Con số không tự khai gian

Tiếng lách cách gõ phím dồn dập tại Bàn Tiếp Nhận Số 7 đột ngột ngưng bặt khi màn hình bảng thống kê của Lê Quốc Bình hiện lên thông báo chúc mừng màu xanh lục rực rỡ, viền điện tử nhấp nháy phát quang rọi sáng cả góc tối của gian phòng làm việc tạm thời.

Hộp thoại đồ họa được thiết kế theo đúng quy chuẩn nhận diện thương hiệu mới nhất của Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ: viền ngoài mạ một lớp vàng điện tử bóng bẩy, bên trên là biểu tượng cành nguyệt quế cách điệu uốn lượn từ hình ảnh các dải ngân hà thu nhỏ, và dòng chữ in hoa trang trọng chạy dọc thanh tiêu đề: *“Chúc mừng Chuyên viên Lê Quốc Bình — Đạt danh hiệu Ngôi sao hiệu năng tuần thứ ba liên tiếp. Tỷ lệ giải tỏa hồ sơ tồn đọng: 99,8%.”*

Bình tựa hẳn lưng vào chiếc ghế xoay bọc giả da đã sờn rách ở mép đệm. Cậu buông lỏng hai cánh tay xuôi theo thành vịn bằng nhựa xám bám đầy bụi mịn của tầng sáu. Lẽ ra vào chính khoảnh khắc này, một luồng hãnh diện ấm áp, đắc thắng phải len lỏi dưới lồng ngực cậu, làm bừng sáng khuôn mặt của một viên chức hợp đồng đang mấp nghé bước chân vào hàng ngũ chính thức. Danh hiệu này không chỉ là một cái khung ảo trên màn hình số. Nó đi kèm với một khoản tiền thưởng định mức trị giá ba trăm Liên Phiếu — đủ để cậu trang trải tiền thuê căn hộ con nhộng ẩm thấp ở khu hạ tầng ngầm trong suốt hai tháng tới; một thư khen có gắn chữ ký số bảo mật của đích thân Trưởng ban Vũ Thành Phúc; và trên hết là lời hứa hẹn bất thành văn nhưng chắc chắn như đinh đóng cột về chiếc ghế biên chế đặc cách duy nhất sắp được Hội đồng Nhân sự phê chuẩn vào cuối quý này.

Thế nhưng, ngón tay trỏ của Bình lại đang run rẩy đặt hờ trên con lăn chuột quang học. Lớp mồ hôi nhờn lạnh toát ra từ lòng bàn tay làm trơn trượt cả bề mặt nhựa.

Trước mắt cậu, bên dưới cửa sổ chúc mừng rực rỡ ấy, là cây thư mục ẩn mang mã hiệu `SYS_PRC_AGGREGATE_04` vừa được mở ra. Đó là mô-đun tổng hợp số liệu nguồn của hệ thống lõi — một khu vực kỹ thuật vốn chỉ dành riêng cho quản trị viên cấp cao, nhưng trong đợt chuẩn bị tài liệu phục vụ phiên điều trần thứ Sáu tuần tới trước Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại, Bình đã được cấp một quyền truy cập giới hạn nhằm trích xuất các biểu đồ chuyển tiếp để hoàn thiện tập bài thuyết trình của tổ công tác tinh giản. Cậu vốn chỉ muốn lấy thêm vài thông số trực quan để chứng minh tốc độ giải quyết hồ sơ tại Bàn Số 7 đã vượt mức trần trung bình của toàn cơ quan.

Thế nhưng, khi dòng lệnh truy vấn dữ liệu thô chạy xong và bảng ánh xạ logic phơi bày toàn bộ cấu trúc ngầm của nó, hai tròng mắt Bình dại đi.

Cậu nhấp chuột, mở sâu vào bảng ánh xạ trạng thái nghiệp vụ cấp phân nhánh.

Tại cột dữ liệu gốc của riêng Bàn Số 7, có đúng ba trăm mười bốn bộ hồ sơ mà chính tay Bình đã xử lý trong suốt nửa tháng qua. Tất cả đều được giải quyết bằng một thao tác duy nhất, nhẹ nhàng và gọn gàng: nhấp chuột vào ô kiểm tra nhanh có nhãn *“Mục 4.2: Chuyển phân loại sang diện Chờ xác minh độc lập”*.

Bình nhớ như in từng buổi tập huấn nội bộ do Vũ Thành Phúc trực tiếp chủ trì tại hội trường tầng sáu. Khi ấy, Phúc đứng trên bục giảng viên, mái tóc chải chuốt không một sợi lệch nếp, áo sơ mi phẳng phiu và nụ cười hòa nhã luôn nở trên môi. Phúc đã kiên nhẫn giảng giải cho các chuyên viên trẻ rằng Mục 4.2 thực chất là một “cơ chế phân luồng kỹ thuật nhân đạo”, một vùng đệm linh hoạt giúp giải tỏa áp lực trực quan cho sảnh tiếp nhận ở tầng một, đưa các hồ sơ còn vướng mắc thủ tục hoặc thiếu xác nhận phụ lục vào một kho lưu trữ tạm thời để các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát kỹ lưỡng sau, tránh việc người dân phải xếp hàng chờ đợi trong vô vọng.

