Một đơn hàng, năm loại chi phí

Mùi dầu máy khét lẹt xông lên từ lốc máy con xe Cub 50 đời cũ của Quân hòa lẫn với mùi ẩm mốc ngai ngái của rêu xanh, thứ rêu bám chặt trên những chân tường gạch vồ tróc lở, bốc lên nồng nặc từ những con hẻm ngoằn ngoèo chỉ vừa khít một thân xe lách qua. Hân ngồi thu cộm phía sau ghềnh yên sắt bọc đệm mút rách mép, hai cánh tay ghì chặt lấy chiếc thùng các-tông đựng năm đơn hàng đặt qua mã QR, ngón tay cái bên bàn tay còn lại liên tục miết miết trên mặt kính chiếc điện thoại đã bám đầy vệt mồ hôi và bụi đường. Tín hiệu định vị GPS trên màn hình cứ nhảy loạn xạ, giật cục giữa những bức tường gạch cổ dày tới hai gang tay, chốc chốc lại xoay tít như một con thiêu thân mất phương hướng.

Con ngựa sắt cà tàng của Quân rên rỉ từng hồi đứt quãng, tiếng xích chùng quất lách cách vào hộp carte bằng kim loại mỗi khi bánh xe chồm qua một gờ đá xanh trơn tuột mòn vẹt vì hàng trăm năm bước chân người qua lại. Cứ đi chừng vài chục mét, hai vách tường quét vôi vàng nghệ đặc trưng của phố cổ lại thắt nghẽn lại đột ngột, vặn mình tạo thành những khúc cua tay áo hun hút tối tăm. Những mái ngói âm dương rủ bóng rêu phong xòe rộng ra che khuất gần như toàn bộ khoảng trời chiều muộn, biến hệ thống định vị vệ tinh hiện đại trên tay Hân thành một trò cười cay đắng: cái chấm tròn màu xanh biểu thị vị trí thực tế cứ xoay mòng mòng tại chỗ, rồi bỗng nhiên phóng vút sang tận mép bờ sông Hoài bên kia, trong khi thực tế hai người vẫn đang kẹt cứng giữa một ngã ba không tên, không biển số, bốn bề chỉ có những cánh cửa gỗ then cài im ỉm.

"Quân, rẽ trái hay rẽ phải đây? Bản đồ nó vừa nhảy bảo đi thẳng hai mươi mét nữa, mà trước mặt mình sờ sờ là bức tường rào gạch hoa của nhà người ta rồi nè!"

Hân vỗ vội vào bờ vai đã đẫm mồ hôi của Quân, giọng nói của cô lọt thỏm giữa tiếng máy nổ khọt khẹt và tiếng gió lộng cuối ngày. Gió chiều muộn phả từng luồng hơi lạnh ẩm từ lòng sông Hoài tạt thẳng vào mặt, mang theo cái mùi ngai ngái đặc trưng của rơm ướt, của củi mục từ những chái bếp chật hẹp phía sau dãy nhà cổ xông ra nồng đượm.

Quân đạp phanh, chống một bên chân mang đôi giày bata sờn rách xuống mặt đường lát đá ướt rượt, bàn tay vặn chìa khóa tắt phụt máy xe. Con ngõ nhỏ bỗng chốc im ắng đến ngột ngạt, im ắng tới mức hai người có thể nghe rõ mồn một tiếng một giọt sương nặng trĩu đọng trên giàn hoa giấy tím thẫm khẽ tách mình rơi tõm xuống vũng nước tù đọng dưới chân tường. Quân cởi chiếc mũ bảo hiểm nửa đầu bạc màu sơn, dùng những ngón tay thô ráp vuốt lại mái tóc bù xù đã bết dính vì gió sông, rồi quay đầu lại bật ra một tiếng cười hóm hỉnh nhưng pha chút bất lực:

"Tôi đã can bà từ trưa rồi mà không chịu nghe. Ở cái đất Hội An này, ngõ ngách nó đan chéo vào nhau như mạng nhện giăng trong xó bếp. Mấy cái thuật toán đường đi ngắn nhất của các kỹ sư công nghệ cắm rễ tận Hà Nội mà vác về cõi này là tắt điện toàn tập. Nhà cửa ở đây từ đời ông cố tổ người ta đâu có đánh số chẵn lẻ tuần tự ngay hàng thẳng lối như ngoài phố lớn. Người ta gọi nhà theo tên chủ hộ, gọi theo cây khế cổ thụ đầu ngõ, cây sung trĩu quả bên giếng nước, hoặc chỉ trỏ kiểu 'nhà bà Bảy nằm sau lưng miếu ông Cọp'. Cái điện thoại của bà khôn mấy thì khôn, chứ làm sao biết miếu ông Cọp nằm ở cái xó nào!"

"Nhưng mà khách tự tay ghim vị trí rành rành ở chỗ này mà!" Hân quẹt quẹt đầu ngón tay đầy bực bội lên màn hình, cố phóng to hết cỡ cái sơ đồ vệ tinh đang nhòe nhoẹt. Đơn hàng số hai trong thùng là của một vị khách tên Thuận, đặt hai gói bột ngũ cốc dinh dưỡng đậu đen mè đen và một bịch mộc nhĩ khô, dòng ghi chú trên phiếu đơn hàng chỉ vỏn vẹn đúng một câu cộc lốc: *“Giao hẻm 48 Trần Phú đi sâu vô, tới gốc cây khế quẹo phải, nhà cửa gỗ then cài”*.

Ngặt một nỗi, từ lúc chui tọt vào cái con hẻm sâu hun hút như lòng hang đá này, chiếc xe của Quân đã lướt qua không phải một mà là hai cây khế cằn cỗi đứng cách nhau chừng ba mươi mét. Và trớ trêu hơn cả, ngay trước tầm mắt hai người lúc này lại là ba ngôi nhà cổ nằm san sát, ngôi nhà nào cũng có khung cửa bằng gỗ kiền kiền đã bạc màu mưa nắng, then cài then chốt bằng then gỗ đen bóng như nhau, chẳng hề có lấy một tấm biển nhôm hay vệt sơn ghi số nhà.

Chẳng còn cách nào khác, Quân phải dựng chân chống nghiêng, còn Hân ôm khư khư bọc hàng lội bộ đi gõ cửa từng nhà một. Căn nhà thứ nhất nằm lọt thỏm dưới bóng một giàn hoa ti-gôn rậm rạp, Hân đập cửa côm cốp suốt ba phút mới có tiếng dép loẹt xoẹt bước ra. Đó là một cụ ông tóc bạc phơ, tai đã nghễng ngãng nặng, Hân phải ghé sát vào khe cửa sổ gỗ, căng hết lồng ngực gào to tên người nhận, cụ ông mới nheo đôi mắt đục ngầu xua xua đôi bàn tay gầy guộc bảo nhầm nhà rồi, ở đây chỉ có mỗi ông lão sống một mình. Căn nhà thứ hai thì cửa đóng then cài tuyệt đối, ổ khóa xích sắt đã hoen gỉ vì hơi ẩm sông nước bám một lớp màng bụi nhện dầy cộp. Mãi cho đến khi bước sang căn nhà thứ ba, nằm nép mình khiêm nhường sau một bức tường rêu nứt toác kéo dài từ mái ngói xuống tận bậc thềm, Hân gõ khẽ ba tiếng thì cánh cửa gỗ mới kêu kẽo kẹt mở ra. Một người phụ nữ trung niên mặc áo bà ba sẫm màu thò đầu ra, ánh mắt đầy ngạc nhiên nhìn bọc hàng được gói ghém bằng giấy kraft thắt dây xơ dừa tinh tươm trên tay Hân.

