Phần thưởng cho người biết phối hợp

Phòng làm việc của Vũ Thành Phúc nằm nép mình ở góc phía đông của tầng sáu, một vị trí đắc địa đón trọn luồng ánh sáng tự nhiên hiếm hoi xuyên qua tầng khí quyển lọc bụi của Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối. Không gian nơi đây thoang thoảng mùi trà mạn đắt tiền quyện với hương gỗ đàn hương thanh khiết, tạo nên một bầu không khí tĩnh mịch, trầm mặc, cách biệt hoàn toàn với tiếng ồn ào hỗn tạp và lớp bụi biểu mẫu mịt mù nơi sảnh tiếp nhận ở tầng trệt.

Ở độ cao tầng sáu, những tấm kính cách âm hai lớp dày dặn, được chế tác từ thủy tinh silicat áp suất cao, đã triệt tiêu sạch sẽ mọi tạp âm của đời sống công vụ cơ sở. Không một tiếng còi xe vận tải liên chiều đinh tai nhức óc nào lọt qua được lớp rào chắn vô hình ấy. Tiếng máy in kim rọt rẹt nhả từng mét giấy hóa đơn xanh đỏ, tiếng bước chân kéo lê mỏi mòn trên nền đá mài, và cả những tiếng thở dài nặng nhọc quen thuộc của những người dân ngoại vi đứng chực chờ thâu đêm suốt sáng bên ngoài hành lang kiểm dịch đều bị bức tử ngay trước bậu cửa sổ.

Gian phòng rộng rãi đến mức thừa thãi, mặt sàn trải thảm nỉ xám lông cừu êm ái đến độ nuốt trọn từng bước chân. Trên chiếc bàn làm việc bằng gỗ gụ nguyên khối sáng bóng, không hề thấy bóng dáng của những chồng hồ sơ bọc bìa các-tông cong vênh hay những tập công văn phủ bụi niêm phong. Nơi đó chỉ đặt duy nhất một bộ ấm chén tử sa màu da lươn trầm mặc, một khay trà bằng đá đen chạm trổ hoa văn tối giản, và một chiếc máy tính bảng mỏng dính với màn hình OLED luôn hiển thị những đường biểu đồ tinh giản mạng lưới xanh mướt, chuyển động nhịp nhàng như những nhịp tim khỏe mạnh của một thực thể hoàn hảo.

Vũ Thành Phúc đích thân nhấc chiếc ấm chuyên bằng gốm thô, cẩn trọng nghiêng cổ tay rót một dòng nước trà vàng óng, nghi ngút khói vào chiếc chén sứ lòng trắng đặt ngay ngắn trước mặt An. Từng cử chỉ của người đứng đầu Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ đều toát lên vẻ khoan thai, mực thước và lịch thiệp đến mức kỳ lạ. Nếu không nhìn thấy chiếc huy hiệu quyền lực bằng hợp kim titan bóng loáng cài ngay ngắn trên ve áo vest phẳng phiu không một nếp gấp, người đối diện rất dễ lầm tưởng ông là một học giả nho nhã nơi viện hàn lâm đang nhàn nhã đàm đạo văn chương cùng môn sinh thân tín.

— Trà Thiết Quan Âm vụ xuân thu hoạch từ sườn đông của Thực tại Trà Cảnh đấy, — Phúc mỉm cười, giọng trầm ấm và đầy thiện chí xua tan đi vẻ xa cách của chức quyền. — Cậu uống thử xem. Thứ lá trà này đỏng đảnh lắm, phải hãm đúng bằng nước suối khoáng áp suất âm chuyển về từ tầng địa nhiệt mới dậy được trọn vẹn cái vị ngọt hậu sâu lắng của nó. Ngồi ở dưới quầy tiếp nhận cả ngày ngửi mùi mực in rẻ tiền, mùi mồ hôi người với bụi biểu mẫu lưu kho độc hại, uống một ngụm cho thanh lọc phổi, cậu An.

An ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế bọc da bò cao cấp đối diện bàn làm việc. Lớp nệm ghế êm ái dường như muốn nuốt chửng lấy cơ thể anh, nhưng sống lưng của người nhân viên tiếp nhận vẫn giữ nguyên một góc chín mươi độ chuẩn mực. Chiếc áo sơ mi công chức màu xanh nhạt của anh tuy đã sờn rách ở mép cổ tay và bạc màu qua hàng trăm lần giặt giũ, nhưng vẫn được ủi phẳng phiu từng nếp gấp li, tạo nên một sự tương phản gần như trớ trêu với vẻ xa hoa tĩnh lặng của căn phòng quyền lực. Anh khẽ nghiêng đầu theo đúng phép xã giao tối thiểu, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đùi, không hề vội vã đưa tay chạm vào chén trà thượng hạng đang bốc làn khói thơm ngát:

— Cảm ơn Trưởng ban đã có lòng. Anh cho gọi tôi lên văn phòng đột xuất ngay vào đầu giờ giao ban buổi sáng, không biết cơ quan có chỉ thị hay công việc gì khẩn cấp cần Bàn Số 8 xử lý ạ?

Phúc khẽ lắc đầu, nụ cười vẫn đọng lại nơi khóe mắt sau gọng kính không viền, làm toát lên một vẻ bao dung của người bề trên:

— Cậu lúc nào cũng căng thẳng quá mức cần thiết. Nới lỏng bờ vai ra một chút đi nào, An. Tôi gọi cậu lên đây trước hết là trên danh nghĩa cá nhân, sau đó mới là đại diện lãnh đạo Ban để biểu dương cậu. Vụ mở luồng cứu hộ khẩn cấp CH-07/KC đêm hôm kia... cậu xử lý xuất sắc lắm. Thực sự rất xuất sắc.

Phúc dừng lại một nhịp, thong thả nhấp một ngụm trà nhỏ, khẽ nhắm mắt tận hưởng dư vị thanh khiết lan tỏa nơi vòm họng, rồi tiếp tục nói với vẻ tán thưởng chân thành không gợn chút giả tạo:

— Trong một tình huống hỗn loạn ngoài tầm kiểm soát như thế, cả một đoàn xe chở oxy lỏng đông lạnh bị kẹt cứng ở cổng chuyển tiếp, áp suất buồng điều áp tụt dốc không phanh, áp lực từ đám đông tài xế và dư luận bên ngoài thì sục sôi từng phút, nguy cơ bùng phát bạo động cơ sở đã cận kề trong gang tấc... Vậy mà cậu vẫn giữ được cái đầu lạnh đến kinh ngạc để lật tìm ra Điều 88 cổ điển. Cậu không chỉ giải tỏa được một điểm nghẽn kỹ thuật phức tạp để cứu mạng đứa trẻ con ông lái xe tải kia, mà quan trọng hơn gấp bội phần, cậu đã cứu cả cơ quan này, cứu Ban Tinh Gọn khỏi một cuộc khủng hoảng truyền thông thảm khốc trước thềm kiểm toán. Một người có bản lĩnh vững vàng, lại nắm chắc từng chân tơ kẽ tóc của các quy chuẩn kỹ thuật như cậu, mà cứ để ngồi mòn mỏi ở Bàn Số 8 thì thực sự là một sự lãng phí tài nguyên công vụ vô cùng đáng tiếc.