Bình đã tin vào điều đó. Cậu đã bám vào Mục 4.2 như một chiếc phao cứu sinh để đẩy nhanh tiến độ ca trực, để dọn sạch hàng đợi dài dằng dặc trước quầy của mình, để tự hào nhìn thấy con số tồn đọng tại Bàn Số 7 tụt dốc không phanh mỗi ngày.

Nhưng trong cây logic của thuật toán tổng hợp, chuỗi lệnh điều kiện lại được lập trình theo một trật tự tàn nhẫn, dứt khoát và trần trụi đến lạnh gáy:

`IF Status == 'CHO_XAC_MINH_DOC_LAP' AND Days_In_Buffer >= 0 THEN Category = 'DA_GIAI_QUYET_THANH_CONG' AND Archive_Flag = 'EXCLUDE_FROM_BACKLOG'`

Bình nín thở, lồng ngực cậu co thắt lại như thể không khí trong phòng vừa bị hút cạn. Hai bên thái dương giật thót từng hồi đau nhói. Cậu run rẩy gõ lại một câu lệnh lọc thủ công trên giao diện dòng lệnh, lần lượt kiểm tra ngẫu nhiên hai mươi bộ hồ sơ mà cậu nhớ rõ nhất trong tuần làm việc trước.

Một lá đơn xin cấp hạn ngạch mua bột lọc khẩn cấp của một phân vùng nông nghiệp rải rác đang đối mặt với thảm họa nấm mốc; một hồ sơ xin cấp bù áp suất dưỡng khí cho xưởng đóng tàu liên chiều nơi có hàng ngàn thợ cơ khí đang làm việc trong môi trường rò rỉ khí độc; một văn bản xin gia hạn chứng nhận kiểm định an toàn cho đường ống dẫn nước ngọt xuyên thực tại của cụm dân cư nghèo... Tất cả, không sót một trường hợp nào, ngay sau thời điểm Bình ấn nút lưu Mục 4.2, đều đã bị thuật toán tự động đổi nhãn thành: “Đã giải quyết thành công qua cơ chế tự chủ”.

Không có bất kỳ chuyên viên thẩm định nào ở các phòng ban chuyên môn tiếp nhận lại những tập tài liệu này. Không có một hội đồng độc lập nào được chỉ định để thẩm định thực tế. Không một ai xuống hiện trường, không một văn bản phản hồi nào được soạn thảo. Chỉ cần ngón tay trỏ của Bình ấn chuột vào ô kiểm tra, hệ thống lập tức đóng dấu ảo, gán cho chúng cái mác “thành công”, rồi thẳng tay quét sạch toàn bộ dấu vết của chúng khỏi danh mục theo dõi công khai trên toàn hệ thống mạng.

Kinh hoàng hơn cả, Bình lật tiếp điều khoản quy chuẩn kỹ thuật nằm ở cuối tệp hướng dẫn vận hành đính kèm: bất kỳ hồ sơ nào đã chuyển sang diện “chờ xác minh” mà quá ba mươi ngày không có công văn bảo lãnh bằng dấu đỏ thực địa của một cơ quan chủ quản, hệ thống sẽ mặc nhiên xem đó là “thực tại không tự cân đối được năng lực quản trị hành chính”. Và hình phạt mặc định dành cho những thực tại ấy là: tự động kích hoạt quy trình ngắt kết nối kỹ thuật vĩnh viễn, gửi thông báo hủy tuyến qua đường bưu điện mà không cần thông qua bất kỳ phiên điều trần công khai nào.

Cậu không phải là một công chức mẫu mực. Cậu không hề cứu vãn căn bệnh tồn đọng kinh niên của cơ quan bằng năng lực chuyên môn hay tốc độ nghiệp vụ phi thường như cậu từng huyễn hoặc bản thân suốt ba tuần qua.

Cậu chỉ là một con rối bấm nút. Một mắt xích thừa hành mù quáng được lập trình để dọn sạch dấu vết của hàng trăm thế giới ngoại vi trên màn hình số, biến sinh mạng, hơi thở và những lời cầu cứu tuyệt vọng của hàng triệu con người thành những con số không tròn trĩnh, sạch sẽ và vô tội trên biểu đồ báo cáo thành tích của Vũ Thành Phúc.

Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc máy tính cá nhân gầm lên nặng nề, rít qua khe thông gió bằng kim loại trong căn phòng vắng ngắt lúc tám giờ tối. Đèn trần của tầng sáu đã bị tắt bớt hai phần ba để tiết kiệm điện theo định mức năng lượng của khối văn phòng gián tiếp. Bình ngồi chết lặng trong thứ ánh sáng nhờ nhờ xanh lét hắt ra từ màn hình, hai bàn tay run rẩy ôm chặt lấy đầu, mười đầu ngón tay cào mạnh vào chân tóc.

Hình ảnh Nguyễn Minh An đứng ở chiếu nghỉ góc cầu thang bộ trưa hôm ấy bỗng dội về trong tâm trí cậu như một nhát búa nện thẳng vào màng nhĩ. Ánh mắt đau đớn, thất vọng đến cùng cực của An, và câu nói nghẹn ngào rung lên trong lồng ngực người bạn đồng nghiệp: *“Cậu có biết mỗi lần cậu bấm cái nút đó là bao nhiêu người bên kia cổng mất đi đường sống hay không?”*

Lúc đó Bình đã nói gì? Cậu đã gạt phăng đi, cậu đã cười khẩy và bảo An là kẻ giáo điều gàn dở, là kẻ tự chuốc lấy thất bại vì không chịu thích nghi với thời đại số hóa tinh gọn.

Bình run rẩy rút chiếc ổ cứng di động từ đáy túi quần, cắm vào cổng phụ của máy tính. Cậu sao chép toàn bộ cây thư mục log của hệ thống, từng tệp nhật ký giao dịch máy chủ, từng chuỗi mã nguồn thuật toán tổng hợp vào máy tính xách tay cá nhân. Khi thanh tiến trình báo hiệu sao chép hoàn tất đạt một trăm phần trăm, cậu lập tức rút mạnh đầu cắm USB, gập máy lại, nhét vội vào chiếc ba lô sờn chỉ rồi vơ lấy áo khoác. Cậu lao ra khỏi phòng làm việc, bước chân dồn dập trên lớp thảm hành lang tiêu âm như thể đang trốn chạy khỏi hiện trường của một vụ thảm sát vừa bị phát giác.

***

Dưới sảnh tầng một, Hành Lang Bổ Sung Hồ Sơ vắng tanh, chỉ còn lại ánh đèn tuýp vàng vọt phát ra thứ ánh sáng bệnh hoạn hắt bóng những dãy ghế chờ bằng sắt lạnh lẽo. Không khí ở đây luôn nồng nặc mùi giấy mục, mùi mực in hóa chất rẻ tiền và hơi ẩm bốc lên từ những bức tường gạch chưa bao giờ đón được ánh mặt trời tự nhiên. Cửa cuốn bằng nhôm của quầy photocopy Võ Mỹ Quyên đã kéo xuống một nửa, bên trong tối om. Chiếc máy lấy số tự động ở đầu hành lang thi thoảng lại phát ra một tiếng rít khô khốc của trục lăn bánh răng già cỗi, nhả ra một mẩu giấy trắng trống không rồi lại im lìm.

Tại Bàn Tiếp Nhận Số 8 nằm sâu ở góc khuất, ngọn đèn bàn chụp kim loại tráng men xanh vẫn kiên nhẫn tỏa ra một vùng sáng tròn trịa và cô độc.

Nguyễn Minh An đang ngồi lọt thỏm giữa những chồng hồ sơ bằng giấy bìa vàng cao ngất ngưởng, xếp chồng chất lên nhau như những pháo đài phòng thủ. Cậu mặc chiếc áo sơ mi bạc màu đã sờn rách ở cổ cồn, tay cầm chiếc kính lúp nhỏ tỉ mẩn soi từng dòng mã vạch in mờ trên các cuống biên nhận của thực tại TT-103 và các văn bản đính kèm Lệnh 108. Bên cạnh khuỷu tay An, chiếc ấm đun nước bằng inox cũ kỹ đang cất lên tiếng reo nho nhỏ, phả ra từng làn khói mỏng mang theo mùi vị chát đắng của thứ trà búp vụn rẻ tiền mua theo cân ở căng tin tầng hầm.

Tiếng bước chân gấp gáp rồi ngập ngừng dừng lại ngay trước tấm vách ngăn bằng gỗ ép của Bàn Số 8.

An ngẩng đầu lên. Đôi mắt thâm quầng lộ rõ vẻ mệt mỏi cùng cực sau chuỗi ngày thức trắng đối chiếu hồ sơ. Cậu nhìn thấy Bình đang đứng chôn chân ở lối vào, ba lô đeo lệch một bên vai, tóc tai rối bời dính bết vào trán, và khuôn mặt tái nhợt không còn giữ lại chút thần sắc kiêu hãnh nào của một “ngôi sao hiệu năng” vừa được vinh danh trên tầng sáu.

