Quyền tự chủ gửi qua bưu điện

Mùi sơn tường acrylate mới quét nồng nặc xộc vào cánh mũi, trộn lẫn với mùi thảm nỉ vừa bóc tem và hơi lạnh khô khốc từ hệ thống điều hòa trung tâm phả xuống. Trong căn phòng làm việc thênh thang của Tổ Cải Tiến Quy Trình trực thuộc Ban Tinh Gọn, những sơ đồ luân chuyển hồ sơ được vẽ chằng chịt bằng mực bút dạ đỏ tươi trên các vách kính cường lực trong suốt, sáng lóa dưới ánh đèn neon âm trần không một bóng muội.

Khác hẳn với bầu không khí quánh đặc, ngột ngạt, váng vất mùi giấy mủn lâu năm, mùi mồ hôi của hàng trăm người xếp hàng chen chúc và mùi dầu gió rẻ tiền bốc lên từ sảnh tiếp nhận ở tầng một, tầng sáu của tòa nhà trung tâm luôn duy trì một vẻ tĩnh mịch lạnh lẽo, vô trùng như hành lang của một phòng mổ chuyên khoa. Ở đây, âm thanh duy nhất tồn tại là tiếng rì rầm trầm đục của khối máy chủ tản nhiệt bằng chất lỏng đặt dọc góc tường phía bắc và tiếng đế giày da bóng loáng nện đều đặn xuống lớp đệm cao su giảm chấn.

Trên các tấm vách kính ngăn không gian, người ta đã dùng thước dây và băng keo định hình để kẻ sẵn những biểu đồ hình phễu phức tạp, minh họa cho cái gọi là "Dòng chảy tinh giản thực chất". Hàng trăm nhánh mũi tên phụ màu xanh nhạt đại diện cho các thủ tục thẩm định ngoại vi, các bước xác minh thực địa, các biên bản cứu trợ và cấp bù ngân sách dần dần bị bẻ gãy, thu hẹp, dồn ép lại qua các tầng lọc kỹ thuật. Và ở phần đáy phễu hẹp nhất, nơi mọi nhánh rẽ bị triệt tiêu hoàn toàn để gộp thành một vệt mực đỏ thẳng tắp, đơn độc, có một ô chữ nhật viền đôi được nắn nót ghi hoa trang trọng: *CHUẨN HÓA VÀ TRẢ LẠI QUYỀN TỰ CHỦ*.

Nguyễn Minh An đứng bất động trước ngưỡng cửa kính của phòng 602. Hai bàn tay anh siết chặt lấy tập kẹp hồ sơ bằng bìa cứng cáp màu xanh xám, mép bìa đã hơi sờn do những ngón tay anh tì miết suốt dọc đường từ cầu thang bộ đi lên. Bên trong tập bìa ấy là bản sao Quyết định biệt phái số 412/QĐ-BCT do đích thân Trưởng ban Vũ Thành Phúc ký ban hành vào cuối giờ chiều hôm trước. Nhưng quan trọng hơn cả quyết định điều động mang tính hành chính thuần túy đó là một tờ trình bổ sung đính kèm phía sau, nơi có con dấu mộc ướt màu đỏ tươi hình tròn mang mã số VP-882 của Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn.

Để có thể đứng ở đây, giữa mùi sơn mới và luồng không khí khô khốc của tầng sáu, chiều hôm qua An đã phải đứng gần một tiếng đồng hồ bên chiếc bàn làm việc cũ kỹ của Trưởng phòng Trần Thu Dung.

Đó là một buổi chiều ẩm ướt ở tầng một, khi sảnh tiếp nhận vừa vãn bớt những tiếng ồn ào gắt gỏng của người dân đến nộp đơn. Bà Dung ngồi sau chiếc bàn gỗ gụ đã tróc gần hết lớp véc-ni, đôi kính lão trễ xuống tận sống mũi, những ngón tay gầy gầy mang đầy vết chai sần của mấy mươi năm lật giở giấy tờ gõ nhịp đều đặn, khô khốc xuống mặt bàn có những vết xước dọc sâu hoắm. Bên cạnh tay bà, tách trà hoa cúc đã nguội ngắt, đóng một lớp váng mỏng màu vàng sẫm quanh miệng sứ sứt mẻ.

"Cậu tưởng lên đó là làm người hùng chắc, An?" Bà Dung đã hỏi anh, giọng nói của bà phẳng lặng, đều đều đến mức đáng sợ, không thể nào phân định nổi đó là một lời răn đe nghiêm khắc, một sự can ngăn chân thành hay chỉ là nỗi mệt mỏi cùng cực của một công chức già đã nhìn thấu tim gan của cái guồng máy này. "Cậu từ chối bắt tay Phúc ở căng tin trưa hôm qua trước mặt bao nhiêu con người, để rồi đến cuối giờ chiều lại gõ cửa phòng tôi, xin nhận quyết định biệt phái lên Tổ Cải Tiến? Cậu nghĩ mình là ai? Cậu nghĩ mình có thể dùng một cái bút chì gỗ để chèn vào bánh đà của cỗ máy tinh giản đang chạy hết tốc lực?"

"Em không định chặn cỗ máy bằng bút chì, thưa Trưởng phòng," An đã nhìn thẳng vào mắt bà, nhìn qua lớp tròng kính dày cộp vào những nếp nhăn xếp tầng nơi khóe mắt người phụ nữ đã ngồi ở căn phòng này từ ngày Cục mới thành lập. "Em chỉ muốn đảm bảo rằng mọi vết nứt mà cỗ máy đó nghiến qua đều phải được đánh dấu vào biên bản. Nếu không có người giám sát độc lập ở ngay khâu soạn thảo quy trình, các quyết định đóng cổng, cắt giảm tuyến dân sinh sẽ được ban hành dưới dạng các văn bản hoàn mỹ không tì vết. Trên giấy tờ, chúng sẽ là những kiệt tác của sự tinh gọn. Nhưng ở bên kia cánh cổng, người ta sẽ chết mà không hiểu vì sao mình bị khai trừ. Em chỉ nhận quyết định biệt phái nếu Trưởng phòng phê duyệt điều kiện kèm theo: toàn bộ ý kiến đóng góp, phản biện kỹ thuật và quan điểm bảo lưu của em phải được lập thành biên bản ghi nhớ độc lập, có mã số lưu trữ vĩnh viễn trong hồ sơ công tác chính thức của Cục."

Bà Dung đã nhìn anh rất lâu sau câu nói đó. Ánh mắt bà không chớp, thăm thẳm và trĩu nặng. Đó là cái nhìn của một người từng chứng kiến vô số thế hệ thanh niên trẻ tuổi bước chân vào cơ quan này với đôi mắt sáng rực và bầu nhiệt huyết bỏng cháy, tưởng rằng mình có thể mang lại công bằng cho hàng vạn thế giới hỗn độn ngoài kia; để rồi chỉ sau mười năm, nhiệt huyết đó bị mài mòn thành nỗi ám ảnh tủn mủn về việc làm sao để căn lề văn bản đúng hai phân rưỡi, làm sao để dấu mực đỏ đóng xuống giấy không bị lem hay nhòe góc. Nhưng cuối cùng, bà Dung đã thở dài. Bà với tay kéo hộc bàn kẽo kẹt, lấy ra con dấu tròn bằng đồng nặng trịch, hà một hơi sương mỏng lên mặt cao su đỏ au rồi ấn dứt khoát xuống góc dưới bản điều kiện của An.

