Một suất, hai người

Cuộc họp giao ban đầu giờ của Phòng Tiếp Nhận diễn ra dưới ánh đèn huỳnh quang chập chờn, nơi Trưởng phòng Dung thả một quả bom tâm lý bằng giọng nói trầm tĩnh quen thuộc.

Bóng đèn tuýp trên trần nhà giật nháy theo từng chu kỳ lệch pha của lưới điện không gian trung tính, phát ra tiếng vo vo buồn ngủ như một bầy ruồi nhặng bị nhốt sau tấm kính mờ. Thứ ánh sáng xanh xao, nhợt nhạt ấy phủ đều lên mười bốn gương mặt đang ngồi quanh chiếc bàn họp dài hình bầu dục. Mặt bàn bằng gỗ ép công nghiệp đã bong tróc lớp véc-ni ở các góc cạnh, để lộ ra lớp mùn cưa xốp xáp bị ẩm nước trà qua năm tháng. Mười bốn con người đồng loạt nín thở. Không ai dám cựa quậy, thậm chí tiếng sột soạt của những tệp tài liệu bằng giấy tái chế cũng tắt ngấm.

Trưởng phòng Trần Thu Dung khẽ nâng chiếc tách sứ đã ngả màu ố vàng, nhấp một ngụm trà atiso đã nguội ngắt từ đầu giờ sáng. Chiếc tách đặt xuống đĩa lót phát ra một tiếng *cạch* khô khốc, rành rọt như một nhịp gõ của chiếc búa công lý. Ngón tay trỏ của bà, với móng tay cắt ngắn gọn gàng và không sơn màu, gõ nhịp nhàng lên tập hồ sơ bìa xanh dày cộp in đậm biểu trưng của Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối – hình một chiếc mỏ neo lồng vào vòng xoắn ốc không gian ba chiều đang bị đứt gãy.

"Theo thông báo kết luận từ cuộc họp liên tịch chiều qua giữa Đảng ủy và Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ," Dung mở lời. Âm lượng của bà phẳng lặng, đều đều, không gợn một chút cảm xúc hay dao động, thứ thanh âm được tôi luyện qua hơn hai mươi năm ngồi tiếp dân, tiếp nhận hàng triệu lá đơn khiếu nại, đối mặt với đủ mọi cung bậc phẫn nộ, van nài và đe dọa từ cư dân của hàng nghìn chiều kích khác nhau. "Đợt rà soát tổ chức bộ máy cuối năm nay sẽ chỉ dành đúng một suất biên chế chính thức duy nhất cho nhóm nhân sự hợp đồng thuộc khối tiếp nhận của phòng chúng ta."

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng chết chóc. Tiếng quạt thông gió gắn trên tường ngắc ngứ từng chặp, thổi ra luồng không khí mang mùi ozone thoang thoảng lẫn với mùi giấy ẩm lưu kho lâu ngày.

Hai đối tượng duy nhất mang thân phận hợp đồng thời vụ tại dãy bàn này là Nguyễn Minh An và Lê Quốc Bình. Cả hai ngồi sát cạnh nhau ở cuối dãy bàn bên trái, nơi luồng gió máy lạnh phả thẳng xuống gáy buốt lạnh. Khuỷu tay áo sơ mi sờn mép của An gần như chạm vào lớp vải áo polyester bóng loáng của Bình.

Chỉ mới ba mươi phút trước, ở chiếc ghế đá ẩm sương trước sảnh vòm tầng một, họ còn bẻ đôi gói xôi khúc bọc lá chuối mua chung ở cổng phụ với giá hai Liên Phiếu. Bình đã dùng ngón tay xé đôi phần bánh dẻo quánh, nhường cho An nửa có miếng thịt mỡ dày hơn và hạt tiêu thơm nồng, còn An thì hào phóng san sang phần lá chuối của Bình gần hết chỗ hành phi giòn rụm màu cánh gián. Họ đã vừa nhai xôi vừa càu nhàu về giá vé xe trung chuyển qua trạm không gian vừa tăng thêm năm phần trăm, vừa đùa cợt về việc nếu bị phân công vào ca trực đêm thì sẽ trốn vào kho vật tư số ba để chợp mắt.

Giờ đây, một mẩu hành phi vàng ruộm vẫn còn vương lại trên ve cổ áo sơ mi sờn chỉ của Bình. Nhưng sức nặng vô hình toát ra từ câu nói của Trưởng phòng Dung dường như đã biến mẩu hành vô hại ấy thành một khối chì đè nghẹt cuống họng cả hai. Khoảng cách vài centimet giữa hai cánh tay bỗng chốc trở nên mênh mông, lạnh lẽo như khoảng chân không ngăn cách giữa hai thực tại chưa từng được thiết lập cổng nối.

An không nhìn sang Bình. Anh cố giữ cho lưng mình thẳng tắp, nhưng hai bàn tay giấu dưới gầm bàn đã vô thức đan chặt vào nhau đến mức các đốt ngón tay trắng bệch. Anh cúi đầu, chăm chú nhìn vào một đường nứt kéo dài trên mặt bàn gỗ ép, nơi một vệt mực tím từ chiếc bút bi nào đó đã rỉ xuống và đọng lại thành một vết sẹo thâm sì. Cảm giác dạ dày anh quặn thắt từng cơn cồn cào, thứ cảm giác quen thuộc mỗi khi cơn đói cào xé kết hợp với nỗi sợ hãi nguyên thủy về sự bấp bênh.

Một suất. Hai con người.

Hai năm ròng rã làm thực tập sinh không lương, ngày ngày ôm chồng công văn dày cộp chạy từ tầng một lên tầng bốn mươi để xin chữ ký nháy. Một năm rưỡi ký hợp đồng ngắn hạn gia hạn từng quý một, sống bằng đồng lương phụ cấp còm cõi chỉ vừa đủ trả tiền thuê căn phòng trọ hộp diêm ở rìa ngoài Khu Cư Dân Phụ Trợ và tiền ăn những bữa cơm căng tin kham khổ. Hàng nghìn giờ ngồi chịu trận sau tấm kính giao dịch mỏng manh, hứng chịu những tiếng la hét xé tai của những kẻ lạc lõng giữa các chiều không gian, những dòng nước mắt nhớ quê hương của những sinh thể bị mắc kẹt, những lời dọa tự tử bằng cách kích hoạt bom phản vật chất mini ngay tại sảnh. Tất cả sự kiên nhẫn tích cóp qua những đêm thức trắng rà soát văn bản, những chiều muộn trở về nhà khi mâm cơm mẹ phần trong lồng bàn đã nguội tanh nguội ngắt với đĩa cá kho quắt queo, giờ đây bị dồn toàn bộ vào một cái phễu lọc khắc nghiệt. Và cái phễu ấy chỉ vừa vặn cho đúng một cái tên duy nhất lọt qua.

