Hậu phương cũng có đồng hồ

Không khí dưới Hầm Hạt Giống ngột ngạt vì mùi ẩm mốc khi hệ thống lọc khí tuần hoàn phải luân phiên cắt giảm công suất nhằm dành từng ampe năng lượng cho trạm phát sóng vô tuyến quỹ đạo. Dưới độ sâu bốn mươi mét lòng đá phiến nứt nẻ, nơi từng được kỳ vọng là két sắt kiên cố nhất của thuộc địa Hạ Lam, sự ngột ngạt đang bám riết lấy từng tấc da thịt. Tiếng cánh quạt thông gió của giàn máy chủ đặt ở hốc tường phía bắc rít lên từng hồi nặng nhọc, khô khốc và giật cục, hệt như âm thanh rách toạc phát ra từ thanh quản của một kẻ sắp chết đuối vì sặc dịch phổi.

Hơi thở của hơn ba mươi con người chen chúc trong gian phòng chỉ huy ngầm bốc lên thành những vệt sương nhờ nhờ, quẩn quanh các chụp đèn khẩn cấp đúc bằng hợp kim thô, tỏa ra thứ ánh sáng vàng sáp nhờ nhợt. Trên vách bê tông trần chưa kịp trát vữa phẳng, những giọt nước ngưng tụ do chênh lệch nhiệt giữa lòng đất lạnh buốt và thân nhiệt người rỉ xuống tí tách, gõ nhịp đều đặn, buốt óc lên mặt bàn kim loại hoen gỉ. Bầu không khí quánh đặc mùi rêu mốc lâu năm bám trong các rãnh thoát nước, mùi mồ hôi chua nồng bốc ra từ những lớp vải thô chưa giặt nhiều ngày, và mùi ozone tanh nồng từ các cuộn biến áp thứ cấp đang hoạt động quá tải ở góc phòng, nơi những búi dây bọc cao su chịu nhiệt đã bắt đầu mềm nhũn và bốc khói mỏng.

Ở đầu bàn tác chiến hình chữ U, năm ủy viên phụ trách phân ban nông nghiệp và điều phối dân sinh đang vây tròn lấy Nguyễn Minh Dung. Tiếng gót ủng đập xuống nền xi măng ẩm ướt, tiếng lòng bàn tay nện ầm ầm lên mặt thép và những tập phiếu công suất nhà kính bị ném xuống sàn xào xạc, vung vãi quanh những vũng nước đọng loang dầu máy.

"Bốn trăm kilowatt-giờ từ dãy pin dự phòng cực nam của khu vòm sinh thái số hai đã biến mất sạch sẽ trong nhật ký phụ tải sáng nay!" Một ủy viên trung niên, mặt đỏ gay nhưng khóe môi khô khốc nứt nẻ vì thiếu nước và giận dữ, dí ngón tay run rẩy vào biểu đồ tụt dốc hình chữ V đỏ quạch trên màn hình máy tính bảng bọc cao su chống sốc. "Nhiệt độ các luống ấu trùng protein và giá thể khoai tây tầng ngầm đã tụt xuống dưới chín độ C từ hai giờ trước. Đất giá thể đang đông cứng lại thành đá dăm. Nếu tiếp tục đóng băng thêm sáu giờ nữa, toàn bộ đợt mầm gối vụ cho ba vạn dân sau biến cố sẽ chết cóng hoàn toàn trong phôi! Không có đợt thu hoạch này, người dưới hầm sẽ ăn rêu mốc trên vách đá mà sống à? Ai cho phép cô tự ý ngắt át-tô-mát tổng chuyển mạch sang đài phát vô tuyến tầm xa?"

Dung không chớp mắt lấy một lần. Chị đứng thẳng lưng, sống lưng tì sát vào mép bàn sắt lạnh ngắt như thể lấy đó làm điểm tựa duy nhất để giữ cho cơ thể không sụp xuống. Chiếc áo bảo hộ thợ mỏ khoác ngoài bộ đồng phục điều phối viên đã sờn rách ở mép cổ áo, những vệt muối mồ hôi trắng đục kết thành từng viền khô cứng quanh nách và bả vai. Đôi quầng thâm dưới mắt chị tím sẫm, trũng sâu sau bốn ngày đêm ròng rã không chợp mắt, nhưng tròng mắt thì lạnh lùng, tĩnh lặng và cứng cỏi đến mức người ủy viên đối diện, sau một thoáng đối diện với cái nhìn sắc như dao cạo ấy, bất giác phải hạ thấp ngón tay chỉ trỏ xuống nửa tấc.

"Tôi tự làm," Dung nói. Thanh âm của chị không hề gắt gỏng, trái lại, nó bình thản và phẳng lặng đến tàn nhẫn giữa gian hầm ngột ngạt. "Tôi đã dùng mã điều phối khẩn cấp cấp một của Ban Thư ký để đảo mạch dãy pin số bốn và số năm của nhà kính sinh thái sang dàn ăng-ten mảng pha tầm xa."

