Khoảng cách và sự thật dang dở

Gió lạnh đầu mùa thốc từng cơn xám xịt qua khe cửa chớp bằng gỗ sơn xanh đã tróc lở của gian phòng tầng hai, căn nhà số 12 nép sâu trong ngõ Chùa Bộc.

Tiếng quạt tản nhiệt của ba cỗ máy tính để bàn đồng bộ hiệu Dell và chiếc màn hình CRT dày cộp của Nam chạy rù rù không ngớt, thỉnh thoảng lại điểm xuyết một chuỗi âm thanh khô khốc cạch cạch phát ra từ ổ cứng HDD loại 80GB đang oằn mình đọc ghi dữ liệu. Ngoài khoảng ban công hẹp chỉ vừa một người lách qua nhìn xuống con ngõ ngoằn ngoèo nối thông giữa phố Chùa Bộc và dốc Tây Sơn, những chiếc lá bàng khô cuối đông bị gió bấc quất rụng, cuộn tròn rào rào trên những tấm tôn fibro xi măng loang lổ rêu mốc. Cái lạnh hanh hao của đợt gió mùa đông bắc tràn về làm cho không khí trong phòng đã khô lại càng thêm buốt giá, nhưng không một ai buồn với tay kéo kín khung cửa sổ lại.

Hôm nay là chiều muộn thứ Hai.

Theo đúng lịch hẹn mà Tiến sĩ Đỗ Quang Minh đã sắp đặt từ cuối tuần trước, sáng mai, đúng tám giờ ba mươi phút, Vũ Thu Hà sẽ chính thức có mặt tại đây để bắt đầu đợt khảo sát tư vấn nhân sự đầu tiên. Nhưng kể từ lúc bước chân ra khỏi quán trà mộc trên phố Triệu Việt Vương vào chập tối hôm qua, câu hỏi đanh thép như một nhát dao chém thẳng vào thực tại của Kiều Trang vẫn lơ lửng giữa khoảng không, đè nặng lên từng nhịp thở của Đức Anh như một tảng đá hộc ngâm nước.

Trang ngồi đối diện anh qua chiếc bàn làm việc đóng bằng hai tấm gỗ ép công nghiệp phủ melamine đã sứt sẹo bốn góc. Trước mặt cô, cuốn sổ cái bọc da đen kẻ ô caro mở rộng tinh tươm, ngòi bút bi kim bấm Thiên Long nắp xanh đặt ngay ngắn trên trang giấy trắng muốt, chưa hề có thêm một nét mực nào kể từ mười lăm phút trước. Đôi mắt đen láy, sâu thẳm của cô gái hai mươi hai tuổi nhìn thẳng vào Đức Anh. Đó không phải là ánh mắt giận dữ bốc đồng của một kẻ bị xúc phạm, càng không phải vẻ hờn dỗi non nớt của một đứa bạn học cùng giảng đường, mà là một sự trầm tĩnh, sắc sảo đến lạnh người—thứ bản lĩnh tự nhiên của một người luôn phải đối mặt với những con số tuyệt đối và những ranh giới sống còn của dòng tiền.

Đức Anh hít một hơi sâu. Luồng không khí buốt lạnh kéo qua phế quản làm lồng ngực anh nhói buốt, nhưng chính cái lạnh ấy lại kéo anh bật ra khỏi những cuộn xoáy hư ảo của ký ức hai kiếp người. Anh đặt chiếc cặp tài liệu bằng giả da Simili sờn mép xuống bàn, không né tránh, nhìn thẳng vào con ngươi phẳng lặng của người bạn đồng hành:

"Trang, tôi biết những hành động hôm qua của tôi ở quán trà rất khó hiểu. Nếu đổi lại vị trí, bà là tôi, nhìn thấy một người bỗng nhiên săn sóc, lo lắng thái quá cho một người xa lạ vừa mới chạm mặt lần đầu, bà cũng sẽ nghi ngờ và đặt câu hỏi như thế."

Trang khẽ nhướng một bên mày thanh tú, ngón tay đặt hờ trên thân bút bi không hề nhúc nhích. Cô không ngắt lời, chỉ im lặng phát đi tín hiệu rằng cô đang lắng nghe, và cô muốn một câu trả lời thực chất chứ không phải những lời thoái thác ngoại giao.