Tiếng *cộp* khô khốc của con dấu nện vào mặt gỗ gụ vang lên đanh gọn giữa căn phòng vắng, như một lời giao ước ngầm giữa hai thế hệ công chức.

"Tôi phê duyệt cho cậu," bà Dung nói, mắt không còn nhìn An nữa mà hướng ra phía khoảng sân gạch mờ tối ngoài hành lang. "Và Phúc sẽ đồng ý thôi. Cậu ta cần sự hiện diện của cậu. Cậu ta cần cái mác phản biện của một chuyên viên kỳ cựu từ Bàn Số 8 để chứng minh cho Hội đồng thẩm định thấy rằng Ban Tinh Gọn không hề độc đoán, rằng họ lắng nghe mọi tiếng nói từ tuyến đầu. Cậu ta sẽ dùng cậu như một thứ đồ trang sức dân chủ cho bản đề án của mình. Nhớ lấy lời tôi, An: Phúc không sợ cậu cãi. Một kẻ như Phúc chỉ sợ cậu không chịu ký nháy vào góc văn bản mà thôi."

Những lời cảnh báo của bà Dung vẫn còn văng vẳng bên tai An khi anh đẩy cánh cửa kính phòng 602 bước vào.

Đúng như dự đoán của người trưởng phòng già, Vũ Thành Phúc đã đứng sẵn bên cạnh chiếc bàn làm việc hình hạt đậu bọc da màu xanh thẫm. Trưởng ban Phúc vận một bộ âu phục màu xám tro cắt may vừa vặn đến từng đường kim mũi chỉ, cà vạt lụa thắt nút đôi hoàn hảo, tóc chải ngược bóng bẩy không một sợi xơ xác. Vừa thấy An bước qua ngạch cửa, Phúc đã lập tức nở một nụ cười rạng rỡ, hai tay chắp sau lưng, phong thái nhã nhặn, cởi mở và nồng ấm đến mức người ta dễ dàng quên bẵng đi rằng chính người đàn ông trung niên bảnh bao này trưa hôm qua vừa ký lệnh đẩy hàng chục nghìn bộ hồ sơ xin cấp bù lương thực vào vùng nhớ đệm vô kỳ hạn.

"Chào cậu An! Rất hoan nghênh cậu đến với Tổ Cải Tiến," Phúc cất giọng trầm ấm, bước lại gần vài bước, ánh mắt lướt rất nhanh qua tập bìa kẹp trên tay anh. "Tôi đã đọc tờ trình có con dấu phê duyệt của chị Dung gửi sang từ sáng sớm. Biên bản ghi nhớ độc lập? Lưu trữ vĩnh viễn vào hệ thống văn thư trung tâm? Tuyệt vời chứ sao không! Tôi cực kỳ hoan nghênh tinh thần trách nhiệm và tính cẩn trọng đó của cậu. Cải tiến quy trình không bao giờ là việc bịt miệng nhau hay áp đặt cơ học từ trên xuống. Nó phải là quá trình tìm kiếm điểm cân bằng tối ưu giữa hiệu năng vận hành và an toàn thủ tục. Một tổ nghiên cứu mà chỉ toàn những kẻ chỉ biết gật đầu vâng dạ thì khác gì cái máy photocopy của cô Quyên dưới sảnh tầng một?"

Phúc khẽ phẩy tay về phía góc phòng. Ở đó, bên dưới ánh sáng xanh nhạt hắt ra từ ba chiếc màn hình cong cỡ lớn ghép lại với nhau, Lê Quốc Bình đang ngồi cắm cúi gõ phím. Những ngón tay của Bình thoăn thoắt bấm tổ hợp phím tắt, tiếng lách cách khô khốc vang lên liên hồi như tiếng máy khâu công nghiệp. Cậu ta dán chặt mắt vào các biểu mẫu dữ liệu nhảy múa liên tục, vai co rút lại, tuyệt đối không dám ngẩng đầu lên hay nhìn thẳng vào mắt An lấy một lần. Bình đang bận duyệt các danh mục hồ sơ thuộc diện "Chờ xác minh độc lập" — cứ mỗi cú gõ phím dứt khoát của Bình, một hồ sơ cứu trợ lại được dán nhãn hoàn tất bước phân loại sơ bộ, hệ thống tự động cộng mười điểm năng suất ảo vào tài khoản thi đua cá nhân của cậu ta, đồng thời đẩy một cộng đồng cư dân xa xôi nào đó ra xa hơn khỏi mạng lưới tiếp tế của Cục thêm sáu tháng.

Phúc kéo một chiếc ghế xoay bọc da màu đen bóng loáng về phía chiếc bàn tròn đặt giữa phòng, chỉ tay mời An:

"Nhiệm vụ đầu tiên của cậu ở tổ này, An. Rất vinh dự, nhưng tôi nói trước là cũng vô cùng nặng nề đấy nhé." Phúc với tay lấy từ trên kệ xuống một tập tài liệu dày cộp, bìa kẹp nhựa trong suốt đóng gáy lò xo kim loại sáng loáng. Trên trang bìa lót in nổi dòng chữ tiêu đề bằng mực xanh đậm: *DỰ THẢO QUY TRÌNH CHUYỂN GIAO QUYỀN TỰ CHỦ VÀ NGẮT KẾT NỐI CỔNG CÔNG CỘNG ĐỐI VỚI CÁC THỰC TẠI KHÔNG TỰ CÂN ĐỐI (LẦN 4)*.

Phúc đặt tập tài liệu xuống mặt bàn kính một cách nâng niu, dùng lòng bàn tay vuốt phẳng phiu góc mép:

"Cậu là người am hiểu luật nền ngoại vi và các tập quán giao thương thực địa nhất phòng tiếp nhận. Hãy đọc duyệt thật kỹ bản dự thảo này cho tôi. Soi từng dấu chấm, dấu phẩy, kiểm tra từng viện dẫn điều khoản theo đúng phong cách cẩn trọng trứ danh của cậu ở Bàn Số 8. Tôi muốn bản quy trình này phải là một kiệt tác hành chính, một văn bản mẫu mực không thể bắt bẻ về mặt kỹ thuật trước khi tôi đặt nó lên bàn Cục trưởng vào chiều thứ Sáu."

An không đáp lại nụ cười của Phúc. Anh kéo ghế ngồi xuống, cử chỉ bình thản, không có một động tác thừa. Anh rút chiếc bút bi mực đen vỏ kim loại của mình ra khỏi túi áo ngực, mở nắp bút, đặt tờ giấy trắng có in sẵn tiêu đề "Biên Bản Ý Kiến Giám Sát Kỹ Thuật" sang bên tay phải, rồi lật mở trang đầu tiên của tập dự thảo dày cộm.