— Tôi chỉ làm đúng chức trách hỗ trợ kỹ thuật theo quy định hiện hành của Cục thôi ạ, — An từ tốn đáp, chất giọng giữ nguyên vẻ chừng mực, không chút xao động trước những lời khen ngợi có cánh. — Hơn nữa, việc vận hành thành công luồng cứu hộ khẩn cấp đó phần lớn là nhờ kết quả kiểm định độc lập rất kịp thời của kiểm tra viên Đặng Thảo Vy, cùng với thao tác kỹ thuật vô cùng dứt khoát của kỹ thuật viên Đạt bên phòng máy tầng hầm. Nếu không có sự phối hợp liên phòng ban đó, một mình tôi ở quầy tiếp nhận cũng không thể xoay xở được.

— Cậu khiêm tốn, đó là một phẩm chất rất quý ở thời buổi này, nhưng hệ thống quản trị hiện đại cần những cá nhân dám đứng mũi chịu sào, — Phúc xua nhẹ bàn tay trắng trẻo, ánh mắt nhìn thẳng vào An, sáng lên vẻ chân thành đầy sức thuyết phục. — Tôi đã quan sát cậu suốt từ đợt kiểm tra quy trình đầu quý đến nay. Cậu hoàn toàn khác với cậu Bình bên Bàn Số 7. Cậu Bình thì nhạy bén đấy, bắt nhịp rất nhanh với các phần mềm tự động hóa, nhưng làm việc còn lộ rõ sự vội vã, chỉ chăm chăm chạy theo chỉ số bề nổi nên rất dễ để lại những sơ hở chết người về mặt thủ tục. Cậu thì khác hẳn, An à. Cậu thận trọng, tỉ mỉ, kiên nhẫn và đặc biệt là có được uy tín tự nhiên đối với nhóm cư dân các vùng ngoại vi. Họ tin cậu. Họ chịu ngồi yên nghe cậu giải thích biểu mẫu. Đó chính là mảnh ghép nhân sự then chốt mà Ban Tinh Gọn đang đỏ mắt tìm kiếm bấy lâu nay.

Nói đoạn, Vũ Thành Phúc kéo ngăn kéo bàn làm việc bằng gỗ gụ. Chuyển động của ngăn kéo trơn tru, không phát ra một tiếng cót két nhỏ nào. Ông lấy ra một tập tài liệu dày cộm được bọc bìa da màu đỏ mận sang trọng, trên bề mặt in dòng chữ mạ vàng sắc sảo: *Đề án Thí điểm Tinh giản Mạng lưới và Tự chủ Cơ sở Giai đoạn 1*. Phúc đẩy tập tài liệu về phía An, kèm theo một chiếc bút dạ kim nắp mạ vàng bóng loáng đặt ngay ngắn bên cạnh.

— Tôi nói thẳng luôn, không vòng vo mất thì giờ của cả hai nữa, — Phúc ngả người ra sau lưng ghế tựa, hai bàn tay đan vào nhau đặt trước bụng, phong thái hoàn toàn làm chủ cuộc đối thoại. — Cơ cấu tổ chức của Tổ Cải Tiến Quy Trình trực thuộc Ban Tinh Gọn sắp tới sẽ mở rộng quy mô. Tôi muốn rút cậu rời hẳn khỏi chiếc ghế tiếp nhận ở Bàn Số 8 để bổ nhiệm vào vị trí Phó tổ cải tiến, chuyên trách toàn bộ mảng thẩm định dữ liệu cơ sở. Cậu sẽ không phải ngồi đối mặt cãi cọ với từng người nộp đơn bức xúc, không phải hít thở bụi hồ sơ ẩm mốc, và quan trọng nhất là không còn phải chịu áp lực đè nặng từ chiếc đồng hồ đếm ngược từng giây của hệ thống lấy số tự động nữa.

An khẽ giật mình. Một thoáng bất ngờ lướt qua tâm trí, nhưng anh cố nén mọi biểu cảm trên gương mặt, đôi mắt bình thản ngước nhìn người đàn ông quyền lực đang ngồi cách mình một mặt bàn gỗ bóng loáng.

Phúc nghiêng người về phía trước, hạ thấp giọng xuống một bậc, âm vực trầm ấm trở nên thân mật như thể đang trao đổi một bí mật sinh mệnh mang tính gia tộc:

— Và quan trọng hơn tất cả những điều đó, An này: tôi biết rất rõ cậu là nhân viên hợp đồng loại B đã ba năm ròng rã. Ba năm cho một vị trí bấp bênh, lương cơ bản thì thấp đến mức đáng thương, mỗi lần cơ quan có đợt thanh tra tái cơ cấu hay rà soát biên chế là một lần thót tim lo sợ không được ký tiếp hợp đồng. Nếu cậu nhận vị trí Phó tổ, Ban Tinh Gọn sẽ bảo đảm chắc chắn cho cậu một suất biên chế chính thức được đặc cách vào cuối quý này. Không cần qua thi tuyển cạnh tranh gay gắt với hàng trăm hồ sơ từ các phân khu trung tâm, không cần phụ thuộc vào chỉ số phần mềm chấm điểm khắt khe ở Bàn Số 8. Quyết định đặc cách đã được tôi đích thân đưa vào danh mục nhân sự ưu tiên trình Hội đồng Cục phê duyệt. Cậu sẽ có một sự nghiệp vững chắc, một mức lương ngạch bậc xứng đáng và sự bảo đảm trọn đời dưới sự bảo trợ của Ban Tinh Gọn.

Suất biên chế chính thức.

Từ ngữ ấy vang lên giữa căn phòng tĩnh mịch như một tiếng chuông đồng ngân vang, gõ thẳng vào điểm yếu sâu kín và dễ tổn thương nhất trong lòng An. Suốt ba năm ròng rã làm việc tại cái sảnh tiếp nhận ngột ngạt ấy, có đêm nào anh không chong đèn bên bàn học ọp ẹp để nhồi nhét từng điều khoản quy chế? Đó là mục tiêu duy nhất để mẹ Hạnh ở quê nhà DX-04 không còn phải giấu anh bán đi chiếc máy may điện cũ kỹ—cần câu cơm duy nhất của bà—chỉ để gom góp từng đồng lẻ nộp học phí các chứng chỉ kiểm định công vụ cho anh. Biên chế là sự bảo đảm duy nhất để anh không bao giờ phải giật mình thon thót mỗi khi nhìn thấy tờ thông báo rà soát nhân sự dán ở bảng tin tầng hầm.

Một tương lai an toàn, ổn định và danh giá đang nằm gọn trong tầm tay, chỉ cách anh đúng một cái gật đầu và một chữ ký bằng chiếc bút mạ vàng lộng lẫy kia.

