Cảng có người làm chủ

Cụm sà lan kết bè của Bến Không Chủ lờ mờ hiện ra như một pháo đài rỉ sét trôi dạt giữa không gian, các họng súng bắn pháo sáng cảnh báo chĩa thẳng về hướng Chim Vá.

Ở cự ly ba mươi cây số, khối kiến trúc chắp vá từ hàng chục xác vỏ tàu chở quặng, phao hàng phế thải và các mô-đun sinh hoạt cồng kềnh trông như một vết thương bầm tím găm chặt vào bóng tối vô tận của vành đai quặng. Dưới ánh sáng chập chờn từ chùm pháo điện từ dã chiến đặt trên mũi sà lan đầu đàn, những sợi cáp néo thô thiển bằng hợp kim titan-thép xoắn bện giăng mắc chằng chịt, kéo căng hết mức để giữ cho cụm kết bè không bị lực thủy triều hấp dẫn vi mô xé toạc ra từng mảnh. Giữa màn đêm lạnh lẽo của khoảng không vô trọng lực, bề mặt kim loại của những khoang quặng rỉ ngoét ánh lên sắc xám xỉn, lốm đốm những vệt muối khoáng kết tinh và lớp bồ hóng hydrocacbon đọng lại từ khói xả của hàng trăm chuyến tàu đẩy trôi dạt qua nhiều thập kỷ.

Và nổi bật nhất giữa mạng lưới kim loại mục ruỗng, lộn xộn ấy là một đường dây bọc cao su lưu hóa dày cộp, đen sì như con trăn khổng lồ, nối thẳng từ trạm phát phụ trợ của Ngọn Đèn Bốn, vắt ngang qua khoảng không cơ học rồi cắm sâu vào khoang điều phối trung tâm của bến. Đường cáp ấy võng xuống một đường cong nặng nề, lớp vỏ bảo vệ bên ngoài nứt nẻ từng vệt dài dưới bức xạ cực tím và nhiệt độ âm sâu, nhưng bên trong, lõi đồng hạ nhiệt đang rung lên từng nhịp vi mô theo dòng tải khổng lồ chạy qua.

Chiếc loa liên lạc tầm ngắn gắn trên trần buồng lái Chim Vá rít lên những tiếng nổ lép bép chói tai. Màng loa kim loại rung giật dữ dội trước khi một giọng phụ nữ khàn đặc, đanh thép và không chút do dự đè bẹp mọi tạp âm nền:

"Lê Hải, tắt ngay van nhiên liệu phụ và giữ nguyên vector trôi quán tính. Mày tưởng kéo theo một cái mác cứu hộ của Hội đồng Hạ Lam là có quyền xông thẳng vào ngàm cập cảng của người khác hay sao?"

Hải siết chặt hai bàn tay phồng rộp lên vành vô lăng điều khiển. Các khớp ngón tay anh trắng bệch, cơ bắp căng cứng dưới lớp áo bay bảo hộ đã sờn rách ở khuỷu tay. Đôi mắt anh dán chặt vào màn hình quét hồng ngoại trước mặt, nơi những dải quang phổ nhiệt đang phản ánh tình trạng trần trụi của cụm kết bè. Trên bảng hiển thị nhiệt độ bề mặt, cả một cụm khoang sinh hoạt rộng lớn của Bến Không Chủ hiện lên với màu vàng nhạt ma quái—mức nhiệt tối thiểu chỉ dao động quanh ngưỡng năm độ C, vừa đủ để ngăn hệ thống nước tuần hoàn trong các vách ngăn không bị đóng băng làm vỡ đường ống. Ở một vài khoang rìa ngoài, sắc xanh lam của cái rét âm bốn mươi độ đã bắt đầu gặm nhấm các mép vỏ tàu.

"Mẹ," Hải lên tiếng, thanh âm khô khốc nghẹn ứ lại nơi cổ họng, như thể từng hạt bụi kim loại trong không khí đang cào xước dây thanh quản của anh. "Bọn con không đến để cướp bến. Bọn con cần tiếp cận giàn điều khiển của Ngọn Đèn Bốn để đóng mạch đồng bộ về Bạch Luân. Thuộc địa chỉ còn chưa đầy bốn ngày—"

"Tao không quan tâm cái đồng hồ bốn ngày của bọn quan chức dưới Hầm Hạt Giống!"

Tiếng Lê Thu cắt ngang lời anh qua làn sóng vô tuyến, sắc lạnh và dứt khoát như một nhát búa gõ đanh thép vào thanh dầm nguội.