"Ủa, tui đặt từ hồi sáng sớm mà chừ tối mịt mới mò tới hả con? Dì tưởng sạp An Lành của mẹ con quên mất cái đơn này rồi chứ, tính lát nữa bắc nồi cơm ăn đại với mắm cho xong."

"Dạ, con xin lỗi dì nhiều lắm ạ... Tụi con tìm đường trong hẻm này hơi lâu, định vị nó cứ chỉ vòng vòng..." Hân cố nặn ra một nụ cười thật tươi tắn để xoa dịu khách, hai bàn tay run run vì lạnh vội vàng đưa gói hàng về phía trước bằng cả hai tay một cách cung kính.

Chỉ riêng cái việc loay hoay hỏi đường, nhầm ngõ rồi đứng đợi người ta ra mở cửa để giao xong xuôi hai gói hàng đầu tiên ở mạn đường Bạch Đằng men bờ sông và đoạn hẻm Trần Phú này, chiếc đồng hồ đeo tay của Hân đã lẳng lặng nhích thêm gần một tiếng rưỡi đồng hồ. Hoàng hôn ở xứ biển miền Trung sập xuống nhanh như một cái chớp mắt. Vệt nắng vàng vọt cuối cùng vừa tắt lịm sau rặng dừa Cẩm Nam thì bóng tối đặc quánh đã tràn ngập khắp các ngóc ngách. Những dải đèn lồng lụa đỏ, lụa vàng treo dưới những hàng hiên gỗ bắt đầu được bật sáng đồng loạt, hắt những vệt sáng nhờ nhợ, ma mị xuống mặt đường đá ướt lạnh đang bốc lên hơi nước buốt giá.

Đơn hàng thứ ba kéo hai đứa sang tận một con ngõ cụt sâu hoắm ở phường Cẩm Phô. Con hẻm này không chỉ dài mà còn hẹp tới mức trơ trọi, bờ tường hai bên xây bằng gạch thẻ nhô ra thụt vào gồ ghề. Quân chạy vào được chừng ba chục mét thì đụng phải bức tường gạch bít bùng chắn ngang, lòng đường hẹp đến độ không tài nào nghiêng đầu xe để quay ngược lại được. Anh đành phải thở dài thườn thượt, tắt máy xe rồi gồng hai bắp tay dắt lùi con Cub từng bước ngắn một, hai mắt căng ra nhìn kính chiếu hậu để tránh cho chiếc ghi-đông sắt không quẹt làm tróc từng mảng vôi ve của những bức tường cổ kính.

Hân xốc lại chiếc thùng các-tông trên tay. Dù số lượng hàng bên trong đã vơi đi non nửa, nhưng cảm giác mệt mỏi, ê ẩm từ thắt lưng dồn lên hai bả vai bắt đầu đè nặng trĩu xuống từng bước chân của cô gái trẻ.

Khách hàng của đơn Cẩm Phô lần này là một người phụ nữ trạc chừng ngoài bốn mươi tuổi. Bà ta quấn một chiếc khăn len mỏng màu xám quanh cổ, đứng khoanh tay tựa lưng vào cánh cổng gỗ lim đồ sộ, dường như đã sốt ruột đứng đợi từ lâu. Vừa nhìn thấy bóng Hân lếch thếch ôm thùng hàng bước tới đầu ngõ, người phụ nữ không hề có ý định đưa tay ra đón lấy gói hàng, mà ánh mắt sắc như dao cau lập tức quét từ đầu đến chân cô, giọng the thé cất lên đầy vẻ nghi ngại:

"Hàng này là của sạp An Lành gửi tới đúng không? Em mở hết dây nhợ ra cho tôi đứng kiểm từng món một xem nào. Thời buổi này mua bán qua mạng qua miếc ba cái đồ ăn thức uống tui không có tin được đâu nghen, lỡ mấy người giao đồ mốc meo, đồ ế từ năm ngoái rồi ôm tiền chạy mất thì tui biết kêu ai?"

Cổ họng Hân đắng ngắt. Cô cố nén một tiếng thở dài đang chực trào ra khỏi lồng ngực, nhẹ nhàng đặt chiếc thùng các-tông lên bậu cửa đá xanh mát lạnh trước cổng nhà khách:

"Dạ được chứ ạ, chị cứ kiểm tra cho thật kỹ giùm em. Đồ khô sạp nhà em toàn bộ là hàng mới lấy theo chuyến xe sáng sớm, mẹ Lành của em đích thân đứng lựa từng mụt nấm, từng chai mật đó chị."

Hân khom lưng, tỉ mẩn dùng đầu ngón tay lạnh cóng gỡ từng nút thắt dây xơ dừa bện chặt, bóc lớp giấy kraft nâu ra. Gói hàng gồm một chai mật ong hoa nhãn đựng trong hũ thủy tinh nút bấc, hai gói nấm mèo khô thái sợi và ba bịch bánh tráng nướng mè giòn rụm – thứ bánh đặc sản trứ danh của làng nghề Cẩm Hà mà cô Mai sạp bánh tráng vừa nướng thủ công trên bếp than đỏ rực ban trưa. Chai mật ong vàng óng ánh không hề rò rỉ một giọt, hai gói nấm mèo cánh dày đều đặn, nhãn mác in bằng giấy decal dán ngay ngắn phẳng phiu. Hân thở phào nhẹ nhõm trong bụng. Thế nhưng, bi kịch ập đến ngay khoảnh khắc người phụ nữ thò tay nhấc ba túi bánh tráng nướng lên. Ngón tay bà ta vừa bóp nhẹ vào thân túi bóng kính thì đôi chân mày kẻ mảnh lập tức nhíu chặt lại thành một vệt sâu hoắm giữa trán.

"Này cô em gái, buôn bán kiểu gì kỳ cục vậy hả? Bánh tráng mè nướng than kiểu gì mà cầm vô mềm xèo, èo uột như cái bánh ướt ngâm nước thế này? Bánh tráng nướng của người ta cắn vô một miếng là phải kêu rôm rốp giòn tan trong miệng, chứ ỉu xìu, dai nhách như giẻ rách thế này thì chó nó ăn chứ người nào nuốt cho trôi?"

Tim Hân thót lại một nhịp. Cô vội vàng giơ hai tay đỡ lấy một gói bánh tráng từ tay khách. Vừa chạm vào, ngón tay cô đã cảm nhận được một sự thật phũ phàng: lớp túi nilon bóng kính thông thường mà cô mua xấp ngoài chợ để bọc hàng bên ngoài lúc này lạnh toát và nhớp nháp một màng hơi nước mỏng tang.