Thế nhưng, ngón tay của An không hề nhúc nhích về phía chiếc bút. Anh nhìn chăm chú vào tập hồ sơ bọc bìa da màu đỏ mận, cảm nhận được sức nặng vô hình toát ra từ lớp giấy cao cấp. Các ngón tay anh khẽ co lại trên mặt vải thô của chiếc quần âu:

— Tôi thực sự rất cảm kích sự ưu ái và tin tưởng mà Trưởng ban đã dành cho một nhân viên hợp đồng như tôi. Nhưng... một vị trí quan trọng ở cấp thẩm định kèm theo chỉ tiêu biên chế đặc cách như vậy, chắc chắn không thể chỉ dựa vào một ca trực xử lý kỹ thuật khẩn cấp đêm hôm trước. Trưởng ban cần tôi làm gì cụ thể cho Tổ Cải Tiến để xứng đáng với sự đặc cách này ạ?

Phúc khẽ bật cười thành tiếng. Tiếng cười giòn giã, sảng khoái vang lên làm tan biến bầu không khí ngột ngạt đang chực chờ bao trùm gian phòng:

— Nói chuyện với người thông minh và thực tế lúc nào cũng nhẹ nhàng như thế đấy. Đương nhiên rồi, muốn đề bạt một nhân sự vượt cấp thì hồ sơ nghiệp vụ phải có thành tích đóng góp tương xứng để làm cơ sở giải trình vững chắc trước Đảng ủy và Ban Giám đốc Cục. Thực ra công việc này vô cùng đơn giản, lại đúng với sở trường chuyên môn và uy tín bấy lâu nay của cậu ở tuyến đầu.

Phúc vươn tay, lật mở tập hồ sơ bìa đỏ mận đến tận trang cuối cùng của phần thân văn bản. Đó là một tờ trình được in ấn tinh xảo trên loại giấy bông dày dặn, mang tiêu đề trang trọng: *Biên bản Tổng kết Tham vấn Tuyến đầu về Đề án Tinh giản Mạng lưới Cổng Giao thương Ngoại Vi Đợt 1*.

Bên dưới phần chữ in đậm liệt kê chi tiết danh sách các tuyến cổng dự kiến đình chỉ kết nối kỹ thuật vô thời hạn để tiến hành chuyển giao quyền tự chủ hoàn toàn cho các địa phương ngoại vi. Từng mã số tuyến đập vào mắt An như những nhát búa: HT-07 của Thực tại Hơi Thở Có Giá, VV-09 của Thực tại Vần Vè, TT-103 của vùng đầm lầy phía nam, và nổi bật ở hàng số 48 là cái tên quen thuộc đến nhói lòng: tuyến dân sinh DX-04, cuống rốn kết nối quê nhà của anh với trung tâm điều hành.

Cuối trang văn bản là ba ô đóng khung dành cho chữ ký của đại diện các bên liên quan. Ô đầu tiên của Ban Tinh Gọn đã có sẵn chữ ký uốn lượn hoa mỹ bằng mực xanh của Vũ Thành Phúc. Ô thứ hai là chữ ký của đại diện Đơn vị Vận hành Mạng lưới. Và ô trống cuối cùng ghi rõ chức danh: *Đại diện Nhân viên Thụ lý Tuyến đầu*.

— Cậu biết đấy, vào sáng thứ Sáu tuần tới, Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại sẽ chính thức mở phiên điều trần sơ bộ về đề án tinh giản mạng lưới này, — Phúc thong thả gõ nhẹ đầu ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ, nhịp điệu đều đặn như tiếng gõ của một chiếc đồng hồ quả lắc. — Các chuyên gia pháp lý và quan sát viên độc lập bên ngoài luôn nhìn Ban Tinh Gọn bằng con mắt hoài nghi. Họ rêu rao rằng chúng ta chỉ ngồi trong phòng máy lạnh tầng sáu để vẽ ra các quyết định cắt giảm cơ học, áp đặt ý chí kỹ trị lên đầu cơ sở nghèo khó. Để dập tắt hoàn toàn những luận điệu phá hoại đó, báo cáo đệ trình bắt buộc phải có tiếng nói đồng thuận, xác nhận từ chính thực tiễn công tác tuyến đầu. Tôi cần cậu ký tên vào biên bản này với tư cách là người trực tiếp thụ lý hồ sơ tại Bàn Tiếp Nhận Số 8.

An nhìn chằm chằm vào dòng chữ in hoa đậm nét nằm ngay phía trên ô chữ ký còn để trống: *“Xác nhận: Chương trình rà soát, tinh giảm và điều chuyển quyền tự chủ mạng cổng đã hoàn tất đầy đủ quy trình tham vấn cơ sở; 100% các đại diện cư dân và đơn vị thụ lý trực tiếp đồng thuận hoàn toàn với phương án kỹ thuật và lộ trình ngắt kết nối.”*

— Đồng thuận hoàn toàn? — An lẩm bẩm trong cổ họng, cảm thấy đầu lưỡi mình bỗng chốc đắng chát, vị ngọt của ngụm trà Thiết Quan Âm ban nãy hoàn toàn biến mất.

— Đúng vậy, một trăm phần trăm đồng thuận, — Phúc thản nhiên giải thích, giọng điệu nhẹ nhàng như thể đang nói về một thủ tục hành chính thường nhật. — Cậu là người trực tiếp tiếp nhận hồ sơ khiếu nại của cô Mai bên Thực tại Vần Vè, của anh Sơn bên Hơi Thở Có Giá, và cả tập hồ sơ tồn đọng suốt ba năm của ông Hòa. Uy tín và sự gắn kết của cậu với đám người ở sảnh tiếp nhận là điều không ai trong cơ quan này có thể phủ nhận. Một chữ ký của Nguyễn Minh An xác nhận rằng cơ sở đã được thông tin đầy đủ, minh bạch và đồng thuận bàn giao quyền tự chủ sẽ là một bằng chứng đanh thép nhất trước tòa. Nó chứng minh đề án này được xây dựng từ dưới lên, hợp lòng dân, phục vụ dân sinh. Khi biên bản này được Hội đồng thông qua trót lọt, quyết định bổ nhiệm Phó tổ và chỉ tiêu biên chế đặc cách của cậu sẽ được Ban Giám đốc ký duyệt ngay trong buổi chiều cùng ngày.

An không vội vàng với tay lấy chiếc bút mạ vàng. Anh chầm chậm đưa bàn tay thô ráp của mình chạm vào mép tập hồ sơ, đầu ngón tay miết nhẹ theo gáy da dày cộm, cảm nhận độ trơn láng của lớp vật liệu đắt tiền:

— Thưa Trưởng ban, trước khi đặt bút ký vào bất kỳ văn bản nào, dù là một tờ biên nhận chuyển phát đơn giản nhất tại Bàn Số 8, nguyên tắc làm việc bắt buộc của tôi là phải đọc hết toàn bộ các điều khoản chi tiết và các phụ lục đính kèm. Tôi xin phép được xem qua phần phụ lục số liệu khảo sát thực địa trước khi ký.