"Cô điên rồi!" Một tiếng thét khác the thé vang lên từ góc bàn, kèm theo cái đập tay làm đổ lăn lóc chiếc ca sắt đựng nước lọc cáu bẩn. "Đó là hạn ngạch bảo tồn sự sống loại A! Hạn ngạch quy định bằng xương máu! Cô tước đoạt thức ăn của người mặt đất, tước đoạt sự sống của ba vạn con người đang trốn chui trốn lủi dưới đáy hầm chỉ để nuôi một đường truyền vô tuyến bắn vào khoảng không vô định!"

"Tôi không nuôi khoảng không vô định," Dung không nâng cao giọng, nhưng từng âm tiết phát ra từ khoang ngực chị đanh chắc như tiếng búa gõ vào đe. Chị đưa tay lên mép ngực áo bảo hộ, ngón tay dứt khoát giật mạnh chiếc thẻ kim loại điều phối viên—tấm thẻ thép mỏng khắc chìm dãy mã số thẩm quyền tối cao của Hội đồng Hạ Lam.

*Cạch!*

Âm thanh kim loại va đập dứt khoát vang lên chói gắt. Chị trượt tấm thẻ về phía bàn chủ tọa, nơi những tờ giấy in biểu đồ phụ tải đang nằm la liệt.

"Nếu không có bốn trăm kilowatt-giờ đó, trạm phát sóng quỹ đạo đã sập nguồn từ ba tiếng trước khi cơn bão hạt quét qua tầng đối lưu," Dung nhìn thẳng vào mắt từng ủy viên, giọng rành rọt từng từ. "Mất đài phát, chúng ta mất sạch dấu vết đo xa của *Chim Vá*. Mất đài phát, chúng ta mất luôn đường truyền dẫn dữ liệu căn chỉnh tháp quang học phụ trợ. Lập biên bản kỷ luật đi. Cách chức tôi, tống tôi vào phòng giam số bốn, truy cứu hình sự theo luật thời chiến hay bất cứ điều gì các vị muốn ghi vào biên bản để xoa dịu nỗi sợ hãi của các vị. Nhưng trong lúc tôi còn đứng ở đây, với tư cách người chịu trách nhiệm kỹ thuật mạng lưới, không một ai được phép chạm tay vào cần gạt đưa điện trở lại nhà kính. Dàn ăng-ten phải phát hết công suất cho đến khi *Chim Vá* hoàn tất việc đóng điện ở Ngọn Đèn Bốn."

Một khoảng lặng chết chóc ập xuống. Những ủy viên hội đồng nhìn chằm chằm vào chiếc thẻ điều phối viên phủ một lớp bụi than xám xịt nằm trơ trọi giữa bàn. Tiếng nước nhỏ giọt từ vách trần bỗng nhiên nghe rõ mồn một: *tách... tách... tách...* Đèn khẩn cấp trên trần chớp nháy một nhịp khi cuộn cảm của hệ thống vô tuyến phía trên mặt đất hút thêm một xung dòng điện cực đại, khiến quầng sáng vàng vọt co giật trên những gương mặt hốc hác, đẫm mồ hôi nhờn nhợt.

"Dung nói đúng đấy. Các người thôi làm loạn lên đi."

Một giọng nói đanh gọn, sắc lẹm vang lên từ cửa hầm ngầm, xé toang bầu không khí ngưng trệ.

Cánh cửa cách ly bọc chì nặng nề kêu rít lên trên ray trượt hoen rỉ. Phan Oanh bước vào, mang theo một luồng hơi lạnh buốt giá đặc trưng của các đường hầm giao thông bên ngoài—thứ không khí mang vị tanh nồng của bùn đá và hơi nước đóng băng. Trên tay cô là tập hồ sơ phân loại di tản dày cộp được bọc kỹ trong túi chống ẩm màu xám tro. Oanh không ngồi xuống bất kỳ chiếc ghế trống nào. Cô rảo bước thẳng tới cạnh Dung, đôi mắt sắc sảo đảo qua một lượt từng gương mặt đang tái mét vì bức bối và mệt mỏi cùng cực.

"Nhà kính chết mầm, chúng ta đói trong ba tháng tới," Oanh nói, ngón tay trỏ bọc găng da siết chặt, gõ mạnh ba tiếng khô khốc lên bảng số liệu thống kê nhân khẩu của thuộc địa đang mở sẵn trên máy tính bàn. "Nhưng nếu *Chim Vá* mất tín hiệu dẫn đường, trôi lệch khỏi cửa sổ tiếp cận tháp laser chỉ cần nửa độ góc, thì đúng một trăm hai mươi giờ nữa, ba trăm triệu tấn kim loại của Bạch Luân sẽ cắm thẳng xuống mỏ than Hạ Lam. Lúc đó, ba vạn cái miệng ăn này sẽ biến thành tro bụi cùng với toàn bộ mớ khoai tây đông đá của các người."