"Các đồng chí tự biết trách nhiệm của mình," Dung tiếp tục nói, giọng bà vẫn không hề nâng cao hay hạ thấp, nhưng ánh mắt sắc sảo giấu sau cặp kính lão gọng đồi mồi khẽ lướt qua hai chàng trai trẻ rồi dừng lại trong một cái chớp mắt rất ngắn. "Chỉ tiêu đánh giá từ nay không còn nằm ở cảm tính của lãnh đạo phòng hay thâm niên công tác đơn thuần nữa. Ban Tinh Gọn đã áp dụng hệ thống đo lường hiệu năng mới trên toàn hệ thống mạng cổng. Mọi thao tác nghiệp vụ, từ thời gian mở một hồ sơ đến thời gian bấm nút xác nhận, đều được ghi nhận bằng phần mềm giám sát thời gian thực. Cuối quý này, máy chủ sẽ tự động trích xuất bảng xếp hạng thi đua khách quan. Người đứng đầu nhóm hợp đồng sẽ được Hội đồng Thi đua Khen thưởng trình hồ sơ bổ nhiệm ngạch Chuyên viên chính thức. Người còn lại... Cục sẽ tạo điều kiện thanh lý hợp đồng đúng theo chế độ hiện hành."

Một vài chuyên viên lâu năm ngồi ở đầu bàn khẽ thở phào nhẹ nhõm. Chuyện tinh giản biên chế là nỗi ám ảnh chung, nhưng ít nhất trong quý này, ngọn đao cắt giảm sẽ chỉ chém xuống đầu những kẻ đứng ở ngoài hàng rào biên chế. Họ đưa tay đón lấy những tờ thông báo mới, lật giở sột soạt, vờ như đang chăm chú nghiên cứu các biểu mẫu phân loại hành chính mới ban hành.

Cuộc họp giao ban giải tán sau đúng mười lăm phút. Bầu không khí trong phòng ngột ngạt và nặng trĩu như thể áp suất khí quyển vừa bị rút bớt một nửa trước một cơn bão từ trường quét qua trạm không gian.

Vừa bước chân ra khỏi ngưỡng cửa phòng giao ban để quay về dãy quầy giao dịch ở sảnh chính, An đã cảm thấy một bàn tay chụp lấy bắp tay mình giật mạnh. Bình kéo phắt anh nép vào góc chết của hành lang, nơi giao nhau giữa lối thoát hiểm khẩn cấp và đường ống dẫn cáp quang của khu kỹ thuật. Nơi này vắng vẻ, nồng nặc mùi vỏ bọc dây điện cháy dở và bụi mịn.

Mắt Bình mở to, hai tròng mắt vằn lên những tia máu đỏ li ti vì thiếu ngủ. Vẻ căng thẳng, sượng sùng trong phòng họp ban nãy nhanh chóng bị quét sạch, thay thế bằng sự linh hoạt, láu lỉnh và sắc lạnh vốn có của một gã thanh niên sinh ra ở khu ổ chuột bến cảng không gian, kẻ đã quen luồn lách qua những khe hẹp nhất của luật lệ để kiếm miếng ăn.

"Ông nghe rõ Trưởng phòng nói rồi chứ, An?" Bình thì thầm, giọng gấp gáp, hơi thở phả ra mùi hành phi và bạc hà the mát. Bàn tay còn lại của anh ta vỗ bôm bốp vào chiếc máy tính bảng vỏ nhựa rẻ tiền vừa được phòng cấp phát đầu tuần. "Cơ hội sống còn duy nhất của chúng ta đấy. Nhưng tôi nói thật, ông đừng có dại dột mà cắm đầu cắm cổ làm việc theo cái kiểu cũ rích của ông nữa. Nhìn vào đây này!"

Bình bấm nút nguồn, màn hình máy tính bảng lập tức sáng bừng lên, hắt ánh sáng lân tinh trắng bệch vào hai gương mặt hốc hác. Trên màn hình là giao diện bóng bẩy của phần mềm quản lý tác nghiệp mới toanh mang tên *Hệ Thống Tinh Lược Thời Gian Thực*. Ở góc dưới cùng của giao diện, dòng chữ tài trợ được in bằng phông chữ mạ bạc sắc nét: *Dự án Hiện Đại Hóa Hành Chính – Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ*.

"Bí quyết sống sót nằm ở đây này," Bình hạ thấp giọng xuống mức tối thiểu, mắt liếc dọc hành lang đề phòng có ai đi ngang qua. Ngón tay trỏ của anh ta chỉ thẳng vào một ô kiểm nhỏ xíu, nằm lọt thỏm giữa một rừng các điều khoản biểu mẫu điện tử: *Mục 4.2: Thiếu điều kiện kiểm định nền tảng (Áp dụng theo Quyết định 04-TG)*. "Sáng kiến cải tiến quy trình của mấy vị chuyên gia bên Ban Tinh Gọn đấy. Ông có hiểu cái này nghĩa là gì không?"

An nhìn chằm chằm vào dòng chữ điện tử vô hồn, khẽ lắc đầu.

"Nghĩa là hồ sơ nào lằng nhằng, vướng luật nền của thực tại gốc, hoặc dân đứng giải thích quá ba câu mà không khớp với bảng danh mục từ khóa chuẩn? Đừng có ngồi đấy mà giở luật ra tra cứu, đừng có thương người mà nghe họ kể khổ!" Bình nói như bắn liên thanh, hai mắt sáng quắc. "Tích thẳng vào cái ô này! Sau đó bấm nút 'Đóng hồ sơ – Yêu cầu hoàn thiện từ cơ sở'. Xong! Mất đúng mười hai giây từ lúc nhận giấy đến lúc trả lại."

An nhíu mày, cảm giác bất an từ sáng sớm bỗng dâng lên nghẹn ứ: "Nhưng nếu làm thế, người ta phải quay về thực tại gốc để xin lại con dấu thẩm tra từ đầu. Có những vũ trụ xa xôi ở rìa ngoài, chu kỳ quay lệch pha, người ta đi lại một chuyến mất cả tháng trời. Chưa kể phí mở cổng mỗi lượt đi về bằng cả năm thu nhập của họ..."

"Thì liên quan quái gì đến điểm thi đua của ông?" Bình ngắt lời, giọng gắt gỏng hẳn lên vì sốt ruột trước sự ngây thơ của bạn mình. "Hệ thống mới này nó đâu có đo số lượng người dân được việc, nó không đo số lượng nụ cười hay sự hài lòng của công dân! Nó đo số lượng hồ sơ được dọn sạch khỏi danh sách chờ trong ca trực! Cứ mỗi lần ông tích vào cái ô 4.2 đấy, thuật toán máy tính sẽ tự động cộng cho ông một điểm 'Đã giải quyết dứt điểm'. Hồ sơ biến mất khỏi màn hình chờ, thời gian xử lý trung bình của ông tụt xuống dưới hai phút một lượt, thanh đo năng suất cá nhân của ông sẽ xanh lè từ sáng đến chiều! Lãnh đạo nhìn vào bảng số liệu là gật gù khen thưởng."

Bình thở dốc một nhịp, nắm chặt lấy vai áo An lắc mạnh: "Ông không làm thì tôi cũng phải làm. Một suất thôi, An à. Ông hiểu chữ 'một suất' nghĩa là gì không? Tôi còn khoản nợ vay mua căn hộ trả góp ba mươi mét vuông ở Khu Cư Dân Phụ Trợ, tháng sau là hết thời hạn ưu đãi, bắt đầu áp lãi suất thả nổi rồi. Tôi không thể bị đuổi việc, tôi không thể quay về cái xóm phế liệu ở quê mà cào rác kim loại được!"