Nụ cười trên gương mặt Phúc thoáng ngưng lại trong một phần mười giây, một tia nhìn dò xét lóe lên sau tròng kính rồi vụt tắt, nhưng ông lập tức khoát tay với vẻ rộng lượng của một nhà quản lý cởi mở:

— Cứ tự nhiên. Sự cẩn trọng đến mức cực đoan của cậu chính là thứ mà Ban Tinh Gọn chúng tôi đánh giá cao nhất. Cứ đọc cho kỹ đi.

An kéo tập hồ sơ dày cộm lại gần mình. Anh cẩn thận lật qua từng trang tài liệu được trình bày bắt mắt với những biểu đồ cột đa sắc màu, lướt qua những con số thống kê ấn tượng về việc tiết kiệm ngân sách vận hành lên tới hàng chục triệu Liên Phiếu mỗi chu kỳ tài chính. Anh bỏ qua những lời diễn giải hoa mỹ về "tự chủ địa phương", "tối ưu hóa năng lực thích ứng bản địa", và lật thẳng tới phần tài liệu bổ trợ in bằng cỡ chữ siêu nhỏ nằm ở những trang cuối cùng của tập hồ sơ: *Phụ lục 7-D: Báo cáo Thẩm định Nguy cơ Phụ thuộc Tài nguyên và Y tế Ngoại Vi*.

Căn phòng tầng sáu chìm vào một sự tĩnh lặng tuyệt đối, ngột ngạt đến nghẹt thở. Trong không gian tĩnh mịch ấy, chỉ còn lại tiếng giấy cọ xát sột soạt khô khốc khi những ngón tay của An chậm rãi lần giở từng trang bảng biểu.

Càng đọc sâu vào các dòng số liệu, những đốt ngón tay của An càng siết chặt lại quanh mép giấy cho đến khi các khớp xương trắng bệch ra.

Dưới ánh sáng sắc lạnh của hệ thống đèn huỳnh quang âm trần, phần phụ lục chữ nhỏ hiện lên trần trụi như một bản án tử hình tập thể được bọc kỹ lưỡng dưới lớp vỏ ngôn từ kỹ trị tinh vi và vô cảm. Toàn bộ các bảng kê chi tiết về rủi ro dân sinh thực tế mà An cùng kiểm tra viên Thảo Vy từng kỳ công thu thập để đưa vào Biên bản ghi nhớ số 01—từ nguy cơ đứt gãy hoàn toàn một trăm phần trăm nguồn cung máy trợ thở chuyên dụng và dung dịch thẩm phân phúc mạc tại tuyến HT-07, sự gián đoạn tuyệt đối của nguồn giáo trình văn tự và vật tư tiệt trùng y tế tại VV-09, cho đến tình trạng khan hiếm nguồn nguyên liệu dệt may công nghiệp và thuốc lọc máu định kỳ của hàng chục bệnh nhân chạy thận tại tuyến DX-04—tất cả đều đã hoàn toàn bốc hơi khỏi các cột số liệu.

Thay vào vị trí của những con số sinh mạng đầy máu và nước mắt ấy là một đoạn chú thích ngắn ngủi, vỏn vẹn ba dòng được in nghiêng bằng thứ mực xám mờ nhạt: *“Dữ liệu khảo sát sơ bộ cho thấy các thực tại nằm trong danh mục điều chuyển đều sở hữu hệ thống sinh thái bản địa có khả năng tự cân đối nhu cầu tiêu dùng tối thiểu. Các phản ánh cá lẻ về đứt gãy vật tư y tế không đủ cơ sở thống kê độc lập và được phân loại vào diện biến động cục bộ tạm thời, sẽ được theo dõi trong giai đoạn hậu kiểm sau khi hoàn tất ngắt kết nối vật lý.”*

Họ đã thẳng tay loại bỏ toàn bộ dữ liệu thực địa mà cơ sở gào thét suốt những tuần qua.

Họ cố tình xóa sạch mọi cảnh báo về thảm họa y tế, sự kiệt quệ thuốc men và sự khan hiếm hàng hóa thiết yếu đe dọa sinh mạng của hàng vạn con người.

Họ gọi việc một đứa trẻ thơ không có đủ dưỡng khí để thở, một cụ già cạn kiệt màng lọc máu là "biến động cục bộ tạm thời". Và tàn nhẫn hơn cả, họ muốn dùng chính ngòi bút, chính danh dự và chữ ký của một nhân viên tiếp nhận tuyến đầu—người hàng ngày nghe những lời van nài, lau những giọt nước mắt rơi trên mặt bàn gỗ xước—để đóng dấu bảo chứng cho một sự dối trá có hệ thống.

An từ từ buông trang giấy ra. Tờ phụ lục rơi trở lại mặt bàn gỗ gụ, phát ra một tiếng "phạch" rất khẽ nhưng nghe đanh thép như một tiếng gõ búa định tội giữa không gian tĩnh mịch.

Anh ngẩng đầu lên, ánh mắt bình thản nhưng sâu thẳm, nhìn thẳng vào đôi mắt đang nheo lại đầy vẻ toan tính của Trưởng Ban Tinh Gọn.

— Sao rồi, cậu An? — Phúc mỉm cười, giọng điệu vẫn cố duy trì vẻ ân cần mềm mỏng của một người bảo trợ. — Mọi số liệu đều đã được các chuyên gia kinh tế vĩ mô đầu ngành chuẩn hóa và mô hình hóa rất khoa học, đúng không nào? Ký vào đó đi, rồi chúng ta cùng ngồi lại bàn bạc về danh sách nhân sự cụ thể cho tổ công tác mới của cậu.

An hít một hơi thật sâu. Không khí trong căn phòng ngạt ngào hương trà đắt tiền và mùi thơm nhân tạo của máy lọc khí, nhưng lồng ngực anh lại cảm thấy ngột ngạt, bức bối hơn cả những buổi chiều đứng giữa đám đông mồ hôi nhễ nhại ở sảnh Bàn Số 8. Anh chầm chậm đưa tay ra, dùng đầu ngón tay đẩy nhẹ chiếc bút mạ vàng trượt trên mặt bàn gỗ gụ bóng loáng, trả nó về đúng vị trí trước mặt Phúc.

— Tôi không thể ký vào văn bản này, thưa Trưởng ban.

Nụ cười niềm nở trên gương mặt Vũ Thành Phúc khẽ đơ lại trong một khoảnh khắc ngắn ngủi. Ánh mắt ông ta từ từ quét qua chiếc bút đang nằm trơ trọi trên mặt bàn, rồi nâng lên, nhìn xoáy thẳng vào đôi mắt của người nhân viên hợp đồng cấp dưới:

— Cậu vừa nói cái gì? Cậu có thực sự hiểu mình đang từ chối cái gì không, An?