"Ủy viên Oanh, cô phụ trách di tản chứ không phải bảo tồn lương thực!" Vị ủy viên nông nghiệp cố vớt vát chút uy thế, cất giọng phản bác nhưng âm lượng đã xẹp lép thấy rõ. "Nhiệm vụ của cô là lập danh sách lên tàu cứu sinh, không phải can thiệp vào định mức năng lượng của ngành dinh dưỡng!"

"Chính vì tôi phụ trách di tản nên tôi mới có quyền nói lớn nhất ở cái phòng này!" Oanh quát lên. Thanh âm sắc như dao cứa thẳng vào màng nhĩ mọi người trong gian phòng kín bưng, khiến hai người lính bảo an đứng gác cạnh cửa phải giật mình đứng thẳng dậy. "Tôi nhắc lại cho các người nhớ một con số trần trụi mà các người luôn cố tình lờ đi: cảng Hạ Lam gom sạch mọi vỏ tàu hàng, sà lan cũ rỉ sét, bè đẩy quặng và từng chiếc phao cứu sinh tự hành cũng chỉ chở được tối đa bốn nghìn người! Bốn nghìn người! Hai mươi nhăm nghìn tám trăm con người còn lại sẽ ở đâu? Họ ở ngay dưới các hầm ngầm này! Dưới chân các người! Nếu con tàu kéo cũ rích của thằng An và thằng Hải không cứu được quỹ đạo Bạch Luân, toàn bộ phương án di tản rực rỡ của tôi chỉ là trò bốc thăm chọn người chết chậm hơn vài ngày, và cái Hầm Hạt Giống này sẽ trở thành một ngôi mộ tập thể kiên cố bậc nhất bằng bê tông cốt thép! Các người định nằm ăn khoai tây thối dưới đáy huyệt mả đó à?"

Từng lời của Oanh giáng xuống như những cú búa tạ nện thẳng vào những cái đầu đang sôi sục vì toan tính cục bộ. Không một ai dám ngẩng lên đáp trả. Những ánh mắt hung hãn lúc nãy bắt đầu cụp xuống, lảng tránh, dán chặt vào những vệt nước đọng cáu bẩn trên sàn xi măng. Sự hoảng loạn không biến mất, nhưng nó đã bị đè bẹp bởi quy mô khủng khiếp của thảm họa mà Oanh vừa phơi bày trần trụi.

"Thêm nữa..."

Một giọng nói ồm ồm, khàn đặc như tiếng đá quặng cọ xát dưới đáy máy nghiền bi cất lên từ góc tối nhất phía sau cột trụ bê tông của phòng họp.

Bùi Sâm ngồi đó từ đầu buổi mà dường như không ai để ý. Hai tay ông khoanh chặt trước ngực, tấm lưng còng gập hẳn xuống dưới chiếc áo khoác thợ cả dày cộp vấy đầy dầu máy đen kịt và những vết cháy xém của xỉ hàn hồ quang. Ông thở khò khè, từng nhịp lồng ngực phập phồng nặng nhọc như thể có cả vốc thủy tinh vỡ đang cào xé bên trong phế quản.

Sâm từ từ ngẩng đầu lên. Đôi mắt kèm nhèm đầy tia máu đỏ nhưng ngùn ngụt ánh lửa ngầm quét qua mặt từng thành viên ban thư ký Hội đồng:

"Thằng An trên tàu vừa truyền thông số đo lường về cách đây bốn mươi lăm phút. Trạm Ngọn Đèn Bốn không hề hỏng hóc cơ học. Không có rơ-le nào bị sét đánh, không có tụ điện nào bị nổ. Nó bị dân Bến Không Chủ ngắt cáp lấy điện sưởi ấm. Muốn họ trả lại dòng điện cho tháp laser, con Dung phải giữ được đài phát để nối một kênh thoại chính thức từ cái bàn này sang đó. Các anh ngồi đây tính từng củ khoai tây, so đo từng bát cháo ấu trùng, trong khi ngoài kia, bốn trăm mạng người sống bám trên các vỏ sà lan rách nát đang chuẩn bị chết cóng vì nhường điện cho chúng ta sống. Quyết định của con Dung là quyết định kỹ thuật duy nhất giữ cho chúng ta còn tư cách làm người. Ai muốn lập biên bản kỷ luật nó, bước qua cái bàn này, ký tên vào biên bản bãi nhiệm luôn cả chức Thợ cả nghiệp đoàn của tôi đi!"

Cả phòng họp chìm vào sự câm lặng tuyệt đối. Uy quyền tích lũy qua nửa đời người gắn bó với từng đường ống ngầm, từng giàn máy nén khí, từng cỗ máy phát điện khổng lồ của thợ cả Bùi Sâm đè nặng lên vai từng ủy viên. Người ta có thể nghi ngờ các phép tính chính trị của Dung, có thể e ngại sự quyết liệt cực đoan của Oanh, nhưng không một ai ở đất mỏ này dám chất vấn lương tâm và đạo đức nghề nghiệp của người đàn ông đã dành bốn mươi năm cuộc đời để giữ cho Hạ Lam không bị chôn vùi trong bóng tối và khí độc.