— Hết giờ tiếp dân từ lâu rồi, — An nói khẽ, giọng khô khốc và khàn đặc vì thiếu nước, nhưng hoàn toàn không có vẻ mỉa mai hay cay nghiệt. Cậu cẩn thận đặt chiếc kính lúp xuống mặt bàn gỗ, cạnh một tập hồ sơ dày cộp. — Nếu cậu xuống để lấy nốt nửa hộp trà chúng ta mua chung đợt trước thì nó vẫn nằm ở ngăn kéo dưới cùng phía bên trái đấy. Tôi chưa đụng vào một gói nào đâu.

Bình không trả lời. Cậu bước nhanh qua cánh cửa ngăn thấp lè tè, kéo mạnh chiếc ghế gỗ đối diện An rồi ngồi sụp xuống như một kẻ vừa bị rút cạn toàn bộ sinh lực. Đôi vai cậu run lên bần bật dưới lớp áo khoác mỏng. Không nói một lời giải thích, Bình lôi chiếc máy tính cá nhân ra, mở nắp màn hình rồi đẩy mạnh nó về phía trước mặt An. Giọng cậu nghẹn lại, đứt quãng như có vật gì chẹn cứng nơi cổ họng:

— Mở... mở tệp `Audit_Raw_B07.log` ra xem đi. Làm ơn, mở ra xem ngay đi.

An khẽ nhíu mày nhìn vẻ mặt hoảng loạn của người đồng nghiệp cũ. Bầu không khí quanh Bàn Số 8 đột ngột đặc quánh lại trong sự căng thẳng tột độ. Không hỏi thêm lời nào, An rút sợi cáp chuyển đổi từ ngăn kéo, cắm vào máy tính của Bình rồi mở tệp tin dữ liệu thô. Ánh sáng xanh lơ từ màn hình hắt lên những góc cạnh gầy guộc trên khuôn mặt An khi từng dòng mã lập trình, từng điều kiện phân nhánh và các bảng số liệu ánh xạ hiện ra rõ mồn một.

— Tôi đã xem thuật toán tổng kết của Phúc, — Bình nói, giọng run rẩy, hai bàn tay cậu đan chặt vào nhau trên đầu gối đến mức các khớp ngón tay trắng bệch, móng tay bấm sâu vào da thịt. — Toàn bộ ba trăm mười bốn bộ hồ sơ tôi dán nhãn “chờ xác minh” ở Bàn Số 7... chúng không hề được chuyển tiếp đi bất kỳ đâu cả, An ạ. Hệ thống tự động gộp sạch chúng vào danh mục “Đã giải quyết thành công”. Ban Tinh Gọn dùng chính những con số bị bốc hơi đó để báo cáo lên trên rằng hiệu suất tiếp nhận tăng bốn mươi phần trăm, rằng tỷ lệ tồn đọng đã kéo về mức tiệm cận không. Tôi... tôi đã thật sự tin rằng mình đang làm đúng quy trình. Tôi tưởng mình chỉ tạm thời dọn dẹp hàng đợi để cơ quan vượt qua đợt đánh giá định kỳ...

Bình gục đầu xuống mặt bàn gỗ, hai bả vai co rúm lại trong sự sụp đổ hoàn toàn của lòng tự trọng:

— Nhưng chưa hết... An ơi, tôi còn làm một việc tồi tệ và đê tiện hơn thế rất nhiều. Ba tuần trước, ngay trong tuần đầu tiên hệ thống áp dụng bảng điểm thi đua KPI mới, có hai bộ hồ sơ chuyển nhượng quyền khai thác cổng dân sinh bị kẹt lại bàn tôi quá năm ngày do sự cố sập mạng nội bộ. Nếu để hệ thống tự động quét lỗi trễ hạn, tôi sẽ bị trừ thẳng ba mươi điểm thi đua, mất trắng cơ hội xét duyệt biên chế và bị xếp vào loại viên chức không hoàn thành nhiệm vụ... Tôi đã hoảng sợ quá. Trong ca trực đêm hôm đó, tôi đã dùng tài khoản quản trị ca... tôi đã lùi thời điểm ghi nhận tiếp nhận trên hệ thống lại năm ngày. Tôi đã trực tiếp sửa mốc thời gian trên máy chủ...

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng dài nghẹt thở.

Chỉ còn tiếng trục lăn của chiếc máy lấy số ngoài hành lang xa xa vọng lại, nghe lạc lõng và rợn ngợp. Tiếng còi xe vận tải hạng nặng chạy trên tuyến cầu cạn liên chiều ngoài cửa kính thông gió rền rĩ từng đợt như tiếng sấm ngầm dưới lòng đất.