— Tôi biết rất rõ mình đang từ chối điều gì, — giọng An cất lên thật bình thản, nhưng từng âm tiết phát ra đều chắc nịch, rành rọt và dứt khoát như tiếng một con dấu đồng đóng sập xuống mặt giấy công vụ. — Tôi đang từ chối việc dùng danh nghĩa cá nhân và tư cách nhân viên thụ lý để xác nhận một điều hoàn toàn không có thật. Biên bản này ghi rằng cơ sở đã đồng thuận hoàn toàn và quy trình tham vấn cộng đồng đã hoàn tất một cách minh bạch. Nhưng thực tế diễn ra tại sảnh tầng một là chưa hề có bất kỳ một cuộc tham vấn thực chất nào. Đại diện hợp pháp của toàn bộ các tuyến ngoại vi đều kịch liệt phản đối việc đóng cổng kỹ thuật. Bản báo cáo thẩm định này đã cố tình gạt bỏ toàn bộ số liệu phản ánh nguy cơ đứt gãy nguồn cung thuốc men sống còn tại HT-07, nguy cơ sụp đổ hoàn toàn cấu trúc xã hội tại VV-09, và tình trạng cô lập nguồn vật tư y tế thiết yếu tại tuyến DX-04.

An đặt hai bàn tay vững chãi lên mép bàn, không hề né tránh ánh nhìn sắc như dao của người lãnh đạo quyền lực:

— Tôi là người thụ lý hồ sơ tại Bàn Số 8. Trách nhiệm nghề nghiệp và quy chuẩn công vụ của tôi là ghi nhận trung thực sự thật của từng bộ hồ sơ dân sinh. Tôi chỉ ký vào biên bản này nếu văn bản phản ánh đầy đủ, khách quan toàn bộ ý kiến phản đối của đại diện cư dân, đồng thời phải đính kèm nguyên vẹn Báo Cáo Đánh Giá Tác Động Dân Sinh chỉ rõ các nguy cơ thảm họa y tế chưa hề được xử lý dứt điểm. Nếu không có những nội dung trung thực đó, việc tôi đặt bút ký tên vào đây không phải là phối hợp công tác, mà là hành vi đồng lõa lừa dối Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại.

Không gian trong căn phòng tầng sáu lập tức đông cứng lại như một khối băng vĩnh cửu.

Mùi thơm thanh tao của trà Thiết Quan Âm vụ xuân dường như bị bóp nghẹt, nhường chỗ cho một luồng hàn khí sắc nhọn và ngột ngạt lan tỏa từ chiếc bàn gụ. Nụ cười niềm nở, ánh mắt ấm áp đầy vẻ che chở thường trực trên gương mặt Vũ Thành Phúc tắt ngấm hoàn toàn, như thể một chiếc mặt nạ tinh xảo vừa bị lột phăng ra sau một cú giật dứt khoát.

Đôi mắt sau tròng kính của Phúc thu nhỏ lại, lạnh tanh, tàn nhẫn và sắc bén như lưỡi dao mổ. Ông ta không thèm đoái hoài đến chiếc chén trà đang bốc khói trước mặt nữa, từ từ ngả hẳn tấm lưng thẳng tắp vào chiếc ghế da quyền lực, hai tay khoanh lại trước ngực. Chiếc cằm khẽ hất lên một góc kiêu ngạo, ông ta nhìn An từ vị thế tuyệt đối của một kẻ nắm giữ sinh mệnh hành chính của hàng ngàn con người:

— Cậu An, tôi nhận ra là mình đã đánh giá quá cao sự khôn ngoan và thức thời của cậu rồi đấy.

Giọng của Phúc không còn giữ được vẻ trầm ấm mê hoặc ban nãy. Nó trở nên the thé, khô khốc và lạnh lẽo đến rợn người:

— Cậu tưởng cái Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối đồ sộ này vận hành được, tồn tại được qua hàng thế kỷ biến động là nhờ mấy đứa công chức quầy quèn suốt ngày ngồi đọc từng dòng chữ nhỏ trong biểu mẫu sao? Cậu tưởng mình đã trở thành một vị anh hùng cứu thế vĩ đại chỉ sau khi tình cờ mở được một cái van kỹ thuật khẩn cấp để cứu mạng một đứa con nít vô danh? Sai lầm! Cực kỳ ấu trĩ và nông cạn! Toàn bộ bộ máy khổng lồ này muốn tiếp tục tồn tại giữa áp lực cắt giảm ngân sách tàn khốc của Liên Hợp Thực Tại thì nó cần những chỉ số tài chính hoàn hảo, cần sự tinh giản tuyệt đối và sự ổn định về mặt hệ thống. Những thế giới cù nhầy, lạc hậu, kém hiệu quả và luôn miệng đòi hỏi trợ cấp như cái xứ Hơi Thở Có Giá hay cái xóm thợ may rách nát của quê nhà cậu, chúng chẳng khác nào những tế bào đã bị hoại tử trên cơ thể! Cắt bỏ chúng đi thì toàn bộ sinh thể này mới có thể tiếp tục sống sót và phát triển!

Phúc chồm hẳn người về phía trước, ngón tay trỏ gõ mạnh xuống mặt da bọc tập hồ sơ, phát ra những tiếng côm cốp đanh thép và đầy uy lực áp chế:

— Tôi mở cho cậu một cánh cửa danh dự để bước chân lên khoang hạng nhất, ngồi chung bàn ăn với những kẻ kiến tạo chính sách và định hình tương lai, cậu lại cố chấp đòi nhảy xuống hầm than để ngồi xúc xỉ bùn với đám dân cùng đinh? Cậu nên tỉnh ngộ và nhớ lại xem mình đang đứng ở vị trí nào trong cái thang bậc quyền lực này! Cậu chỉ là một thằng công chức hợp đồng thời vụ loại B rẻ mạt! Chỉ cần một chữ ký đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ của tôi vào phiếu năng suất công tác tháng này là quá đủ để tống cổ cậu ra khỏi cánh cổng kiểm dịch kia trước khi hết giờ hành chính buổi chiều! Một kẻ ngoan cố, thiển cận, không biết phối hợp vì đại cục của tổ chức sẽ không bao giờ có lấy một tấc đất dung thân trong một cỗ máy đang vận hành theo nguyên lý tinh gọn tuyệt đối!

Những lời đe dọa trần trụi và tàn nhẫn giáng thẳng xuống mặt bàn trà như những nhát búa nện vào đe thép. Phúc không còn cần đến lớp vỏ bọc văn minh của một vị học giả bao dung nữa. Quyền lực thể chế ở dạng thức nguyên thủy và bạo liệt nhất đang phơi bày toàn bộ sự tàn nhẫn của nó trước mắt An, sẵn sàng nghiền nát bất kỳ một hạt cát nào dám cản trở bước tiến của bánh răng số hóa.