Thì ra là vậy! Khí hậu miền Trung vào những đêm cuối năm đổi gió, hơi sương ẩm ướt từ ngoài biển và mặt sông Hoài bốc lên cực kỳ nhanh và buốt. Suốt hơn hai tiếng đồng hồ vừa qua, chiếc thùng các-tông mở nắp lỏng lẻo nằm sau đuôi xe máy của Quân đã hứng trọn từng luồng gió ẩm lùa qua các con ngõ ngách. Miệng túi bóng kính chỉ được dập hàn sơ sài bằng một chiếc máy ép nhiệt cầm tay cũ kỹ, không khí lạnh ẩm đã luồn lách qua những khe hở li ti ấy, nhanh chóng biến những chiếc bánh tráng giòn tan thành một thứ bùi nhùi hút no nước. Và tai hại hơn cả, bên trong những chiếc túi đóng gói vội vã ấy hoàn toàn không hề có lấy một gói hút ẩm thực phẩm nào để che chở cho độ giòn của bánh.

"Dạ... cái này... thiệt tình là do tụi em chạy xe đi giao giữa trời sương đêm, gió sông lùa ẩm dữ quá..." Hân ấp úng giải thích, hai vành tai và đôi gò má bỗng chốc nóng bừng bừng vì cảm giác xấu hổ và ngượng ngùng trỗi dậy.

"Thôi thôi, đừng có đổ thừa cho trời cho đất! Buôn với chả bán thế này thì dẹp tiệm sớm cho rồi. Bánh ỉu xìu thế này tui dứt khoát không nhận đâu nha. Lấy cho tui hai gói nấm mèo với chai mật ong thôi, rồi tính tiền lẹ giùm cái để tui vô nhà đóng cửa, đứng ngoài ngõ nãy giờ muỗi cắn sưng chân rồi. Mà nói trước là tui chỉ có sẵn tờ năm trăm nghìn này thôi đó nghen, có tiền thối không thì bảo?"

Người phụ nữ vừa nói vừa rút soàn soạt từ trong túi áo khoác ra một tờ tiền polyme màu đỏ tươi mệnh giá năm trăm nghìn đồng mới cứng, giơ lên lắc lắc qua lại trước mặt Hân với vẻ mặt đầy thách thức.

Hân luống cuống tính nhẩm trong đầu. Tổng giá trị đơn hàng ban đầu là một trăm tám mươi nghìn đồng. Trừ đi ba mươi nghìn đồng tiền của ba gói bánh tráng nướng bị từ chối trả lại, số tiền khách phải thanh toán còn lại đúng một trăm năm mươi nghìn. Nghĩa là cô phải thối lại cho người ta ba trăm năm mươi nghìn đồng chẵn. Hân vội vã thò tay móc hết túi áo khoác gió, lục lọi khắp hai bên túi quần bò, rồi lôi cả cái túi vải nhỏ đựng tiền hàng gom được từ hồi chiều ra đếm. Những đồng tiền giấy mệnh giá mười nghìn, hai mươi nghìn nhàu nát, ẩm ướt mà cô Mai và những vị khách trước trả, gom góp, vuốt phẳng từng nếp gấp lại cũng chỉ vỏn vẹn được hơn hai trăm nghìn đồng lẻ.

Không còn cách nào khác, Hân đành quay ngoắt người lại, cất giọng mếu máo cầu cứu Quân đang đứng tựa lưng giữ chiếc xe Cub ngoài đầu lối đi:

"Quân ơi! Ông coi trong bóp có tiền lẻ thối không? Mau đổi giùm tôi với, tôi đang thiếu của khách gần một trăm rưỡi nghìn nữa lận!"

Quân giật mình, vội vàng rút chiếc ví da bò đã sờn rách hết đường chỉ viền ra khỏi túi sau. Anh lật tung từng ngăn ví, lục lọi từ ngăn đựng giấy tờ xe sang đến ngăn khóa kéo nhỏ bên trong:

"Chết dở rồi Hân ơi! Lúc nãy trước khi chạy qua Cẩm Phô tôi vừa tạt vô cây xăng dốc cạn hết sạch tiền lẻ để đổ đầy bình rồi. Bây giờ trong ví tôi chỉ còn trơ trọi đúng một tờ hai trăm nghìn với mấy đồng bạc năm nghìn lẻ dính bết vào nhau đây nè!"

Hân quay lại nhìn người phụ nữ, cắn môi ngập ngừng đưa chiếc điện thoại có hiển thị mã QR tài khoản ngân hàng của sạp lên:

"Chị ơi... ngõ tối quá tụi em lại lỡ xài hết tiền lẻ dọc đường... Hay là chị làm ơn quét mã chuyển khoản ngân hàng giùm em được không ạ? Chỉ mất chừng mười giây thôi là xong liền á chị..."

Người phụ nữ lập tức xua tay lia lịa, nét mặt lộ rõ vẻ bực bội khó chịu:

"Tôi nói thiệt là tôi không có rảnh rỗi đâu mà xài ba cái trò tài khoản ngân hàng lằng nhằng trên cái điện thoại này! Mấy bữa trước người ta bấm lộn một cái là mất đứt mấy triệu bạc trong thẻ, báo đài nói hoài cô không nghe hả? Buôn bán kiểu gì mà đi giao hàng không biết dằn túi tiền lẻ thối cho khách? Có tiền mặt thối ngay bây giờ thì tôi lấy hàng, không có thì thôi xách hết về đi, mai mốt rảnh tôi tự lội bộ ra sạp bà Lành ngoài chợ mua sau. Đứng hứng gió lạnh nãy giờ buốt thấu cả xương tủy rồi đây nè!"

Nói đoạn, người phụ nữ toan giật lấy cánh cổng gỗ lim kéo sập lại. Nhìn thấy công sức chạy xe gần một tiếng đồng hồ và sự kiên nhẫn nãy giờ sắp sửa đổ sông đổ biển, Hân cuống quýt đưa tay giữ hờ mép cửa, giọng nài nỉ gần như van lơn:

"Dạ chị ơi chị, chị nán lại đợi em một chút xíu thôi ạ! Hay là... hay là thế này đi chị... Ba cái gói bánh tráng nướng mè này em xin phép giảm giá hẳn một nửa cho chị, coi như là tiền túi của em tự đền bù để tạ lỗi với chị vì sơ suất đóng gói hàng chưa được chu đáo. Chị đem vô nhà, bật lò vi sóng quay lại chừng một phút thôi là bánh nó rút hết hơi ẩm, lại giòn rụm thơm lừng liền đó chị! Tính như vậy thì tổng đơn hàng của chị là một trăm sáu mươi lăm nghìn... Em xin phép thối lại cho chị đúng ba trăm ba mươi lăm nghìn đồng, tụi em vét sạch toàn bộ tiền lẻ của hai đứa luôn đây ạ!"