Màn hình liên lạc phụ trên bảng táp-lô bật sáng mờ ảo sau một chuỗi xung nhiễu tuyết. Khuôn mặt của một người phụ nữ trạc năm mươi tuổi hiện ra giữa khung hình chập chờn. Gò má bà hóp sâu, in hằn những nếp nhăn khắc nghiệt của một đời bám trụ nơi rìa vành đai quặng, phủ đầy bụi muội dầu máy và vệt xỉ hàn chưa kịp lau. Đôi mắt bà đục ngầu, đỏ quạch những tia máu vì nhiều đêm thức trắng canh chừng áp suất buồng máy, và chiếc áo bảo hộ lao động dày cộm, sờn rách ở cổ áo được quấn chặt bằng một dải vải bạt cách nhiệt để chống lại cái rét cắt da cắt thịt đang luồn lách qua từng mối hàn hở.

"Mày nhìn cho rõ cái màn hình nhiệt trước mặt mày đi, Hải!" Lê Thu gằn từng tiếng, ngón tay trỏ thô ráp, chai sần của bà chĩa thẳng về phía ống kính thu hình. "Tuyến cáp cao thế từ Ngọn Đèn Bốn đang là thứ duy nhất bơm điện vào cuộn sưởi cho mười hai khoang sà lan dân sinh đằng sau tao. Hơn bốn trăm con người, già có, phụ nữ có, trẻ con chưa dứt sữa có, đang phải rúc vào nhau dưới lớp chăn cách nhiệt mỏng như lá lúa trong các khoang nén khí phụ. Trạm nhiệt trung tâm của bến đã cháy sạch cuộn sơ cấp từ ba ngày trước vì biến thế kiệt tải. Rút sợi cáp đó ra để cấp điện cho cái tháp laser rỗng tuếch của chúng mày, thì chỉ sau bốn mươi phút, nhiệt độ trong khoang sẽ tụt xuống âm bốn mươi độ C. Chúng nó sẽ chết cóng trước khi cái trạm Bạch Luân chết tiệt kia kịp chạm vào đỉnh khí quyển của đất mẹ chúng mày!"

Không gian bên trong buồng lái Chim Vá chìm vào một sự im lặng nặng nề đến nghẹt thở. Tiếng vo ve buồn ngủ của con quay hồi chuyển dường như cũng chùng xuống dưới sức nặng của từng lời nói. Trần Kha cúi gầm mặt nhìn vào tấm hải đồ chiếu sáng mờ mờ trên đùi, ngón tay gầy guộc run run lần theo những vệt sáng đứt đoạn biểu thị dòng điện rò rỉ dọc tuyến truyền tải. Đỗ Linh siết chặt chiếc bút đo xung lượng trong lòng bàn tay, mắt dán chặt vào biểu đồ tiêu thụ công suất hiển thị từ Ngọn Đèn Bốn: toàn bộ dòng tải sáu trăm kilowatt đang bị kéo sạch về phía cụm sà lan dân sự, tháp laser bên trên trơ trọi như một cọc sắt vô hồn, không có lấy một vôn tích lũy trong các buồng kích xung.

Hải hít một hơi thật sâu. Lồng ngực anh phập phồng sau lớp đai an toàn bốn điểm. Anh từ từ buông cần lái, ngón tay bấm nhẹ vào chốt khóa ngực, để dây đai tự động thu lại sau lưng ghế. Anh đứng thẳng dậy trong khoang lái chật hẹp, tiến về phía ống kính thu hình của hệ thống truyền tin, đối diện trực tiếp với ánh nhìn rực lửa và đầy vẻ khinh thị của người mẹ qua màn hình.

"Con không đến đây với tư cách một người cứu thế đòi hỏi quyền ưu tiên," Hải nói, từng từ rành rọt, âm lượng không cao nhưng dằn từng tiếng nặng trịch. "Con biết con là ai đối với cái bến này. Năm năm trước, con tự ý bẻ lái chiếc sà lan bồn LK-09 rời đội hình để sang Vành Khe Hẹp kéo chiếc tàu vỡ khoang của thợ mỏ Hạ Lam. Con đã làm cháy sạch năm mươi tấn nhiên liệu đẩy cao áp dự trữ chung của liên hội, làm thất thoát bốn bồn quặng uranium thô mà các gia đình gom góp cả năm trời để đóng bảo chứng luồng bay."

Phạm Vân khẽ ngẩng đầu nhìn Hải từ trạm sơ cứu dã chiến phía sau. Bàn tay cô ngừng lại trên cuộn băng gạc y tế. Trong góc buồng lái, An tựa lưng vào vách ngăn chịu lực, cánh tay phải được nẹp kín bằng nẹp composite cố định ép sát vào lồng ngực, ánh mắt anh phẳng lặng dõi theo từng chuyển động cơ mặt của người cầm lái trẻ tuổi.

