Con quay mang một vết xước

Tiếng quạt nan đưa gió phe phẩy nhịp nhàng trong gian phòng ngủ tĩnh mịch, mang theo hương bồ kết thoang thoảng quyện cùng mùi gỗ mộc của chiếc rương xưa. Đỡ nhẹ chiếc nắp gỗ đã lên nước bóng lẫy, bà Lành lần giở từng kỷ vật phủ lớp bụi thời gian, rồi từ tốn nhấc từ đáy hộp ra một con quay gỗ mít mộc mạc. Trên cái bụng tròn trĩnh của nó, một vết xước dài kéo nghiêng đã được mài nhẵn thín nơi thân, dấu tích một thời ấu thơ dường như vẫn còn nguyên hơi ấm.

Su chớp chớp đôi mắt tròn xoe, chăm chú ngắm nghía vật nhỏ màu nâu cánh gián sẫm màu. Bàn tay bà Lành dịu dàng đặt món đồ chơi vào giữa lòng bàn tay bé xíu, mềm mại của đứa cháu gái nhỏ, rồi bằng chất giọng thủ thỉ, bà chầm chậm kể:

— Con quay này do chính tay ông Bình đẽo gọt để tặng cho bố An của con hồi bố vừa tròn bảy tuổi. Bố con quý nó lắm, thích mê mệt, ngày nào tan buổi học cũng đem ngay ra khoảnh sân trước chơi cùng chúng bạn trong xóm. Nhưng rồi vào một buổi chiều nọ, vì tính tình còn nóng vội, lại háo thắng muốn con quay của mình phải xoay tít mù, quay lâu hơn lũ bạn, bố con đã giật mạnh sợi dây dù quá đà. Con quay mất đà chao đảo trên không rồi văng mạnh đánh chát một tiếng khô khốc vào góc bậc thềm gạch đỏ. Thân gỗ mít toạc ra một vết xước sâu hoắm, nham nhở. Sợ ông mắng phạt đòn, bố An hốt hoảng ôm chặt lấy nó, lén lút giấu kín con quay xuống tận đáy hòm đồ chơi mục nát góc nhà. Suốt bữa cơm tối hôm đó, bố cứ cắm cúi gắp từng hạt cơm, chẳng dám ngẩng đầu lên nhìn thẳng vào mắt ai.

Đúng lúc câu chuyện của bà vừa dứt, ngoài thềm hiên vẳng lại tiếng dép lẹt xẹt quen thuộc bước trên nền gạch ẩm. Ông Bình vừa kết thúc buổi họp bàn việc làng trở về. Dưới mái hiên lộng gió đêm, ông cẩn thận tháo chiếc nón lá đã sờn vành treo lên chiếc móc tre bên vách đất, rồi khẽ khàng bước chân vào phòng ngủ, thong thả ngồi xuống mép phản gỗ cạnh chỗ Su đang ngồi. Ánh mắt ông tràn đầy vẻ hiền hậu bao dung, giọng nói trầm ấm tiếp lời dòng ký ức xa xôi:

— Ngày ấy, bố con cứ ngây thơ ngỡ rằng mình giấu kỹ như thế là qua mắt được người lớn, nhưng thực ra ông đã nhìn thấy tất cả từ lúc đứng ngoài hiên trông vào.

Su mở to đôi mắt long lanh, khẽ nghiêng đầu tò mò hỏi nhỏ:

— Thế lúc ấy ông có phạt bố úp mặt vào tường không ạ?