An cảm thấy lồng ngực mình thắt lại, trái tim đập dồn dập từng hồi dữ dội sau lớp áo sơ mi sờn cũ. Nỗi sợ hãi bản năng của một người làm công ăn lương thấp cổ bé họng bóp nghẹt lấy cuống họng anh trong vài giây ngắn ngủi. Trong một khoảnh khắc chao đảo, tâm trí anh hiện lên gương mặt nhăn nheo, gầy guộc của mẹ Hạnh bên chiếc máy may lọc cọc thâu đêm, nhớ tới tờ thông báo tiền thuê nhà sắp đến hạn đóng nợ, nhớ tới chuỗi ngày ròng rã ba năm trời sống trong sự phấp phỏng âu lo của một nhân viên ngoài biên chế.

Tất cả những gì anh từng khao khát để đổi đời, một chỗ đứng an toàn, một danh phận công chức vững chắc, đang nằm trọn trong chiếc bút mạ vàng kia. Chỉ cần một nét mực ký vội, mọi gánh nặng sinh kế trên vai anh sẽ tan biến như bọt xà phòng.

Thế nhưng, ngay trong khoảnh khắc cám dỗ tột cùng ấy, hình ảnh ánh mắt rực lửa uất nghẹn của Đỗ Yến Nhi khi cô xé toạc tờ đơn thù hận trên mặt Bàn Số 8 lại hiện về rõ mòn mọt trong tâm trí anh. Anh nhìn thấy hình ảnh người cha Hoàng Văn Sơn quỳ sụp xuống sàn thép buốt giá, áp hai bàn tay run rẩy vào cánh cửa kính cứu hộ để cảm tạ dòng oxy đang chảy vào phổi đứa con gái bé bỏng. Và sâu thẳm hơn cả, là ký ức về những người nông dân gầy guộc ở Thực tại TL-004-X đã chết chìm trong thảm họa dịch nấm đen bảy năm về trước, chỉ vì một chữ ký vội vã, vô cảm của một quan chức nào đó muốn làm đẹp báo cáo thành tích.

Nếu anh đặt bút ký vào tờ giấy mạ vàng này ngày hôm nay, anh sẽ có được biên chế trọn đời. Nhưng anh sẽ vĩnh viễn biến mình thành một chiếc bánh răng rỉ máu trong cỗ máy nghiền nát sinh mạng ấy. Anh sẽ không bao giờ còn dám bước chân về lại con ngõ nhỏ của tuyến DX-04, không bao giờ còn dám nhìn thẳng vào đôi mắt mờ đục vì bụi vải của mẹ Hạnh bên mâm cơm nguội ngắt mỗi chiều.

An hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn sự thanh thản kỳ lạ. Anh từ từ đứng dậy khỏi chiếc ghế bọc da êm ái. Đưa hai tay chỉnh lại nếp cổ áo sơ mi đã sờn, anh cúi đầu chào theo đúng nghi thức công vụ tiêu chuẩn, không thừa một phân, không thiếu một tấc:

— Thưa Trưởng ban, cái Cục này có thể không cần những nhân viên chỉ biết ngồi đọc từng dòng chữ nhỏ như tôi để duy trì báo cáo thành tích. Nhưng hàng ngàn con người đang chen chúc, tuyệt vọng đứng xếp hàng ngoài kia thì cần. Tôi xin phép trở về Bàn Tiếp Nhận Số 8 để tiếp tục ca làm việc của mình.

Nói dứt lời, An không đợi bất kỳ phản ứng nào từ người đàn ông quyền lực đang ngồi chết lặng sau bàn làm việc. Anh dứt khoát xoay người, sải những bước chân vững chãi hướng thẳng về phía cánh cửa gỗ cách âm.

Phía sau lưng anh, giọng nói của Vũ Thành Phúc rít qua kẽ răng, lạnh thấu xương tủy, vang lên như một lời nguyền rủa của thể chế:

— Bước chân ra khỏi cánh cửa này rồi, thì đừng bao giờ mở miệng ra mơ tưởng đến danh sách biên chế của cơ quan này nữa! Cậu sẽ phải trả giá cho sự ngông cuồng và ảo tưởng đạo đức này bằng chính chiếc ghế của mình, Nguyễn Minh An!

"Cạch."

Cánh cửa gỗ cách âm nặng nề đóng sầm lại sau lưng An, cắt đứt hoàn toàn tiếng thở phì phò thịnh nộ của người đứng đầu Ban Tinh Gọn. Âm thanh khô khốc của ổ khóa cơ khí vang lên như một nhát chém dứt khoát, khép lại hoàn toàn cánh cửa dẫn vào thế giới quyền lực nhung lụa. Lời cảnh báo lạnh lùng của Phúc vẫn treo lơ lửng trong tâm trí: kẻ nào không chịu cúi đầu trước guồng quay sẽ bị nghiền nát và xóa tên khỏi bảng lương công vụ.

***

An bước ra ngoài hành lang tầng sáu. Luồng gió lạnh buốt từ các miệng ống thông gió trung tâm phả thẳng vào mặt khiến anh rùng mình, nhưng nhờ thế mà toàn bộ tâm trí anh bừng tỉnh sau cơn căng thẳng tột độ.

Đôi chân anh hơi run rẩy—một phản ứng sinh lý muộn màng của cơ thể sau khi adrenaline từ cuộc đối đầu sinh tử bắt đầu rút dần. An tiến lại gần vách tường kim loại lạnh ngắt của hành lang, tựa hẳn lưng vào đó, nhắm nghiền mắt lại và hít sâu từng luồng dưỡng khí nhân tạo để ghìm lại nhịp tim đang đập loạn xạ trong lồng ngực.

— Cậu từ chối ký rồi, đúng không?

Một giọng nói trầm buồn, đượm vẻ mệt mỏi quen thuộc bất ngờ vang lên từ phía góc hành lang bổ sung hồ sơ.

An mở mắt ra. Trưởng phòng Trần Thu Dung đã đứng tựa vào lan can kim loại từ lúc nào. Bà vẫn mặc bộ âu phục sẫm màu đã cũ, trên tay kẹp một chiếc cặp tài liệu bằng da simili mỏng dính. Đôi mắt sau cặp kính lão dày cộp trĩu nặng những âu lo, và những nếp chân chim nơi khóe mắt dường như lại hằn sâu thêm sau những đêm dài thức trắng xử lý các vụ khủng hoảng hành chính.

— Trưởng phòng... — An gượng gạo cất tiếng, hơi thở vẫn chưa hoàn toàn ổn định.