Đức Anh đặt hai bàn tay đan vào nhau trên mặt bàn, từng khớp ngón tay trắng bệch vì lạnh:

"Nhưng tôi có thể nhìn thẳng vào mắt bà mà khẳng định một điều chắc chắn: Ngoài đời thực, trước buổi chiều hôm qua tại Triệu Việt Vương, tôi chưa từng gặp gỡ, chưa từng quen biết, và chưa từng nói chuyện với Vũ Thu Hà dù chỉ một câu, nửa lời."

"Vậy sự chăm sóc vô thức đến mức rợn người đó là gì?" Giọng Trang cất lên, bằng phẳng, nhưng từng chữ nhả ra đều sắc như một lưỡi dao cạo. "Anh biết người ta sợ gió lùa bên vai trái. Anh biết người ta có tiền sử đau dạ dày nên không được uống trà sen đậm đặc lúc bụng đói. Đức Anh, anh có thể lừa được những người khác, nhưng anh không lừa được tôi đâu. Suốt ba năm học chung ở Đại học Thương mại, rồi mấy tháng trời cùng lăn lộn từ những ngày còn bán từng chiếc chảo chống dính, từng cái xoong nhôm dưới chợ huyện Ý Yên, tôi biết quá rõ tính anh. Anh không phải loại đàn ông nông cạn thích tán tỉnh, trêu hoa ghẹo nguyệt ngoài đường. Ánh mắt anh nhìn cô ấy hôm qua không phải ánh mắt của một gã trai si tình muốn tiếp cận phụ nữ. Đó là ánh mắt của một người nhìn thấy một điều gì đó đã vỡ vụn... như thể anh đang đứng trước một món nợ truyền kiếp mà cả đời này anh không có cách nào trả nổi."

Lồng ngực Đức Anh thắt lại trong một cơn co thắt vô hình.

Sự nhạy cảm đến mức tàn nhẫn của Kiều Trang luôn là thứ khiến anh vừa nể phục tột cùng, vừa sinh ra một nỗi sợ hãi mơ hồ. Cô không thể nào biết được bí mật kinh thiên động địa về linh hồn của một người đàn ông ba mươi tám tuổi từ năm 2026 dội ngược về thể xác tuổi hai mươi hai của năm 2011. Cô không thể biết được những đêm trắng nghẹn ngào trong căn nhà trọ dột nát, những tờ giấy báo nợ đỏ lòm, những bát cơm nguội chan nước mắt và tiếng thở dài nén chặt của người phụ nữ đã từng đi qua hơn một thập kỷ hôn nhân tăm tối cùng anh. Nhưng bằng trực giác nguyên sơ của một người phụ nữ có tư chất phân tích rủi ro thiên bẩm, Trang đã bóc trần được cái cốt lõi cảm xúc sâu thẳm nhất mà anh đang cố công chôn giấu: món nợ không thể trả.

Đức Anh siết chặt hai bàn tay giấu dưới gầm bàn làm việc, các đầu ngón tay bấm mạnh vào lòng bàn tay để tìm kiếm điểm tựa thể xác. Anh buộc phải lựa chọn những mảnh ghép có thật trong ký ức đau đớn ấy để tạo nên một bức bình phong hợp lý nhất, một câu trả lời không hề dối trá về mặt cảm xúc, nhưng che đậy được bản chất siêu nhiên của sự chuyển sinh:

"Bởi vì cô ấy... có nét mặt, ánh mắt, thần thái, và cả cái bóng lưng gầy gò giống hệt một người quen cũ mà tôi từng chứng kiến trọn vẹn bi kịch cuộc đời của họ."

"Người quen cũ?" Trang gặng hỏi, mi mắt hơi chùng xuống một nhịp thăm dò.

"Một người chị... một người mà tôi từng chứng kiến phải đi qua một cuộc hôn nhân đầy tổn thương, u uất và đổ vỡ," Đức Anh nói, giọng anh trầm xuống và khẽ run lên một cách hoàn toàn tự nhiên. Nỗi đau đó là thật, nó ăn sâu vào tủy tủy anh, từng vết sẹo vô hình trong tâm can lại một lần nữa rỉ máu trước cái lạnh của mùa đông Hà Nội. "Người đó từng sống những năm tháng thanh xuân rực rỡ nhất, rất giỏi giang, rất kiêu hãnh và tự trọng. Nhưng rồi người ấy chọn nhầm một người đàn ông vô tâm, nông cạn, bất tài và ngập trong nợ nần. Suốt bao nhiêu năm trời, người phụ nữ ấy gánh vác cả gia đình trong câm lặng, cam chịu những bữa cơm nuốt vội, đau dạ dày triền miên vì vừa lo nghĩ kiếm tiền vừa nhịn ăn, cho đến khi sức cùng lực kiệt, không thể cứu vãn nổi nữa mà phải ký vào tờ đơn ly hôn để tự giải thoát cho phần đời còn lại của mình. Hôm qua, khi Thu Hà bước vào quán trà, khẽ rùng mình kéo vạt áo khoác mỏng và đưa bàn tay lên ôm lấy chấn thủy... trong một khoảnh khắc ngạt thở, đầu óc tôi bỗng mụ mẫm đi. Tôi giật mình tưởng như mình đang nhìn thấy lại chính bóng hình đau đớn, tàn tạ của người phụ nữ ấy bước ra từ quá khứ."