Căn phòng 602 nhanh chóng chìm vào một bầu không khí im ắng lạ lùng. Chỉ còn lại tiếng gió máy lạnh rít từng hồi khe khẽ trên trần thạch cao, tiếng nước tuần hoàn róc rách bên trong dàn máy chủ và tiếng nhấp chuột ngắt quãng như máy đếm nhịp của Bình ở góc xa.

An hít một hơi sâu để nén lại cảm giác ngứa rát, cay xè nơi cuống họng do bụi sơn mới chưa kịp lắng, rồi bắt đầu rà soát từng câu chữ.

Bản dự thảo được chấp bút với một thứ văn phong vô cùng bóng bẩy, điêu luyện và toát lên vẻ tiến bộ vượt bậc của tư duy quản trị hiện đại. Vũ Thành Phúc và nhóm chuyên gia kỹ trị của Ban Tinh Gọn đã vận dụng triệt để những thuật ngữ tân thời nhất đang thịnh hành ở các viện nghiên cứu chính sách: "tối ưu hóa tài nguyên công cộng đa chiều", "thúc đẩy năng lực nội sinh của các hệ thống thứ cấp", "giảm thiểu sự phụ thuộc hành chính kéo dài", "chuyển giao quyền tự quyết không gian và tái phân bổ hạn mức băng thông". Đọc lướt qua mười trang đầu tiên, bất kỳ ai — từ các thẩm định viên non trẻ cho đến những vị lãnh đạo ngồi trong phòng kính máy lạnh — cũng sẽ có cảm giác Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối đang thực hiện một nghĩa cử cao đẹp mang tính khai phóng: cơ quan trung ương đang rũ bỏ tư duy bao cấp bảo trợ cổ hủ để trao trả lại nền độc lập hoàn toàn, giải phóng các thực tại nghèo nàn ngoại vi khỏi gánh nặng của các loại phí vận hành và thủ tục phiền toái.

Nhưng An không phải là một người đọc lướt. Suốt gần một thập kỷ ngồi ở Bàn Số 8, đối diện với hàng ngàn người dân lam lũ mang theo những lá đơn nhàu nát, anh đã rèn luyện cho mình một bản năng sinh tồn đặc thù của người làm công tác tiếp nhận: anh là người chuyên đọc phần chữ nhỏ.

Ngón trỏ tay phải của An rê chầm chậm qua từng dòng văn bản, lướt qua những điều khoản chung chung về cơ chế chuyển đổi hạ tầng, vượt qua những bảng biểu ma trận rủi ro phức tạp được tô màu xanh đỏ nhằm làm hoa mắt người đọc, và lật qua từng trang mục lục.

Đến trang thứ bốn mươi hai, ngón tay anh bỗng khựng lại.

Mục này có tiêu đề: *Phụ lục 3-B: Trình tự, thủ tục khiếu nại và bảo lưu quyền kết nối kỹ thuật đối với các tuyến cổng thuộc diện tinh giản*.

Ở phần này, kích cỡ phông chữ bỗng nhiên bị thu nhỏ lại một cách bất thường. Thay vì cỡ chữ mười hai tiêu chuẩn trình bày văn bản hành chính theo quy định chung, toàn bộ nội dung của Phụ lục 3-B bị nén lại chỉ còn cỡ chữ bảy phẩy năm, nét mực mảnh như chân kiến, khoảng cách giữa các dòng bị bóp sát rạt và in nép vào mép dưới của trang giấy theo định dạng ghi chú chân trang mở rộng.

An nheo mắt lại, cúi rạp người xuống, dí sát mặt vào mặt giấy trắng phau còn nồng mùi mực in laser. Từng con chữ li ti hiện ra dưới đáy mắt anh, sắc lẹm, lạnh lùng và tàn nhẫn như những lưỡi dao cạo giấu dưới lớp nhung:

*"Điều 14. Khiếu nại và kháng nghị quyết định chuyển giao quyền tự chủ.* *Khoản 2: Cư dân, tổ chức hoặc đại diện hợp pháp của thực tại thuộc diện ngắt kết nối có quyền nộp đơn khiếu nại hành chính nếu chứng minh được việc ngắt kết nối gây phương hại trực tiếp đến sự vận hành tối thiểu của cấu trúc nền tảng và đời sống dân sinh.* *Khoản 3 (Điểm b): Nhằm đảm bảo tính xác thực thực địa và ngăn chặn tình trạng khiếu nại ảo từ không gian trung tính, đơn khiếu nại bắt buộc phải được lập thành văn bản giấy có thị thực của chính quyền cơ sở, dán tem kiểm định vật lý đa chiều, và phải được gửi trực tiếp qua chính tuyến cổng công cộng đang chuẩn bị bị ngắt kết nối.* *Khoản 3 (Điểm c): Thời hiệu thực hiện quyền khiếu nại quy định tại Điểm b là ba mươi (30) ngày, tính từ ngày Cục phát hành và tống đạt Thông báo Ý định Đóng tuyến qua hệ thống Bưu điện Liên Thực tại."*

An ngồi chết lặng giữa luồng gió lạnh của máy điều hòa. Một cảm giác tê buốt chạy dọc từ sống lưng lan tỏa ra khắp các đầu ngón tay. Máu trong huyết quản anh như đông cứng lại sau từng âm tiết.

Anh nhắm mắt lại, thở ra một hơi dài, rồi mở mắt đọc lại đoạn văn đó một lần nữa. Từng chữ, từng dấu phẩy. Rồi lần thứ ba.

Không có sự nhầm lẫn nào ở đây cả. Đây không phải là một sơ suất kỹ thuật trong khâu đánh máy hay biên tập. Đây là một sự cay độc đến tột cùng, được bọc kín bên trong một cái vỏ bọc pháp lý hoàn hảo, không thể tìm ra một tì vết nhỏ nào theo logic hình thức.

Ban Tinh Gọn không hề tước đoạt quyền khiếu nại của người dân. Họ thậm chí còn dành hẳn một phụ lục dài dằng dặc với đầy đủ các căn cứ pháp lý để "bảo đảm quyền dân chủ và quyền tiếp cận công lý" của các thế giới ngoại vi. Cư dân ở những vùng đất nghèo khó đó hoàn toàn có quyền kêu cứu, có quyền làm đơn xin duy trì cánh cổng để nhập thuốc men, lương thực hay vật tư y tế.

Nhưng họ phải nộp đơn qua đâu? Qua *chính tuyến cổng chuẩn bị bị đóng*. Và thời hạn là bao lâu? *Ba mươi ngày kể từ ngày Cục phát hành thông báo qua đường bưu điện liên thực tại*.