Bà Dung khẽ thở dài một tiếng thật sâu, cất bước chầm chậm tiến lại gần anh. Bà không nhìn thẳng vào gương mặt tái nhợt của An, mà đưa ánh mắt nhìn qua lớp vách kính trong suốt của hành lang tầng sáu, hướng ra khoảng không gian đa chiều bao la bên ngoài, nơi những vòm cổng trung chuyển khổng lồ đang không ngừng chớp nháy những luồng tín hiệu xanh đỏ tít tận chân trời:

— Vừa nãy tôi tình cờ chạm mặt Phúc ở lối cầu thang bộ trước khi cậu bước vào phòng. Chỉ cần nhìn lướt qua cái vẻ mặt hồ hởi giả tạo của ông ta là tôi đã đoán được ông ta muốn giở trò gì. Ban Giám đốc Cục đang chịu một sức ép khủng khiếp từ Liên Hợp Thực Tại, và Phúc buộc phải hoàn tất toàn bộ hồ sơ đóng tuyến trước thứ Sáu tuần tới bằng mọi giá. Để dập tắt sự phản kháng của các quan sát viên tư pháp, ông ta tuyệt đối cần một con tốt thí mạng ở ngay tuyến đầu tiếp nhận để hợp thức hóa sự đồng thuận giả tạo ấy.

— Em không thể đặt bút ký vào thứ văn bản đó được, thưa Trưởng phòng, — An lắc đầu, giọng nói của anh đã hoàn toàn lấy lại sự đanh thép và kiên định vốn có. — Toàn bộ phần phụ lục thẩm định rủi ro đã bị họ cắt gọt, tẩy xóa sạch sẽ. Mọi cảnh báo về thảm họa y tế, về việc hàng ngàn người sẽ chết vì thiếu dưỡng khí và dịch lọc máu đều bị quy về cái gọi là "biến động cục bộ tạm thời". Nếu em ký tên vào đó, Ban Tinh Gọn sẽ dùng chính danh dự của Bàn Số 8 để làm tấm bình phong bịt miệng toàn bộ các đơn khiếu nại của Liên Minh.

— Tôi biết chứ. Tôi hiểu tính cậu quá mà, An. Cậu thà gãy chứ không bao giờ chịu uốn cong ngòi bút, — Dung nói khẽ, trong từng âm tiết của bà ánh lên nỗi xót xa vô hạn của một người quản lý kỳ cựu đã chứng kiến quá nhiều thế hệ nhân viên ưu tú bị bộ máy này nghiền nát. — Nhưng cậu có biết cái giá phải trả cho sự liêm chính lần này đắt đến mức nào không?

Bà Dung lặng lẽ mở chiếc cặp tài liệu trên tay, rút ra một tờ thông báo nội bộ đóng dấu đỏ "MẬT", chưa hề được phát hành ra các kênh thông tin đại chúng, rồi đưa sang cho An:

— Tin mật từ Văn phòng Đảng ủy Cục vừa chuyển xuống bàn tôi sáng sớm nay. Để cắt giảm tối đa chi phí hành chính và tập trung toàn bộ nguồn lực tài chính cho giai đoạn một của Đề án Tinh giản Mạng lưới, Ban Giám đốc Cục vừa họp kín và đã thống nhất chủ trương: hủy bỏ hoàn toàn kỳ thi tuyển công chức biên chế công khai dự kiến tổ chức vào trung tuần tháng sau.

An chết lặng tại chỗ. Mắt anh dán chặt vào từng con chữ in sắc lạnh trên tờ giấy công vụ nội bộ, cảm giác như mặt sàn dưới chân mình vừa sụp đổ:

— Hủy bỏ kỳ thi công khai sao? — Giọng anh nghẹn ứ nơi cổ họng. — Vậy... vậy còn ba chỉ tiêu biên chế mở rộng dành riêng cho khối nhân viên hợp đồng mà lãnh đạo đã hứa từ đầu năm thì sao ạ?

— Toàn bộ ba chỉ tiêu biên chế đó đã bị thu hồi sạch sẽ trong cuộc họp sáng nay, — Dung cay đắng nói, từng lời của bà như xát muối vào vết thương đang rỉ máu. — Họ chuyển đổi toàn bộ ba suất đó thành các vị trí "đặc cách thực hiện nhiệm vụ đặc biệt", và giao trọn toàn quyền phân bổ nhân sự cho tổ cải tiến của Vũ Thành Phúc. Điều đó có nghĩa là gì, cậu hiểu chứ? Cánh cửa thi cử sòng phẳng bằng năng lực, bằng kiến thức chuyên môn đã chính thức bị đóng sập hoàn toàn. Bất kỳ ai từ khối hợp đồng muốn bước chân vào biên chế nhà nước, bắt buộc phải cúi đầu nhận sự ban ơn từ Vũ Thành Phúc. Cậu vừa thẳng thừng từ chối ông ta ở trong căn phòng kia, đồng nghĩa với việc cậu đã tự tay gạch tên mình ra khỏi mọi cơ hội tồn tại lâu dài trong cơ quan này.

Bà Dung dừng lại một chút, ánh mắt nhìn An chan chứa nỗi buồn vô hạn:

— Bản hợp đồng lao động thời hạn ba năm của cậu tại Bàn Số 8 sẽ chính thức hết hiệu lực vào ngày cuối cùng của tháng tới. Với việc Ban Tinh Gọn chắc chắn sẽ hạ điểm đánh giá năng suất tháng này của cậu xuống mức thấp nhất khung kỷ luật, tôi e rằng... ngay cả quyền hạn của một Trưởng phòng tiếp nhận như tôi cũng hoàn toàn bất lực. Tôi không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào để cưỡng lại một quyết định chấm dứt hợp đồng lao động gửi thẳng từ trên xuống.

Từng lời nói của bà Dung như những gáo nước băng buốt dội thẳng vào tâm can An.

Kỳ thi công khai—ngọn hải đăng duy nhất, tia hy vọng le lói cuối cùng mà một nhân viên hợp đồng không có ô dù, không có tiền bạc nâng đỡ như anh bám víu suốt ba năm qua—đã bị thâu tóm trắng trợn giữa ban ngày. Bộ máy đã biến nó thành bổng lộc riêng tư để mua chuộc sự phục tùng của những kẻ cơ hội. Không còn thi cử công bằng. Không còn đánh giá dựa trên sự tận tụy hay năng lực chuyên môn. Quy luật của trò chơi giờ đây chỉ còn lại hai ngả đường nghiệt ngã: quỳ gối phục tùng để có bổng lộc, hoặc giữ vững nhân cách và bị đào thải không thương tiếc ra ngoài lề xã hội.

An đứng chôn chân giữa hành lang tầng sáu lộng gió.

Trong tâm trí anh, những con số trần trụi và tàn nhẫn của đời sống thực tại bắt đầu hiện lên, nhảy múa một cách điên cuồng.

Tiền lương tháng này của anh chắc chắn sẽ bị trừ một khoản tiền phạt thi đua nặng nề vì tội "tiếp nhận hồ sơ chậm tiến độ" trong vụ xe khoai tím tuần trước. Tiền phụ cấp rủi ro độc hại thì đã bị cắt giảm từ đầu quý. Sau khi trừ đi khoản tiền thuốc men định kỳ bắt buộc phải gửi về quê DX-04 cho mẹ Hạnh điều trị căn bệnh thoái hóa khớp, trừ đi tiền thuê gian phòng trọ áp mái ẩm thấp rộng vỏn vẹn mười hai mét vuông ở khu dân cư tầng trung tính, và thanh toán nốt cuốn sổ ghi nợ những bữa cơm trưa đạm bạc ở căng tin bà Tâm...