Nói một hơi dồn dập, không đợi An kịp phản ứng hay thốt ra một lời nào, Bình buông tay áo An ra, quay ngoắt người rảo bước thật nhanh về phía cánh cửa dẫn vào sảnh chính. Bóng lưng của Bình khuất sau góc cua hành lang, để lại An đứng trơ trọi giữa khoảng tối nhập nhèm ngập tràn mùi giấy ẩm, mực in rẻ tiền và sự hoang mang tột độ.

***

Tám giờ ba mươi phút sáng, tiếng còi báo hiệu ca trực bắt đầu hú lên một hồi dài the thé. Cánh cửa thép ngăn cách giữa sảnh chờ công cộng và khu vực các bàn tiếp nhận từ từ trượt sang hai bên. Một làn sóng âm thanh hỗn tạp, đặc quánh lập tức ùa vào như nước vỡ bờ.

Hàng trăm đại diện đến từ các cõi thực tại khác nhau đã chực chờ từ nửa đêm lập tức chen lấn, xô đẩy trước dải băng cản màu vàng đen. Không khí trong sảnh lập tức bị xáo trộn bởi đủ thứ mùi vị và trạng thái vật chất: mùi ozone khen khét từ những sinh thể mang điện tích cao, mùi lưu huỳnh nồng nặc từ cư dân các vùng dung nham thứ cấp, mùi ngai ngái của thảm thực vật ngoại lai bốc ra từ những chiếc hòm mẫu vật sinh học. Có những kẻ mang hình hài nhân loại nhưng mặc đồ bảo hộ sinh học kín mít như thợ lặn, có những sinh thể chỉ là một khối năng lượng lập lòe không ngừng phát ra tiếng vo vo như trạm biến áp quá tải, lại có những người run rẩy ôm chặt chiếc túi vải thô đựng mớ giấy tờ rách nát trước ngực. Tiếng cãi cọ, tiếng thở dài não nuột, tiếng bánh xe đẩy rít trên sàn gạch và tiếng máy in số thứ tự nhả giấy lách cách liên hồi tạo nên một bức tranh hỗn độn, ngột ngạt đến nghẹt thở của bộ máy hành chính cồng kềnh.

Tại Bàn Tiếp Nhận Số 7, Lê Quốc Bình đã an tọa sau tấm kính chắn trong suốt. Anh ta bắt đầu phô diễn thứ kỹ năng bậc thầy đã giúp anh ta trụ vững và luôn được đánh giá cao trong các bản báo cáo quý: nghệ thuật xoa dịu đám đông kết hợp với tốc độ thanh trừng hồ sơ chớp nhoáng.

"Dạ, cháu chào bác Hai! Bác từ Vũ Trụ Bụi Khí sang đấy à? Úi chà, đường sá xa xôi gió máy thế này mà trông bác vẫn khỏe khoắn, hồng hào quá!" Bình nhoẻn miệng cười, nụ cười tươi tắn, rạng rỡ và ấm áp đến mức có thể làm tan chảy cả băng tuyết vĩnh cửu.

Trước mặt Bình là một sinh thể dạng đám mây khí lơ lửng, phần thân trên cô đặc lại thành hình dạng tương tự một khuôn mặt người già đang liên tục bốc hơi nghi ngút qua các van điều áp gắn trên áo khoác. Bình vừa đon đả chào hỏi, vừa thoăn thoắt đón lấy tập hồ sơ từ cái vòi hút của sinh thể, miệng liến thoắng không ngừng:

"Bác yên tâm, cháu hiểu bác sốt ruột chứ, ai từ xa đến mà chẳng muốn thông quan thật nhanh để còn về với gia đình con cháu. Nhưng mà này bác ơi, cái bản khai thông số áp suất riêng phần của bác ở trang ba... khổ quá, bác lại đang dùng mẫu số bảy cũ từ tận năm ngoái rồi. Ban Tinh Gọn họ vừa đổi sang mẫu số mười hai điện tử đồng bộ trên toàn mạng lưới từ tuần trước. Quy định mới ngặt nghèo lắm bác ạ. Giờ cháu mà nhắm mắt nhận vào là thanh tra công vụ họ quét ra ngay, họ phạt cháu trừ hết lương thì chớ, mà hồ sơ của bác lại bị treo vô thời hạn, mất công bác ngồi chờ."

Sinh thể bụi khí phát ra những tiếng rít nghẹn ngào, các phân tử khí dao động loạn xạ: "Nhưng... nhưng mà chú cán bộ ơi... hôm qua người ở trạm kiểm soát cửa khẩu liên thông bảo tôi mẫu này vẫn dùng được đến hết tháng..."

"Họ bảo là đúng theo ngày hôm qua thôi bác ơi, còn quy chế mới của Ban Tinh Gọn áp dụng hiệu lực từ sáu giờ sáng nay rồi!" Bình cười xòa đầy vẻ thông cảm, hai bàn tay thoăn thoắt nhét tập giấy tờ trở lại vào chiếc phong bì da nâu, đầu bút cảm ứng trên tay phải gí đánh *tách* một cái dứt khoát vào ô *Mục 4.2: Thiếu điều kiện kiểm định nền tảng* trên màn hình máy tính bảng.

Sau đó, Bình dùng cả hai tay trân trọng trao trả tập hồ sơ qua khe cửa kính, kèm theo một chiếc kẹo ngậm hương bạc hà bọc giấy bóng kính màu xanh:

"Cháu gửi bác chiếc kẹo thảo dược ngậm cho mát họng, xua tan mệt mỏi đường xa nhé. Bác cầm cái giấy hướng dẫn cháu vừa in này, quay về trạm cơ sở bảo họ dán cái mã vạch định danh mới vào góc phải. Lần sau sang, bác cứ tìm thẳng Bàn Số 7 của cháu, cháu hứa sẽ ưu tiên bấm số xử lý nhanh nhất cho bác. Cháu chúc bác một ngày an lành nhé! Người tiếp theo xin mời vào!"

Toàn bộ quá trình diễn ra trong vỏn vẹn ba mươi tám giây. Vị khách bụi khí ngậm chiếc kẹo bạc hà trong màng tế bào, ngơ ngác cầm tập hồ sơ bước giật lùi ra khỏi hàng ngũ, trong lòng vẫn dâng lên một niềm cảm kích khó tả vì người cán bộ tiếp nhận sao mà lễ phép, ân cần và thấu tình đạt lý đến thế.

Trên bảng điện tử treo phía trên Bàn Số 7, con số hiển thị số lượng hồ sơ đã xử lý nhảy liên tục không ngừng: 12... 18... 25... 30...

Đến mười một giờ trưa, Bình đã giải quyết xong ba mươi bộ hồ sơ. Thanh đo năng suất cá nhân của anh ta trên mạng nội bộ rực sáng một màu xanh lục chói lọi, chỉ số đạt 98%, chễm chệ chiếm lĩnh vị trí số một trên bảng xếp hạng thi đua toàn phòng.

