạ thấp tông giọng, chuyển sang vẻ trầm buồn, tiếc nuối đầy kịch tính. — Tại Bàn Tiếp Nhận Số 8, một số cá nhân vì tư tưởng cục bộ, thiếu tầm nhìn chiến lược dài hạn, đang cố tình bảo hộ cho sự lười biếng. Họ đang đòi hỏi những đặc quyền bất hợp lý, những ngoại lệ vô nguyên tắc cho những thực tại không chịu tự nâng chuẩn an toàn kỹ thuật theo đúng lộ trình hiện đại hóa. Họ nhân danh lòng nhân đạo để dung túng cho sự trì trệ của các nhóm lợi ích địa phương, biến trụ sở Cục thành nơi phải gánh chịu rủi ro thay cho sự tắc trách của chính quyền các chiều không gian. Tôi xin khẳng định trước toàn thể cán bộ: Ban Tinh Gọn sẽ kiên quyết loại bỏ những rào cản mang tính cản trở đó. Bánh xe cải cách sẽ không bao giờ dừng lại chỉ vì sự ích kỷ của một vài bàn tiếp nhận không chịu tiến bộ!

Tiếng vỗ tay rào rào của các chuyên viên phòng 602 ngồi dưới khán phòng vang lên giòn giã qua loa truyền hình, như những nhịp pháo nổ giòn tan chúc mừng cho một thắng lợi hiển nhiên của sự duy lý.

Dưới căng tin, không khí bỗng trở nên ngột ngạt đến nghẹt thở. Vài công chức ở các bàn lân cận bắt đầu quay đầu lại, nhìn về phía nhóm của An với những ánh mắt e dè, soi mói và đầy ngờ vực. Có kẻ khẽ nhếch mép mỉa mai, có người thở dài lắc đầu ngán ngẩm như thể Bàn Tiếp Nhận Số 8 thực sự là một lũ rắc rối, bảo thủ, thích làm trò giật gân để cản trở bước tiến chung của cơ quan.

Nhi siết chặt hai nắm đấm, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay đến mức rướm máu. Sơn cúi gằm mặt xuống sát mặt bàn, hai vai run rẩy, lồng ngực anh nghẹn lại như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt. Nhưng An vẫn ngồi bất động. Anh khẽ nhếch môi tạo thành một nụ cười khô khốc, mệt mỏi nhưng ánh mắt thì hoàn toàn thanh thản, tựa như một người thợ lặn đã nhìn thấy đáy vực sâu.

— Bài phát biểu được chuẩn bị rất công phu, — An khẽ nói, thanh âm bình thản đến lạ lùng. Anh đứng dậy, cẩn thận thu dọn những trang giấy nháp đã được gạch xóa chi tiết. — Càng nói nhiều về sự lười biếng và đạo đức, ông ấy càng để lộ sự trống rỗng về cơ sở kỹ thuật. Những con số trong tay chúng ta sẽ biến từng lời hoa mỹ kia thành một sự lố bịch đáng xấu hổ. Đi thôi, chị Mai, Nhi. Chúng ta sang quầy của Quyên. Đã đến lúc đưa văn bản thật vào cuộc chơi.

Cả nhóm bước nhanh qua dãy Hành Lang Bổ Sung Hồ Sơ, bỏ lại sau lưng những tiếng bàn tán xầm xì đang râm ran nổi lên. Họ tiến thẳng về phía Quầy dịch vụ số 3 nằm khiêm nhường ở góc rẽ cuối hành lang.