An ngồi bất động, đôi mắt chăm chú nhìn vào những dòng nhật ký giao dịch đang hiển thị trên màn hình. Cậu không hề nổi giận, không thốt ra một lời mắng mỏ, chỉ trích, hay để lộ bất kỳ nụ cười thỏa mãn nào của một kẻ đã nhìn thấu tim đen của đối phương. An hiểu quá rõ cái cảm giác nghẹt thở khi phải đối diện với guồng máy khổng lồ này. Chính bản thân cậu cũng từng có những đêm mất ngủ vì lo sợ bị chấm dứt hợp đồng bốn trăm hai mươi Liên Phiếu, từng vì một phút run tay trước áp lực chỉ tiêu mà khiến chuyến xe chở huyết thanh cấp cứu của thực tại HT-07 bị đình trệ suốt mười hai tiếng đồng hồ. Cái guồng máy hành chính quan liêu này chưa bao giờ chỉ nghiền nát những người dân lam lũ đứng đợi ngoài cửa kính; nó nghiền nát cả những người ngồi phía sau quầy bằng nỗi sợ hãi thường trực về sự đào thải và cảnh bần cùng hóa.

An thở dài một tiếng thật khẽ, với tay lấy chiếc cốc sứ đã sứt một mảng men ở quai cầm, nghiêng ấm rót một dòng nước trà nóng còn bốc khói nghi ngút, rồi đẩy nhẹ chiếc cốc về phía Bình.

— Uống đi cho ấm người, — An nói, thanh âm trầm tĩnh và bình thản đến lạ lùng. — Tay run lẩy bẩy thế kia thì làm sao mà cầm bút đối chiếu số liệu được.

Bình ngẩng phắt đầu lên, đôi mắt đỏ hoe ngấn nước nhìn An với vẻ sững sờ, kinh ngạc:

— Cậu... cậu không khinh bỉ tôi sao? Mới trưa nay tôi còn đứng ở cầu thang gọi cậu là đồ gàn dở, bảo cậu ghen tị với vị trí của tôi trên tầng sáu... Tôi đã gián tiếp đẩy hàng trăm cánh cổng vào chỗ chết, tôi đã tước đoạt sinh kế của hàng vạn con người chỉ để đổi lấy cái danh hiệu rác rưởi và ba trăm Liên Phiếu thưởng!

— Khinh bỉ cậu lúc này thì có xóa được đống dữ liệu ảo đang nằm trên máy chủ không? — An bình thản kéo một tập giấy khổ A3 trắng tinh từ ngăn tài liệu ra giữa bàn, đặt chiếc bút chì bấm và cây thước kẻ kim loại cạnh bàn phím máy tính. — Cậu đã sai, sai rất nghiêm trọng. Cả việc can thiệp sửa đổi thời gian trên máy chủ lẫn việc nhấp chuột vô tội vạ vào Mục 4.2 đều là hành vi vi phạm nghiêm trọng kỷ luật công vụ. Nếu đưa vụ này ra Hội Đồng Thẩm Phán, cậu chắc chắn sẽ bị sa thải ngay lập tức, thậm chí bị tước quyền hành nghề hành chính vĩnh viễn trên toàn hệ thống liên vũ trụ. Nhưng cậu vẫn còn giữ lại bản trích xuất log này. Cậu không xóa nó đi để phi tang, cậu mang nó xuống đây tìm tôi. Điều đó chứng minh cậu vẫn chưa hoàn toàn biến thành một con ốc vít rỉ sét vô tri trong cỗ máy của Vũ Thành Phúc.

An đưa ngón tay trỏ gõ nhẹ lên mặt kính màn hình, nơi các dải mã định danh và chuỗi số thập lục phân đang chạy thành từng cột dài:

— Giao diện người dùng có thể bị lập trình để đánh lừa thị giác, các bản báo cáo tổng hợp gửi lên cấp trên có thể bị cài thuật toán gian lận để làm đẹp số liệu, nhưng hệ thống nhật ký ở tầng sâu của Cục — cái cấu trúc nền tảng mà thế hệ kỹ sư vận hành đầu tiên thiết lập từ ba mươi năm trước — là thứ không thể bị tẩy xóa một cách tùy tiện. Bất kỳ một thao tác ghi đè nào, bất kỳ một lệnh can thiệp thời gian nào của cậu trong đêm trực đều để lại một dấu vết thời gian thực không thể chối cãi ở bảng lưu trữ giao dịch gốc. Chúng ta hiện có trong tay Lệnh 108 của Trưởng phòng Dung với con dấu bảo lãnh nghiệp vụ VP-882. Chúng ta có đầy đủ thẩm quyền pháp lý để thực hiện việc đối chiếu chéo giữa dữ liệu lưu trữ vật lý và nhật ký máy chủ. Đêm nay, tôi với cậu sẽ ngồi bóc tách từng dòng một.

Bình lấy mu bàn tay áo quệt ngang dòng nước mắt đang lăn dài trên má, hít một hơi thật sâu để lồng ngực căng tràn thứ không khí mang mùi giấy cũ và trà ấm. Sự điềm tĩnh và ánh mắt kiên định của An như một điểm tựa vững chắc kéo cậu trở lại từ bờ vực của cơn hoảng loạn tột cùng. Bình kéo ghế lại gần sát mép bàn, hai bàn tay đặt lên bàn phím, mở rộng toàn bộ các cửa sổ truy vấn dữ liệu gốc:

— Chúng ta sẽ bắt đầu từ dải hồ sơ nào trước?