Trái ngược hoàn toàn với quang cảnh êm thắm ở bàn bên cạnh, tại Bàn Tiếp Nhận Số 8, An cảm thấy mình như một người chèo thuyền độc mộc đang oằn mình chống lại một dòng thác xiết cuồn cuộn bùn đất.

Ngồi đối diện với An qua tấm kính giao dịch là một người đàn ông lớn tuổi, gầy gò, da dẻ xám xịt như tro tàn, mặc bộ quần áo chắp vá bằng sợi vỏ cây thô ráp. Ông đến từ một thực tại thứ cấp có hệ số ma sát bề mặt biến thiên liên tục theo chu kỳ mặt trăng – một thế giới nghèo nàn, cằn cỗi và nằm tít ngoài rìa hải đồ liên vũ trụ.

Đặt trên mặt bàn tiếp nhận là một chiếc giỏ đan bằng tre nước, bên trong chứa những củ khoai màu tím sẫm đang bốc ra một mùi hương ngòn ngọt ngai ngái. Đây là sản vật duy nhất mà hợp tác xã nông nghiệp của thế giới đó gom góp được để xin cấp giấy phép thông quan thương mại. Nếu không đưa được số nông sản này qua cổng liên kết trong vòng bốn mươi tám giờ tới, chu kỳ phân rã hữu cơ sẽ bắt đầu, và toàn bộ số củ khoai sẽ tự động hóa lỏng thành một loại độc chất gây hại cho môi trường.

An cầm tập hồ sơ dày cộp, mép giấy đã sờn rách và lem nhem những vết mồ hôi dầu. Anh hoàn toàn có thể làm theo cách của Bình: tìm một lỗi nhỏ trong mớ giấy tờ kê khai vụng về này, tích vào cái ô 4.2 tai quái kia, mỉm cười đưa cho ông cụ một chiếc kẹo bạc hà và đuổi ông ta về. Điểm số của anh sẽ tăng lên, màu cam cảnh báo trên màn hình sẽ biến mất.

Nhưng An không thể nào nhấc nổi ngón tay để làm điều đó.

"Bác ơi, bác nhìn vào trang mười bốn này giúp cháu," An kiên nhẫn cúi thấp người, ngón tay trỏ chỉ vào dòng chữ in li ti ở góc dưới cùng của tờ khai hải quan, nơi mực in bị nhòe đi một nửa do máy in kim cũ kỹ của trạm biên giới. "Ở phần kê khai vật liệu bao gói lưu kho, bác đang ghi là 'túi sợi tổng hợp cấp ba'. Bác có biết là theo biểu thuế thông quan liên thực tại mới ban hành tháng trước, nếu áp mã sợi tổng hợp cấp ba, hệ thống máy quét ở cổng số 2 sẽ tự động xếp lô hàng này vào nhóm hàng hóa công nghiệp nặng không? Mức thuế và phí bảo hiểm rủi ro sẽ bị đội lên gấp năm lần giá trị thực tế của số khoai này."

Đôi mắt đục ngầu của người nông dân già mở to vì kinh hoàng. Đôi bàn tay thô ráp, nứt nẻ với những móng tay đóng đầy đất đen của ông run bần bật bám chặt vào mép bàn inox:

"Năm... năm lần cơ á chú cán bộ? Trời đất ơi... Cả làng tôi, cả cái thung lũng gom góp từng đồng Liên Phiếu từ vụ trước đến giờ mới đủ tiền nộp lệ phí mở cổng... Nếu bị phạt, nếu không bán được số khoai này thì... thì cả vụ đông năm nay người già con nít bên ấy chết đói mất chú ơi..." Giọng ông lão nghẹn lại, nước mắt rỉ ra từ khóe mắt nhăn nheo, lăn dài trên đôi gò má hốc hác.

"Bác bình tĩnh, bác đừng hoảng hốt, cháu đang tìm cách gỡ cho bác đây," An vội vàng trấn an. Anh với tay kéo chồng danh mục quy chuẩn kỹ thuật dày cộp lưu trong hộc bàn ra, lật giở từng trang giấy mỏng tanh ken đặc chữ số và mã định danh. Mùi giấy cũ bay lên ngai ngái. Anh cẩn thận đối chiếu từng thông số vật lý của loại sợi bao gói với bảng chuyển đổi danh mục hàng hóa tương đương.

"Bác nhìn này," An ngẩng lên, mỉm cười nhẹ nhõm chỉ vào một dòng quy chuẩn phụ lục. "Loại bao tải này của bác tuy được dệt thô nhưng nguyên liệu gốc là sợi tước từ thân cây bấc nước bản địa, đúng không ạ? Nếu cháu làm cho bác một bản cam kết giải trình tương đương sinh học, đính kèm xác nhận kiểm dịch thực vật tại chỗ vào mục ghi chú ở trang mười lăm, chúng ta có thể chuyển mã hàng này từ 'vật liệu công nghiệp' sang 'phụ phẩm nông nghiệp tự nhiên'. Khi đó, mức phí thông quan sẽ được giữ nguyên theo biểu giá hỗ trợ phát triển vùng sâu vùng xa."

"Được... được thế thì đội ơn chú quá... Chú cứu cả làng tôi rồi..." Ông cụ run rẩy chắp hai tay trước ngực, liên tục cúi đầu vái lạy qua tấm kính. "Nhưng... nhưng làm cái cam kết ấy có lâu không chú?"

"Mất khoảng mười lăm đến hai mươi phút để cháu soạn thảo văn bản giải trình trên hệ thống và in mẫu bổ sung cho bác ký xác nhận. Bác chịu khó ngồi tạm sang chiếc ghế bên kia uống ngụm nước ấm nghỉ chân một lát nhé."

An cắm cúi gõ bàn phím. Tiếng gõ phím lách cách, dồn dập vang lên đều đặn. Ngón tay anh lướt thoăn thoắt trên các phím bấm đã mờ hết chữ cái. Anh rà soát từng dòng mã định danh, từng thông số độ ẩm, từng dấu chấm phẩy của biên bản quy chuẩn. Anh biết rất rõ từng giây trôi qua lúc này đang tàn nhẫn bóp nghẹt thanh năng suất của chính mình.

Phía trên màn hình máy tính của Bàn Số 8, thanh đo thời lượng tác nghiệp đã chuyển từ màu vàng nhạt sang màu cam sẫm, rồi nhấp nháy dòng cảnh báo màu đỏ chói mắt: *CẢNH BÁO HIỆU NĂNG: Thời gian xử lý trung bình: 19 phút 45 giây/hồ sơ. Xếp hạng hiện tại: 14/14. Đề nghị đẩy nhanh tiến độ theo Quyết định 04-TG!*

Phía sau người nông dân già, hàng dài những người đang chờ đợi bắt đầu xuất hiện những tiếng xì xào, càu nhàu bực bội.

"Làm cái gì mà lâu la thế không biết!" "Có mỗi tập giấy mà soi đi soi lại mãi, người ta đứng chờ gãy cả lưng từ sáng sớm!" "Nhìn sang Bàn Số 7 người ta làm nhoay nhoáy kia kìa, đúng là đồ cán bộ quan liêu, vô tích sự!"