Đức Anh dừng lại, ngẩng đầu lên, để lộ đôi mắt đỏ hoe nhưng kiên định nhìn thẳng vào Trang:

"Tôi giật mình hoảng hốt, mất kiểm soát hành vi như một kẻ mộng du vì cái bóng ma dĩ vãng đó dội về quá bất ngờ. Đó là sự thật. Tôi thề với bà danh dự của tôi: tôi không hề có bất kỳ mối quan hệ mờ ám nào với Hà, và càng không bao giờ có ý định đem những ảo ảnh của dĩ vãng làm xáo trộn công việc hay đẩy công ty vào thế khó. Minh Anh là máu thịt, là tương lai của tất cả chúng ta, tôi không bao giờ đem nó ra đánh cược."

Căn phòng tầng hai lại rơi vào khoảng lặng hun hút. Tiếng còi xe máy Dream, Wave từ ngoài đường Chùa Bộc vọng vào rin rít, át đi tiếng lạch cạch của bàn phím phía góc phòng nơi Nam đang cặm cụi gõ những dòng mã lệnh.

Trang nhìn sâu vào mắt Đức Anh. Rất lâu. Dưới ánh sáng nhờ nhợ của bóng đèn tuýp neon 1m2 nhấp nháy ở trần nhà, cô đọc được trong đáy mắt anh không hề có sự né tránh, không có vẻ chột dạ lấm lét của một kẻ đang giấu giếm mối tình vụng trộm. Ở đó chỉ có một nỗi u uất hoang hoải thăm thẳm, một sự già nua, mệt mỏi và rạn vỡ đến kỳ lạ—thứ ánh mắt mà cô từng thoáng thấy trong cái đêm hai đứa đứng bên rặng liễu hồ Tây sau buổi lễ tốt nghiệp, khi anh nhìn về phía mặt nước đen thẫm như thể anh đã sống trọn vẹn cả một kiếp người đầy giông bão.

Sau gần hai phút nghẹt thở, Trang khẽ thở hắt ra một hơi dài, bờ vai hơi so lại của cô thả lỏng xuống. Ngón tay cô rời khỏi thân bút bi, nét mặt căng thẳng dần giãn ra, nhưng giọng điệu vẫn giữ nguyên sự sắc bén, rành mạch của một người quản trị tài chính:

"Được rồi. Lời giải thích này tạm thời tôi chấp nhận. Nhưng Đức Anh này, tôi muốn nói thẳng với anh một điều trên danh nghĩa người đồng sáng lập."

"Bà cứ nói."

"Dù người quen cũ của anh có chịu bao nhiêu đắng cay, thì Vũ Thu Hà của ngày hôm nay vẫn là một cá nhân hoàn toàn độc lập. Cô ấy là chuyên gia nhân sự do thầy Minh đích thân giới thiệu, có học thức, có nền tảng gia đình, có lòng tự trọng và đang tự đi trên con đường sự nghiệp của riêng mình. Việc anh đem nỗi áy náy, sự tội lỗi hay mong muốn bù đắp từ một bóng hình nào đó áp đặt lên người cô ấy không chỉ là thiếu chuyên nghiệp, mà còn là một sự bất công, thậm chí là xúc phạm đối với cô ấy. Và quan trọng hơn cả..." Trang ngừng lại, đôi mắt ánh lên vẻ kiên quyết không thể lay chuyển, "... đừng bao giờ để bất kỳ thứ cảm xúc riêng tư nào làm mờ đi ranh giới của công ty. Nhóm chúng ta từ thời sinh viên đi lên bằng sự sòng phẳng, minh bạch và tin tưởng tuyệt đối. Tôi không muốn thấy con thuyền Minh Anh chao đảo hay rạn nứt chỉ vì những điều mập mờ không tên."