— Bắt đầu từ dải mã định danh của Bàn Số 7, — An trả lời một cách dứt khoát, không một chút do dự. — Truy xuất ngược lại đúng ngày đầu tiên Ban Tinh Gọn áp dụng bảng điểm năng suất mới cho đến thời điểm hiện tại.

***

Đêm ở trung tâm hành chính liên vũ trụ trôi qua trong tiếng quạt thông gió rào rào trên trần nhà và tiếng sột soạt của những trang giấy dày được lật qua lật lại liên hồi.

Hai người công chức hợp đồng trẻ tuổi ngồi sát vai nhau dưới quầng sáng vàng vọt của chiếc đèn bàn tráng men xanh. Họ chia nhau từng mẩu bánh mì khô khốc, dai nhách còn sót lại từ bữa trưa mua ở căng tin của bà Tâm và chuyền tay nhau ngụm nước trà đã nguội ngắt từ chiếc cốc sứt quai.

Bình phụ trách phần việc trên máy tính: ngón tay cậu gõ thoăn thoắt trên bàn phím, tra cứu từng mã giao dịch thô, mở từng bản ghi logic bị ẩn sâu trong cơ sở dữ liệu ngầm, rồi đọc to từng mốc thời gian tiếp nhận thực tế, thời điểm bị thuật toán Mục 4.2 bẻ cong và mã tài khoản đã thực hiện lệnh sửa đổi.

Ở phía bên kia bàn, An cặm cụi với chiếc bút chì và cây thước kim loại. Cậu kẻ từng ô, điền từng con số, từng tên miền thực tại và từng mã hồ sơ vào một biểu mẫu tự lập mang tiêu đề: *“Bảng phụ lục hiệu chỉnh số liệu tồn đọng thực tế — Đối chiếu giữa nhật ký giao dịch máy chủ và Báo cáo tinh gọn số 04”*.

Mỗi nét chì vạch xuống mặt giấy A3 là một hồ sơ bị chôn vùi được kéo trở lại ánh sáng. Có những bộ hồ sơ xin cấp bù hạt giống chống hạn cho một phân vùng cằn cỗi đã bị treo suốt bốn mươi ngày mà không một ai hay biết; có những lá đơn xin phê duyệt tuyến dẫn năng lượng sưởi ấm cho một thế giới đang bước vào kỷ băng hà bị đánh dấu “Đã hoàn thành” trong khi người dân bên kia cổng đang phải gom từng mảnh gỗ vụn để đốt lửa qua đêm. Từng con số, từng dòng mã vô cảm trên màn hình giờ đây hiện nguyên hình là những bi kịch trần trụi, những tiếng kêu cứu bị bóp nghẹt bởi một thuật toán lạnh lùng mang tên “tối ưu hóa quy trình”.

Khi chiếc đồng hồ treo tường cũ kỹ ở đầu hành lang điểm bốn giờ ba mươi phút sáng, những tia sáng lờ mờ đầu tiên của ngày mới bắt đầu rọi qua khung cửa kính bám đầy bụi than của sảnh tầng một. Thứ ánh sáng xám xịt của buổi bình minh vùng trung tâm hành chính phủ lên những chồng tài liệu ngổn ngang một lớp bóng mờ lạnh lẽo.

An đặt chiếc bút chì bấm đã mòn vẹt ngòi xuống mặt bàn gỗ. Những ngón tay của cậu đã hằn sâu những vết chai đỏ ửng và run lên vì kiệt sức sau nhiều giờ lao động liên tục không ngừng nghỉ. Cậu nâng tờ bảng tổng hợp phụ lục lên trước mặt, cẩn thận rà soát lại cột số liệu đối chiếu cuối cùng rồi so sánh nó với bản báo cáo thành tích bóng bẩy của Ban Tinh Gọn đang hiển thị trên góc màn hình máy tính của Bình.

Kết quả hiện ra trần trụi, tàn nhẫn và khủng khiếp hơn bất kỳ dự đoán bi quan nào mà An từng mường tượng trong đầu.

Theo bản báo cáo tinh gọn số 04 mà Vũ Thành Phúc chuẩn bị mang ra trình bày trước Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại vào thứ Sáu tới, toàn bộ mạng lưới tiếp nhận chỉ còn lại đúng bốn mươi mốt bộ hồ sơ tồn đọng trên toàn cơ quan, đạt một tỷ lệ giải tỏa kỷ lục lên tới chín mươi sáu phần trăm — một con số hoàn hảo đến mức phi thực tế, đủ để biến Phúc thành người hùng cải cách hành chính của cả một kỷ nguyên.