Những ánh mắt gay gắt, mệt mỏi và hằn học dán chặt vào lưng An. Anh cảm nhận được từng giọt mồ hôi lạnh đang rỉ ra từ chân tóc, lăn dọc theo sống lưng, làm chiếc áo sơ mi dán chặt vào da thịt ráp ngầm. Cổ họng anh khô khốc, hai bả vai mỏi nhừ vì căng thẳng. Nhưng ngón tay anh vẫn không dừng lại. Anh không thể nhắm mắt ký một tờ giấy từ chối vô tâm chỉ để đổi lấy vài điểm số thi đua ảo trên màn hình. Anh không thể đẩy một người nông dân khốn khổ và hàng trăm con người sau lưng ông ta vào bước đường cùng, biến thành quả lao động cả một mùa vụ thành một bãi rác thải độc hại nơi cổng kiểm định.

***

Đúng mười một giờ mười lăm phút trưa, một luồng không khí khác lạ đột ngột tràn ngập khắp sảnh tiếp nhận.

Tiếng ồn ào, cãi vã, tiếng máy móc vận hành bỗng chốc lắng xuống như có một bàn tay vô hình vừa vặn nhỏ chiếc chiết áp âm thanh của cả căn phòng. Dọc theo lối đi chính lát đá hoa cương nhân tạo, một nhóm người đang khoan thai tiến vào.

Đi đầu đoàn người là một người đàn ông trạc ngoài bốn mươi tuổi. Dáng người ông cao ráo, cân đối và đĩnh đạc trong bộ âu phục màu xám tro được cắt may hoàn hảo đến từng đường kim mũi chỉ. Không hề mang vẻ mặt lạnh lùng, hách dịch hay xa cách của những quan chức cấp cao thường thấy trên các bản tin truyền hình nội bộ, người đàn ông này toát ra một phong thái đĩnh đạc, hòa nhã và gần gũi đến kỳ lạ. Đôi mắt sáng sau cặp kính không gọng ánh lên vẻ thông tuệ, khóe miệng luôn giữ một nụ cười mỉm đầy vẻ lắng nghe và thấu hiểu.

Đó chính là Vũ Thành Phúc – Trưởng Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ, nhân vật đang nổi lên như một ngôi sao sáng giá nhất trên chính trường liên không gian, kiến trúc sư trưởng của hàng loạt đề án cải cách hành chính quy mô lớn, và là ứng cử viên nặng ký nhất cho chiếc ghế Phó Cục Trưởng phụ trách tổ chức cán bộ trong đợt quy hoạch sắp tới.

Đi sau ông nửa bước là Trưởng phòng Trần Thu Dung và một đoàn tùy tùng gồm các chuyên gia phân tích dữ liệu, thư ký hành chính và đại diện công đoàn, ai nấy đều mang vẻ mặt nghiêm cẩn, tay ôm những tập báo cáo thống kê dày cộp. Nhưng Vũ Thành Phúc dường như không hề bận tâm đến những con số khô khan trên tay họ.

Khi bước ngang qua chiếc bàn gỗ nhỏ kê tạm ở góc hành lang, nơi chị Huệ – nhân viên hợp đồng phụ trách tạp vụ và nước nôi của tầng một – đang lúi húi thu dọn những chiếc chén trà cáu bẩn, Phúc bỗng nhiên dừng bước.

"Chị Huệ hôm nay pha trà sen có thêm một chút cỏ ngọt khô đúng không?" Phúc cất tiếng, giọng nói trầm ấm và chân thành vang lên giữa không gian tĩnh lặng. Nụ cười của ông rạng rỡ đến mức khiến chị Huệ giật mình, luống cuống làm rơi cả chiếc khăn lau bàn xuống sàn.

"Dạ... dạ, báo cáo Trưởng ban..." Chị Huệ ấp úng, hai tay xoa xoa vào vạt tạp dề cũ.

"Nước trà hôm nay rất đượm vị, thanh mà không gắt," Phúc mỉm cười, ánh mắt chan chứa sự quan tâm ấm áp. "Nhưng chị nhớ nhắc bác bảo vệ bên ngoài sảnh uống thêm nước ấm nhé. Mấy hôm nay luồng gió từ cổng thông quan số 3 thổi vào buổi sáng lạnh lắm đấy. Giữ gìn sức khỏe cho anh chị em là ưu tiên hàng đầu, máy móc có hiện đại đến đâu cũng không thay thế được con người đâu."

"Dạ... vâng! Cảm ơn Trưởng ban nhiều lắm ạ! Trưởng ban trăm công nghìn việc thế mà... mà vẫn nhớ tên em..." Chị Huệ đỏ bừng mặt vì xúc động, giọng nghẹn ngào, hai mắt rơm rớm nước mắt.

Mấy chục con người đứng quanh sảnh giao dịch – từ nhân viên văn phòng đến những người dân ngoại lai đang chờ đợi – đều lặng lẽ chứng kiến cảnh tượng ấy. Những ánh mắt nhìn theo từng bước chân của Vũ Thành Phúc lập tức thay đổi. Trong mắt họ, đây không phải là một vị quan chức ngồi trên tháp ngà xa hoa chỉ biết ký những sắc lệnh cắt giảm vô tình, mà là một nhà lãnh đạo thực sự có trái tim, một con người biết cúi mình xuống để thấu cảm với những mảnh đời nhỏ bé, thầm lặng nhất trong guồng máy khổng lồ.

Phúc tiếp tục sải bước về phía dãy quầy tiếp nhận. Ông liếc mắt qua bảng điện tử sáng rực màu xanh của Lê Quốc Bình ở Bàn Số 7. Bắt gặp ánh mắt của Bình đang nhìn mình với vẻ cung kính tuyệt đối, Phúc khẽ gật đầu, nở một nụ cười tán thưởng ngắn ngủi. Nhưng bước chân ông không dừng lại ở đó.

Ông bước thẳng tới Bàn Tiếp Nhận Số 8.

An đang cặm cụi dùng con dấu đồng đóng dấu giáp lai lên tờ cam kết giải trình sinh học cho người nông dân già. Mực dấu đỏ tươi vừa in xuống mặt giấy thì một bóng người cao lớn dừng lại ngay trước ô kính giao dịch. An giật mình ngẩng đầu lên, bắt gặp ánh mắt điềm tĩnh, sâu thẳm và nụ cười hòa nhã của Trưởng Ban Tinh Gọn.

"Ca trực sáng nay vất vả lắm phải không, cậu An?" Phúc cất giọng trầm ấm, phát âm chính xác từng từ trong tên của An, dù trên ngực áo anh chỉ cài một tấm thẻ nhân viên hợp đồng bằng nhựa dẻo in chữ đen đơn giản, không hề có mã vạch định danh cấp cao.

An theo phản xạ công chức vội vã đứng bật dậy, hai tay xuôi theo chỉ quần: "Báo cáo Trưởng ban, tôi... tôi đang hoàn tất thủ tục cam kết cho công dân..."

"Cứ ngồi xuống đi, đừng câu nệ hình thức," Phúc xua tay nhẹ nhàng, cử chỉ tự nhiên và phóng khoáng. Không đợi ai kéo ghế, ông tự mình kéo chiếc ghế gỗ mộc dành cho công dân ngồi chờ, rồi ngồi xuống đối diện với An qua tấm kính ngăn cách. Ánh mắt ông lướt qua bộ hồ sơ dày cộp đầy những dòng ghi chú viết tay tỉ mỉ bằng mực xanh của An, rồi ngước nhìn lên thanh đo năng suất đang nhấp nháy dòng cảnh báo màu cam sẫm trên góc màn hình máy tính.