Nơi đây lúc này đã hoàn toàn lột xác. Tấm biển hiệu dịch vụ photocopy thương mại thường ngày đã bị tháo xuống, thay vào đó là một tấm bìa các-tông cứng cáp được dán ngay ngắn trước quầy, trên đó đề dòng chữ nắn nót viết bằng mực đen: *“Trạm Hỗ Trợ Pháp Lý Dân Sinh”*. Mùi mực in công nghiệp bốc lên nồng nặc, ấm sực cả một góc hành lang lạnh lẽo. Ba chiếc máy in laser công suất lớn của Quyên đang hoạt động hết công suất tối đa, tiếng cơ khí *ro ro... xoạch xoạch... ro ro...* đập nhịp liên hồi, nhịp nhàng và kiên định như nhịp đập trái tim của một pháo đài ngầm đang vận hành trong lòng đất.

Quyên thoăn thoắt đón lấy tập tài liệu đã được rà soát sạch sẽ từ tay An. Đôi mắt sắc sảo của người phụ nữ đã lăn lộn cả chục năm với muôn vàn loại giấy tờ thủ tục đảo nhanh qua từng dòng số liệu.

— Em hiểu toàn bộ ý đồ của anh An rồi, — Quyên gật đầu dứt khoát, mười đầu ngón tay cô lướt thoăn thoắt trên bàn phím máy tính điều khiển, phát ra những tiếng lách cách giòn giã. — Em sẽ dùng phần mềm biên tập chuyên dụng che vĩnh viễn các trường thông tin nhân thân bằng dải băng đen điện tử, sau đó chuyển đổi toàn bộ mã hồ sơ thành chuỗi định danh trung tính chuẩn ISO. Định dạng văn bản sẽ được căn chỉnh chuẩn xác theo mẫu Nghị định khung của Cục: kiểu chữ chuẩn công vụ Times New Roman cỡ 14, lề trái đúng 3cm, căn lề hai bên tuyệt đối phẳng phiu, các trang đều có số thứ tự đóng dấu giáp lai chìm. Tuyệt đối không dùng bất kỳ một từ ngữ mang tính quy chụp, chỉ trích hay biểu đạt cảm xúc cá nhân.

— Đặt tiêu đề là gì anh? — Nhi ghé sát vào màn hình đồ họa, mắt chăm chú theo dõi những mảng văn bản đen trắng đang dần dần được định hình lại một cách quy củ, lạnh lùng.

An khoanh tay trước ngực, suy nghĩ trong vài giây rồi cất giọng trầm tĩnh:

— *“Bạch thư phản ánh quy trình tinh giản và Đề án an toàn phân tầng trên các tuyến cổng ngoại vi dân sinh thiết yếu.”* Văn bản này không mang danh nghĩa tố cáo cá nhân, nó chỉ phản ánh trung thực thực trạng vận hành kỹ thuật và đưa ra giải pháp bảo đảm an toàn có chữ ký bảo chứng của chuyên môn tiếp nhận. Chúng ta dùng chính ngôn ngữ của bộ máy để chất vấn bộ máy.

Từng tập giấy dày cộp, trắng muốt bắt đầu tuôn ra đều đặn từ khay đón giấy của ba chiếc máy in. Mai và Nhi lập tức chia nhau phụ trách khâu hậu cần văn thư. Mai dùng chiếc thước thép nặng trịch và lưỡi dao xén sắc lẹm gọt thẳng thớm từng mép giấy thừa. Nhi nhanh tay lồng từng tập tài liệu vào bìa cứng màu xanh công vụ tiêu chuẩn, dùng kìm dập ghim trợ lực ba lỗ bấm những tiếng *tách… tách…* đanh gọn, rồi luồn sợi chỉ đỏ chuyên dụng qua các lỗ ghim, thắt nút và dán nhãn niêm phong bảo mật theo đúng quy thức lưu trữ hồ sơ tối mật cấp hai của Cục.

Đúng mười bốn giờ ba mươi phút, năm bản Bạch thư hoàn chỉnh đã nằm ngay ngắn, phẳng phiu trên mặt bàn kính của quầy dịch vụ. Mỗi tập dày gần một trăm trang, đanh thép, lạnh lùng và trung tính tuyệt đối. Không có một câu chửi bới thù hằn, không có một cái tên người dân nào bị kéo ra đầu sóng ngọn gió, nhưng từng biểu đồ so sánh, từng bảng đối chiếu 1.642 hồ sơ bị giấu kín và chữ ký nháy trốn tránh trách nhiệm của Phúc lại hiện lên sắc nét, rõ ràng như những vết dao khắc sâu vào mặt đá cẩm thạch.