Người phụ nữ dừng tay lại, ngước mắt nhìn gói bánh tráng nướng với ánh mắt đắn đo một hồi lâu. Thấy món hời rõ mười mươi, lại thấy con bé bán hàng mặt mày tái mét vì lạnh và lo lắng, bà ta mới tặc lưỡi một cái, giật lấy xấp tiền lẻ vuốt thẳng lại rồi gật đầu một cách miễn cưỡng:

"Thôi được rồi đó, tui nể tình chỗ quen biết mẹ Lành của cô buôn bán hiền lành có tiếng ở Chợ Đèn Lồng mấy chục năm nay đó nhé. Lần sau có mần ăn buôn bán cái giống gì trên mạng thì làm ơn làm phước cẩn thận giùm một chút. Ai đời đời thuở nào lại đem ba cái đồ giòn tan đi giao giữa sương đêm mà bọc cái túi nilon mỏng tanh lơ mơ như trò con nít thế kia!"

Cánh cổng gỗ lim dày cộp khép sập lại sau lưng người phụ nữ với một tiếng "cạch" khô khốc, sắc lẹm, then gỗ bên trong lập tức được gài chặt nghe nặng trịch.

Hân đứng chôn chân trơ trọi giữa con ngõ cụt lát đá ẩm ướt lóng lánh ánh rêu. Hai bàn tay cô buông thõng bên hông, lạnh ngắt và tê cóng vì gió sông, nhưng cái lạnh thấu xương của da thịt chẳng thấm tháp gì so với cảm giác cay đắng và nỗi bất lực đang nghẹn ứ, cuộn trào lên nơi cổ họng. Ba gói bánh tráng nướng mè đặc sản coi như phải cắn răng bán tống bán tháo dưới cả giá vốn nhập hàng, số tiền lẻ gom góp cả buổi chiều bị vét cạn đến từng đồng tiền giấy rách góc cuối cùng, và điều tàn nhẫn nhất đang đè nặng lên tâm trí cô: hai người bọn họ đã tiêu tốn đứt gần hai tiếng đồng hồ quý giá chỉ để lặn lội giao được ba gói hàng khô lặt vặt quanh quẩn trong phạm vi một phường.

Quân lặng lẽ gạt chân chống, dắt bộ chiếc xe Cub lùi từng bước một ra đến khoảng sân rộng đầu ngõ. Anh đứng dựa lưng vào một cột đèn đường bằng gang, đợi Hân lủi thủi ôm chiếc thùng các-tông bước tới nơi rồi mới khẽ khàng cất tiếng, giọng chùng xuống đầy vẻ ái ngại:

"Thôi... lên xe đi Hân. Mình quay về sạp thôi. Tầm này chắc mẹ bà đang sốt ruột ngóng ở chợ dữ lắm rồi đó."

***

Ánh đèn tuýp dài tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, run rẩy của quầy tạp hóa khô An Lành hắt một khoảng sáng chật hẹp, tù đọng ra giữa khu lòng Chợ Đèn Lồng lúc này đã bắt đầu vãn bóng người qua lại. Mùi thảo quả cay nồng, mùi quế chi khô thơm hắc quyện chặt với mùi cá cơm phơi muối mặn mòi quen thuộc của cái chợ cổ bao bọc lấy Hân ngay khoảnh khắc cô bước chân qua bậc ngưỡng cửa bằng gỗ lim nhẵn thín.

Bà Lành đang ngồi thu lu trên một chiếc ghế mây đan thấp lè tè, đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt những đường gân xanh thoăn thoắt tách từng bó miến dong, mắt bà dán chặt vào mớ dây lạt tre dưới sàn, chẳng buồn ngước lên nhìn con gái. Nhưng cái giọng nói khô khốc, đều đều của bà cất lên giữa không gian tĩnh mịch lại chẳng khác nào một lưỡi dao sắc nhọn cứa ngọt vào bầu không khí:

"Đi giao có ba cái gói hàng con con từ hồi chập choạng tối tới tận đêm hôm khuya khoắt chừ mới chịu vác mặt mò về. Bán buôn được mấy đồng bạc lẻ mà hao tổn xăng xe, công lênh dữ rứa con? Tiền lời của ba cái món đó liệu có đủ bù tiền mua thuốc cảm cho hai đứa tụi bay mai mốt nằm vật một đống ra đó không?"

Hân không thốt ra được một lời nào để đáp lại. Cô lẳng lặng cúi đầu, đặt chiếc thùng các-tông rỗng tuếch lên góc chiếc phản gỗ bóng loáng, rồi kéo lê chiếc ghế đẩu gỗ lại sát chiếc bàn kính loang lổ những vết ố trà. Hân thò tay vào túi ba lô, rút cuốn sổ tay bìa da đen quen thuộc – vật bất ly thân của cô suốt những năm tháng làm việc tại các công ty công nghệ lớn nhỏ ngoài Hà Nội. Cô lật sang một trang giấy trắng tinh mới toanh, đặt cuốn sổ nằm ngay ngắn cạnh những dòng tính toán chi chít con số lỗ tám nghìn đồng của đơn hàng thử nghiệm hồi sáng sớm.

Quân tự giác đi vòng sang sạp nước chè của mẹ Tư phía đối diện, bưng về hai ly trà nóng nghi ngút khói. Anh đặt khẽ một ly xuống ngay trước mặt Hân, rồi tự mình kéo một chiếc thùng gỗ đựng hạt sen khô ngồi xuống bên cạnh, giữ một sự im lặng tuyệt đối đầy thấu hiểu.

Hân bấm cạch một tiếng chiếc bút bi ngòi kim. Đầu bút bi tì mạnh xuống mặt giấy xơ cứng tới mức suýt làm rách trang vở. Bản năng và tư duy logic của một cựu lập trình viên từng bóc tách, mổ xẻ hàng trăm ngàn dòng lệnh trong các hệ thống phần mềm phức tạp lập tức bị kích hoạt. Nhưng lần này, đối tượng mà cô phải bóc tách không còn là những dòng mã nguồn sạch sẽ trên màn hình máy tính hay các thuật toán máy chủ trừu tượng, mà là một thực tế trần trụi, khắc nghiệt và gai góc của việc mưu sinh ngoài đời thực. Bàn tay cô vạch ra một bảng phân tích chi phí chi tiết, chia rành mạch làm năm hạng mục lớn không thể chối cãi.