Trưởng phòng Dung đứng phía sau Phúc khẽ siết chặt tập tài liệu trên tay, nét mặt bà thoáng một chút căng thẳng và lo lắng cho nhân viên dưới quyền. Nhưng Vũ Thành Phúc không hề tỏ ra khó chịu hay gay gắt. Ngược lại, ông khẽ thở dài một tiếng, một tiếng thở dài chứa chan sự trăn trở và thấu hiểu của một người gánh vác việc chung.

"Mười chín phút bốn mươi lăm giây cho một bộ hồ sơ," Phúc nói, giọng chậm rãi, từng lời từng chữ như rót thẳng vào tâm can người nghe. "Tôi biết rất rõ cậu đang làm gì ở chiếc bàn này, An à. Cậu đang làm cái việc mà những người ngồi ở phòng máy lạnh viết quy chế như chúng tôi lẽ ra phải làm từ trước: bảo vệ quyền lợi của người dân đến từng chi tiết nhỏ nhất. Cậu đọc từng dòng chữ nhỏ li ti mà người khác bỏ qua, cậu kiên nhẫn tìm kiếm giải pháp thay thế, cậu chấp nhận để bản thân mình tụt lại phía sau bảng thi đua, chấp nhận bị hệ thống cảnh báo... chỉ để một người nông dân nghèo không bị bỏ rơi bên lề xã hội."

Những lời nói ấy như một dòng nước ấm chạm thẳng vào góc sâu kín, cô độc và mệt mỏi nhất trong tâm hồn An. Sống mũi anh bỗng cay xè, hai mắt nóng ran. Suốt ba năm làm việc tại Cục, anh đã quen với những lời khiển trách vì chậm trễ, quen với những cái nhìn soi mói của đồng nghiệp và sự gắt gỏng của cấp trên. Giữa một hệ thống hành chính ngày càng bị cơ giới hóa và lạnh lùng gạt bỏ con người bằng những thuật toán năng suất vô tri, việc một vị lãnh đạo quyền lực tối cao ghi nhận sự tận tụy thầm lặng của anh thật chẳng khác nào một sự cứu rỗi, một nguồn ánh sáng rọi chiếu vào góc tối bế tắc.

"Nhưng cậu có nhìn thấy bức tranh toàn cảnh không, chàng trai trẻ?" Phúc hơi nghiêng người về phía trước, giọng nói hạ thấp xuống, trầm lắng như một lời tâm sự gan ruột giữa hai người đồng chí hướng đang chia sẻ một lý tưởng chung. "Sự tận tụy đơn độc của một cá nhân ở chiếc bàn tiếp nhận này không thể nào cứu được cả một cỗ máy đang rệu rã vì những thủ tục rườm rà tích tụ qua hàng thế kỷ. Cậu cứu được một người nông dân này hôm nay, nhưng ngoài kia, sau lưng ông ấy, còn hàng trăm người khác đang kiệt sức vì chờ đợi. Thủ tục hành chính rắc rối không chỉ hành hạ người dân, nó đang từng ngày từng giờ bóp nghẹt chính những cán bộ có tâm huyết và mẫn cán như cậu."

An im lặng lắng nghe. Từng lời của Vũ Thành Phúc nghe sao mà hợp lý, khúc chiết và thấm thía đến thế. Chúng không mang giọng điệu giáo điều của những văn bản chỉ thị, mà mang hơi thở của một khát vọng đổi mới chân chính.

"Chúng ta cần một cuộc cách mạng thực sự về quy trình," Phúc tiếp tục, ánh mắt ông bừng lên ngọn lửa nhiệt huyết của một nhà cải cách đầy hoài bão. "Sắp tới đây, Ban Tinh Gọn sẽ thành lập một 'Tổ Nghiên cứu Cải tiến Quy trình Thực địa'. Tôi không cần những chuyên gia lý thuyết chỉ biết ngồi vẽ biểu đồ hay tính toán thuật toán trên giấy. Tôi cần một người am hiểu tường tận từng góc khuất, từng nút thắt, từng nỗi khổ đau ở bàn tuyến đầu như cậu. Tôi muốn cậu tham gia tổ công tác này cùng tôi, An à. Hãy mang sự tỉ mỉ, cẩn trọng và lòng trắc ẩn của cậu lên cấp độ xây dựng chính sách, để chúng ta tinh gọn bộ máy này một cách nhân văn nhất, để không một người dân nào phải chịu cảnh chờ đợi khổ sở như thế này nữa."

Lời đề nghị buông xuống nhẹ nhàng giữa không gian tĩnh lặng, nhưng sức nặng của nó tựa như một tiếng sét làm rung chuyển cả sảnh tiếp nhận.

Ở Bàn Số 7 bên cạnh, Bình trố mắt nhìn sang, hàm dưới gần như rớt xuống vì kinh ngạc tột độ. Chiếc bút cảm ứng trên tay Bình suýt chút nữa rơi xuống mặt bàn. Trưởng phòng Dung đứng phía sau chớp mắt liên tục, vẻ mặt bà chuyển từ lo lắng sang ngỡ ngàng, rồi dừng lại ở một biểu cảm phức tạp khó đoán.

Được đích thân Trưởng Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ điểm mặt chỉ tên mời vào tổ công tác đặc biệt! Điều đó đồng nghĩa với việc suất biên chế chính thức duy nhất kia gần như đã nằm chắc chín mươi chín phần trăm trong tay An. Đó không chỉ là sự bảo đảm về mặt công việc, mà là một bước nhảy vọt không tưởng, một tấm vé đổi đời đưa một nhân viên hợp đồng thời vụ từ đáy cùng của bậc thang hành chính bước thẳng vào trung tâm của quyền lực hoạch định chính sách.

"Tôi... tôi vô cùng biết ơn và vinh dự, thưa Trưởng ban..." An đáp, giọng anh run run và khàn đi vì một cơn xúc động choáng ngợp bất ngờ dâng lên nghẹn ứ cổ họng.

"Cứ suy nghĩ thật kỹ đi, chàng trai trẻ," Phúc mỉm cười đôn hậu, đứng dậy chỉnh lại vạt áo âu phục. Ông đưa bàn tay ấm áp vỗ nhẹ lên mặt kính ngăn cách một cái đầy thân thiện và tin cậy trước khi quay người bước đi. "Tương lai của nền hành chính này nằm trong tay những người trẻ dám dấn thân như cậu. Chúng ta sẽ còn nói chuyện nhiều."

Đoàn tùy tùng rảo bước theo sau bóng lưng đĩnh đạc của Phúc. Sảnh tiếp nhận dường như ấm áp hơn hẳn sau chuyến thị sát chớp nhoáng của vị lãnh đạo mang trái tim nhân văn.

***

Mười hai giờ mười lăm phút trưa. Căng Tin Liên Thực Tại chật kín người và ngột ngạt mùi dầu mỡ bốc lên từ những chiếc chảo xào công nghiệp.