"Tôi hiểu," Đức Anh khẽ gật đầu, cảm giác như một khối chì nặng ngàn cân trong lồng ngực vừa được nhấc ra một phần. "Cảm ơn bà đã kéo tôi lại."

***

Tám giờ hai mươi lăm phút sáng thứ Ba.

Tiếng động cơ xe máy nổ giòn tan rồi tắt lịm dưới chân cầu thang dẫn lên căn gác số 12 ngõ Chùa Bộc. Tiếng chân chống chiếc Honda Wave RS màu đỏ đen quệt nhẹ xuống nền gạch tàu, tiếp theo sau đó là tiếng gót giày gõ đều đặn, đanh gọn trên từng bậc cầu thang xi măng cũ kỹ mài nhẵn thó.

Cửa phòng bật mở. Vũ Thu Hà bước vào.

Hôm nay cô mặc một chiếc áo măng-tô dạ màu ghi xám thắt đai eo gọn gàng, bên trong là chiếc áo sơ mi lụa trắng với phần cổ bẻ sắc nét, phẳng phiu không một nếp gấp. Mái tóc đen nhánh của cô được buộc cao kiểu đuôi ngựa, để lộ vầng trán thanh tú, sống mũi thẳng và đôi mắt sáng ngời toát lên vẻ thông tuệ. Trên tay cô là chiếc cặp da đựng tài liệu dày cộp hiệu Samsonite màu đen, phong thái toát ra một sự chững chạc, đĩnh đạc và hoàn toàn tự chủ—hình ảnh điển hình của những trí thức trẻ thế hệ 8x đời cuối được đào tạo bài bản, sẵn sàng bước vào guồng quay chuyên nghiệp của nền kinh tế mở cửa.

"Chào mọi người," Hà mỉm cười lịch thiệp, khẽ gật đầu chào khắp lượt căn phòng.

"A, chào chị Hà!" Mai Thu Phương reo lên, nhanh nhảu đứng dậy khỏi chiếc bàn vẽ ngổn ngang những bản in màu và bút dạ kim.

Hùng Béo đang ngồi ở góc bàn bên cạnh cũng vội vã nhét vội mẩu bánh mì pa-tê ăn dở vào chiếc túi ni-lông rồi nhét sâu vào ngăn kéo, miệng còn nhai dở nhưng vẫn toe toét giơ bàn tay đầy dầu mỡ lên vẫy: "Chào chuyên gia! Bọn tôi chờ chuyên gia từ sớm đấy!"

Trong khi đó, Bùi Hoàng Nam chỉ khẽ đưa ngón tay trỏ đẩy gọng kính cận dày cộp lên sống mũi, mắt liếc sang một giây, gật đầu cụt lủn một cái rồi lập tức quay lại dán chặt thị lực vào những dòng lệnh PHP đang nhảy múa trên màn hình CRT xanh lét.

Kiều Trang đứng dậy, bước tới đón khách với nụ cười niềm nở, chuẩn mực:

"Chào Hà. Đến đúng giờ quá. Văn phòng khởi nghiệp của bọn mình hơi chật chội, đồ đạc máy móc lại bừa bộn, mong Hà thông cảm."

"Không sao đâu chị Trang," Hà bước tới chiếc bàn tròn nhỏ ở góc phòng—nơi đã được Trang dọn dẹp sạch sẽ, đặt sẵn một bình trà nóng và xấp giấy trắng A4. Cô đặt chiếc cặp da lên bàn, cởi bỏ chiếc khăn quàng cổ mỏng màu be nhạt, phong thái chuyển ngay sang trạng thái làm việc dứt khoát: "Không khí thực chiến, ngổn ngang thế này mới đúng là bản chất của các công ty công nghệ giai đoạn sơ khởi. Theo đúng đề cương tôi đã phác thảo hôm chủ nhật, buổi sáng hôm nay tôi sẽ tiến hành phỏng vấn sâu độc lập với từng nhân sự chủ chốt. Mục tiêu là thu thập dữ liệu định tính và định lượng về khối lượng công việc thực tế, kỳ vọng đãi ngộ, các rủi ro pháp lý tiềm ẩn và sự phân định trách nhiệm hiện tại. Chị Trang sẽ tham gia với tư cách người giám sát nội bộ đúng không?"