An bước tới, cẩn thận cầm lấy hai tập tài liệu đầu tiên. Anh đi nhanh về phía trạm bưu bổng nội bộ bảo mật cao nằm ở góc hành lang trung tâm. Tại đây, hệ thống ống bưu chính khí nén bằng đồng sáng loáng dẫn thẳng lên các tầng đầu não của Cục. An đưa thẻ định danh công chức của Bàn Số 8 vào khe đọc cảm biến. Một tiếng *bíp* nhận diện vang lên. Anh mở nắp hộp thư kỹ thuật số niêm phong điện tử, thả bản thứ nhất vào đường ống dẫn thẳng đến Hộp thư bảo mật của Thường trực Ban Giám đốc Cục, bản thứ hai được gửi đích danh đến Tổ Kiểm Tra Sau Cấp Phép của Đặng Thảo Vy và Phạm Đức Khang.

Ba bản còn lại được giao trực tiếp cho ba nhân viên giao liên nội bộ của công đoàn bộ phận, kèm theo sổ giao nhận có ký tên đóng dấu biên nhận từng bản một.

Mọi thứ diễn ra trong sự im lặng tuyệt đối của một quy trình hành chính chuẩn tắc. Không có tiếng hô hào biểu tình, không có những biểu ngữ giăng đầy sảnh, và cũng không có sự hỗn loạn đập phá như Nhi từng mường tượng trong cơn giận dữ ban đầu. Nhưng chính sự lạnh lẽo, chuẩn mực và đanh thép của những trang giấy trắng mực đen ấy lại tạo ra một sức xuyên thấu khủng khiếp, âm thầm lan tỏa như một làn sóng chấn động dưới đáy biển sâu.

Làn sóng ấy bắt đầu phát tác từ tầng một của Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn.

Chuyên viên phụ trách Bàn Tiếp Nhận Số 4 — một nữ công chức trẻ tuổi mới vào biên chế hai năm, vốn nổi tiếng là người nhút nhát và luôn tuân thủ tuyệt đối mọi mệnh lệnh cấp trên — vừa nhận được một bản sao Bạch thư từ tay nhân viên giao liên công đoàn. Cô tò mò mở trang bìa xanh, định bụng chỉ lướt qua xem nội dung có gì mới mẻ. Nhưng chỉ sau vài dòng đầu tiên của bản tóm tắt kiểm toán dữ liệu, đôi mắt cô mở to dần, hơi thở bắt đầu gấp gáp. Ngón tay trỏ của cô dừng khựng lại ở bảng phụ lục thống kê thuật toán điều hướng tại Mục 4.2.

— Này... chị Lan ơi... — cô gái run rẩy nhoài người qua vách kính ngăn cách mỏng manh giữa hai bàn, hạ giọng thì thào sang Bàn Số 5 bên cạnh. — Chị... chị bỏ máy xuống xem cái này đi... nhanh lên chị...

Lan, một nhân viên hợp đồng năm thứ tư đang cắm cúi gõ phím với tốc độ điên cuồng để kịp hoàn thành báo cáo chỉ số trước giờ giao ban chiều, bực bội ngẩng đầu lên, đôi lông mày nhíu chặt lại:

— Cái gì thế? Em không thấy chị đang ngập đầu trong chỉ tiêu KPI à? Lại đơn khiếu nại của mấy ông xe ôm ngoại ngạch chứ gì? Để lát nữa đi!