Dung khẽ thở ra một hơi dài, lồng ngực buốt nhói khẽ giãn ra đôi chút. Chị đưa tay kéo lại chiếc thẻ điều phối viên về phía mình, gài chặt lại lên vị trí cũ trên ngực áo. Chị nhìn Sâm, bắt gặp ánh mắt già nua của người thợ cả đang khẽ gật đầu với mình—một sự công nhận âm thầm nhưng vững chắc như đá vách hầm. Dung quay ngoắt sang bàn điều khiển trung tâm, nơi màn hình hiển thị tần số vô tuyến đang nhấp nháy những dải sóng biên độ hẹp.

"Đài phát đã bắt được tần số khẩn cấp của Bến Không Chủ qua Phao chuyển tiếp số hai," Dung nói, giọng dứt khoát, không còn vương lại một chút do dự hay nhượng bộ nào. "Bà Lê Thu đang giữ máy ở đầu dây bên kia. Chúng ta không có thời gian để lãng phí cho việc giằng co nội bộ nữa. Hoặc là Hội đồng phê chuẩn ngay một cam kết chính trị có giá trị ràng buộc thực tế, hoặc là chỉ lát nữa thôi, chính tay dân sà lan sẽ giật tung cầu dao phụ tải của Ngọn Đèn Bốn để tự cứu lấy con cái họ."

Dung vặn núm khuếch đại tín hiệu âm thanh trên bảng điều khiển. Một chuỗi tiếng rít rào rào của sóng ngắn vang lên chói tai, đan xen với những tiếng lách tách khô giòn của xung từ trường do bão hạt vũ trụ gây ra ngoài khí quyển. Rồi, từ trong màng loa kim loại bám đầy bụi của hệ thống truyền thanh nội bộ, một giọng phụ nữ trung niên vang lên. Tiếng nói đanh thép, lạnh lùng, khô khốc và nặng trịch như sắt nguội va vào đá tảng:

"Hạ Lam nghe rõ không? Tôi là Lê Thu, đại diện mười hai phân khu dân cư Bến Không Chủ. Thằng con trai tôi và con bé kỹ thuật của các người vừa làm một trò ảo thuật cắt cáp rất ngoạn mục. Nhưng trạm phát điện ngầm của chúng tôi vừa rú lên báo động quá tải cấp ba. Nồi hơi sưởi trung tâm đang hạ áp từng phút. Tôi đã cho thợ đứng sẵn bên cầu dao cao thế của nhánh cấp điện sang tháp laser. Năm phút nữa, nếu trên màn hình truyền dữ liệu của tôi không có một văn bản có chữ ký số của toàn bộ Hội đồng các người, tôi sẽ cho hạ cầu dao tổng. Chúng tôi không việc gì phải chết cóng vì một cái trạm không gian mà các người đã vứt bỏ suốt mười năm qua."

Một làn sóng xôn xao, nhấp nhổm lại dấy lên giữa các ủy viên ngồi quanh bàn.

"Bà Thu, bà bình tĩnh lại đã, đây là tài sản công của liên minh khai thác mỏ..." Một ủy viên nông nghiệp toan cất giọng trịch thượng theo quán tính quan liêu cũ.

"Đừng mang tài sản công ra dọa một lũ trôi dạt vô gia cư!" Bà Thu ngắt lời ngay lập tức, không để cho đối phương kịp thở. Tiếng kim loại va đập ở đầu dây bên kia vang lên chát chúa, kèm theo tiếng xả áp phì phì của một đường ống dẫn nhiệt cũ kỹ; dường như bà đang đứng ngay tại buồng máy phát sặc mùi dầu mỡ của khu sà lan trung tâm. "Mười năm trước, các người biến trạm tiếp vận này thành bãi rác cơ khí, dồn những gia đình đẩy quặng hết hạn hợp đồng lao động ra đây sống tự sinh tự diệt giữa bùn lầy và phế liệu. Khi các người cần điện để cứu đầu mình, các người mới nhớ đến cái tháp laser của trạm Bốn; khi các người chia khẩu phần dinh dưỡng và phát pin hạt nhân, tên con cái chúng tôi chưa từng nằm trong danh bạ thuộc địa! Tôi nói thẳng để các người dưới hầm nghe cho rõ: chúng tôi cần bốn trăm kilowatt điện sưởi cho phụ nữ và trẻ con qua đêm nay. Nếu nhường hai trăm kilowatt cho Ngọn Đèn Bốn, các người lấy cái gì bù vào số nhiệt lượng thiếu hụt đó? Lời hứa danh dự của mấy ông quan chức ngồi dưới hầm ấm à?"

Dung bước hẳn lên sát micrô cổ ngỗng, ngón tay giữ chặt đế micro. Chị quay sang nhìn thẳng vào Phan Oanh, rồi nhìn lướt qua người chủ tọa phiên họp. Ánh mắt của Oanh gật đầu dứt khoát, không một nét chần chừ.