"Khoản nợ đó, hồ sơ tài chính của Bến Không Chủ vẫn còn giữ nguyên biên bản vi phạm mang tên Lê Hải," Hải tiếp tục, giọng đanh lại, không hề né tránh ánh nhìn của mẹ. "Hôm nay con trở lại, con không dùng danh nghĩa Hội đồng Hạ Lam để trưng dụng tài sản của mọi người. Toàn bộ phần hạn ngạch quặng cá nhân của con, tiền công tích lũy bảo trì mười năm qua, cùng với chiếc sà lan cũ hiện đang nằm ở bãi số 3 cảng Hạ Lam, con xin ký giấy chuyển nhượng toàn quyền vô điều kiện cho quỹ tương tế của bến. Con chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý và vật chất cho món nợ năm xưa. Kể cả sau chuyến này con không còn mạng để quay về, giấy tờ bảo lãnh đã được chị Dung công chứng và nạp vào mã liên kết dữ liệu phao chuyển tiếp. Tín hiệu xác thực đã nằm trong băng tần chờ của trạm điều phối."

Bà Thu nhìn trừng trừng vào con trai qua làn sóng nhiễu hạt. Cơ mặt bà giật nhẹ, khóe môi mím chặt lại thành một đường thẳng thừng, nhưng ánh mắt giận dữ không hề dịu đi. Bà bật ra một tiếng cười cay đắng—tiếng cười khô khốc, sắc cạnh như tiếng hai mảnh xỉ quặng va vào nhau giữa môi trường chân không tuyệt đối.

"Mày nghĩ tao cần mấy tờ giấy nợ hay cái xác sà lan mục nát của mày dưới mặt đất sao, Hải?" Bà Thu chống hai bàn tay thô ráp lên bàn điều khiển phía bên kia màn hình, chồm người về phía trước đến mức bóng tối trong khoang máy bên đó như đổ ụp lên khuôn mặt bà. "Mày vẫn ngây thơ y như ngày mày bỏ bến mà đi. Mày tưởng nhận lỗi, nhận nợ là biến thành người lớn à? Mày đem lương tâm cá nhân ra đổi lấy mạng sống cụ thể của người khác đấy à? Dưới này không ai ăn được giấy chuyển nhượng, cũng không ai sưởi ấm được bằng lòng tự trọng của mày!"

Bà vung tay chỉ ra phía sau lưng mình. Qua lớp cửa kính quan sát mờ đục bám đầy vết ố dầu phía sau bà Thu, người ta có thể nhìn thấy một dãy hành lang dài hun hút, tối tăm và chật chội. Thỉnh thoảng, những cuộn hơi nước trắng xóa lại bốc lên cuồn cuộn từ hơi thở của những con người đang co ro sau các tấm rèm bạt cách nhiệt màu xám tro, nơi những bóng người gầy guộc chập chờn dưới ánh sáng đỏ lờ đờ của bóng đèn khẩn cấp.

"Hạ Lam bỏ rơi dân sà lan tự do từ ngày cái mỏ quặng sâu cạn kiệt," bà Thu gằn giọng, thanh âm rít qua kẽ răng, dập tắt mọi ý định chen ngang của Hải. "Họ giữ lại điện cho các nhà kính trung tâm, họ giữ lại pin dự phòng cho khu hành chính, còn chúng tao phải tự trôi nổi ở cái rìa rác rưởi này, hứng từng mẩu phế liệu để sống qua ngày. Đừng có mang những bài học đạo đức hay lời kêu gọi hy sinh trừu tượng cho thuộc địa ra đây để ép tao gật đầu. Tao nói cho các người biết: muốn chạm vào tuyến cáp của Ngọn Đèn Bốn, muốn có một giọt điện nào chạy lên cái tháp laser kia, thì phải có một giải pháp cấp nhiệt thay thế ngay tại chỗ này! Không phải lời hứa trên giấy, không phải cam kết trên miệng, mà là một hệ thống chạy được, tỏa nhiệt thật, được thợ máy của bến nghiệm thu bằng đồng hồ đo công suất. Bằng không, đứa nào dám bước qua cửa van tiếp giáp, tao sẽ tự tay giật cầu dao ngắt mạch toàn phần, cho cả bến này lẫn con tàu của chúng mày cùng chết chìm trong bóng tối!"

Cạch một tiếng sắc lẹm, tín hiệu liên lạc bị cắt phụt. Màn hình phụ trên táp-lô chớp sáng rồi lập tức trở về một dải nhiễu tuyết xám xịt vô cảm, kèm theo tiếng rè rè đơn điệu của sóng tĩnh điện rỗng.

Không khí trong buồng lái Chim Vá lạnh tanh. Mùi dầu thủy lực rò rỉ hòa lẫn với mùi ẩm mốc của bộ lọc khí tuần hoàn tạo nên một cảm giác ngột ngạt đến bức bối.

"Bà ấy nói thật đấy," Kha thì thầm, giọng ông run rẩy khi đưa tay kéo lại chiếc cổ áo khoác dày cộp dính đầy dầu mỡ. Ông lắc đầu, mắt nhìn chằm chằm vào khoảng tối vô tận ngoài cửa sổ buồng lái. "Tôi biết tính con mụ Thu từ thời chúng tôi còn chung đội chạy quặng Vành Đai Ba mươi năm trước. Mụ ta đã nói giật cầu dao là mụ ta sẽ giật thật. Dân sà lan tự do không sợ chết đói, họ đã quen với cảnh thiếu ăn từ lúc lọt lòng. Họ chỉ sợ bị người ta lừa thêm một lần nữa. Một khi niềm tin đã gãy, họ thà cùng chết chìm chứ dứt khoát không chịu nhả phao."