"Đúng vậy," Trang ngồi xuống chiếc ghế gấp bên cạnh, mở cuốn sổ da đen. "Tôi muốn nhân cơ hội này học hỏi thêm về phương pháp luận quản trị nhân sự thực tế từ bạn."

Đức Anh đứng tựa lưng vào mép bàn làm việc lớn ở góc phòng đối diện. Khoảng cách giữa anh và Hà lúc này là hơn bốn mét. Anh giữ đúng khoảng cách an toàn, chỉ khẽ cúi đầu chào lịch sự khi cô đưa mắt quét qua căn phòng. Anh không tiến lại gần, không chủ động kéo ghế, không đon đả rót nước như buổi chiều hôm trước. Anh ép mình phải trở thành một kẻ quan sát vô hình, một người chủ doanh nghiệp đang theo dõi một buổi làm việc của chuyên gia tư vấn độc lập.

Người đầu tiên được mời vào chiếc ghế đối diện Vũ Thu Hà là Nguyễn Mạnh Hùng.

Hùng Béo kéo lê chiếc ghế nhựa đỏ, ngồi phịch xuống đối diện Hà. Thân hình hộ pháp hơn tám mươi cân của cậu làm chiếc ghế phát ra tiếng kẽo kẹt thảm hại. Hai bàn tay to bè, thô ráp xoa xoa vào đầu gối có phần lúng túng, ngượng nghịu trước vẻ chỉn chu, sắc sảo của cô gái đối diện. Nhưng Hà rất biết cách phá băng tâm lý. Cô mở nắp chiếc bút máy Parker vỏ bạc, mỉm cười nhẹ nhàng:

"Anh Hùng đừng căng thẳng. Đây không phải buổi sát hạch hay đánh giá kỷ luật, mà là cơ hội để anh em chia sẻ thật nhất về những khó khăn thực tế khi triển khai công việc. Trên danh nghĩa, anh Hùng đang phụ trách mảng phát triển thị trường và khách hàng đúng không?"

Vừa nghe chạm đúng "nghề", mắt Hùng Béo sáng rực lên, chiếc lưỡi hoạt bát của một gã chào hàng lão luyện lập tức vào guồng:

"Đúng rồi chuyên gia ơi! Nói là phụ trách thị trường cho oai mồm thế thôi, chứ thực tế cái công việc của tôi ở cái công ty này nó chẳng khác gì làm dâu trăm họ cả! Tôi nói không ngoa đâu, từ việc cầm con máy Nokia 6500 trực số hotline bán hàng đến tận một, hai giờ sáng, khách gọi lúc nào phải nghe lúc đấy; rồi nửa đêm nửa hôm nhảy xe khách, xe buýt, hoặc cưỡi con xe Wave tã chạy dưới mưa phùn xuống tận Đỗ Xá, Thường Tín, thậm chí về tận Ý Yên - Nam Định để đối soát từng lô chảo mẫu, từng thùng linh kiện... việc gì đến tay cũng phải làm tuốt. Rồi ban ngày thì ôm thùng hàng COD sau xe, luồn lách khắp các ngõ ngách chợ Khâm Thiên, chợ Mơ, vừa lái xe vừa run vì sợ trượt ngã hỏng chảo, lại vừa nơm nớp lo khách đổi ý không lấy hàng thì móm nặng!"

Ngòi bút máy của Hà lướt thoăn thoắt trên trang giấy kẻ ngang, những nét chữ thanh mảnh nhưng dứt khoát hiện ra rất nhanh:

"Vậy cơ chế đãi ngộ hiện tại dành riêng cho các đầu việc đó được công ty tính toán cụ thể ra sao, anh Hùng?"

"Thì đấy, cái khổ nó nằm ở chỗ đấy!" Hùng gãi đầu gãi tai, giọng bắt đầu bộc bạch nỗi niềm bấy lâu nay dồn ứ. "Anh em thỏa thuận miệng với nhau từ đợt mới thành lập công ty: lương cứng hỗ trợ một triệu đồng một tháng, cộng thêm mười lăm phần trăm hoa hồng ròng trên mỗi hợp đồng dịch vụ số hoặc đơn hàng gia dụng khai thác thành công. Nhưng chuyên gia tính xem, làm kinh doanh đâu phải tháng nào cũng vớ được khách mới? Có những tháng ròng rã chạy bở hơi tai chỉ để đi phục vụ, chăm sóc lại khách cũ, giải quyết khiếu nại ba cái vụ chảo bong chống dính do xưởng gia công ẩu gửi lên. Tháng đấy không ký được hợp đồng mới, coi như móm, cầm tròn một triệu bạc thì đổ tiền xăng xe với nạp cái thẻ cào Viettel năm mươi nghìn là nhẵn túi! Chưa kể cái khoản rủi ro chết người này nữa: tôi cầm cả bọc tiền mặt hai, ba chục triệu của công ty chạy lông nhông ngoài đường, đường sá Hà Nội thì trộm cắp như ranh, lỡ bị móc túi hay đánh rơi thì ai chịu cho tôi? Hiện tại chưa hề có biên bản bàn giao tài sản, chẳng có quỹ bảo hiểm rủi ro gì sất, toàn anh em tin tưởng nhau bằng mồm là chính!"