"Bà Thu, tôi là Nguyễn Minh Dung, Điều phối viên trưởng Hội đồng Hạ Lam," Dung cất tiếng, từng chữ được nhấn mạnh rõ ràng, truyền thẳng qua không gian ngầm tới trạm Bến Không Chủ. "Chúng tôi không nói chuyện bằng lời hứa miệng. Trên bàn làm việc của tôi lúc này là dự thảo Nghị quyết đặc biệt số 88. Hội đồng Hạ Lam cam kết ba điều kiện có giá trị thực thi tức thì: Thứ nhất, chính thức công nhận toàn bộ bốn trăm hai mươi mốt cư dân Bến Không Chủ là công dân hợp pháp đầy đủ mọi quyền hạn dân sự của Khu tự trị Hạ Lam, được cấp mã định danh và hưởng định mức an sinh như người nội khu. Thứ hai, ngay sau khi luồng hàng được giải tỏa, Hạ Lam sẽ trích xuất mười lăm tấn nhiên liệu bùn đặc dụng và bốn cụm biến áp khô từ kho dự trữ chiến lược của liên minh để chuyển giao vô điều kiện cho bến nhằm tái thiết trạm nhiệt độc lập. Thứ ba, nếu phương án cứu Bạch Luân thất bại, một nửa số ghế trên các tàu di tản đợt hai sẽ được phân bổ công khai cho trẻ em và phụ nữ của Bến Không Chủ theo đúng danh sách do bà đích thân phê duyệt."

Cả phòng họp nín thở. Bầu không khí cô đặc lại như thể oxy vừa bị rút cạn khỏi gian phòng. Đề xuất của Dung đi xa hơn bất kỳ tiền lệ nào trong lịch sử tồn tại của thuộc địa mỏ. Việc nhận bốn trăm cư dân tự do—những kẻ bị coi là "ngoài biên chế", sống bám vào phế liệu—vào hộ tịch chính thức đồng nghĩa với việc toàn bộ khẩu phần lương thực vốn đã cạn kiệt sẽ bị san mỏng thêm một lần nữa, nguồn nước lọc tái sinh quý giá phải chia sẻ, và cấu trúc kiểm soát dân sự chặt chẽ suốt hàng thập kỷ qua của Ban Quản trị sẽ bị xáo trộn hoàn toàn.

"Cô không có quyền tự tiện quyết định thay cho toàn bộ Hội đồng!" Vị ủy viên nông nghiệp giận dữ đập bàn đứng phắt dậy, mặt mày biến sắc. "Đây là thay đổi cấu trúc dân số thời chiến! Đây là hành vi tiếm quyền!"

"Tôi có quyền đề xuất biểu quyết khẩn cấp theo Điều 18 Quy chế An ninh sinh tồn!" Phan Oanh lập tức tiếp lời, giọng đanh thép đè bẹp tiếng la lối. Cô tiến lên một bước, đứng song song với Dung, ánh mắt lạnh như băng ghim chặt vào người vừa lên tiếng. "Tôi, Ủy viên Phan Oanh, đồng bảo trợ cho nghị quyết của Điều phối viên Dung. Mở cổng biểu quyết khẩn cấp ngay tại bàn này. Bắt đầu đếm phiếu!"

Một cuộc giằng co nghẹt thở diễn ra trong vòng mười lăm phút tiếp theo. Từng ủy viên bị đặt vào tình thế buộc phải nhìn thẳng vào sự thật nghiệt ngã mà không còn bức màn che đậy nào: không có sự hợp tác của Bến Không Chủ, Ngọn Đèn Bốn sẽ tắt ngấm; Ngọn Đèn Bốn tắt, chuỗi laser kích hoạt mồi sẽ lệch pha quá bảy độ hồ quang, làm nổ tung buồng đốt phụ của Bạch Luân và kết liễu mọi sự sống trên mặt đất. Giữa việc phải san sẻ một phần tài nguyên ít ỏi cho những người hàng xóm bị bỏ rơi và cái chết tan xác chung cho tất cả, lằn ranh ích kỷ hẹp hòi dần bị bẻ gãy dưới sức nặng của sự diệt vong cận kề.

Từng ngón tay run rẩy chạm vào phím cảm ứng biểu quyết trên mặt bàn kim loại.

*Tích... tích... tích...*

Những chấm đèn xanh lục lần lượt bật sáng trên bảng tổng hợp điện tử. Tám phiếu thuận, hai phiếu trắng, không có bất kỳ phiếu chống nào.

"Nghị quyết 88 được thông qua," Dung thở hắt ra, lồng ngực thắt lại trong một cảm xúc nghẹn ngào chực trào dâng nơi sống mũi. Chị lập tức quay sang kỹ thuật viên viễn thông: "Ban thư ký, xuất mã khóa bảo mật và chuẩn bị truyền toàn bộ gói tin văn kiện sang Bến Không..."

"Khụ... khụ... khụ khụ!"

Một tràng ho dữ dội, xé toang lồng ngực bất ngờ nổ ra từ góc phòng, cắt ngang lời Dung như một nhát chém tàn nhẫn.