Đây là khu vực trung tính đặc biệt nằm ở tầng hầm B1, nơi mọi món ăn mang từ hàng chục thế giới khác nhau đều phải đi qua hệ thống máy phân rã phân tử để biến đổi cấu trúc dinh dưỡng, đảm bảo không gây xung đột sinh học hay ngộ độc tế bào cho dạ dày của cư dân các chiều không gian. Tiếng kim loại va chạm leng keng, tiếng xào nấu xèo xèo xen lẫn tiếng quát tháo the thé quen thuộc của bà Lâm Thanh Tâm chủ quán tạo nên một bầu không khí hỗn tạp, ồn ào và đầy mùi trần tục.

Lê Quốc Bình đã nhanh chân nhập hội với mấy tay nhân viên bên Văn phòng Tổng hợp và Phòng Tài Vụ ở dãy bàn trung tâm căng tin. Anh ta đang hào hứng vung tay múa chân, tham gia vào cuộc bàn tán sôi nổi về chuyến thị sát bất ngờ của sếp Phúc ban sáng, về cơ hội thăng tiến của phòng và những tin đồn hành lang về việc sáp nhập các đơn vị. Thỉnh thoảng, ánh mắt Bình lại liếc về phía góc phòng, nhìn An với một vẻ vừa ghen tị, vừa dò xét, xen lẫn một chút hoang mang, hụt hẫng khó giấu sau nụ cười gượng gạo.

An không ngồi cùng họ. Anh bưng khay cơm inox chỉ có một đĩa rau muống xào tỏi quắt queo, hai miếng đậu phụ rán nhạt nhẽo và một bát canh nước luộc rau lõng bõng, lặng lẽ bước về phía góc khuất tăm tối nhất ở cuối căng tin.

Nơi này kê một chiếc bàn gỗ lung lay, bên trên đặt một trạm máy tính công cộng đời cũ dùng để tra cứu văn bản quy phạm pháp luật nội bộ dành cho cán bộ, công nhân viên. Chiếc vỏ máy tính bằng nhựa trắng đã ngả sang màu vàng chanh của mỡ bò, bám đầy những vết vân tay cáu bẩn qua hàng thập kỷ sử dụng.

Đặt khay cơm sang một bên mép bàn, An rút từ túi áo ngực ra một mảnh giấy ố vàng đã gấp làm tư mà anh tìm thấy dưới đáy ngăn kéo bàn làm việc của mình vào trưa hôm qua.

Đó là một phiếu yêu cầu thông quan tồn đọng từ ba năm trước:

*Mã thực tại: TL-004-X.* *Lý do từ chối: Không đáp ứng tiêu chí cân đối chi phí vận hành mạng cổng theo định mức tinh gọn mạng lưới.* *Mã chứng từ tài vụ: CT-450-LP.*

Sáng nay, trong lúc tranh thủ trước giờ giao ban, An đã thử nhập mã thực tại này vào cổng dịch vụ công trực tuyến ngoài sảnh chờ, nhưng hệ thống chỉ trả về một thông báo lạnh lùng: *Mã số không tồn tại hoặc đã hết hạn tra cứu*. Tuy nhiên, đó chỉ là mạng ngoài dành cho dân sự. Còn trạm máy tính nội bộ trong căng tin này, nhờ sử dụng đường truyền cáp đồng trục cũ kỹ từ thời kỳ đầu thành lập Cục, vẫn còn giữ được cổng kết nối trực tiếp vào máy chủ dữ liệu thô của Phòng Lưu Trữ và Thống Kê Hành Chính Trung Tâm.

An cắm chiếc thẻ nhân viên hợp đồng bằng nhựa mỏng của mình vào khe đọc thẻ bên hông bàn phím. Chiếc màn hình CRT lồi mắt cá nhấp nháy vài tia lân tinh xanh lục, phát ra tiếng rít cao tần nhức óc rồi hiện lên giao diện dòng lệnh DOS cổ điển.

An hít một hơi sâu, đặt những ngón tay lên bàn phím cơ nặng trịch, gõ từng ký tự dứt khoát:

`TRACUU -MA TL-004-X -ALL`

Nhấn phím *Enter*.

Tiếng ổ cứng cơ học bên trong thùng máy bắt đầu kêu *rẹt... rẹt... rẹt...* giòn giã như tiếng ngô rang trên chảo nóng. Con trỏ hình khối chữ nhật màu xanh lá nhấp nháy liên hồi trên nền màn hình đen ngòm trong gần mười giây đồng hồ.

Bất thình lình, màn hình giật nảy lên một cái. Toàn bộ giao diện dòng lệnh màu xanh dịu mắt biến mất, thay thế bằng một màu đỏ thẫm chói gắt, kèm theo khung cảnh báo viền sọc chéo xuất hiện ở chính giữa:

`[CẢNH BÁO AN NINH HỆ THỐNG: MÃ LỖI 403-E]` `YÊU CẦU TRUY CẬP BỊ TỪ CHỐI. TOÀN BỘ DỮ LIỆU ĐÃ BỊ CÔ LẬP.` `NGUYÊN NHÂN: TÀI KHOẢN KHÔNG CÓ PHÂN QUYỀN TRUY CẬP DANH MỤC ĐẶC BIỆT (CẤP ĐỘ 4).` `THẨM QUYỀN MỞ KHÓA: BAN TINH GỌN LIÊN VŨ TRỤ HOẶC VĂN PHÒNG LƯU TRỮ TRUNG TƯƠNG.`

An giật thót mình, vội vàng rụt tay lại như vừa chạm phải thanh sắt nung đỏ. Tim anh đập thình thịch trong lồng ngực. Anh đưa mắt nhìn quanh một lượt. May thay, các đồng nghiệp ở dãy bàn trung tâm vẫn đang mải mê hò hét, cụng những cốc bia tổng hợp chúc mừng Bình, không một ai để ý đến góc tối ẩm thấp này.

Lỗi phân quyền Cấp độ 4?

Một nỗi nghi hoặc lạnh lẽo dâng lên trong tâm trí An. Cấp độ 4 là mức độ bảo mật tuyệt mật, vốn chỉ áp dụng cho những tài liệu liên quan đến các cuộc xung đột vũ trang liên chiều kích, các thảm họa suy thoái chân không cục bộ, hoặc các hiệp ước phòng thủ bí mật giữa các đại vũ trụ thượng tầng. Làm sao một bộ hồ sơ xin cấp phép vận hành cổng thông quan thương mại thông thường của một thế giới ngoại vi nhỏ bé lại có thể bị niêm phong dưới cấp độ bảo mật khủng khiếp ấy?

An cắn chặt môi, lật mặt sau của mảnh giấy ố vàng. Dưới con dấu thu tiền hình bầu dục đã mờ nhạt của Phòng Tài Vụ, dãy số viết tay bằng mực tím vẫn còn hiện rõ mồn một: *450 Liên Phiếu*.