An từ từ rút chiếc thước kẻ kim loại dẹt trong túi áo ngực ra, đặt ngay ngắn dưới dòng chữ Điểm c. Anh lật mặt sau cuốn sổ tay ghi chép cá nhân của mình, dùng đầu ngòi bút bi đen bắt đầu vạch ra một phép tính số học đơn giản nhất — phép tính mà bất kỳ một nhân viên văn thư cấp thấp nào ở sảnh tầng một cũng đều thuộc lòng trong lòng bàn tay.

Hệ thống Bưu điện Liên Thực tại là một mạng lưới bưu chính trung tính cổ xưa, vận hành dựa trên các thuyền buồm quán tính phi vật chất để chuyên chở công văn, thư tín bằng giấy qua các tầng dao động không gian phức tạp. Để một phong bì thư tống đạt mang dấu mộc niêm phong của Cục vượt qua được ranh giới trung tính, giảm tốc qua các tầng nhiễu xạ và hạ cánh xuống hòm thư của một hội đồng thôn xã ở vùng ngoại vi hẻo lánh như Thực tại VV-09 hay vùng đất ngập nước TL-004-X, thời gian vận chuyển tối thiểu theo Định mức Bưu chính Cấp ba ban hành kèm theo Nghị định Vận tải Ngoại vi là *bốn mươi lăm ngày làm việc*.

Bốn mươi lăm ngày. Đó là con số được tính toán trong điều kiện lý tưởng nhất: các dòng đối lưu không gian hoàn toàn phẳng lặng, không có bão từ trường, không gặp sự cố đứt gãy sợi quang học và thuyền bưu chính không bị trễ chuyến ở các trạm trung chuyển.

Nghĩa là gì?

Nghĩa là vào ngày thứ bốn mươi lăm kể từ ngày Ban Tinh Gọn bấm nút phát hành văn bản, khi một nhân viên bưu tá già nua ở một thế giới xa xôi nào đó đạp chiếc xe đạp cọc cạch qua con đường đất đỏ ngập bùn để trao tận tay bức thư thông báo màu trắng có viền sọc đỏ của Cục cho người đại diện cư dân, thì ở thế giới bên này — trên hệ thống máy chủ của tầng sáu tòa nhà trung tâm — đồng hồ đếm ngược ba mươi ngày của Ban Tinh Gọn đã điểm về con số không tròn trĩnh từ tròn mười lăm ngày trước.

Và theo quy trình tự động hóa khép kín được quy định rõ tại Điều 9 của chính bản dự thảo này: đúng vào ngày thứ ba mươi mốt, hệ thống máy chủ sẽ tự động phát lệnh ngắt tín hiệu băng thông dẫn đường, các van áp suất cơ học của cánh cổng kim loại sẽ sập xuống, khóa vĩnh viễn tuyến kết nối kỹ thuật.

Cư dân nhận được giấy báo rằng họ có ba mươi ngày để thực hiện quyền khiếu nại, nhưng cánh cổng duy nhất được luật định để họ có thể gửi lá đơn đó đi một cách hợp lệ thì đã bị ngắt điện, đóng đinh sắt và niêm phong bằng chì từ nửa tháng trước đó.

Họ không bị cơ quan công quyền từ chối quyền khiếu nại. Về mặt pháp lý, họ chỉ đơn giản là "tự động từ bỏ quyền khiếu nại do quá thời hiệu luật định". Mọi thứ sạch sẽ đến rợn người. Không một giọt máu nào chảy ra trên sàn gạch, không một tiếng than khóc nào của người nghèo lọt được vào biên bản thanh tra, và tỷ lệ khiếu nại tồn đọng hiển thị trên bảng điện tử theo dõi chỉ tiêu của Vũ Thành Phúc sẽ là một con số không tuyệt đối: 0%.

Bàn tay An bỗng run lên. Anh siết chặt chiếc bút bi đến mức lớp vỏ kim loại cấn sâu vào da thịt, làm các đốt ngón tay trắng bệch ra không còn một giọt máu.

Lồng ngực anh thắt nghẹn lại. Trong đầu anh bỗng chốc hiện lên gương mặt già nua, nhăn nheo của bác Đỗ Văn Hòa với đôi bàn tay run rẩy ôm bọc giấy hẹn mủn dần mép; ánh mắt trũng sâu vì thiếu ngủ của Hoàng Văn Sơn khi cậu ta cắn răng đếm từng nhịp thở của đứa con nhỏ để dành dụm từng đồng bạc lẻ mua máy lọc oxy; nụ cười nhẫn nại của cô giáo Tống Ngọc Mai chắt chiu từng đồng phụ cấp còm cõi để mua từng ram giấy in sách giáo khoa qua cánh cổng phụ. Tất cả bọn họ, và hàng triệu con người vô danh khác đang sinh sống bên kia những vòm cổng thép lạnh lẽo, đang bị lùa vào một cái bẫy chuột hành chính khổng lồ, một cỗ máy ngạt thở được thiết kế vô cùng tinh vi bởi những bộ óc mặc com-lê thơm phức mùi nước hoa đắt tiền, ngồi trong những căn phòng vô trùng ngập mùi sơn mới.

An đẩy mạnh chiếc ghế xoay ra phía sau. Tiếng chân ghế miết trên mặt sàn nỉ kêu lên một tiếng *soạt* khô khốc, xé toang bầu không khí tĩnh mịch của căn phòng.

Lê Quốc Bình giật mình nảy người, những ngón tay đang bấm phím khựng lại giữa không trung. Cậu ta ngơ ngác quay đầu lại, đôi mắt lộ rõ vẻ sợ hãi và hoang mang. Ở đầu bàn bên kia, Vũ Thành Phúc đang thong thả nhấp một ngụm trà thảo mộc đựng trong chiếc ly giữ nhiệt bằng titan bóng loáng. Nghe thấy tiếng động, Phúc từ từ hạ ly trà xuống, đôi lông mày được tỉa tót cẩn thận khẽ nhướng lên, nhìn An với vẻ ngạc nhiên pha chút giễu cợt:

"Sao thế cậu An? Tìm ra lỗi chính tả hay sai sót thể thức nào à? Chị Dung đào tạo người kỹ thật đấy, mới đọc có nửa tiếng mà đã phản ứng mạnh thế rồi."

"Tôi yêu cầu triệu tập cuộc họp tổ cải tiến ngay lập tức," An nói, giọng anh trầm xuống, trầm và nặng như một tảng đá rớt xuống đáy giếng, nhưng từng âm tiết phát ra rành rọt như tiếng búa nện vào đe sắt. "Chúng ta cần thảo luận trực tiếp và làm rõ nội dung của Điều 14 Phụ lục 3-B trước khi bản thảo này được chuyển sang bộ phận văn thư để in thêm bất kỳ một bản sao nào khác."

Phúc khẽ mỉm cười. Nụ cười của ông ta phẳng phiu, không hề gợn lên một chút bối rối nào. Ông ta đặt ly trà xuống mặt bàn một cách cực kỳ từ tốn, hai tay đan vào nhau:

"Được chứ. Cuộc họp tổ theo đúng quy chế dân chủ nội bộ. Bình, dừng tay một lát đi. Mở phần mềm ghi biên bản cuộc họp lên màn hình trung tâm. Đồng chí An của chúng ta có ý kiến phản biện chuyên môn."