— Không phải đơn khiếu nại đâu... chị xem đi! Mau lên! Cái bảng đối soát trích xuất từ máy chủ đêm qua đấy... — Giọng cô gái trẻ lạc hẳn đi, run rẩy như sắp khóc. — Chị có nhớ tuần trước không? Cái bộ hồ sơ xin cấp phép vận chuyển khẩn cấp phân bón vi sinh của tuyến nông nghiệp Đầm Lầy ấy? Hôm đó hệ thống cứ báo lỗi liên tục, Trưởng ban Phúc xuống tận bàn bảo chúng ta là mạng bị nghẽn cục bộ, bảo chị em mình cứ ấn chuyển trạng thái sang “Chờ xác minh độc lập” để hệ thống không ghi nhận hồ sơ trễ hạn, đỡ bị trừ điểm thi đua của phòng... Chị nhớ không?

Lan khẽ giật mình trước vẻ mặt tái nhợt của đồng nghiệp. Cô vươn tay giật lấy tập tài liệu, lật vội đến trang ba mươi mốt theo ngón tay chỉ của cô gái. Đôi mắt được kẻ mascara kỹ lưỡng của Lan đảo qua từng cột số liệu, rồi dừng lại trừng trừng vào dòng chú giải kỹ thuật in nghiêng ở chân trang.

Mặt cô bỗng chốc đờ đẫn, toàn bộ huyết sắc trên gương mặt dường như rút cạn trong tích tắc.

— Cái nhãn “Chờ xác minh độc lập” đó... — Lan lắp bắp, hai cánh môi run lên bần bật, tập tài liệu trên tay cô rung lên bần bật theo từng nhịp tim đập loạn xạ. — Nó không phải là lệnh chờ bộ phận kỹ thuật kiểm tra đường truyền sao? Trong này ghi rõ... thuật toán nền tảng sẽ tự động xóa sạch chỉ mục tìm kiếm và kích hoạt quy trình đóng cổng tự động sau ba mươi ngày nếu không có văn bản bảo lãnh cấp vụ... Trời đất ơi... thế là chính tay tôi... chính tay tôi tuần trước đã bấm nút khai tử tuyến đường vận chuyển duy nhất của cả một vùng nông nghiệp bên đó sao?

— Không chỉ mình chị đâu, — một nam chuyên viên đứng tuổi ở Bàn Số 2 từ phía sau bước lại, tay cũng đang cầm một tập tài liệu photo chuyền tay. Anh ta hạ thấp giọng xuống mức tối thiểu, nhưng âm điệu thì run rẩy vì bàng hoàng và cay đắng. — Cả cái phòng tiếp nhận này, có ai mà chưa từng bị lãnh đạo ép lùi ngày tiếp nhận trên máy chủ ít nhất vài ba lần trong mỗi đợt cao điểm bình xét thi đua? Tháng trước, chỉ tiêu tinh gọn ép xuống rát mặt, dọa cắt toàn bộ tiền thưởng quý, chính tôi cũng phải lùi ngày hẹn của năm bộ hồ sơ chuyển giao công nghệ sinh học từ bên Thực tại Xanh. Tôi cứ ngây thơ tưởng làm thế là đang cứu vãn thành tích chung của cả phòng, là giúp người dân có thêm thời gian hoàn thiện giấy tờ mà không bị hệ thống tự động trả đơn về...

Người đàn ông siết chặt tập giấy đến nhàu nát, nghiến răng ken két:

— Hóa ra bấy lâu nay, họ dùng chính bàn tay của những đứa ngồi quầy như chúng ta để làm đẹp con số chín mươi sáu phần trăm giải tỏa hồ sơ! Họ lấy thành tích đó đi báo cáo lên cấp trên để thăng quan tiến chức, rồi âm thầm cài đặt thuật toán để đẩy hết mọi trách nhiệm pháp lý về việc bóp nghẹt các thế giới ngoại vi lên đầu những người trực tiếp ký tên tiếp nhận ban đầu! Nếu sau này Hội đồng Thanh tra vào cuộc, người chịu tội trước pháp luật về việc làm sai lệch hồ sơ chính là chúng ta, chứ lão Phúc có ký tên vào bất kỳ một lệnh hủy nào đâu!