Một đơn hàng khô bán qua mạng rồi giao tận nhà trong các ngõ ngách cổ kính của Hội An hoàn toàn không đơn giản là lấy giá bán lẻ niêm yết trừ đi giá vốn nhập vào như cô từng ngây thơ mơ mộng khi còn ngồi trong phòng máy lạnh thủ đô. Nó đang bị gặm nhấm, cắn xé từng chút một bởi năm loại chi phí ẩn vô cùng tàn bạo mà trước đây cô chưa từng tính đến:

`1. CHI PHÍ BAO BÌ CHUYÊN DỤNG VÀ VẬT TƯ BẢO QUẢN:` `- Túi giấy kraft thông thường hoàn toàn bất lực trước độ ẩm sương đêm sông nước: 4.000 đồng/túi (vứt bỏ vì không bảo quản được đồ giòn).` `- Túi màng nhôm chống ẩm đa lớp hoặc túi zip đáy đứng chuyên dụng (bắt buộc phải đầu tư nếu muốn giao đồ giòn hoặc dược liệu khô vào ban đêm): 3.500 đồng/chiếc.` `- Gói hút ẩm thực phẩm tiêu chuẩn (loại hạt silica gel chuyên dụng đã qua kiểm định): 1.000 đồng/gói.` `- Băng keo dán niêm phong chống rách, giấy in nhiệt dán mã vận đơn: 1.500 đồng.` `=> Tiêu tốn tối thiểu từ 6.000 đến 10.000 đồng tiền bao bì cho MỖI đơn hàng nếu không muốn hàng hóa bị biến chất, ẩm mốc trước khi tới tay khách.`

`2. CHI PHÍ HAO HỤT VÀ BÙ LỖ HÀNG HÓA DO TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG:` `- Thiệt hại thực tế từ 3 gói bánh tráng nướng bị ỉu do ngậm sương đêm (buộc phải cắn răng giảm giá 50% để năn nỉ khách nhận hàng): mất đứt 15.000 đồng tiền túi.` `- Tỷ lệ rủi ro hàng khô vỡ nát, hũ thủy tinh sứt mẻ do xe máy xóc trên mặt đường đá cổ: bắt buộc phải trích lập quỹ dự phòng tối thiểu 5% trên tổng giá trị mỗi đơn hàng.`

`3. CHI PHÍ GIAO DỊCH VÀ XỬ LÝ TIỀN LẺ PHÁT SINH:` `- Phí chuyển khoản liên ngân hàng cho các giao dịch lắt nhắt vài chục nghìn (nếu khách dùng ví điện tử khác hệ sinh thái hoặc trừ phí duy trì cổng kết nối): 1.100 - 2.200 đồng/giao dịch.` `- Chi phí cơ hội và thất thoát tài chính do thiếu tiền lẻ thối: khách thấy không có tiền thối thì sẵn sàng hủy đơn ngang xương, hoặc người bán đành bấm bụng bớt tiền cho tròn số: mức thất thoát này cực kỳ khó kiểm soát.`

`4. CHI PHÍ NHIÊN LIỆU VÀ HAO MÒN PHƯƠNG TIỆN:` `- Chiếc xe Cub của Quân chạy lòng vòng qua các con hẻm cụt, liên tục cài số một, phanh gấp, tắt máy rồi đạp nổ lại: lượng xăng tiêu hao thực tế cao gấp rưỡi so với việc chạy đường trường phẳng phiu. Ước tính mất đứt 15.000 đồng tiền xăng chỉ riêng cho 3 đơn hàng nội ô chật hẹp.` `- Khấu hao xích líp, mòn má phanh, nguy cơ thủng lốp do dính đá dăm nhọn trong ngõ sâu: chưa thèm cộng vào.`

`5. CHI PHÍ THỜI GIAN CHỜ ĐỢI VÀ NĂNG SUẤT GIAO NHẬN THỰC TẾ (CHI PHÍ LỚN NHẤT VÀ NGUY HIỂM NHẤT):` `- Tổng thời gian di chuyển, dừng hỏi đường và lần mò số nhà: mất 110 phút cho vỏn vẹn 3 đơn hàng.` `- Trung bình: tiêu tốn gần 37 phút chỉ để xử lý xong một đơn hàng.` `- Thời gian đứng ngoài ngõ chờ khách ra mở cửa, chờ khách bóc hàng soi từng cọng nấm, đếm từng tờ tiền lẻ, đổi tiền thối qua lại: trung bình mất thêm 10 đến 15 phút cho mỗi người.` `- Một người giao hàng thông thạo địa bàn đến mấy cũng chỉ có thể giao tối đa từ 1,5 đến 2 đơn hàng trong một giờ đồng hồ tại khu vực phố cổ chật chội này.`

Hân buông rơi chiếc bút bi xuống mặt bàn kính. Cây bút lăn tròn một vòng rồi dừng lại cạnh ly trà đang bốc khói mỏng. Đôi mắt cô trân trân nhìn vào những con số mực đen rành rành trên trang giấy trắng. Một sự thật nghiệt ngã, trần trụi và lạnh lùng hiện ra trước mắt: biên lợi nhuận gộp của một đơn hàng nông sản khô nhỏ lẻ ở cái chợ truyền thống này chỉ dao động khiêm tốn từ mười lăm đến hai mươi lăm nghìn đồng. Nhưng chỉ cần cộng gộp năm loại chi phí ẩn quái ác kia vào — kể cả khi cô đã nhẫn tâm tính công sức lao động bỏ ra của chính mình và của Quân suốt buổi tối là con số 0 tròn trĩnh — thì mỗi một gói hàng được giao thành công tới tận tay người mua đang âm từ mười nghìn đến hai mươi nghìn đồng tiền túi!

Quy luật kinh tế lạnh lùng không có chỗ cho sự lãng mạn: Càng bán được nhiều đơn hàng online theo cái cách ngây ngô này, sạp An Lành và bản thân cô sẽ càng nhanh chóng tiến thẳng tới bờ vực phá sản.

Hai bàn tay Hân vô thức bấu chặt vào mép chiếc bàn gỗ lim, mười đầu ngón tay trắng bệch ra vì dùng lực. Khoản tiền tiết kiệm ba mươi triệu đồng ít ỏi mà cô gom góp, mang về từ Hà Nội sau vụ dự án khởi nghiệp nông sản sụp đổ tan tành ba ngày trước, vốn dĩ là chiếc phao cứu sinh cuối cùng để cô trang trải chi phí sinh hoạt cho cả năm trời phía trước. Vậy mà chỉ mới trải qua hai ngày ngắn ngủi thử nghiệm vài ba đơn hàng lẻ tẻ gõ cửa từng nhà, cô đã phải âm thầm trích tiền từ tài khoản cá nhân ra để bù lỗ tiền thùng hộp bao bì, bù tiền chênh lệch khi phải chạy đôn chạy đáo mua lẻ từng món hàng ngoài đại lý cho đủ đơn, mà tuyệt đối không dám hé răng nửa lời cho mẹ hay biết. Nếu cô cứ tiếp tục cái ảo tưởng "bao cấp" tiền vận chuyển, miễn phí đóng gói cho khách như thế này chỉ để đổi lấy vài đơn hàng ảo trên mạng xã hội, thì cái số tiền dành dụm còm cõi kia sẽ bốc hơi sạch bách không còn một vết tích trước khi cái nền tảng chợ số của cô kịp thành hình hài.

"Sao rồi cô kỹ sư phần mềm?" Quân khẽ cất tiếng phá tan bầu không khí ngột ngạt, anh đẩy nhẹ ly trà nóng về phía cô gái. "Bây giờ thì thấy bài toán cơm áo gạo tiền ngoài đời này nó khó hơn ngồi gõ mấy dòng lệnh code máy tính chưa?"