Bình vội vã lách cách bấm chuột, thu nhỏ bảng tính điểm năng suất và mở ra một cửa sổ văn bản trắng tinh trên màn hình lớn. Khuôn mặt Bình lộ rõ vẻ căng thẳng tột độ; cậu ta nhìn chằm chằm vào khoảng trắng của văn bản, ngón tay run rẩy đặt trên bàn phím, khó chịu ra mặt vì bị ngắt quãng chỉ tiêu thi đua ngày nhưng không dám cất lời phàn nàn.

An không chần chừ. Anh cầm tập dự thảo bước thẳng lại bàn làm việc của Phúc, đặt mạnh tập giấy xuống mặt bàn da, ngón tay trỏ ấn thẳng vào dòng chữ in nhỏ li ti ở chân trang bốn mươi hai:

"Trưởng ban Phúc, điều khoản khiếu nại này là một sự bất khả thi hoàn toàn về mặt vật lý và thời gian," An nói thẳng vào mặt người đối diện, ánh mắt sắc như dao nhìn xoáy vào đôi mắt hẹp giấu sau gọng kính không viền của Phúc. "Thời gian luân chuyển thư bảo đảm qua hệ thống Bưu điện Liên Thực tại theo Biểu cước bưu chính trung tính hiện hành quy định mức vận chuyển tối thiểu là bốn mươi lăm ngày làm việc đối với các tuyến ngoại vi loại ba và loại bốn. Trong khi đó, Khoản 3 Điểm c ở đây lại khống chế thời hiệu khiếu nại của người dân là ba mươi ngày, tính từ ngày Cục phát hành thông báo. Điều này đồng nghĩa với việc vào thời điểm người dân ở thực địa nhận được lá thư tống đạt trên tay, thời hạn khiếu nại của họ đã chết trên văn bản từ tròn mười lăm ngày trước."

An không dừng lại để Phúc kịp mở miệng thanh minh. Anh lật ngược tập tài liệu về trang mười tám, nơi quy định về quy trình ngắt kết nối kỹ thuật tự động:

"Chưa hết. Điểm b của Khoản 3 quy định: đơn khiếu nại bắt buộc phải được gửi qua chính tuyến cổng đang chuẩn bị bị đóng. Khi cổng đã tự động bị ngắt kết nối ở ngày thứ ba mươi mốt do hết hạn ba mươi ngày thông báo, người dân hoàn toàn bị tước đoạt phương tiện vật lý duy nhất để chuyển phát đơn khiếu nại đến Bàn Số 8. Họ không thể dùng đường bưu điện trung tính vì bưu điện trung tính không có thẩm quyền thị thực tem kiểm định vật lý đa chiều. Đây không phải là quy trình giải quyết khiếu nại hành chính. Đây là một cái bẫy thủ tục được thiết kế có chủ đích nhằm bóp chết quyền kháng nghị hợp pháp của công dân ngay từ trước khi họ kịp biết mình bị tước đoạt."

Căn phòng 602 chìm vào một sự im lặng tuyệt đối, ngột ngạt đến mức nghe thấy cả tiếng nuốt nước bọt khó nhọc của Bình ở góc phòng. Tiếng quạt tản nhiệt của dàn máy chủ dường như rít to hơn, phả ra từng luồng hơi nóng âm ỉ phía sau lưng. Lê Quốc Bình ngồi chết trân trước bàn phím, mắt nhìn trừng trừng vào con trỏ chuột đang nhấp nháy trên trang văn bản trắng, không dám gõ lấy một chữ nào vào biên bản.

An hít một hơi thật sâu, giọng anh đanh lại, từng từ rành rọt vang lên trong không gian vô trùng:

"Với tư cách là người giám sát quy trình được điều động từ Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn theo đúng Quyết định 412 và tờ trình có phê duyệt của Trưởng phòng Trần Thu Dung, tôi chính thức đưa ra ba yêu cầu kỹ thuật: Thứ nhất, sửa đổi thời hiệu khiếu nại tại Điểm c từ ba mươi ngày thành tối thiểu chín mươi ngày, và thời điểm bắt đầu tính thời hiệu phải là ngày có biên nhận phát bưu điện thực tế tại chính quyền địa phương sở tại, chứ không phải ngày phát hành tại Cục. Thứ hai, bãi bỏ quy định hạn chế phương thức nộp đơn tại Điểm b; cho phép cư dân gửi đơn khiếu nại thông qua bất kỳ cổng công cộng nào lân cận trong cùng phân khu hoặc nộp trực tiếp tại Bàn Số 8 của sảnh trung tâm. Và thứ ba, điều kiện tiên quyết mang tính pháp lý bắt buộc: Ban Tinh Gọn phải bổ sung Báo Cáo Đánh Giá Tác Động Dân Sinh độc lập về nguồn cung lương thực, thuốc men, năng lượng và vật tư y tế thiết yếu cho từng thực tại trước khi phát hành bất kỳ Thông báo Ý định Đóng tuyến nào. Nếu không có báo cáo đánh giá tác động dân sinh được thẩm định độc lập, quy trình này vi phạm nghiêm trọng Điều 5 Nghị định Khung về An toàn Liên Vũ Trụ."

An dứt lời. Anh đặt tờ giấy ghi chép biên bản ý kiến của mình sang bên cạnh tập dự thảo, đầu ngòi bút bi đen dựng đứng trên mặt giấy, chờ đợi.

Vũ Thành Phúc không hề biến sắc. Không có một nét giận dữ, không có một cái giật mình, thậm chí cơ mặt của ông ta cũng không hề co rút. Nụ cười nhã nhặn, bao dung vẫn đọng nguyên trên gương mặt nhẵn nhụi, hồng hào của vị Trưởng ban tinh gọn. Phúc từ từ ngả lưng ra chiếc ghế xoay êm ái, hai tay đan chéo đặt lên bụng, khẽ lắc đầu với một vẻ mặt đầy vẻ tiếc nuối — cái vẻ tiếc nuối của một vị giáo sư khả kính đang nhìn một cậu sinh viên xuất sắc nhưng quá mức bướng bỉnh và ấu trĩ.

"Cậu An à," Phúc thở dài một tiếng thật nhẹ. Tiếng thở dài của một người đứng ở tầm cao bao quát nhìn xuống những kẻ thiển cận bên dưới. "Tôi biết cậu xuất thân từ tuyến đầu. Cậu ngồi ở Bàn Số 8 quá lâu năm, ngày nào cũng nhìn thấy những bộ mặt rầu rĩ, nghe những lời than khóc kể khổ, nên góc nhìn của cậu luôn bị chi phối và bóp nghẹt bởi những số phận cá thể cụ thể. Cậu thương người dân, cậu xót xa cho những hoàn cảnh khó khăn. Điều đó rất đáng quý. Thật đấy, tôi trân trọng cái tâm đó của một người công chức. Nhưng cậu đang nhầm lẫn một cách căn bản và nguy hiểm về chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của cơ quan chúng ta."

