Chiếc khăn có hoa và lá
Hương hoa nhài thoang thoảng ngoài hiên bay qua khung cửa sổ khép hờ, mang theo hơi thở mát lành của buổi chiều êm ả khi cô hàng xóm Thu Hạnh ghé sang chơi. Căn phòng nhỏ thân thuộc dường như bừng sáng hơn bởi tiếng cười nói râm ran. Cô Hạnh ngồi xuống mép giường trải chiếu cói thơm mùi nắng, ánh mắt trìu mến dõi theo từng cử chỉ thong thả của bà Lành khi bà nhấc chiếc nắp hộp gỗ mun lên, cẩn thận nâng chiếc khăn tay vải trắng ra ngoài.
Bà Lành nhẹ nhàng dùng đôi bàn tay có những nếp nhăn thời gian trải rộng tấm khăn bông trắng tinh khiết lên mặt gối. Bên góc chiếc khăn nhỏ nhắn, một đóa hoa hồng đỏ thắm nổi bật bên cạnh chiếc lá non xanh biếc, tươi tắn như vừa được hái vào từ sớm mai. Mặt vải mềm mại, phẳng phiu đến từng thớ sợi dệt, tỏa ra mùi hoa khô ấp ủ dịu mát như muốn gói trọn cả vạt nắng hạ nồng đượm của thuở nào.
Bé Su đang ngồi chơi gần đó thấy vậy liền thích thú xích lại thật gần. Đôi mắt trong veo tròn xoe ngắm nghía từng đường kim mũi chỉ tỉ mẩn, đầy vẻ ngạc nhiên và thán phục. Đứa trẻ khẽ vươn ngón tay nhỏ xíu, mềm mại chạm nhẹ lên từng cánh hoa rực rỡ:
— Ôi, hoa đỏ thắm đẹp quá bà ơi! Chiếc lá bên cạnh trông cũng mượt mà, xanh mướt y hệt như lá cây thật ngoài vườn nhà mình vậy!
Bà Lành mỉm cười đôn hậu, ánh mắt lấp lánh niềm vui nhìn sang người bạn láng giềng đã cùng mình đi qua bao năm tháng thăng trầm. Trong khoảnh khắc ấy, cả bà Lành và cô Hạnh như cùng lắng lòng, trôi về những buổi chiều ngồi may vá bên khung cửa sổ ngày xưa, thuở nắng vàng còn rải nhẹ một dải lụa mỏng trên bậu cửa gỗ mộc. Thuở ấy, hai cô gái trẻ tràn đầy ước mơ thường quây quần bên góc may vá nhỏ, cùng chia nhau từng tép chỉ thêu rực rỡ sắc màu được vuốt phẳng óng ả. Dưới ánh sáng dìu dịu của những ngày thanh xuân, bà Lành khéo léo uốn lượn từng mũi kim để tạo nên cánh hoa hồng mềm mại, còn cô Hạnh thì cặm cụi, chăm chút từng đường gân mảnh dẻ cho chiếc lá biếc xanh tươi.
— Hồi đó cô vụng về lắm cháu ạ, cầm cây kim mà tay cứ lúng ta lúng túng, xỏ sợi chỉ cũng chật vật mãi không xong — Cô Hạnh cười giòn giã, giọng nói ấm áp đượm đầy nỗi niềm trìu mến. — Nhưng nhờ có bà Lành ngày nào cũng ngồi cạnh, kiên nhẫn chỉ bảo cho cô từng đường lên mũi xuống, cô mới thêu xong chiếc lá đầu tiên đấy.
Su chăm chú ngắm nghía chiếc khăn thật kỹ dưới ánh sáng ban ngày. Bất chợt, bà Lành khẽ nghiêng mặt vải, ân cần chỉ cho cháu gái xem một mũi thêu nằm ở mép chiếc lá xanh. Nơi ấy, đường chỉ có phần hơi lệch nhịp, hơi nghiêng một chút so với viền cong mềm mại vốn có. Đứa trẻ ngây thơ chớp tròn đôi mắt, nghiêng đầu hỏi nhỏ:
— Chỗ này hơi lệch một xíu bà nhỉ? Sao ngày xưa bà và cô không tháo sợi chỉ ra để thêu lại cho thật thẳng thớm ạ?
Bà Lành đưa tay vuốt ve mái tóc tơ mềm của cháu gái, ánh nhìn ngập tràn sự bao dung. Bà dịu dàng giải thích rằng ngày ấy, cả hai người đã cùng nhau quyết định giữ nguyên đường chỉ lệch ấy, bởi đó chính là dấu ấn chân thật nhất của sự học hỏi, của những vụng về ban đầu và sự san sẻ bền chặt trong tình bạn. Sự kiên nhẫn khi nâng niu nhau và lòng bao dung cùng nhau tiến bộ luôn quý giá hơn bất kỳ một nét thêu hoàn hảo, lạnh lùng nào.