Khoản tiền tiết kiệm còm cõi còn lại trong tài khoản cá nhân của anh... chỉ còn vỏn vẹn đúng bốn trăm hai mươi Liên Phiếu.

Bốn trăm hai mươi Liên Phiếu.

Một con số ít ỏi đến mức nực cười giữa một trung tâm hành chính liên vũ trụ xa hoa và đắt đỏ.

Nếu bị chấm dứt hợp đồng lao động vào cuối tháng tới, số tiền bốn trăm hai mươi Liên Phiếu ấy chỉ vừa vặn đủ để anh trả tiền thuê gian phòng trọ thêm một tháng và mua những gói mì khô giá rẻ cầm hơi qua ngày trong đúng hai tháng.

Hai tháng sinh tồn ngắn ngủi giữa một không gian thực tại nghiệt ngã, nơi mà ngay cả việc hít thở một ngụm khí ngoài ranh giới công cộng cũng bị hệ thống quét mã tính thuế môi trường, và một tấm vé tàu trung chuyển khứ hồi về quê thăm mẹ cũng có giá trị tương đương với ba ngày công lao động cật lực.

Hai tháng ngắn ngủi trước khi anh hoàn toàn trắng tay, bị tước đoạt thẻ công vụ, bị khóa tài khoản định danh và bị tống khứ ra khỏi cánh cổng kiểm dịch của cơ quan như một kẻ chiến bại thảm hại, không gia đình bảo bọc, không sự nghiệp, không tương lai.

Bà Dung khẽ bước lại gần hơn, đặt bàn tay gầy gò, thô ráp nhưng ấm áp của mình lên bờ vai đang căng cứng của anh. Bà siết nhẹ bàn tay, giọng nói chùng xuống nghẹn ngào:

— An này... nếu cậu thấy gánh nặng này quá sức chịu đựng của một người trẻ tuổi... nếu cậu muốn nghĩ lại... tôi có thể muối mặt lên gặp riêng Phúc để nói đỡ một lời. Dẫu sao ông ta vẫn cần một người có năng lực như cậu...

— Không đâu, Trưởng phòng, — An ngẩng phắt đầu lên, dứt khoát cắt ngang lời đề nghị của người thủ trưởng tốt bụng.

Đôi mắt thâm quầng sau những đêm dài thức trắng của người công chức trẻ tuổi bỗng lóe lên một tia sáng kiên định đến kỳ lạ. Nỗi sợ hãi bản năng trước vực thẳm sinh kế vừa mới đây thôi còn bóp nghẹt lồng ngực anh, giờ đây đã hoàn toàn tan biến. Khi một con người đã nhìn thấy đáy sâu nhất của sự đe dọa, khi nhận ra mình chẳng còn gì để mất ngoài danh dự và nhân phẩm của chính mình, một sự thanh thản lạnh lùng và mạnh mẽ sẽ trỗi dậy từ trong tro tàn.

— Nếu để đổi lấy một suất biên chế chính thức ấm êm, mà cái giá phải trả là giẫm đạp lên mạng sống của những đứa trẻ như bé Linh, bóp nghẹt hơi thở của những người cha như anh Sơn, hay nhẫn tâm cắt đứt đường sống của hàng ngàn người thợ may nghèo khó ở quê em... thì cái ghế biên chế đó tanh tưởi quá, thưa Trưởng phòng. Em không thể và sẽ không bao giờ ngồi lên một chiếc ghế như thế.

An nắm chặt quai chiếc cặp tài liệu cũ sờn trong tay, từng ngón tay bấu chặt vào lớp vải thô:

— Hợp đồng lao động của em vẫn còn hiệu lực pháp lý trọn vẹn hai tháng nữa. Và trong suốt hai tháng đó, theo đúng quy chế tổ chức của Cục, em vẫn là người thụ lý chính thức và hợp pháp của Bàn Tiếp Nhận Số 8. Họ có thể nắm quyền bổ nhiệm, họ có thể nắm quyền cắt giảm ngân sách, nhưng họ không thể phủ nhận sự tồn tại của các văn bản quy chuẩn đã được ban hành. Chúng ta đã có trong tay Lệnh 108. Chúng ta đã bảo vệ thành công cuộn vi phim lưu trữ lịch sử vận hành. Chúng ta nắm giữ toàn bộ sự thật khách quan của hồ sơ. Em sẽ cùng với Liên Minh Ngoại Vi chuẩn bị Bản Cáo Trạng Thể Chế này đến cùng. Nếu Ban Tinh Gọn muốn tước đoạt công việc của em, họ sẽ phải công khai giải trình lý do kỷ luật đó trước mặt toàn thể Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại trong phiên điều trần tuần tới!

Nhìn dáng đứng hiên ngang, kiên định đến mức bướng bỉnh của chàng trai trẻ đang đối đầu với cả một cỗ máy thể chế khổng lồ, khóe môi khô khốc của bà Dung khẽ run rẩy. Một nụ cười hiếm hoi, phảng phất nét kiêu hãnh của một người quản lý chưa bao giờ nhìn lầm nhân cách của cấp dưới, từ từ nở ra trên gương mặt già nua, mệt mỏi của bà:

— Tốt lắm. Cậu nói rất đúng. Trận chiến này, chúng ta chưa hề thua. Bây giờ thì xuống căng tin ngay đi. Con bé Đỗ Yến Nhi với cô Mai bên Vần Vè đang ngồi chờ cậu ở bàn số 4 từ sáng sớm đấy. Họ mang theo toàn bộ danh mục tài liệu đối chứng của các tuyến về rồi. Chúng ta còn cả một núi hồ sơ kỹ thuật phải rà soát, đối chiếu trước khi cánh cổng của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia đóng cửa vào lúc năm giờ chiều nay.

An gật đầu dứt khoát:

— Vâng, em xuống ngay đây ạ.

Anh xoay người, rảo bước thật nhanh dọc theo hành lang bổ sung hồ sơ, hướng thẳng về phía cầu thang bộ dẫn xuống sảnh tiếp nhận tầng một.

Tiếng bước chân của người công chức hợp đồng vang lên đều đặn, đanh thép và dứt khoát trên nền gạch men xám, vang vọng giữa không gian tĩnh mịch của tầng sáu, rồi hòa dần vào tiếng còi xe vận tải, tiếng người xôn xao, và tiếng chuông báo hiệu quen thuộc của chiếc máy lấy số tự động đang vọng lại từ phía sảnh đón tiếp bên dưới:

*"Ting... Xin mời số tiếp theo..."*

Hai tháng. Bốn trăm hai mươi Liên Phiếu. Cuộc chiến sinh tồn vì danh dự, vì sự thật và vì sinh mệnh của những thế giới bị bỏ rơi ngoài rìa thể chế chỉ vừa mới thực sự bắt đầu.