Phúc đứng dậy. Ông ta không nhìn vào xấp tài liệu trên bàn nữa mà bước chầm chậm lại bên tấm bảng kính vẽ chằng chịt sơ đồ luân chuyển hồ sơ. Phúc rút cây bút dạ màu đỏ cài trên túi áo, xoay tròn nó giữa những ngón tay thon dài:

"Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối được thành lập để làm gì theo Quyết định số 01 của Hội Đồng Tối Cao? Cục chỉ có một chức năng duy nhất: quản lý việc kết nối cổng hạ tầng kỹ thuật giữa các không gian thực tại. Chúng ta là những người gác cổng. Chúng ta kiểm soát lưu lượng băng thông, chúng ta quản lý áp suất dao động, chúng ta bảo trì hệ thống van cơ học. Chúng ta *không* quản lý sự sinh tồn của các vũ trụ đó. Cục không phải là một tổ chức cứu trợ nhân đạo liên thực tại, càng không phải là một bộ máy an sinh xã hội toàn năng gánh vác trách nhiệm lo từng miếng ăn, từng viên thuốc cảm sốt cho hàng vạn thế giới ngoại vi."

Phúc dùng đầu ngòi bút dạ gõ ba tiếng *cộc, cộc, cộc* lên ô chữ nhật có dòng chữ *TRẢ LẠI QUYỀN TỰ CHỦ*:

"Cậu gọi cái quy trình này là một cái bẫy? Không, An. Đây là sự trả lại quyền tự quyết một cách triệt để nhất! Cậu hãy nhìn vào bản chất kinh tế của vấn đề đi. Khi một thực tại không thể tự cân đối được chi phí duy trì một cánh cổng kỹ thuật số, việc Cục dùng ngân sách công cộng — tiền thuế của toàn bộ mạng lưới trung tâm — để bù lỗ năm này qua năm khác cho họ là một sự lãng phí vô trách nhiệm! Việc họ thiếu thuốc men, việc họ thiếu lúa giống, việc nền y tế của họ sụp đổ... đó là vấn đề nội trị, là trách nhiệm của chính quyền sở tại của họ. Họ phải học cách tự đứng trên đôi chân của mình, tự xây dựng năng lực sản xuất nội sinh, thay vì cứ nằm ì ra đó, bám chặt lấy bầu sữa trợ cấp của Cục thông qua những cánh cổng bù lỗ kéo dài hàng thập kỷ. Cắt cổng là giải pháp duy nhất, là cú hích quyết liệt nhất để buộc họ phải trưởng thành!"

"Buộc họ trưởng thành bằng cách để họ chết đói và chết vì dịch bệnh sao?" An gằn từng tiếng, âm thanh rít qua kẽ răng. Anh bước lên một bước, đối diện trực tiếp với Phúc trước tấm bảng kính: "Hồ sơ TL-004-X ba năm trước bị đóng cổng đột ngột với cùng một cái lý do 'trả lại quyền tự chủ' như thế này! Kết quả là gì? Dịch nấm đen bùng phát mất kiểm soát, toàn bộ hệ thống lọc nước tê liệt, gia súc chết trắng đồng, trẻ con không có một giọt kháng sinh! Báo cáo khảo sát thực địa của kiểm tra viên TT-19 vẫn còn bị nhét dưới góc tủ sắt tầng hầm kia kìa! Đó là sự 'trưởng thành' mà ông đang muốn nhân rộng ra toàn bộ mạng lưới đấy ư?"

Ánh mắt của Phúc khẽ nheo lại. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ngủi chưa đầy một phần mười giây, lớp vỏ bọc lịch thiệp, hòa nhã của ông ta nứt toác ra, để lộ một tia nhìn sắc lạnh như băng thép nhìn thẳng vào mắt An. Nhưng rồi, sự điềm tĩnh giả tạo của một chính khách kỹ trị lập tức phủ kín trở lại. Phúc khẽ cười khẩy, giọng nói vẫn êm ru:

"Hồ sơ cũ thì để cho lịch sử và các cơ quan thanh tra phán xét, cậu An. Chúng ta đang nói về hiện tại và tương lai của bản đề án này. Còn về ba đề xuất của cậu: Báo cáo đánh giá tác động dân sinh? Tôi ghi nhận. Đó là một ý tưởng rất nhân văn, rất có tính lý thuyết. Nhưng cậu thử đặt mình vào vị trí của người điều hành xem? Nếu mỗi một tuyến cổng dân sinh trước khi ngắt kết nối đều phải thành lập đoàn thanh tra liên ngành, lặn lội xuống thực địa mất sáu tháng, lập một bộ hồ sơ dày ba trăm trang khảo sát từng bữa ăn của người dân... thì đến bao giờ cơ quan này mới tinh gọn xong? Đến bao giờ các chỉ số tồn đọng trên bảng điện tử mới về mức an toàn theo nghị quyết của Hội đồng? Chúng ta phải hành động dứt khoát! Bộ máy phải được tinh giản trước, gánh nặng ngân sách phải được cắt bỏ ngay lập tức trong quý này. Sau khi bộ máy đã vận hành thông suốt và hoàn tất đợt tinh giản thứ nhất, tôi cam kết việc đánh giá tác động dân sinh sẽ được tiến hành đầy đủ theo cơ chế *hậu kiểm*."

"Hậu kiểm?"

An bật ra một tiếng cười nhạt. Một nụ cười chua chát và buốt nhói tận đáy lòng:

"Sau khi người ta đã chết hết vì dịch bệnh và đói khát, các ông sẽ cử một đoàn cán bộ mặc âu phục là lượt đi qua cánh cổng đã đóng đinh sắt để 'hậu kiểm' xem đồng bào bên đó chết có đúng trình tự thủ tục hay không à?"

"Đồng chí An! Chú ý ngôn từ và văn hóa công sở!"

Bình ngồi ở góc phòng bỗng run rẩy quát lên. Cậu ta đứng bật dậy, mặt đỏ bừng vì vừa sợ hãi vừa muốn lập công trước mặt Trưởng ban Phúc. Giọng Bình the thé, lạc đi giữa không gian lạnh lẽo: "Đây là cuộc họp chuyên môn của Ban Tinh Gọn, không phải là cái chợ tạm ở Bàn Số 8 để đồng chí muốn phát ngôn cảm tính thế nào cũng được!"

Phúc chỉ khẽ giơ một bàn tay lên. Động tác của ông ta nhẹ nhàng như gạt một hạt bụi vô hình, và Bình lập tức im bặt, lúng túng ngồi thụp xuống ghế, hai mắt nhìn trừng trừng xuống bàn phím.