"Không phải là nó khó hơn..." Hân khẽ lắc đầu, giọng nói nghẹn ứ lại nơi cuống họng, đôi mắt hoe đỏ vì cay đắng. "Mà là nó vô lý đến mức phi lý! Nếu tính đúng, tính đủ từng xu chi phí vận hành thực tế ở ngoài đường thì dứt khoát không có một mô hình giao hàng tận nơi nào dành cho mấy món đồ khô lặt vặt ở cái chợ này có thể sống sót nổi! Nhưng mà... làm sao... làm sao mà mấy cái sàn thương mại điện tử khổng lồ ngoài kia họ vẫn có thể thản nhiên bao trọn gói miễn phí giao hàng cho những món đồ giá chỉ có mười mấy, hai mươi nghìn được chứ?"

"Bởi vì người ta đốt hàng triệu đô-la tiền vốn của các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế, còn cô em đây thì đang tự lấy tiền túi còm cõi của mình ra mà đốt cho thiên hạ xem chơi!"

Một giọng nói trầm đục, khàn khàn và khô khốc như tiếng củi nỏ bỗng cất lên từ phía sau lưng hai người.

Hân giật mình quay ngoắt lại.

Bên sạp bán đồ gia dụng bằng nhựa và nhôm của chị Diệp ở dãy đối diện, một người đàn ông gầy gò, dong dỏng cao với nước da ngăm đen cháy nắng đặc trưng của dân sông nước miền Trung đang ngồi vắt vẻo một chân trên chiếc ghế đẩu nhựa màu đỏ. Trên tay anh ta là một chiếc cốc thủy tinh cáu bẩn bám đầy cặn trà, đựng thứ nước chè xanh đặc quánh màu cánh gián. Đó là Ngô Thành Lộc — gã tài xế giao hàng tự do khét tiếng nhất khu này, người chuyên ôm các chuyến hàng mối nặng trịch cho cánh tiểu thương Chợ Đèn Lồng và chạy tuyến phân phối sỉ từ các vựa hàng quanh vùng Cẩm Nam sang các xã lân cận. Lộc khoác trên mình chiếc áo gió bạc màu sờn rách cả hai bên nách, chiếc khăn rằn mỏng quấn hờ quanh cổ hứng bụi đường, đôi mắt ti hí nhưng sáng quắc, sắc lẹm và già rơ như mắt của một con chim cắt săn mồi.

Lộc thong thả hớp một ngụm trà đặc, nhổ toẹt một bã chè trúng phóc xuống rãnh thoát nước bằng xi măng dưới chân, rồi nhếch mép cười khẩy. Ánh mắt sắc lạnh của gã nhìn xoáy thẳng vào trang giấy chi chít những bảng biểu và phép tính cộng trừ của Hân:

"Ngồi bên kia nghe hai đứa bay than thở, tính tới tính lui nãy giờ mà tao buồn cười suýt sặc nước chè. Mấy đứa trí thức trẻ tụi bây, học hành bằng cấp cho lắm, chữ nghĩa đầy bụng, vẽ vời đường đi nước bước trên cái màn hình điện thoại thì thẳng thớm, lung linh đẹp đẽ dữ dằn lắm. Tới chừng nhào cái mặt vô thực tế đời thực thì mới biết cái ngõ ngách Hội An này nó vả cho vỡ mặt ra sao!"

Hân thoáng đỏ bừng mặt, lòng tự ái nghề nghiệp của một người từng làm việc trong môi trường công nghệ đỉnh cao bùng lên:

"Anh Lộc, công nghệ định vị người ta sáng tạo ra là để tối ưu hóa quãng đường, giảm thiểu sai số. Em dùng định vị vệ tinh toàn cầu chứ có phải nhắm mắt đoán mò bừa bãi đâu mà anh nói vậy!"

"Định vị vệ tinh của cô khôn tới mức biết được cái hẻm thông qua Chùa Cầu bị công an phường người ta dựng rào cấm tiệt xe máy từ ba giờ chiều mỗi ngày không?"

Lộc cắt ngang lời cô một cách tàn nhẫn, giọng gã sắc như một lưỡi dao cạo gọt thẳng vào từng luận điểm của Hân:

"Cái bản đồ thông minh của cô có cập nhật báo cho cô biết con hẻm đất nối từ Cẩm Phô đâm thẳng qua cầu sắt hiện tại đang bị đơn vị thi công đào hào đặt ống cống chặn đứng mất nửa lối đi không? Nó có tính trước được bữa nào triều cường ngoài sông Hoài dâng lên ngập lút cả nửa bánh xe máy ở đoạn đường Bạch Đằng, hay là cái ngõ dẫn vô nhà bà Bảy Cây Sung hẹp tới mức chỉ vừa khít cho một cái xe đạp thồ lách qua mà thôi?"

Lộc đứng bật dậy, hai bước chân dài sải sang thềm sạp An Lành. Gã chống hai bàn tay xương xẩu, đầy những vết chai sần và sẹo nhỏ lên gờ phản gỗ, cúi sát người xuống:

"Cô vẽ một đường thẳng tắp từ chợ này sang Cẩm Phô đo được chừng một cây số trên màn hình, cô ngồi trong nhà cô tưởng vặn ga cái vèo năm phút là hàng tới tay khách hả? Xin lỗi cô em gái nhé! Một cây số đó ban ngày chạy luồn lách mất mười lăm phút. Ban đêm gặp trúng quả khách kỹ tính bắt mở ra ngửi từng cọng nấm mèo, đòi thối đủ từng nghìn tiền lẻ, rồi bắt tài xế đứng trơ mỏ ngoài gió đợi bả bấm điện thoại gọi cho chồng hỏi ý kiến... là mất đứt toi của người ta nửa tiếng đồng hồ vàng ngọc! Một cuốc xe chạy thồ hàng nặng ngoài cổng chợ tao chở vèo một cái kiếm ba chục nghìn khỏe re trong mười phút, rảnh nợ đâu mà đi ôm ba cái gói nấm với mấy bịch bánh tráng rách của cô ăn được hai chục nghìn tiền công mà phải đứng chôn chân chờ đợi cả buổi tối bạc mặt?"

Chị Diệp bên sạp đối diện đang lúi húi xếp lại mấy chiếc chậu thau nhựa nghe ngóng nãy giờ, thấy thế liền chống một tay vào nách, chĩa cái quạt nan phe phẩy về phía Hân, cất cái giọng chua loét như dấm bỗng:

"Tôi đã nói rát cả cổ từ mấy bữa trước rồi mà có ai thèm để tai vào đâu! Cái con Hân này nó ở mãi tận thủ đô về, quen cái thói bao cấp tiền ship của mấy công ty viển vông, vẽ hươu vẽ vượn trên mạng rồi. Cứ bày đặt làm ứng dụng với chả phần mềm đặt hàng qua mạng, rồi tự móc tiền túi ra bù tiền giao hàng cho khách quen cái thói sang mồm đi con! Đến chừng nào mày cạn sạch tiền túi, tăng giá ship lên xem người ta có đứng trước cửa mắng té tát vào mặt mày không! Chúng mày làm thế là làm loạn cào cào cả cái giá cả buôn bán trên dưới mấy chục năm nay ở cái Chợ Đèn Lồng này lên đấy có biết không!"