"Nhưng chúng ta không có thời gian để vòng qua trạm khác," Linh nói, giọng cô gấp gáp xen lẫn căng thẳng tột độ. Những ngón tay thanh mảnh của cô gõ dồn dập lên bàn phím điều khiển, gọi ra các thông số kỹ thuật và hình học quỹ đạo của hệ thống tháp dẫn đường. "Cụm laser số Bốn là mắt xích trung tâm kết nối chùm phát của Trạm Ba sang Trạm Năm. Khoảng cách góc giữa Trạm Ba và Trạm Năm quá lớn, vượt xa ngưỡng chịu đựng của thấu kính hội tụ trên mảng thu quang điện của Bạch Luân. Nếu bỏ qua trạm này, chùm laser sẽ bị lệch pha hơn bảy độ hồ quang. Thiếu Ngọn Đèn Bốn điều phối nhịp xung, lò phản ứng dự phòng trên trạm vũ trụ sẽ bị quá tải nhiệt tức thì và phát nổ khi nhận xung lệch pha từ mặt đất."

Một bàn tay lành lặn khẽ đặt lên vai Linh. Nguyễn Minh An bước lên từ phía sau. Gương mặt anh tái nhợt vì cơn đau âm ỉ từ bàn tay phải bị bỏng điện sâu—vết thương do sự cố chạm mạch ở trạm trước vẫn còn sưng tấy dưới lớp nẹp composite cứng ngắc. Nhưng ánh mắt anh phẳng lặng, sâu thẳm và kiên định như mặt thép tôi qua dầu lạnh.

"Chuẩn bị túi đồ nghề kiểm toán lưới điện và bộ đo tải phân đoạn," An nói, giọng anh trầm tĩnh lạ thường, cắt đứt sự hoảng loạn đang nhen nhóm trong buồng lái. "Linh, em đi cùng tôi sang bến. Hải ở lại giữ áp lực tàu, duy trì tư thế ghép nối và theo dõi mức rung động của dầm chịu lực số hai. Chúng ta không thể để Chim Vá bị trôi dạt dù chỉ nửa mét trong lúc ống lồng đang khóa ngàm."

"An, bàn tay anh..." Phạm Vân bước vội tới, hai ngón tay cô siết chặt lấy mép áo khoác bên tay trái của anh, ánh mắt lộ rõ vẻ phản đối nghiêm khắc xen lẫn lo âu. "Biên bản y tế của tôi vẫn giữ nguyên hiệu lực. Anh không được phép cầm kìm, không được vặn siết bu-lông, các bó gân cơ ở mu bàn tay anh sẽ đứt lìa nếu phải chịu tải cơ học đột ngột! Anh muốn phế luôn bàn tay đó hay sao?"

"Tôi không sang đó để vặn ốc, Vân à," An nhìn thẳng vào mắt cô, khẽ lắc đầu, khóe môi thoáng một nụ cười mệt mỏi nhưng vững chãi. "Tôi sang đó để nhìn sơ đồ và nghe thợ máy của họ nói. Linh sẽ thao tác thiết bị đo và xử lý các cầu dao phân nhánh. Chúng ta không thể giải quyết chuyện này bằng cách đe dọa hay cầu xin. Muốn người ta nhường điện, phải chỉ cho người ta thấy dòng điện của họ đang thất thoát ở đâu và trả lại cho họ nhiệt lượng tương đương. Người làm kỹ thuật nói chuyện bằng thông số, không nói chuyện bằng nước mắt."

Mười phút sau, cửa khoang giảm áp của Chim Vá rít lên ken két khi các chốt ngàm thủy lực xoay tròn, ép chặt vành đệm cao su non vào khớp nối của ống lồng mềm dẫn sang cổng số 2 của Bến Không Chủ.

Khi cánh cửa thép nặng trịch phía bến sà lan từ từ trượt mở, luồng không khí bên trong xộc thẳng vào mũi An và Linh. Đó là một mùi hỗn hợp đặc trưng của sự nghèo nàn và tù đọng: mùi mỡ máy cháy khét bám lâu ngày trên vách kim loại, mùi hơi người ngột ngạt của hàng trăm sinh mạng chen chúc trong không gian kín, và trên hết là cái lạnh thấu xương của lớp vỏ thép đang mất dần nhiệt lượng ra ngoài chân không. Áp suất khí quyển ở đây chỉ duy trì ở mức 0,65 át-mốt-phe—mức áp suất tối thiểu của dân thợ mỏ để phổi không bị tràn dịch, nhưng khiến mỗi bước đi trở nên nặng nhọc, lồng ngực như bị một bàn tay vô hình ép chặt.