Mọi người hoảng hốt quay phắt lại. Bùi Sâm đang gập rạp người xuống, hai cánh tay gầy guộc ôm chặt lấy ngực áo. Chiếc áo bảo hộ thợ mỏ dày cộp rung lên bần bật theo từng cơn co giật dữ dội của cơ hoành. Tiếng rít trong cổ họng ông nghẹt lại, đứt quãng, rồi chuyển thành tiếng sặc sụa kinh hoàng như thể khí quản đang bị bóp nghẹt bởi chất lỏng đặc quánh.

"Bác Sâm!" Dung hốt hoảng hét lên, lao vòng qua dãy bàn kim loại, suýt nữa vấp phải những cuộn dây cáp lòng thòng dưới sàn.

Người thợ cả già nua không trụ vững được nữa, ông ngã dúi dụi về phía trước, trán đập mạnh xuống mặt bàn kim loại hoen ỉ một tiếng *cốp* nặng nề. Từ miệng ông, một bọc máu đen thẫm kèm theo những mảng bọt khí nhầy nhụa bắn tung tóe ra mặt bàn thép, loang lổ trên những tờ biểu đồ phụ tải và những tập hồ sơ di tản. Bàn tay gân guốc, chai sần với những vết sẹo hàn tích tụ suốt một đời thợ cào cấu điên cuồng vào mép bàn sắt, các đầu móng tay tím tái ngắt vì thiếu hụt oxy cấp tính.

Căn bệnh bụi phổi than đá—bản án tử hình khắc nghiệt tích tụ suốt bốn mươi năm chui rúc, hít thở trong những vỉa than sâu hun hút và các đường lò thông gió tồi tàn của Hạ Lam—đã nhân cơ hội cơ thể kiệt quệ sau chuỗi ngày dài căng thẳng tột độ để giáng một đòn chí mạng. Màng phổi xơ hóa của ông đang rách toạc ra từ bên trong.

"Gọi y tế! Mang ngay bình oxy áp lực cao lại đây!" Oanh hét lạc cả giọng vào máy liên lạc gắn trên tường, lao tới cùng Dung đỡ lấy bả vai run rẩy của người thợ cả.

Cánh cửa thép một lần nữa bị đạp tung ra. Hai nhân viên cứu thương túc trực ngoài đường hầm vội vã xông vào, mang theo cáng bạt dã chiến, hộp thuốc cấp cứu và chiếc mặt nạ thở bằng nhựa trong suốt. Nhưng khi họ toan luồn dây đai qua nách Sâm để nâng cơ thể còng queo của ông lên cáng, người thợ cả bỗng dùng hết chút tàn lực còn sót lại, vung cánh tay run rẩy gạt phắt chiếc mặt nạ ra xa. Chiếc mặt nạ nhựa văng xuống sàn xi măng, lăn lông lốc.

"Tránh... tránh xa ra..." Sâm thở dốc từng cơn, thanh âm khò khè phát ra từ lồng ngực như tiếng bễ rèn rách bạt thủng đáy. Từng giọt máu tươi sẫm màu tiếp tục rỉ qua khóe môi nhăn nheo, nhỏ xuống cổ áo. "Không... không đi trạm xá... Đừng có... lãng phí điện máy thở áp lực... cho một lão già sắp xuống lỗ như tao..."

"Bác Sâm, bác đang ho ra máu mô kẽ, phế nang của bác đang vỡ, bác phải vào buồng tăng áp dã chiến ngay lập tức!" Dung quỳ sụp xuống sàn xi măng ẩm ướt bên cạnh ông, hai hốc mắt đỏ hoe, những ngón tay chị siết chặt lấy bàn tay lạnh ngắt, đầy bụi than của người thợ cả già.

"Câm mồm hết... nghe tao nói đây!" Sâm trừng mắt nhìn Dung. Ánh mắt ông đùng đục vì lớp màng nước mắt và sự thiếu dưỡng khí, nhưng bên trong đáy mắt ấy vẫn bùng cháy một sự dữ dội, quyết liệt đến nghẹt thở của một người cả đời đứng đầu những công trường khắc nghiệt nhất.

Ông run rẩy thò bàn tay vấy máu vào sâu bên trong túi áo ngực lót bông, cẩn thận móc ra một vật kim loại nặng trịch. Đó là một khối đồng nguyên chất hình bát giác, các góc cạnh đã mòn nhẵn vì cọ xát qua năm tháng, trên bề mặt khắc chìm biểu tượng mỏ neo lồng trong ngọn đuốc—con dấu kỹ thuật tối cao của Nghiệp đoàn Thợ Mỏ và Bảo Trì Hạ Lam.

Con dấu này không phải là một món đồ trang trí quyền lực hành chính; nó là thứ bảo vật duy nhất có quyền năng ra lệnh tuyệt đối cho hàng nghìn thợ máy, thợ tiện, thợ điện dưới lòng đất, cho phép họ tháo dỡ, đấu nối hoặc cô lập bất kỳ tuyến thiết bị nào trong tình huống khẩn cấp mà không cần chữ ký của Ban Quản trị hay bất kỳ viên chức nào.