Bà Lành vẫn ngồi cúi gầm mặt nhặt từng hạt sạn lép trong cái nong đỗ xanh, nhưng đôi bàn tay thoăn thoắt của bà bỗng nhiên khựng lại giữa chừng. Bà không hề ngước lên, cũng chẳng nói một lời nào để đỡ đòn hay bênh vực cho đứa con gái ruột. Bà chỉ khẽ buông ra một tiếng thở dài thườn thượt, nặng trịch như một tảng đá rớt xuống lòng ngực. Tiếng thở dài nén nhịn của mẹ già chẳng khác nào một chiếc kim nhọn cắm phập vào lòng tự trọng đang rỉ máu của Hân.

Mọi thứ dường như đang đồng loạt dồn ép Hân vào chân tường không lối thoát: cú sốc thất bại ê chề ở dự án chuỗi cung ứng nông sản ngoài Hà Nội mới cách đây ba ngày, số tiền vốn liếng còm cõi mang về đang hao mòn từng bữa, sự hoài nghi lặng thầm nhưng đau đớn của mẹ ruột, những lời dè bỉu mỉa mai chua chát của chị Diệp, và sự thật trần trụi, tàn nhẫn đến cay đắng mà gã shipper già đời Ngô Thành Lộc vừa ném thẳng vào mặt cô.

Lồng ngực Hân thắt nghẽn lại, từng mạch máu trên thái dương giật giật từng hồi. Nhưng ngay trong khoảnh khắc tăm tối nhất ấy, cái tư duy sắt đá của một người làm kỹ thuật phần mềm lại trỗi dậy một cách kỳ lạ. Lý trí mách bảo cô rằng: tự ái, giận dữ hay tổn thương vào lúc này là thứ cảm xúc vô dụng và rẻ rúng nhất trần đời. Một lập trình viên thực thụ khi đối mặt với một chuỗi lỗi hệ thống làm sập toàn bộ chương trình thì tuyệt đối không được phép nổi đóa đập phá bàn phím máy tính; việc duy nhất họ phải làm là nuốt nước mắt vào trong, bình tĩnh lần tìm từng dòng mã nguồn để tìm ra cho bằng được nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự sụp đổ đó.

Hân hít một hơi thật sâu, nuốt trọn cục tức đang nghẹn ứ nơi cổ họng xuống đáy dạ dày. Cô ngẩng cao đầu, ánh mắt nhìn thẳng vào khuôn mặt phong sương của Lộc. Thay vì đôi co hay cãi vã để bảo vệ cái tôi hão huyền, Hân đứng thẳng dậy, bước chân dứt khoát qua bậc cửa gỗ của sạp hàng:

"Anh Lộc nói hoàn toàn đúng. Em sai. Em sai vì em chỉ mới nhìn Hội An qua những thông số trên bản đồ số, mà chưa thực sự hiểu được thực địa và hơi thở của từng con ngõ ở đây."

Lộc hơi sững người lại trước phản ứng bất ngờ của cô gái trẻ. Gã shipper vốn đã chuẩn bị sẵn một tràng những câu châm chọc sắc mỏng để đáp trả nếu cô nàng giở thói cãi bướng của dân trí thức, nhưng sự bình thản và thẳng thắn này khiến gã nghẹn lại ngang họng. Chưa kịp mở miệng thì Hân đã quay sang nhìn chiếc xe nước mía siêu sạch của bà Sáu nằm ở đầu con ngõ chợ:

"Anh Lộc đợi em đúng một phút thôi."

Nói xong, Hân thoăn thoắt rảo bước ra đầu ngõ. Chỉ một loáng sau, cô quay lại, trên hai tay bưng hai ly nước mía đá mát lạnh sủi bọt ngọt ngào. Cô đưa một ly cho Quân đang ngơ ngác, còn ly kia cô dùng cả hai bàn tay trân trọng bưng đến đặt ngay ngắn trước mặt Lộc:

"Em mời anh Lộc một ly nước mía mát. Anh ngồi xuống đây chỉ bảo thêm cho em với. Em nói thật lòng, em muốn nghe một người lặn lộn thực tế, dầm mưa dãi nắng như anh chỉ cho em thấy những lỗ hổng mà sách vở không bao giờ dạy."

Lộc tròn mắt nhìn ly nước mía với những hạt bọt ngọt ngào đang tan dần, rồi ngước lên nhìn thẳng vào đôi mắt đen láy, kiên định và hoàn toàn không có một chút gì là giận dỗi hay mỉa mai của Hân. Gã shipper kỳ cựu thở hắt ra một hơi dài, vẻ mặt gắt gỏng, phòng thủ ban nãy bỗng chốc dịu hẳn đi. Gã tặc lưỡi một cái, đón lấy ly nước mía mát lạnh, kéo chiếc ghế đẩu nhựa lại gần hiên sạp rồi ngồi phịch xuống, cắm ống hút tu một hơi dài sảng khoái đến mức nghe rõ tiếng nuốt ừng ực.

"Được! Con bé này coi bộ biết điều, chịu nghe lời thiệt hơn đấy chứ không đến nỗi cứng đầu cứng cổ," Lộc đặt chiếc ly nhựa xuống nền gạch, ngón tay trỏ chai sần chỉ thẳng vào bảng tính chi phí trong cuốn sổ tay của Hân.

"Tôi nói thẳng cho cô nghe một lần cho thủng cái đầu ra nè: Cánh shipper chạy xe giao hàng tụi tôi ở cái đất này, không có bất kỳ thằng nào chịu tính tiền công dựa trên số ki-lô-mét thuần túy như cái máy tính của cô đâu! Ở ngoài Hà Nội hay Sài Gòn, đường sá người ta thênh thang tám làn xe, chạy một mạch năm cây số mất có mười phút thì người ta tính tiền theo cây số được. Còn ở trong cái lòng phố cổ này, ngõ sâu hun hút như ruột dê, đường cấm giờ cấm buổi tùm lum tà la, thứ tụi tôi đem ra bán lấy tiền nuôi vợ con là THỜI GIAN, chứ không phải là mấy giọt xăng xe!"

Nói rồi, Lộc thò tay vào túi trong của chiếc áo khoác gió sờn chỉ, rút ra một tờ giấy gấp làm tư vuốt phẳng phiu rồi chìa ra trước mặt Hân. Hân đón lấy, mở ra xem. Đó là một tờ rơi quảng cáo in màu sắc sỡ của sàn thương mại điện tử Vạn Mua đang rầm rộ chiến dịch tuyển dụng tài xế giao nhận công nghệ tại khu vực Cẩm Nam và các vùng phụ cận Hội An. Trên tờ rơi in đậm những dòng chữ cam kết mức thu nhập bảo đảm cứng lên tới tám triệu đồng một tháng, cộng thêm các khoản tiền thưởng lũy tiến theo từng lượt giao thành công.