Đón họ ở cửa ngàm không phải là những tay lính gác vũ trang hay những nòng súng pháo sáng, mà là ba người thợ máy già nua trong những bộ đồ bảo hộ chắp vá chằng chịt các miếng dán cao su lưu hóa. Người dẫn đầu là một ông lão cụt mất nửa tai phải, da mặt sần sùi như vỏ cây bị cháy rụi. Tay ông cầm chiếc đèn pin halogen cũ kỹ, quét một luồng sáng chói gắt vào ngực An, luồng sáng dừng lại rất lâu ở cánh tay phải đang nẹp cứng trước ngực anh rồi mới hất lên mặt.

"Thợ cả An của xưởng máy ngầm Hạ Lam đúng không?" Ông lão cất giọng khò khè, từng luồng hơi thở phả ra thành những vệt sương trắng đục trong không khí giá lạnh. "Tôi là Ba Rỗ. Bà Thu bảo để hai người vào. Nhưng đừng hòng giở mấy cái trò kỹ thuật cao siêu của trạm chính ra đây để lòe chúng tôi. Muốn nói chuyện điện đóm, vào buồng điều áp trung tâm mà nhìn tận mắt."

Ba Rỗ quay lưng bước đi, kéo theo đôi ủng bảo hộ nặng nề nện cồm cộp lên sàn thép gỉ sét. An và Linh lặng lẽ bước theo sau.

Khu cư trú của Bến Không Chủ mở ra trước mắt họ như một cái hầm mỏ lộ thiên trôi dạt giữa các vì sao. Hàng trăm gia đình đang tụ tập trong lòng các khoang chở quặng rỗng đã được cạo sạch lớp gỉ bên ngoài. Những tấm bạt cách nhiệt màu bạc lấp lánh giăng kín trần vòm cao vút nhằm giữ lại từng chút nhiệt lượng ít ỏi bốc ra từ những thanh sưởi điện trở đỏ quạch, trơ trọi đặt rải rác giữa các lối đi hẹp. Những đứa trẻ quấn tròn trong các lớp áo chăn bông xơ xác, đầu đội mũ len trùm kín tai, đôi mắt to tròn đen láy mở trừng trừng nhìn hai kẻ lạ mặt mang theo túi đồ nghề kim loại sáng loáng. Tiếng ho khan của người già vang lên từng chặp, ngắt quãng qua tiếng quạt thông gió công nghiệp rên rỉ nặng nề trên trần vòm.

"Đây là tất cả những gì chúng tôi đang có để giữ cho cái bến này không biến thành một cái nhà mồ nổi," Ba Rỗ dừng lại trước một tủ phân phối điện dã chiến cao quá đầu người.

Chiếc tủ điện được gá tạm bợ lên vách ngăn bằng những thanh giằng thép góc. Bên trong, các thanh cái bằng đồng trần trụi, xỉn màu vì nhiệt độ cao, được bắt vít trực tiếp lên các tấm gỗ phíp cách điện đã cháy sém đen sì ở các góc. Mùi ozone và mùi nhựa thông cách điện bốc lên nồng nặc.

"Tuyến cáp từ Ngọn Đèn Bốn cấp cho chúng tôi dòng ba pha bốn trăm vôn, tổng công suất khả dụng đo được tại đầu vào là sáu trăm kilowatt," Ba Rỗ nói, ngón tay run rẩy gõ mạnh vào mặt kính của chiếc đồng hồ đo vôn kế kiểu kim cổ lỗ sĩ. "Chúng tôi cần tối thiểu bốn trăm năm mươi kilowatt chỉ để duy trì cái bầu khí quyển sống dở chết dở này: hai trăm kilowatt cho dàn sưởi trở nhiệt chống đóng băng thành vách kim loại, một trăm năm mươi kilowatt cho hệ thống hấp phụ CO2 và tái tạo oxy của bốn khoang áp suất cao, một trăm kilowatt còn lại chia đều cho các bơm tuần hoàn nước ngọt và hệ thống chiếu sáng tối thiểu. Bớt đi mười kilowatt thôi, băng sẽ bắt đầu đóng cục trong các đường ống nước dẫn, và đêm nay sẽ có thêm mười đứa trẻ trong khoang số Ba bị viêm phổi cấp. Mấy người tính rút điện kiểu gì?"

Linh không trả lời ngay. Cô quỳ một chân xuống sàn kim loại lạnh ngắt, mở phanh túi đồ nghề chuyên dụng, lấy ra chiếc máy quét tải di động đa kênh. Bàn tay đeo găng mỏng của cô lướt nhanh thoăn thoắt trên các phím bấm cơ học, kẹp ba đầu dò cảm ứng từ trường vào từng thanh cái của tủ điện chính.