Sâm run rẩy đảo mắt tìm kiếm quanh phòng, ánh nhìn lướt qua những gương mặt kinh hoàng của các ủy viên, rồi dừng lại ở một người thợ trẻ tuổi tên Quốc—người đội trưởng bảo dưỡng máy ngầm đang đứng nép mình bên cánh cửa sắt, vai đeo lỉnh kỉnh kìm cộng lực và đồng hồ vạn năng.

"Quốc... mày... bước lại đây!" Sâm gầm lên một tiếng yếu ớt nhưng đầy uy quyền.

Người thợ trẻ run rẩy tiến tới, quỳ sụp xuống bên cạnh chiếc bàn họp loang lổ máu tươi.

"Từ giờ phút này... mày là thợ cả xưởng máy ngầm," Sâm ấn mạnh khối đồng bát giác vào lòng bàn tay dính đầy dầu mỡ của người học trò trẻ, rồi dùng bàn tay đẫm máu của mình ép chặt các ngón tay của anh ta lại. Máu từ lòng bàn tay ông nhuộm đỏ cả khối kim loại và những vết chai sạn trên tay Quốc. "Cầm lấy... Không được để... bất kỳ cỗ máy nào... dừng quay trước khi thằng An đóng xong trạm Sáu. Lũ trẻ... chúng nó ở tít trên trời... không có vách đá che chở... chúng nó chỉ có cái mỏ lết với mấy ngón tay cháy rụi thôi... Đứa nào dưới đất dám lùi bước... dám ngắt điện trốn việc... tao chết rồi cũng hiện hồn về bẻ gãy cổ từng thằng..."

Quốc cắn chặt môi dưới đến mức rỉ máu, gật đầu lia lịa, hai hàng nước mắt lăn dài qua lớp bụi than xám xịt bám trên gò má: "Cháu nhận dấu, thợ cả! Cháu thề bằng danh dự của thợ máy mỏ, máy không dừng, chúng cháu không bao giờ rời vị trí!"

Sâm thở hắt ra một hơi dài, cơ thể ông chùng xuống, tựa hẳn lưng vào chân bàn kim loại, một lần nữa lắc đầu xua đuổi chiếc cáng cứu thương đang áp sát. Ông chỉ cho phép nhân viên y tế cắm một ống thở oxy mềm trực tiếp vào hai lỗ mũi và cắn răng chịu đựng một mũi tiêm thuốc cầm máu liều cao đâm thẳng vào bắp tay.

"Tôi không đi đâu cả," ông thều thào qua chiếc ống nhựa, đôi mắt mệt mỏi nhưng kiên định hướng thẳng về phía màn hình viễn thông trung tâm. "Để tôi ngồi đây... cắm giắc tai nghe lại cho tôi... Tôi phải nghe tiếng rung của buồng máy bến sà lan... Bọn trẻ con bên đó... chúng nó còn non lắm... chưa biết cách nghe tiếng xì của van điều áp phụ tải đâu..."

Dung nhìn người thầy, người cha tinh thần của em trai mình, nuốt những giọt nước mắt mặn chát vào trong lồng ngực. Chị hiểu quá rõ tính cách của Bùi Sâm: đối với một người thợ mỏ đã gắn trọn kiếp sống với nhịp đập của máy móc, việc bị tước đi quyền quan sát buồng máy trong thời khắc sinh tử để nằm chết dần mòn trên một chiếc giường bệnh viện dã chiến còn tàn nhẫn hơn cả cái chết.

Chị đứng phắt dậy, bước nhanh trở lại bàn điều khiển, gạt giọt nước mắt vương trên má bằng mu bàn tay thô ráp. Ngón tay chị lướt nhanh trên bàn phím cơ bọc cao su, nhập chuỗi lệnh mã hóa cuối cùng:

"Ủy viên Oanh, đóng dấu số của Hội đồng đi."

Phan Oanh không chần chừ lấy một giây. Cô rút thẻ ủy viên từ thắt lưng, áp mạnh vào khe quét quang học trên bàn máy, rồi nhập chuỗi mã ủy quyền tối cao của Ban Điều hành Di tản bằng những nhát gõ dứt khoát.

Trên màn hình trung tâm, dòng chữ xanh lục bừng sáng, nhấp nháy liên hồi:

*VĂN BẢN NGHỊ QUYẾT 88 ĐÃ ĐƯỢC KÝ SỐ TOÀN DIỆN. ĐANG TẢI LÊN MẠNG PHAO QUANG HỌC.*

Tín hiệu vô tuyến tầm xa mang theo bản cam kết bảo trợ dân sự lịch sử lập tức được chuyển thành những xung ánh sáng mã hóa cực mạnh. Luồng tín hiệu phóng vút ra khỏi dàn ăng-ten mảng pha ngầm trên đỉnh đồi đá, xuyên qua lớp mây bụi quánh đặc của bầu khí quyển hành tinh Nham, vượt qua hàng nghìn kilômét chân không lạnh lẽo. Nó chạm vào Phao chuyển tiếp số một đang quay tròn lặng lẽ ở Vành Phế Liệu, được bộ thu phóng đại cực đại rồi bắn thẳng một đường tơ quang học tới Phao số hai neo ngoài rìa Biển Bụi Trắng, trước khi dội ngược xuống chảo thu sóng của trạm Bến Không Chủ.