Tiếng thì thầm trao đổi lan nhanh như một vệt dầu loang trên mặt nước phẳng lặng.

Từ Bàn Số 1 kéo dài đến Bàn Số 14, những tiếng lách cách gõ phím thi đua điên cuồng vốn là âm thanh quen thuộc mỗi buổi chiều bỗng nhiên chậm dần lại, ngập ngừng, rồi tắt hẳn. Một sự im lặng kỳ quái bao trùm lấy toàn bộ đại sảnh tiếp nhận tầng một. Các chuyên viên, từ những nhân viên hợp đồng trẻ tuổi cho đến những công chức lâu năm thâm niên, bắt đầu rời khỏi vị trí ngồi của mình. Họ túm tụm lại thành từng nhóm ba, nhóm bốn quanh những tập Bạch thư photo vội vàng đang được chuyền tay nhau một cách lén lút nhưng ráo riết.

Những gương mặt mới nửa giờ trước còn mang vẻ thờ ơ, lãnh đạm, hoặc mệt mỏi cam chịu vì áp lực của các bảng xếp hạng KPI, nay nhìn nhau với một nỗi hoang mang tột cùng, xen lẫn cảm giác bị phản bội một cách cay đắng và nhục nhã.

Họ bàng hoàng nhận ra rằng bấy lâu nay, họ chưa từng là những “ngôi sao hiệu năng”, những “chiến sĩ tiên phong” đang phụng sự cho công cuộc hiện đại hóa và tiến bộ của bộ máy như những lời tán dương sáo rỗng trong các buổi lễ giao ban. Họ thực chất chỉ là những con ốc vít vô tri, bị lợi dụng một cách tàn nhẫn trong một cỗ máy nghiền nát sinh mệnh của hàng triệu con người vô tội. Và độc địa hơn cả, khi cỗ máy ấy phát nổ vì quá tải hay vì những thảm họa sinh thái không thể che giấu, thì chính họ — những người ký tên ở bước tiếp nhận ban đầu, những kẻ ngồi ở tầng đáy của chuỗi hành chính — sẽ là những con tốt thí đầu tiên bị lôi ra trước vành móng ngựa để làm vật tế thần cho sự nghiệp của những kẻ đứng trên bục gỗ sồi tầng sáu.

Những ánh mắt e dè, ngờ vực hay giễu cợt ban nãy khi nhìn về phía Bàn Số 8 giờ đây đã hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là những cái nhìn đầy phức cảm hướng về góc bàn cũ kỹ nằm sâu trong góc phòng: có sự xấu hổ vì đã từng nghĩ sai, có sự cảm phục trước lòng dũng cảm của những người dám đứng ra vạch trần sự thật, và trên hết là sự thức tỉnh muộn màng của những người làm công ăn lương khi bắt đầu nhận ra ai mới thực sự là kẻ đang đẩy họ và cả hệ thống này vào vũng bùn ô nhục.

Ngồi tại góc quen thuộc của Bàn Tiếp Nhận Số 8, An lặng lẽ gấp chiếc bút chì kỹ thuật lại, cài cẩn thận vào túi áo ngực. Anh ngước mắt nhìn qua vách kính ngăn cách đã bị mờ bởi bụi thời gian, nơi những đồng nghiệp của mình đang chụm đầu xì xào bàn tán, mổ xẻ từng chi tiết của bản Bạch thư, nơi bản chất tàn nhẫn của những con số ảo đang dần bị lột trần dưới ánh sáng của sự thật khách quan.

Dư luận nội bộ Cục bắt đầu râm ran; câu hỏi ai đang thực sự gánh chịu chi phí của việc 'tinh giản' lan truyền khắp các bàn làm việc.