Màn hình máy quét lập tức bật sáng, các biểu đồ dạng sóng dao động nhảy múa liên tục, để lộ những đường hình sin méo mó, biến dạng nghiêm trọng với các đỉnh gai nhọn hoắt.

"Hệ số công suất cos phi chỉ đạt 0,52," Linh lẩm bẩm, mắt nheo lại nhìn vào các chỉ số sóng hài bậc cao đang nhấp nháy đỏ rực trên góc màn hình. "Dòng phản kháng quá lớn. Độ lệch pha giữa dòng điện và điện áp lên tới gần sáu mươi độ. Năng lượng thực tế đang bị biến thành nhiệt vô ích ngay trên đường dây truyền dẫn trước khi kịp đến được các cuộn sưởi! Các anh đang dùng loại máy biến áp nào thế này?"

"Máy biến áp tự ngẫu ngâm dầu vớt từ bãi rác phân loại Một năm ngoái," một người thợ trẻ đứng sau Ba Rỗ càu nhàu, tay siết chặt chiếc cờ-lê cỡ lớn như một phản xạ tự vệ. "Có cái dùng là may phúc tổ rồi, cô kỹ sư trạm mẹ ạ. Không có cái đống sắt vụn ngâm dầu đó thì cả cái bến này đã thành một khối băng trôi vô định từ tháng trước khi đợt bão bức xạ quét qua rồi!"

An đứng im lặng bên cạnh tủ điện. Dù cánh tay phải đang nhức buốt dữ dội theo từng nhịp đập của mạch máu, ánh mắt anh vẫn di chuyển với sự chuẩn xác lạnh lùng, sắc sảo của một người thợ cả đã lăn lộn hàng chục năm trong những gầm máy tăm tối và phức tạp nhất của thế giới ngầm. Anh không nhìn vào những thanh sưởi trở nhiệt dân sinh đang đỏ ửng yếu ớt, mà đưa mắt nhìn theo những bó cáp phụ chằng chịt, bọc vỏ chì xám xịt bò dọc theo khung dầm trần vòm, đâm xuyên qua các vách ngăn kín khí tiến về phía đuôi bến sà lan.

"Các đường cáp bọc vỏ chì kia dẫn đi đâu?" An cất tiếng hỏi, giọng trầm đục nhưng uy lực khiến người thợ trẻ đang gắt gỏng bỗng ngậm miệng lại.

Ba Rỗ ngập ngừng một thoáng. Ánh mắt ông hơi đảo sang góc buồng, nơi có cánh cửa thép đóng kín mang biển cảnh báo nguy hiểm: "Đó là tuyến dẫn về các khoang bốc dỡ và bãi chứa quặng cũ ở đuôi bến. Bỏ trống từ lâu rồi, từ hồi mỏ sâu đóng cửa."

"Bỏ trống nhưng rơ-le cách ly cơ học vẫn đang đóng hoàn toàn," An chỉ ngón tay trái về phía dãy cầu dao tự động kiểu đòn bẩy cổ nằm ở góc dưới cùng của tủ điện. "Đèn báo pha của nhánh đó vẫn sáng mờ mờ. Dòng rò qua lớp điện môi cao su thoái hóa của những tuyến cáp ngâm dầu cũ đó đang nuốt chửng không dưới sáu mươi kilowatt công suất vô ích mỗi giờ. Chưa kể, các khoang hàng bỏ trống đó vẫn đang được cấp nhiệt sưởi nhẹ theo chế độ tuần hoàn tự động của hệ thống điều hòa không khí cũ để chống sốc nhiệt kết cấu vỏ tàu, đúng không?"

Ba Rỗ và hai người thợ phụ nhìn nhau trân trối, vẻ mặt biến sắc.

"Kho quặng số Bốn và số Năm... vỏ thép đã bị mỏi sau hai đợt bão hạt mang điện tích hồi đầu năm," Ba Rỗ thừa nhận, giọng ông chùng hẳn xuống, không còn vẻ đanh đá ban đầu. "Chúng tôi sợ... sợ nếu cắt sưởi hoàn toàn, độ chênh lệch nhiệt độ giữa mặt ngoài âm một trăm độ và mặt trong sẽ làm nứt toác các khung dầm liên kết giữa các sà lan. Nếu dầm gãy, bến sà lan sẽ bị lực giằng xé làm đôi ngay lập tức."

"Chúng ta không cần sưởi ấm cả một khối không gian rỗng khổng lồ chứa đầy bụi quặng đó," Linh ngẩng phắt lên, mắt cô sáng rực khi nhìn vào các kết quả tính toán mô phỏng vừa hiện ra trên màn hình máy quét. "Chúng ta chỉ cần cô lập hoàn toàn tải nhiệt của không gian chứa, gom toàn bộ dòng sưởi trở nhiệt vào các dầm gân chịu lực chính bằng các tấm điện trở nhiệt dán cục bộ! An nói hoàn toàn đúng, các anh đang đốt điện để sưởi ấm những khối chân không và xỉ quặng vô nghĩa trong các khoang rỗng!"