Thế nhưng, theo bảng số liệu đối chiếu thực tế được bóc tách từ chính nhật ký giao dịch máy chủ của Bàn Số 7 và Bàn Số 8, tổng số lượng hồ sơ thực chất đang bị treo lơ lửng, bị đẩy vào hố đen “chờ xác minh”, bị ngắt toàn bộ chỉ mục tìm kiếm và đang đứng trước nguy cơ bị cắt cổng oan uổng lên tới một ngàn sáu trăm bốn mươi hai bộ hồ sơ.

Con số tồn đọng thực tế cao gấp hơn bốn lần toàn bộ số liệu mà Ban Tinh Gọn công bố trước công chúng.

Hàng ngàn thế giới ngoại vi, từ những vùng đồng bằng trũng ngập nước cần nhập khẩn cấp giống lúa kháng nấm như thảm kịch của thực tại TL-004-X năm xưa, cho đến những tuyến vận tải y tế mang tính sống còn như HT-07 của anh tài xế Sơn; từ tuyến cung ứng sách chữ nổi chuyên dụng dành cho trẻ em khiếm thị của cô giáo Mai, cho đến xóm thợ may nghèo DX-04 của mẹ Hạnh... tất cả đều đã bị phù phép biến mất khỏi hệ thống quản lý công khai chỉ bằng vài dòng mã lệnh gian lận tinh vi được cài cắm khéo léo.

Nhìn con số tổng kết một ngàn sáu trăm bốn mươi hai được khoanh tròn bằng mực đỏ chót ở cuối trang giấy A3, Bình bỗng úp mặt vào hai bàn tay, bờ vai cậu run rẩy rồi bật ra tiếng khóc nức nở nghẹn ngào. Những giọt nước mắt muộn màng và cay đắng thấm ướt qua kẽ ngón tay, nhỏ từng giọt lách tách xuống mặt bàn gỗ ép bám đầy bụi giấy:

— Trời ơi... Rốt cuộc tôi đã làm cái gì thế này... Tôi đã nhắm mắt ký vào bản án tử hình cho hàng vạn con người chỉ vì mấy chục điểm thi đua chết tiệt và một lời hứa hẹn biên chế viển vông... Tôi là một kẻ khốn nạn, An ơi... Tôi không còn xứng đáng được ngồi sau cái bàn làm việc này nữa...

An không rút tay lại. Cậu đặt bàn tay rắn rỏi, thô ráp của mình lên bờ vai đang run rẩy của Bình, siết chặt lấy như muốn truyền sang cho người bạn một phần sức mạnh kiên cường:

— Cậu chưa phải là kẻ thủ ác, Bình. Kẻ thủ ác thực sự là kẻ đã tạo ra cỗ máy này, kẻ đã thiết lập nên những chỉ tiêu vô nhân đạo để ép những người thừa hành như cậu phải trở nên tàn nhẫn nếu muốn sinh tồn trong biên chế. Nhưng nếu bây giờ cậu gục ngã, nếu cậu chọn cách im lặng và bỏ trốn, thì cậu sẽ chính thức trở thành đồng phạm của hắn trong việc bức tử những thế giới ngoài kia.

An kéo một tờ giấy trắng có in sẵn tiêu đề tiêu chuẩn của Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn Hồ Sơ đặt ngay ngắn trước mặt Bình, rồi đẩy chiếc bút mực sang cạnh bàn tay cậu:

— Viết đi. Hãy viết một Bản tự khai sai phạm nghiệp vụ một cách trung thực nhất. Khai rõ việc cậu đã bị áp lực chỉ tiêu thi đua thúc ép như thế nào, thuật toán Mục 4.2 đã tự động thay đổi nhãn hồ sơ ra sao, và chính tay cậu đã can thiệp lùi ngày tiếp nhận trên máy chủ trong ca trực đêm nào. Ký tên vào, lăn dấu vân tay xác thực của cậu vào góc văn bản. Đúng bảy giờ ba mươi phút sáng nay, khi Phòng Tiếp Nhận mở cửa, tôi sẽ cùng cậu mang toàn bộ tập tài liệu này lên nộp trực tiếp cho Trưởng phòng Dung. Chúng ta sẽ ghép bản tự khai này vào tập hồ sơ Lệnh 108 để làm bằng chứng pháp lý trực tiếp không thể chối cãi.

Bình ngẩng đầu lên, dùng mu bàn tay gạt khô khóe mắt đỏ hoe. Trong ánh mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ và sự dằn vặt của người công chức trẻ tuổi, nỗi sợ hãi tê dại ban đầu đã hoàn toàn nhường chỗ cho một sự quyết tâm cay đắng, đau đớn nhưng thanh thản đến lạ kỳ:

— Được. Tôi sẽ viết. Dù có bị tước thẻ công chức, dù có bị đuổi việc ngay trong sáng nay, tôi cũng phải tát thẳng sự thật này vào mặt ông ta. Tôi không thể tiếp tục sống như một con rối bấm nút được nữa.