***

Tại buồng máy trung tâm Bến Không Chủ, tiếng rít đinh tai nhức óc của trạm phát điện ngầm vẫn đang đe dọa xé toạc các khớp nối kim loại đã rỉ sét. Hơi nước áp suất cao xì ra mù mịt từ các gioăng đệm cao su bị chai cứng, biến không gian thành một lò xông hơi ngột ngạt và bỏng rát.

Trên màn hình CRT đơn sắc cũ kỹ trước mặt bà Lê Thu, một chuỗi mã xác thực dài dằng dặc đột ngột đổ ập xuống như một dòng thác dữ liệu xanh biếc.

Con dấu số hình quốc huy của Hội đồng Hạ Lam hiện lên sừng sững ở góc phải văn bản, kèm theo hai chuỗi chữ ký số nguyên vẹn của Nguyễn Minh Dung và Phan Oanh. Từng điều khoản bảo trợ dân sự vĩnh viễn cho cư dân bến sà lan, điều khoản phân bổ nhiên liệu bùn và chỉ tiêu ghế di tản hiện lên rành rọt, không thể làm giả.

Bà Thu đứng sững lại trước bảng điều khiển rung bần bật.

Bàn tay chai sần đang đặt hờ trên chiếc cần gạt ngắt mạch cao thế—thứ chỉ cần kéo xuống một tấc là sẽ dập tắt nguồn điện truyền sang Ngọn Đèn Bốn—từ từ nới lỏng ra. Những ngón tay bà run lên khẽ khàng.

Xung quanh bà, hàng chục người thợ máy sà lan với những manh áo rách nát, mặt mày đen nhẻm vì muội than và dầu mỡ, đang chen chúc vây quanh màn hình. Ánh mắt họ dán chặt vào dòng chữ xác nhận tư cách "công dân hợp pháp đầy đủ quyền hạn". Những bờ vai gầy guộc, còng queo vì bao năm gánh quặng thuê bỗng run rẩy mất kiểm soát. Sau hơn mười năm sống chui lủi như cỏ rác ngoài rìa nền văn minh thuộc địa, bị ruồng bỏ và khinh miệt, lần đầu tiên sự tồn tại của họ và con cái họ được thừa nhận bằng một văn kiện mang giá trị pháp lý tối cao.

Bà Thu hít một hơi thật sâu. Không khí tràn vào buồng phổi bà quánh đặc mùi ozone cháy khét, mùi dầu máy rò rỉ và mùi mồ hôi chua chát của đám thợ nghèo. Bà từ từ ngước mắt lên, nhìn qua ô cửa kính buồng lái dày cộp bám đầy bụi muối.

Ngoài khoảng không tối đen như mực, con tàu kéo *Chim Vá* đang kiên nhẫn neo mình bên ngàm kết nối của trạm tiếp vận. Thân tàu chằng chịt những vết nẹp bằng thép tấm thô thiển, những mối hàn vá víu vụng về và những con bu-lông quá khổ gồ ghề. Con tàu rách nát ấy, cùng với những đứa trẻ liều lĩnh bên trong nó, đang neo giữ lấy sợi dây sinh mệnh mỏng manh của toàn bộ thế giới này.

Người phụ nữ quay lưng lại với bảng điện cao thế, bước từng bước nặng nề nhưng dứt khoát về phía góc tối của buồng máy, nơi đặt một chiếc tủ sắt cá nhân đã rỉ sét, khóa chặt bằng ba tầng then cài cơ học.

Bà tra chìa khóa, vặn mở cánh cửa sắt nặng trịch kêu lên ken két. Từ bên trong ngăn kéo lót vải thô, bà Thu rút ra một chiếc thẻ khóa kim loại dày bản, phủ một lớp mỡ bảo quản vàng óng—chiếc thẻ quyền năng duy nhất dẫn đến kho nhiên liệu dự phòng bí mật dưới đáy sà lan mẹ, một kho dầu tinh chế chưa từng được khai báo trong bất kỳ sổ sách nào suốt mười năm qua.

Bà Thu quay lại, đặt chiếc thẻ khóa kêu cái *cạch* dứt khoát lên mặt bàn điều khiển trước mặt đám thợ máy đang sững sờ.

"Bật bơm phụ tải," bà Thu ra lệnh, thanh âm khàn khàn nhưng vang vọng khắp buồng máy ầm ĩ. "Mở niêm phong kho dự phòng đáy sà lan. Bơm sạch chỗ dầu tinh chế này vào nồi hơi số ba cho trạm phát. Giữ dòng điện cho Ngọn Đèn Bốn bằng mọi giá. Chúng ta không nợ đất mỏ Hạ Lam một giọt năng lượng nào nữa, nhưng chúng ta nợ lũ trẻ trên con tàu kia một con đường sống sót trở về."