Linh mở ba lô rút ra một tấm bản đồ kỹ thuật dạng cuộn nhựa dẻo—bản vẽ kết cấu chi tiết của Bến Không Chủ mà Trần Kha đã cặm cụi thức trắng đêm vẽ lại từ trí nhớ kết hợp với dữ liệu quét radar phân giải cao của Chim Vá. Cô trải tấm bản đồ lên nắp hòm đồ nghề bằng thép, dùng bút dạ quang đỏ khoanh tròn các phân đoạn chịu lực trọng yếu.

"Nhìn vào đây," Linh giải thích, giọng nói rành rọt, dứt khoát và tràn đầy năng lượng kỹ thuật khiến những người thợ sà lan xung quanh bất giác cúi xuống, dán mắt vào từng nét vẽ. "Mạng lưới phân phối nội bộ của các anh hiện tại đang đi theo cấu trúc hình rẻ quạt không phân tầng. Một trạm biến áp trung tâm gánh chung cả tải dân sinh lẫn tải bốc dỡ phế liệu. Chúng ta sẽ thực hiện tách tải ngay tại tủ phân phối số 2 này. Toàn bộ sáu khoang chứa quặng rỗng ở mạn đông sẽ bị ngắt hoàn toàn khỏi lưới điện sưởi tổng. Thay vào đó, chúng tôi mang theo mười cuộn dây điện trở nhiệt bọc gốm dự phòng từ Chim Vá. Chúng ta sẽ quấn trực tiếp các cuộn dây này quanh sáu khớp nối ngàm cơ học giữa các thân sà lan. Chỉ cần giữ nhiệt độ tại các điểm ngàm kim loại này trên âm ba mươi độ C, kết cấu thép hợp kim sẽ không bao giờ bị giòn vỡ hay nứt mỏi cơ học."

"Làm như vậy dôi dư ra được bao nhiêu kilowatt?" Ba Rỗ hỏi dồn, hơi thở ông dồn dập hơn, bàn tay cầm đèn pin bắt đầu run nhẹ.

"Tách tải các khoang rỗng sẽ triệt tiêu hoàn toàn tổn hao rò rỉ điện môi, thu hồi được tám mươi kilowatt," Linh tính toán nhanh như chớp, các con số tuôn ra từ miệng cô như một dòng chảy tự nhiên. "Chuyển đổi phương thức sưởi dầm cục bộ tiết kiệm thêm bảy mươi kilowatt điện tiêu thụ vô ích nữa. Tổng cộng, chúng ta gom lại được một trăm năm mươi kilowatt công suất thực. Số điện dôi dư này sẽ được điều hướng: năm mươi kilowatt dồn thẳng vào việc tăng cường độ cho các cụm sưởi gốm tại khu vực dân sinh, nâng nhiệt độ khoang ở từ năm độ lên mười tám độ C—đủ ấm để trẻ con không cần đắp chăn cách nhiệt. Và quan trọng nhất..."

Cô dừng lại một nhịp, ngẩng đầu nhìn thẳng vào đôi mắt đục ngầu của người thợ già Ba Rỗ:

"...chúng ta có thể giảm mức tiêu thụ trích xuất trực tiếp từ Ngọn Đèn Bốn xuống còn bốn trăm kilowatt. Hai trăm kilowatt còn lại, kết hợp với việc tái cấu trúc bộ lọc sóng hài bằng các tụ bù dự phòng mà tôi mang theo, là hoàn toàn đủ để cung cấp dòng kích thích cơ bản đưa tháp laser Ngọn Đèn Bốn vào chế độ chờ đồng bộ!"

Một sự im lặng bao trùm buồng điều áp. Tiếng gió rít qua khe hở vách ngăn dường như cũng ngừng bặt. Ba Rỗ nhìn chằm chằm vào bản vẽ chằng chịt các vệt mực đỏ của Linh, rồi từ từ chuyển ánh mắt sang An. Người thợ cả già nua của bến sà lan không còn nét nghi ngại, cay nghiệt ban đầu. Trong mắt ông lúc này chỉ còn lại sự thán phục sâu sắc trước một giải pháp kỹ thuật quá đỗi sáng rõ, chuẩn xác, một phương án giải quyết vấn đề đến tận gốc rễ mà không hề tước đoạt đi hơi ấm của những đứa trẻ đang co ro ngoài kia.

"Cô bé... những con số này... cô dám lấy tính mạng ra bảo đảm là làm được chứ?" Ba Rỗ thì thào, giọng ông khàn đi.