"Cô thấy cái này chưa?" Lộc gõ gõ móng tay cáu bẩn vào tờ rơi. "Tụi Vạn Mua nó đang rải tờ rơi tuyển quân rầm rộ khắp ngả đường Cẩm Nam kia kìa. Nó cam kết thu nhập cứng mỗi tháng, hàng hóa của nó gom sẵn một cục ở tổng kho bãi lớn ngoài ngoại ô, tài xế tới bốc một chuyến đầy xe rồi cứ thế nổ máy chạy một mạch giao dọc đường lớn. Còn cô em? Cô em muốn kéo tụi tôi về chạy hàng nông sản chợ truyền thống cho cô? Được thôi, tao không từ chối! Nhưng nguyên tắc sống còn số một: Muốn shipper chịu nhận đơn hàng chợ, cô phải tính đủ tiền cho THỜI GIAN CHỜ ĐÓNG GÓI và THỜI GIAN GIAO NHẬN TẠI NGÕ NHỎ, chứ vĩnh viễn không bao giờ có cái chuyện tính dăm ba đồng bạc lẻ theo số cây số thuần túy!"

Lộc dộng mạnh khớp ngón tay xuống mặt bàn kính:

"Tôi lấy ví dụ thực tế cho cô thấy: một cái đơn hàng chợ của cô, cô bắt tôi chạy xe ghé sạp An Lành bốc một lạng nấm mèo, xong bắt tôi dắt xe chạy ngược sang sạp bà Tư đầu chợ đứng đợi bả cắt nửa ổ bánh mì, rồi lại lộn tùng phèo sang sạp cô Ba bên dãy vải chờ bả đo một mét vải... Riêng cái thời gian tôi đứng trơ mỏ chờ mấy bà tiểu thương lục đọi, tìm hàng, gói ghém, cột từng sợi dây thun đã ngốn mẹ nó mất hai mươi phút đồng hồ của tôi rồi! Hai mươi phút đó ai trả lương cho tôi? Rồi tới nơi giao hàng, khách ở trong hẻm sâu không có số nhà, bắt tôi đứng ngoài đầu ngõ bấm điện thoại gọi năm lần bảy lượt mới chịu lững thững bước ra lấy, thời gian chết đó ai đền cho tôi? Cho nên, nếu cái hệ thống của cô không dựng được một ĐIỂM GOM HÀNG TẬP TRUNG, không tự đóng gói sẵn sàng toàn bộ từ trước, và không tính thêm PHỤ PHÍ THỜI GIAN CHỜ cho những cái ngõ sâu ngõ hẻm, thì tôi cam đoan với cô, có ma nó mới thèm nhận đơn chạy cho cô!"

Từng lời, từng chữ thô ráp, cộc cằn của Lộc như những tia sét rạch toang toàn bộ màn sương mù lý thuyết viển vông đang giăng kín trong đầu óc Hân.

Hóa ra là như vậy! Cái nút thắt chí mạng bấy lâu nay khiến cô bế tắc không nằm ở chỗ thuật toán tìm đường trên bản đồ thông minh hay dở, mà nó nằm ngay ở sự đứt gãy tàn nhẫn giữa quy trình vận hành thủ công, rề rà của chợ truyền thống với nhịp điệu tốc độ của người vận chuyển hiện đại. Tiểu thương buôn bán thong dong theo kiểu "tiền trao cháo múc", khách hàng ngõ cổ giữ thói quen "sờ tận tay, day tận trán", trong khi dịch vụ logistics thời đại số lại sống còn dựa trên từng giây từng phút được tối ưu hóa triệt để.

"Điểm gom hàng tập trung..." Hân lẩm bẩm trong miệng, ánh mắt cô chợt bừng sáng lên một tia hy vọng mãnh liệt. "Nghĩa là... shipper chỉ cần ghé duy nhất một điểm tập kết, nhận toàn bộ các kiện hàng đã được đóng gói chuẩn hóa sẵn từ trước, rồi chỉ việc nổ máy chạy theo một lộ trình tối ưu nhất để giao nhiều đơn cùng một lúc?"

"Chứ còn cái quái gì nữa!" Lộc cười khẩy một tiếng, ngửa cổ hút cạn những giọt nước mía cuối cùng trong ly phát ra tiếng rột rột vui tai. "Nhưng mà cô em ơi, cô lấy đâu ra mặt bằng làm kho gom hàng ở cái đất Chợ Đèn Lồng tấc đất tấc vàng này? Rồi ai sẽ là người đứng ra kiểm đếm chất lượng, ai bao bọc đóng gói sẵn cho cô khi mà các bà, các mẹ ở cái chợ này còn đang mải ngồi cắn hạt dưa, buôn chuyện thiên hạ với ngồi nhặt đỗ xanh kia kìa? Cứ ngồi đó mà ôm sổ mơ mộng tiếp đi cô em gái!"

Lộc đứng phắt dậy, đưa hai tay phủi phủi bụi bặm sau mông quần, vẫy tay chào một cái cộc lốc rồi sải bước dài về phía chiếc xe máy dựng ở góc chợ tối, chuẩn bị nổ máy bắt đầu chuyến chở hàng đêm quen thuộc sang mạn Cẩm Nam.

Hân ngồi lặng phắc trên chiếc ghế đẩu gỗ lim. Cô cầm lại cây bút bi, không ngần ngại vạch những đường mực dứt khoát gạch bỏ toàn bộ những dòng tính toán chi phí ngây thơ cũ kỹ. Bảng tính kinh tế vận hành trên màn hình chiếc laptop của cô giờ đây bắt buộc phải được đập đi xây lại từ đầu. Phải xây dựng bằng được một quy trình đóng gói chuẩn mực có khả năng chống chọi tuyệt đối với độ ẩm khắc nghiệt của sông nước Hội An. Phải đưa vào hệ thống một khoản phụ phí chờ đợi hoặc phụ phí ngõ sâu một cách minh bạch, công bằng cho người giao hàng. Và quan trọng hơn cả, phải tìm ra một mô hình trạm trung chuyển gom đơn ngay trong lòng cái chợ cổ này...

Trong lúc Hân còn đang dán chặt mắt vào những con số chi phí rối rắm trên màn hình laptop, đầu óc căng như dây đàn, thì từ phía sạp Ba Mùa ở dãy chợ vải đằng xa, một giọng rao hàng lảnh lót, ngân nga và giàu vần điệu trầm bổng hệt như một điệu hát tuồng cổ của cô Ba bỗng vút lên, xé toang bầu không khí tĩnh mịch của khu chợ đêm.

Tiếng rao độc nhất vô nhị ấy lập tức khiến Quân giật nảy mình, đôi mắt anh sáng rực lên, vội vã bật dậy khỏi thùng gỗ và chộp lấy chiếc máy ảnh đang đeo lủng lẳng trước ngực.