Phúc không hề nổi giận. Thứ vũ khí nguy hiểm nhất của Vũ Thành Phúc chưa bao giờ là sự thịnh nộ; thứ vũ khí đáng sợ nhất của ông ta chính là sự bình thản tuyệt đối — sự bình thản của một hệ thống quan liêu vô cảm đến tột cùng, nơi mạng sống, số phận và máu thịt của hàng triệu con người ngoài kia đã bị chuyển hóa thành những ký tự mã hóa, những tỷ lệ phần trăm được làm tròn trên bảng tính Excel.

"Cứ để cậu An nói hết ý kiến của mình, Bình. Tôi đã nói rồi, chúng ta tôn trọng sự phản biện đa chiều," Phúc mỉm cười, rút cây bút mực vỏ vàng đắt tiền cài trên ve áo vest ra, tháo nắp bút với một tiếng *tách* gọn gàng. "Quy chế làm việc là quy chế làm việc. Đồng chí An muốn bảo lưu quan điểm về thời hiệu bưu điện, về phương thức tiếp nhận đơn và yêu cầu báo cáo tác động dân sinh trước khi đóng tuyến, đúng không? Bình, ghi trung thực, không sót một chữ nào toàn bộ các nội dung phản biện của chuyên viên Nguyễn Minh An vào Biên bản ghi nhớ số 01 của tổ cải tiến. Tôi sẽ ký nháy xác nhận tiếp thu ý kiến ngay tại chỗ."

Phúc bước lại gần bàn, kéo tờ giấy biên bản ý kiến của An về phía mình. Ngòi bút vàng lướt đi trên mặt giấy trắng một cách điệu nghệ, để lại chữ ký nháy hình mũi tên sắc nhọn quen thuộc của Vũ Thành Phúc dưới mục *Trưởng ban chỉ đạo*, kèm theo một dòng bút phê nắn nót bằng mực xanh:

*"Ghi nhận toàn bộ ý kiến chuyên môn của đ/c An; chuyển bộ phận kỹ thuật rà soát tính khả thi ở giai đoạn hậu kiểm sau khi hoàn tất tinh giản mạng lưới đợt 1."*

Phúc đẩy tờ biên bản có chữ ký sống trở lại trước mặt An, ánh mắt ngời lên vẻ đắc thắng lạnh lùng:

"Cậu đã hài lòng chưa, cậu An? Ý kiến của cậu đã được chính thức lập thành văn bản hành chính, có chữ ký sống của tôi, sẽ được nhập vào phần mềm và lưu trữ vĩnh viễn trong hồ sơ công tác theo đúng yêu cầu phê duyệt của chị Dung. Chúng ta làm việc vô cùng dân chủ, vô cùng minh bạch và chuẩn mực."

An cúi đầu nhìn dòng chữ ký nháy của Phúc trên tờ giấy. Nét mực xanh còn chưa kịp khô hẳn, sáng lấp lánh dưới ánh đèn neon. Rồi anh ngước mắt nhìn sang bản dự thảo dày cộm nằm bên cạnh.

Trong khoảnh khắc tĩnh lặng ấy, mọi sự ngây thơ cuối cùng còn sót lại trong tâm trí An hoàn toàn tan biến. Anh đã hiểu ra toàn bộ bản chất của cái gọi là "dân chủ thủ tục".

Cái gọi là "Tổ Cải Tiến Quy Trình", cái gọi là "tinh giản thủ tục hành chính", cái gọi là "trả lại quyền tự chủ cho các thế giới ngoại vi"... thực chất chỉ là một cỗ máy nghiền khổng lồ, được bôi trơn hoàn hảo bằng những mỹ từ hành chính vô nghĩa, nhằm hợp thức hóa việc xóa sổ những con người yếu thế, những thế giới nghèo khổ ra khỏi danh mục phục vụ công cộng để làm đẹp các con số báo cáo thành tích cho một vài cá nhân chuẩn bị bước lên nấc thang quyền lực mới trong kỳ đại hội sắp tới.

Họ không cần sửa quy trình cho đúng với thực tế đời sống. Họ chỉ cần quy trình đó có đủ các con dấu, có đủ các bước luân chuyển, và đặc biệt là có đủ các "biên bản phản biện độc lập" để chứng minh rằng: khi thảm họa xảy ra, cơ quan quản lý đã làm việc hoàn toàn đúng quy trình, đã lắng nghe đa chiều, đã cân nhắc thấu đáo mọi khía cạnh kỹ thuật. Phúc ký nháy vào biên bản phản biện của An không phải vì tiếp thu hay chùn bước. Phúc ký nháy để biến chính An — người đại diện cho lương tri của Bàn Số 8 — trở thành một mắt xích hợp thức hóa tội ác đó. Sau này, khi Hội đồng Thẩm phán hay cơ quan giám sát chất vấn về cái chết của những thế giới bị cắt cổng, Phúc chỉ việc thản nhiên rút tờ biên bản này ra khỏi hồ sơ lưu trữ và tuyên bố: *"Chúng tôi đã lắng nghe tiếng nói từ cơ sở, chuyên viên An đã có ý kiến, và lãnh đạo Ban đã xem xét nhưng nhận thấy không khả thi trong giai đoạn một."*

Một cơ chế phòng vệ hành chính tuyệt hảo, biến sự phản kháng của nạn nhân thành lá chắn cho kẻ thủ ác.

Nhưng Vũ Thành Phúc đã tính toán sai một điều. Phúc nghĩ rằng một tờ biên bản chỉ có giá trị khi nó nằm im lìm trong bóng tối của kho lưu trữ để che chắn trách nhiệm cho cấp trên. Phúc không hiểu rằng, đối với những người công chức đã dành cả tuổi thanh xuân ngồi ở Bàn Số 8 như An, một tờ giấy trắng mực đen có chữ ký sống và con dấu tươi của kẻ cầm quyền là một thứ vũ khí có sức công phá khủng khiếp — nếu nó được đặt vào đúng chỗ, đúng thời điểm, trước những người có thẩm quyền tài phán tối cao.

"Cảm ơn Trưởng ban đã ký nháy xác nhận tiếp thu ý kiến," An cất tiếng, giọng anh đều đều, trầm tĩnh trở lại một cách kỳ lạ. Không còn một chút kích động hay phẫn nộ nào lộ ra ngoài mặt. Anh cẩn thận cầm lấy tờ biên bản, gấp đôi lại theo nếp gấp chuẩn, rồi cho vào kẹp tài liệu cá nhân của mình. "Tôi xin phép mang bản thảo dự thảo này về bàn làm việc ở góc phòng để tiếp tục rà soát phần phụ lục danh mục các tuyến cổng bị đề xuất ngắt kết nối."

"Cứ tự nhiên, cậu An. Cứ nghiên cứu thật kỹ vào nhé," Phúc mỉm cười thỏa mãn, phẩy tay một cái rồi xoay người bước lại phía bàn của Bình để kiểm tra tiến độ giải quyết hồ sơ ảo.