"Chúng tôi không nói suông bằng miệng," An bước tới một bước, đưa bàn tay trái vỗ nhẹ lên bề mặt kim loại của tủ điện chính. "Tôi không thể thao tác cơ học bằng tay phải, nhưng tôi sẽ đứng chôn chân tại đây để chỉ từng vị trí cầu dao cần cắt, từng điểm đấu nối cần xẻ rãnh. Linh sẽ trực tiếp đo kiểm tra mức cách điện và đấu nối đường bypass. Các anh có bốn thợ máy lành nghề ở đây, mang theo kìm cắt cáp thủy lực cỡ lớn và mỏ hàn xung sang đây ngay. Chúng ta bắt đầu tách tải từ nhánh kho số Năm ngay bây giờ. Từng bước một, làm đến đâu đóng điện đo công suất đến đó. Nếu nhiệt độ phòng ở của dân tụt dù chỉ nửa độ C, các anh có toàn quyền đóng lại cầu dao cũ và tống cổ chúng tôi ra khỏi ngàm cập cảng."

Ba Rỗ hít một hơi thật sâu, lồng ngực phập phồng dưới lớp áo bảo hộ rách nát. Ông quệt mạnh mu bàn tay đầy dầu mỡ lên trán, rồi quay ngoắt lại nhìn hai người thợ trẻ đi cùng mình, gầm lên một tiếng dứt khoát:

"Đứng trơ ra đó làm gì nữa? Lấy hòm đồ nghề số 1 ra đây! Thằng Tư chạy ngay xuống xưởng mộc gọi thêm thằng Bảy, bảo nó vác hết cáp đồng bọc ami-ăng với mỏ hàn hồ quang sang đây hỗ trợ kéo tuyến! Nhanh lên, chúng ta không có cả ngày để chết cóng đâu!"

Công việc cải tạo lưới điện dã chiến bắt đầu trong một bầu không khí khẩn trương tột độ. Linh di chuyển thoăn thoắt giữa các vách ngăn kim loại hẹp và ẩm ướt của Bến Không Chủ. Chiếc máy đo dòng kẹp trên cổ tay cô liên tục phát ra những tiếng bíp bíp đều đặn báo hiệu mức tải. Dưới sự chỉ dẫn bằng giọng nói bình tĩnh, chuẩn xác đến từng milimet của An, những người thợ sà lan nhanh chóng tiếp cận các hộp đấu nối phụ bị lãng quên hàng chục năm qua dưới các tấm sàn thép cong vênh.

Những nhát kìm cắt thủy lực vang lên 'phập, phập' giòn giã giữa không gian kín. Từng đoạn cáp ngâm dầu thoái hóa nặng trịch, đen đúa lần lượt bị chém đứt rời, cách ly vĩnh viễn khỏi thanh cái chính. Mùi ozone khét lẹt bốc lên ngùn ngụt hòa cùng khói hàn khi các đầu cáp mới được bọc kín bằng màng co nhiệt chuyên dụng do Linh mang từ Chim Vá sang.

Mỗi khi một nhánh kho hàng bỏ trống bị ngắt tải thành công, chiếc kim đồng hồ tổng trên bảng điều khiển trung tâm lại giật lùi về phía vạch an toàn một khoảng rõ rệt. Dòng điện gom được lập tức được Linh và thợ máy địa phương đấu nối, điều hướng thẳng vào các thanh sưởi bọc gốm mới lắp bổ sung tại khu vực phòng ở của trẻ em và người già.

Qua lớp cửa kính quan sát mờ đục, An nhìn thấy những đứa trẻ bắt đầu cởi bớt lớp chăn bông dày cộm, nặng nề. Những vệt sương trắng đục từ hơi thở của người già dần tan biến trong không khí đang ấm dần lên từng phút. Nhiệt độ kế gắn trên vách khoang sinh hoạt nhích dần từ năm độ lên mười độ, rồi mười bốn độ C.

Mọi thứ dường như đang vận hành hoàn hảo theo đúng những phép tính chính xác trên bản vẽ.

Linh lau vệt mồ hôi đang chảy dài trên trán, trèo lên giàn giáo bằng thép góc dựng tạm cạnh tủ phân phối trung tâm. Tay cô cầm chiếc cờ-lê cách điện, chuẩn bị đóng cầu dao bypass ba pha để đưa lượng điện dư thừa hai trăm kilowatt trở lại tuyến cấp cho Ngọn Đèn Bốn.

Nhưng đúng vào khoảnh khắc then chốt đó, bảng điều khiển trung tâm của bến sà lan đột ngột phát ra một chuỗi tiếng còi hú đinh tai nhức óc.

Một luồng sáng chói lòa bừng lên từ các bóng đèn cao áp dọc hành lang trước khi toàn bộ hệ thống chiếu sáng sụt áp nghiêm trọng, chớp tắt liên hồi như ngọn nến trước gió. Từ sâu dưới buồng máy phát ngầm của bến, những tiếng kim loại rít lên ken két dữ dội vọng lên sàn tàu, tạo thành những đợt rung chấn rùng mình truyền thẳng qua từng lớp đế giày bảo hộ.

Màn hình phòng điều hành chớp giật liên hồi khi trạm phát điện của bến sà lan phát ra tiếng rít quá tải.