— Đồ vật dẫu có chút vụng về nhưng lại chứa đầy kỷ niệm và tình thương mến chân thành, như thế mới thật sự đáng quý cháu yêu ạ — Bà khẽ bảo, giọng trầm ấm như một lời nhắn nhủ khắc sâu vào tâm trí non nớt của Su.
Để cô cháu nhỏ hiểu được nỗi vất vả mà thấm thía niềm vui thú của công việc may vá thêu thùa, cô Hạnh lấy từ trong túi vải mang theo một miếng bìa cứng đã đục sẵn những chiếc lỗ tròn đều đặn cùng một đoạn dây ruy băng màu đỏ mềm mại. Cô ngồi sát lại gần, kiên nhẫn cầm lấy bàn tay bé xíu của Su, hướng dẫn cô bé cách tập xâu chỉ luồn sợi một cách an toàn, chậm rãi qua từng lỗ một.
— Nào, bé Su kéo nhẹ tay thôi nhé. Luồn sợi dây từ dưới lên này, rồi lại lựa tay xâu xuống dưới. Chậm rãi, êm êm từng chút một con nhé!
Su nín thở tập trung cao độ, đôi môi nhỏ chúm chím lại đầy quyết tâm. Đôi bàn tay non nớt ban đầu còn chút gượng gạo, nhưng rồi bé đã rất kiên nhẫn luồn dải ruy băng qua từng chiếc lỗ tròn xoe theo nhịp hướng dẫn. Khi sợi dây đỏ thắm tạo thành một đường viền ngay ngắn, phẳng phiu trên mép bìa cứng, Su ngẩng khuôn mặt rạng rỡ lên reo khẽ:
— Con luồn xong một hàng rồi này! Con làm chậm rãi nên sợi dây không bị rối đâu cô Hạnh ơi!
Bà Lành âu yếm xoa đầu cháu gái, đáy mắt lấp lánh niềm tự hào. Bà xúc động kể thêm rằng chiếc khăn thêu kỷ niệm năm xưa sau đó đã được bà trân trọng trao tặng cho mẹ Mai trong ngày mẹ chính thức bước chân về làm dâu của gia đình. Câu chuyện giản dị khiến bé Su càng thêm phần yêu quý và tự hào khôn xiết về người mẹ hiền của mình. Tấm khăn tay mộc mạc đã âm thầm nối dài sợi dây tình thương ấm áp, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác một cách êm đềm như dòng nước mát.
Bóng chiều dần buông xuống ngoài ngõ, cô Hạnh đứng dậy chỉnh trang lại vạt áo, vẫy tay chào tạm biệt hai bà cháu. Trước khi bước ra hiên, cô không quên mỉm cười dặn dò:
— Bé Su hôm nay học khéo tay lắm đấy. Ông Bình ở nhà cũng đang tỉ mẩn đẽo gọt một món đồ chơi bằng gỗ rất xinh để tặng cho con đấy nhé.
Bà Lành khẽ gật đầu chào bạn, ánh mắt bà thoáng nhìn sâu xuống góc đáy của chiếc hộp gỗ mun:
— Ở góc hộp của bà cũng có một con quay gỗ cũ ngày xưa của bố An, trên thân vẫn còn một vết xước nhỏ của lòng kiên nhẫn đấy, mai mốt rảnh rỗi bà sẽ lấy ra cho Su xem.
Đợi bóng cô Hạnh khuất dần sau rặng cúc tần ngoài ngõ, bà Lành cẩn thận gấp chiếc khăn bông trắng lại thật ngay ngắn theo từng nếp gấp cũ. Bà đặt nó nằm yên ả vào trong lòng hộp gỗ rồi hạ nắp, cài chiếc then đồng kêu khẽ một tiếng *cạch* dứt khoát mà ấm cúng. Đỡ cháu nằm xuống giường, bà cầm lấy chiếc quạt nan quen thuộc, nhịp nhàng phe phẩy mang lại làn gió mát rượi xua đi cái oi nồng, rồi cất giọng ngâm nga câu ru êm ái:
— À ơi... Mũi kim nối sợi chỉ lành, Cánh hoa hồng thắm, lá xanh tươi màu. Yêu thương gắn bó cùng nhau, Tay ngoan nhẫn nại, mai sau nên người...
Bé Su ngoan ngoãn nhắm nghiền đôi mắt, bàn tay nhỏ xíu nắm chặt lấy một góc vạt áo của bà để tìm hơi ấm. Ngoài hiên vắng, tiếng gió đêm nhẹ nhàng lay động cành lá xào xạc, nghe êm đềm và tròn trịa như tiếng con quay gỗ tròn vo đang miệt mài xoay tít, vẳng về từ những ngày ấu thơ xa xôi của một thời đã qua.