An cầm tập tài liệu quay trở về chiếc bàn làm việc nhỏ đặt sát vách tường phía tây, nơi có chiếc quạt hút gió đang chạy rì rì sau lưng. Anh kéo chiếc ghế gỗ cũ kỹ ra ngồi xuống, mở hộc tủ cá nhân phía dưới, lấy ra một tập bìa hồ sơ màu vàng nhạt — tập hồ sơ lưu trữ cá nhân mà anh đã chuẩn bị sẵn từ tối hôm qua trước khi rời khỏi sảnh tầng một.

Động tác của An vô cùng chuẩn xác, gọn gàng và không có một cử chỉ thừa thãi nào. Lợi dụng tiếng gõ phím lách cách dồn dập của Bình và tiếng Phúc đang chỉ đạo nhân viên phía bên kia vách ngăn, An lật mở bản dự thảo, tách nhẹ phần gáy lò xo kim loại.

Ở những trang cốt lõi nhất — trang quy định về thời hiệu bưu điện ba mươi ngày bất khả thi tại Điều 14, trang quy định về việc bắt buộc nộp đơn qua chính cánh cổng sắp bị ngắt điện, và đặc biệt là trang biên bản ghi nhớ có chữ ký nháy tươi và dòng bút phê đẩy trách nhiệm đánh giá tác động dân sinh sang khâu "hậu kiểm" của Vũ Thành Phúc — An luồn tay vào túi áo trong, rút ra một chiếc máy quét quang học cầm tay loại nhỏ chạy pin độc lập.

Đó là thiết bị chuyên dụng mà Đặng Thảo Vy, kiểm tra viên kỹ thuật của Phòng Giám sát Hạ tầng, đã lén dúi vào tay anh trong góc cầu thang tối hôm trước khi nghe tin anh bị điều động lên tầng sáu.

An đặt thiết bị quét phẳng phiu lên mép giấy, ngón tay cái ấn nhẹ vào nút kích hoạt cơ học. Một luồng sáng xanh lục cực mảnh, êm ru và không phát ra bất kỳ một tiếng bíp cảnh báo nào, từ từ quét qua từng bề mặt trang giấy. Từng con chữ li ti cỡ bảy phẩy năm, từng nét mực ký nháy hình mũi tên của Phúc, từng dòng viện dẫn quy chuẩn kỹ thuật đều được bộ cảm biến quang học thu nhận, mã hóa trực tiếp vào một thẻ nhớ vi phim kim loại siêu bền không thể bị ghi đè hay can thiệp từ xa qua mạng nội bộ.

Từng trang một. Từng chứng cứ sống động về một ý chí chủ quan muốn cắt giảm mạng lưới bằng mọi giá, bất chấp sinh mạng của hàng triệu cư dân vô tội, đều được An lặng lẽ số hóa, đóng dấu giáp lai cá nhân bằng con dấu chìm của kiểm tra viên và kẹp chặt vào tập hồ sơ màu vàng nhạt.

Đây sẽ không phải là một tập tài liệu nằm chết trong ngăn kéo như hồ sơ vụ án TL-004-X ba năm trước. Đây sẽ là chuỗi chứng cứ đanh thép nhất, hoàn chỉnh nhất và không thể chối cãi, được anh chuẩn bị cho cuộc đối chất công khai cuối cùng trước Hội Đồng Thẩm Phán Liên Thực Tại khi bản đề án này được đưa ra điều trần.

An thở phào một hơi nhẹ nhõm, cất chiếc máy quét vào lại túi áo trong. Anh lật tiếp tập tài liệu cuối cùng được kẹp ở đáy bìa dự thảo: *Phụ lục 5: Danh mục các tuyến cổng giao thương thứ cấp chuẩn bị nhận Thông báo Ý định Chuyển giao Tự chủ qua đường bưu điện đợt 2*.

Đây là bản danh sách đen. Danh sách những thế giới sắp bị đưa lên đoạn đầu đài hành chính.

Các ngón tay An lật giở từng trang danh sách dài dằng dặc. Trên mặt giấy, hàng trăm mã số thực tại bị liệt kê một cách khô khốc, vô hồn như những món đồ phế liệu chờ thanh lý trong một kho bãi cơ quan: mã số phân loại, tọa độ không gian, lưu lượng người qua lại mỗi tháng, mức thâm hụt ngân sách vận hành, và cột cuối cùng luôn là một chữ in hoa đóng khung: *NGẮT KẾT NỐI*.

Trang một... các trạm quan trắc khí tượng ở vành đai ngoài... Trang hai... các tiểu vùng nông nghiệp canh tác trên đá vôi... Trang ba... các khu định cư của thợ mỏ khai thác quặng thô...

Ánh mắt An lướt nhanh qua từng hàng số liệu, nhưng rồi, khi lật sang trang thứ tư, tầm mắt anh đột ngột khựng lại ở hàng thứ bốn mươi tám.

Toàn thân An cứng đờ. Một luồng điện lạnh ngắt chạy dọc từ đỉnh đầu xuống tận gót chân, khiến các cơ bắp trên người anh co rút lại dữ dội. Lồng ngực anh thắt nghẹt như có một bàn tay vô hình bóp nghiến lấy khí quản. Trái tim anh dường như ngừng đập trong một nhịp thở nghẹn ngào, hoảng loạn.

Trước mắt anh, dòng chữ in hoa màu đen hiện lên rõ mồn một trên mặt giấy trắng tinh khôi:

*Hàng 48: Tuyến Cổng Dân Sinh Ngoại Vi Số 4 (Mã định danh: DX-04) — Địa bàn: Vùng phụ cận đồng bằng lúa nước và tiểu thủ công nghiệp dệt may — Tình trạng: Lưu lượng thấp, không tự cân đối ngân sách, 4 lần yêu cầu cấp bù phí băng thông trong 12 tháng — Biện pháp: Phát hành Thông báo chuyển giao quyền tự chủ qua đường bưu điện, thời hạn ngắt kết nối kỹ thuật: 30 ngày.*

Tuyến Cổng Dân Sinh Số Bốn. Mã định danh: DX-04.

Cánh cổng vòm bằng thép han gỉ nằm nép mình bên cạnh bờ kênh đầy hoa lục bình tím ngắt.

Nơi mà mỗi buổi chiều tà, khi ánh hoàng hôn đỏ quạch buông xuống mặt nước phù sa, mẹ Hạnh vẫn thường chống chiếc gậy tre, chầm chậm đi bộ qua làn ranh giới mờ sương để nhận từng kiện vải vụn, từng cuộn chỉ may mang về căn tiệm may nhỏ xíu ở đầu con ngõ đất; nơi có chiếc máy may con bướm cũ kỹ mà mẹ đã gắn bó suốt bốn mươi năm cuộc đời — chiếc máy may mà tuần trước mẹ đã lén giấu anh mang đi bán cho tiệm cầm đồ ngoài thị trấn để có tiền trả nốt khoản nợ thuốc men cho anh; nơi có gian bếp ám đầy bồ hóng, nơi mâm cơm chiều đậy bằng chiếc lồng bàn tre đan đã thủng vài mắt, bên trong có đĩa cá bống kho tiêu ớt cay nồng vẫn đang âm thầm chờ anh về trước khi nguội ngắt.