An nhắm mắt lại, lục tìm trong trí nhớ những điều khoản của Quy chế Tài chính Kế toán mà anh đã phải học thuộc lòng trong kỳ thi tuyển hợp đồng ba năm trước. Đúng rồi. Theo nguyên tắc hạch toán bất biến của Cục, dấu mộc thu tiền hợp lệ màu tím một khi đã đóng xuống giấy tờ sẽ tự động kích hoạt một dòng nhật ký giao dịch tài chính trên hệ thống sổ cái kế toán trung tính. Dù một hồ sơ có bị hủy bỏ, bị từ chối, bị rơi vào lỗ đen hay người nộp đơn có qua đời, thì dòng tiền một khi đã chảy vào ngân khố của Cục bằng đồng tiền pháp định Liên Phiếu bắt buộc phải để lại một vết tích kiểm toán vĩnh viễn. Thuật toán tinh gọn có thể xóa sổ một văn bản, nhưng nó tuyệt đối không thể xóa bỏ một dòng tiền đã được ghi sổ kế toán.

An thoát khỏi giao diện dòng lệnh của hệ thống tra cứu hành chính, dùng chuột bi rê đến biểu tượng chiếc bàn tính cũ kỹ ở góc màn hình: phân hệ *Đối Chiếu Chứng Từ Tài Chính Ngoại Vi*.

Anh gõ chuỗi mã số kế toán: `CT-450-LP`.

Ngón tay anh nhấn *Enter*.

Chiếc máy tính không phát ra tiếng cảnh báo chói tai nào nữa. Bức tường bảo mật Cấp độ 4 chỉ khóa các tệp dữ liệu hành chính và hình ảnh thực địa, nhưng nó không thể bịt miệng được cuốn sổ cái tài chính trung tính. Các dòng chữ màu vàng nhạt bắt đầu hiện ra tuần tự, lạnh lùng và trần trụi:

`NGÀY GIAO DỊCH: 14/08/NĂM-03 (GIỜ CHUẨN TRỤ SỞ)` `NỘI DUNG: THU PHÍ KIỂM ĐỊNH TƯƠNG THÍCH MẠNG CỔNG VẬN HÀNH CÔNG CỘNG` `SỐ TIỀN: 450 LIÊN PHIẾU (ĐÃ THANH TOÁN ĐỦ QUA CỔNG NỘI TỆ)` `TÀI KHOẢN NỘP: ĐẠI DIỆN HỘI ĐỒNG CƯ DÂN THỰC TẠI TL-004-X` `TÌNH TRẠNG CHỨNG TỪ: HỢP LỆ. KHÔNG CÓ LỆNH HOÀN PHÍ.`

An nín thở, ngón tay run rẩy lăn con lăn chuột xuống phần ghi chép lịch sử xử lý nghiệp vụ tiếp theo của khoản tiền.

Thông thường, theo quy trình chuẩn mực, sau khi một thế giới nộp đủ bốn trăm năm mươi Liên Phiếu – một khoản tiền khổng lồ đối với bất kỳ thực tại ngoại vi nào, tương đương với giá trị của hàng chục tấn thiết bị y tế hoặc lương thực dự trữ cho cả một chu kỳ mùa màng – hệ thống sẽ tự động cập nhật dòng trạng thái: "Chờ kiểm định viên hiện trường xuất phát". Hoặc nếu hồ sơ kỹ thuật không đạt yêu cầu, nó sẽ ghi rõ: "Đã xuất biên lai hoàn trả 80% kinh phí theo quy định bảo vệ công dân".

Nhưng trên màn hình trước mặt An, dòng nhật ký nghiệp vụ tiếp theo chỉ vỏn vẹn một mục duy nhất, được cập nhật đúng ba ngày sau ngày thu tiền:

`TRẠNG THÁI: HỒ SƠ ĐÃ KHÓA TOÀN PHẦN.` `DANH MỤC LƯU TRỮ: [KHÔNG TÊN].` `LÝ DO ĐIỀU CHUYỂN: TINH GIẢN MẠNG LƯỚI THEO QUYẾT ĐỊNH RÀ SOÁT DANH BẠ PHỤC VỤ (ĐỢT 1).` `TÌNH TRẠNG CỔNG KẾT NỐI VẬT LÝ: ĐÃ NGẮT HOÀN TOÀN TÍN HIỆU DẪN ĐƯỜNG.` `GHI CHÚ HỆ THỐNG: CẮT GIẢM CHI PHÍ DUY TRÌ BĂNG THÔNG NỀN. ĐÓNG TÀI KHOẢN GIAO DỊCH.`

Một cơn ớn lạnh buốt giá chạy dọc từ đốt sống cụt lên tận đỉnh đầu An, khiến toàn thân anh cứng đờ.

Bốn trăm năm mươi Liên Phiếu. Những người đại diện của thực tại TL-004-X ấy đã gom góp từng đồng cắc, vượt qua hàng triệu năm ánh sáng hoặc hàng nghìn tầng không gian cong để đến được cái sảnh tiếp nhận này. Họ đã làm đúng mọi thứ. Họ đã điền đúng từng biểu mẫu, đã nộp đủ từng đồng lệ phí, đã nhận được con dấu mộc màu tím bảo chứng cho niềm hy vọng được hòa mạng với nền văn minh đa vũ trụ.

Nhưng rồi, không có một đoàn kiểm định viên nào được cử đi cả. Không có một văn bản giải thích nào được gửi về. Toàn bộ hồ sơ của họ bị tống vào một "danh mục không tên" và bị khóa vĩnh viễn sau bức tường bảo mật Cấp độ 4. Tín hiệu dẫn đường vật lý của cánh cổng kết nối nối họ với thế giới bên ngoài bị ngắt phụt trong đêm tối. Tên của họ bị bôi đen bằng mực lông trên những tệp tài liệu giấy cũ kỹ, và bị xóa sạch dấu vết trên cổng thông tin công cộng.

Họ không còn tồn tại trên bản đồ mạng lưới nữa. Không phải vì thế giới của họ đã bị hủy diệt bởi một vụ nổ siêu tân tinh hay một thảm họa tự nhiên, mà đơn giản chỉ vì một dòng lệnh tinh giản chi phí vận hành mạng lưới. Một cú nhấp chuột dứt khoát trên phần mềm quản lý đã biến một thế giới có thật, với hàng triệu sinh linh đang sống, đang lao động và đang ngóng chờ, thành một tệp dữ liệu rác vô hình mà không một ai được phép mở ra xem lại.

An từ từ ngả lưng vào chiếc tựa ghế nhựa ọp ẹp. Hai bàn tay anh buông thõng bên mép bàn phím lạnh ngắt như băng. Đĩa rau muống xào và bát cơm trên khay trước mặt đã nguội tanh, màng mỡ đóng lại thành một lớp váng trắng đục nhờ nhờ.

Bên tai anh, những lời lẽ ấm áp, lịch thiệp, chứa chan lòng nhân ái và lý tưởng cao đẹp của Vũ Thành Phúc ban sáng bỗng chốc vang vọng lại, rõ mồn một từng thanh âm, từng nhịp thở:

*"Tôi cần một người am hiểu tường tận từng góc khuất, từng nút thắt ở bàn tuyến đầu như cậu... để chúng ta tinh gọn bộ máy này một cách nhân văn nhất..."*

Lời mời của Phúc nghe như một chiếc phao cứu sinh, nhưng An chưa hiểu cái giá phải trả để đổi lấy một chỗ đứng trong tổ cải tiến.