Ông Bình khẽ mỉm cười, chòm râu rung rinh khi ông lắc đầu thật nhẹ:

— Không, ông không hề mắng mỏ nửa lời. Ông đã thấy vết thương toạc ra trên con quay ngay từ buổi chiều hôm ấy, nhưng ông kiên nhẫn đợi, chờ bố con tự mình gom đủ lòng can đảm để bước đến nhận lỗi. Mãi cho tới tận đêm khuya, khi trăng đã lên cao vút, bố An mới rụt rè, lí nhí từng bước lại gần giường ông, chìa con quay bị mẻ ra trước mặt và cúi đầu xin lỗi vì tính nết hấp tấp của mình. Sáng sớm hôm sau, hai cha con cùng ngồi bệt bên thềm gạch, chậm rãi cầm từng mảnh giấy ráp tỉ mẩn mài đi mài lại vết xước đó. Vết sẹo chẳng thể nào biến mất hoàn toàn được, nhưng nó đã trở nên nhẵn thín, bóng bẩy và sáng rỡ như một bài học đầu đời khắc ghi trong tim.

Dứt lời, ông Bình thò tay vào chiếc túi áo bà ba đã bạc màu, lấy ra một con quay tập bằng loại gỗ nhẹ xốp mà ban chiều rỗi việc ông vừa tỉ mỉ đẽo gọt xong. Bàn tay thô ráp, chai sần vì năm tháng sương gió của ông ân cần bao bọc lấy bàn tay non nớt của Su. Từng chút một, ông kiên nhẫn chỉ dẫn bé cách quấn sợi dây dù từ đỉnh chóp xuống tận chân chiếc đinh cắm dưới đáy:

— Này nhé, từng vòng dây quấn vào phải thật khít khao, thật đều đặn và êm êm tay. Chơi con quay là cả một sự rèn luyện lòng kiên nhẫn, tuyệt đối không vội vàng được đâu. Cháu gái nhỏ của ông cũng thế, sau này nếu lỡ có trót làm hỏng việc gì, con cứ dũng cảm nói thật với ông bà, cha mẹ. Sự chân thật cùng lòng can đảm nhận sai, sửa sai bao giờ cũng đáng quý hơn bất kỳ món đồ chơi hoàn hảo, không tì vết nào trên đời.

— Dạ, lỡ mai này mắc lỗi con sẽ không giấu đâu, con sẽ đến xin lỗi ngay ạ! — Su ngoan ngoãn ngước nhìn ông đáp lời, thanh âm trong veo vang lên giữa gian phòng tĩnh mịch.

Cô bé nâng niu con quay cũ kỹ của bố lên ngang tầm mắt ngắm nghía, những đầu ngón tay bé xíu mân mê miết nhẹ trên vết xước đã láng bóng sau bao năm tháng. Su dường như lờ mờ thấu hiểu rằng tình yêu thương sâu nặng, lòng bao dung nhẫn nại và sự chân thật từ đáy lòng luôn có thể hàn gắn, xoa dịu mọi hư tổn dẫu sâu sắc đến đâu.

Su cẩn thận trao lại món đồ chơi ấu thơ của bố vào tay ông nội. Ông Bình đỡ lấy vật nhỏ, nhẹ nhàng đặt con quay về đúng vị trí cũ dưới đáy chiếc hộp gỗ cổ kính. Khi hạ nắp xuống, đôi tay gầy guộc của ông tiện tay nắn lại chiếc then cài hộp gỗ, then sắt va vào chốt phát ra tiếng kêu lách cách thật nhẹ. Trong thoáng chốc ngắn ngủi ấy, ánh mắt ông thoáng dừng lại lặng lẽ, nhìn ngắm chiếc lược sừng cũ kỹ nằm nép sát cạnh chuỗi ốc biển màu xà cừ nơi góc hộp sâu thẳm.

Bên cạnh phản, bàn tay bà Lành lại nhịp nhàng đưa chiếc quạt nan phe phẩy từng làn gió mát lành dìu dịu, êm ái vỗ về đứa cháu nhỏ chìm dần vào giấc ngủ bình yên thơm thảo.

Ánh trăng vằng vặc rọi qua khe liếp chiếu sáng một vệt bóng nâu mờ mờ hình chiếc lược có vài chiếc răng cong cong.