Ngòi bút mực kim loại của Bình bắt đầu cào mạnh lên mặt giấy trắng, phát ra những tiếng sột soạt gấp gáp. Từng con chữ vuông vắn, dứt khoát và trĩu nặng sự ân hận khắc sâu vào trang giấy giữa không gian tĩnh mịch của buổi sớm mai nơi tầng một tòa nhà hành chính.

***

Đúng sáu giờ mười lăm phút sáng.

Khi Bình vừa hoàn thành nét chữ cuối cùng của chữ ký và ấn ngón tay cái dính mực đỏ tươi vào góc dưới của bản tự khai, hệ thống loa phát thanh nội bộ chạy dọc theo các trần hành lang tầng một đột ngột phát ra một hồi còi rè rè, chói tai như tiếng cào kim loại, xé toạc bầu không khí yên ắng của buổi sớm.

Chiếc màn hình trung tâm khổng lồ treo lơ lửng giữa đại sảnh tiếp dân — bảng điện tử LED chuyên dụng chỉ dùng để hiển thị các chỉ thị tối khẩn cấp từ Ban Giám đốc — bỗng nhiên nhấp nháy liên tục ba hồi ánh sáng đỏ rực đầy đe dọa.

Những dòng chữ điện tử màu vàng chanh lập tức cuộn tròn rồi dàn hàng ngang trên nền đỏ thẫm, thu hút toàn bộ sự chú ý của nhóm nhân viên vệ sinh đang đẩy xe lau sàn và những hành khách đầu tiên vừa bước chân qua cổng an ninh kiểm soát:

*“CÔNG ĐIỆN KHẨN SỐ 09/CĐ-BTG — BAN TINH GỌN LIÊN VŨ TRỤ.* *V/v: ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN CHUYỂN GIAO QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TINH GIẢN HẠ TẦNG GIAI ĐOẠN 1.*

*Căn cứ kết quả rà soát hiệu năng vận hành thực tế và yêu cầu cấp bách về việc tối ưu hóa chi phí vận hành hạ tầng kỹ thuật quý 4;* *Theo đề xuất chính thức của Trưởng Ban Tinh Gọn;*

*NAY QUYẾT ĐỊNH:* *Điều chỉnh rút ngắn thời hạn ngắt kết nối kỹ thuật đối với toàn bộ bốn mươi tám tuyến cổng thuộc Danh mục Rà soát Đợt 1 và Đợt 2 (bao gồm các phân vùng trọng điểm: HT-07, VV-09, TT-103, DX-04...). Thời điểm thi hành lệnh đóng tuyến được đẩy sớm hơn mười bốn ngày làm việc so với kế hoạch phê duyệt ban đầu.*

*Hiệu lực thi hành: Bắt đầu áp dụng từ 00:00 ngày mai.”*

Bình đứng bật dậy khỏi chiếc ghế gỗ, chuyển động đột ngột khiến chiếc bút mực trong tay cậu tuột ra, rơi cạch xuống nền gạch đá hoa cương, văng ra một vệt mực đen dài. Khuôn mặt cậu cắt không còn một giọt máu, đôi môi mấp máy run rẩy trong sự bàng hoàng tột độ:

— Đẩy sớm hơn hai tuần... Hắn biết rồi! Hắn chắc chắn đã biết việc chúng ta truy xuất dữ liệu thô đêm qua!

An siết chặt hai nắm đấm đến mức các đốt ngón tay kêu răng rắc, ánh mắt cậu găm chặt vào những dòng chữ đỏ đang cuộn trôi trên chiếc màn hình lớn giữa sảnh.

Cậu hiểu ngay chuyện gì vừa xảy ra. Đêm qua, việc tài khoản của Bàn Số 7 và Bàn Số 8 liên tục gửi các lệnh truy vấn sâu vào cây thư mục nhật ký máy chủ gốc chắc chắn đã kích hoạt hệ thống cảnh báo rò rỉ an ninh nội bộ, và một thông báo tự động đã được chuyển thẳng tới thiết bị cầm tay của Vũ Thành Phúc khi ông ta còn đang say ngủ. Và người đàn ông lịch lãm, quyết đoán trên tầng sáu đã không hề lãng phí dù chỉ một giây đồng hồ. Phúc không cần đối chất, không cần điều tra xem ai là kẻ đã thâm nhập; ông ta lập tức tung ra một đòn phản công phủ đầu tàn bạo và dứt khoát nhất: ký lệnh đóng sập toàn bộ các cánh cổng ngoại vi ngay lập tức, triệt tiêu mọi thực tại đang có tranh chấp trước khi bản phụ lục đối soát của An và Bình kịp có cơ hội bước ra ánh sáng của một phiên điều trần công khai.

Lịch đóng tuyến nhảy vọt lên màn hình trung tâm, thời gian còn lại để cứu các thế giới chỉ còn được tính bằng ngày.