Hà gật đầu nhẹ, ánh mắt sắc sảo lập tức ghi chú một dấu hoa thị lớn bên lề trang giấy: *Chưa phân định giữa chi phí vận hành (Opex) và thu nhập cá nhân; rủi ro trách nhiệm tài sản tiền mặt lưu động treo lơ lửng.*

"Cảm ơn anh Hùng. Những thông tin này rất đắt giá." Hà mỉm cười gật đầu, đưa tay mời nhân sự tiếp theo.

Người thứ hai là Bùi Hoàng Nam.

Khác hẳn với sự xởi lởi, bộc trực của Hùng Béo, Nam bước tới bàn phỏng vấn với một thái độ cảnh giác và phòng thủ lộ rõ trên từng đường nét khuôn mặt. Cậu kéo chiếc ghế ngồi lệch sang một bên, hai cánh tay gầy guộc khoanh chặt trước ngực, mắt nhìn chằm chằm ra khoảng trời xám xịt ngoài ban công, hoàn toàn không muốn nhìn vào mắt người phỏng vấn.

"Tôi chỉ quan tâm đến hệ thống máy chủ và an toàn bảo mật," Nam mở lời trước bằng một giọng cộc lốc, khô khốc. "Mã nguồn PHP tối ưu hóa, bộ đệm tĩnh Nginx, toàn bộ hệ thống mã hóa bảo vệ bản quyền bằng IonCube và thuật toán khóa cứng RSA tích hợp với cổng thanh toán là do tôi tự tay dựng từng dòng lệnh. Hiện tại công ty chia cho tôi mười lăm phần trăm cổ phần danh nghĩa theo cơ chế cam kết đồng hành Vesting bốn năm. Nhưng trên danh nghĩa pháp lý thực tế, tôi là cái gì trong cái công ty này? Nếu ngày mai tôi ngồi ở nhà riêng, dùng máy tính cá nhân viết ra một thư viện mã nguồn mới, thì bản quyền đoạn mã đó thuộc về cá nhân tôi hay thuộc về Công ty TNHH Dịch vụ Số Minh Anh?"

Ngồi bên cạnh, Kiều Trang khẽ giật mình. Cô lập tức cúi đầu ghi chép lại câu hỏi hóc búa của Nam, ánh mắt ánh lên vẻ lo ngại.

Hà không hề tỏ ra bối rối hay khó chịu trước sự gai góc của tay lập trình viên kỳ cựu. Cô điềm đạm điều chỉnh lại tư thế ngồi, giọng nói mềm mỏng nhưng mang sức nặng tri thức:

"Câu hỏi của anh Nam rất chuẩn xác và chạm đúng vào bản chất của luật sở hữu trí tuệ trong doanh nghiệp phần mềm. Chúng ta sẽ giải quyết dứt điểm điều này bằng một thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu tài sản trí tuệ rõ ràng. Nhưng ngoài việc viết mã, anh Nam có đang phải chịu trách nhiệm hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho các đối tác hay không? Ví dụ như sự cố nghẽn mạng hay sập cơ sở dữ liệu vào ban đêm?"

"Có chứ sao không!" Nam nhăn mặt, giọng đầy bức bối. "Cái đợt web của bên xưởng Long Phát bị quá tải lúc hai giờ sáng, tôi phải bật dậy như lò xo, thức trắng đêm đến tận bảy giờ sáng để khôi phục bảng cơ sở dữ liệu MySQL bị lỗi khóa bảng. Tôi làm việc trung bình mười bốn tiếng một ngày, bảy ngày một tuần, không hề có khái niệm thứ Bảy hay Chủ nhật. Nhưng trong tất cả các biên bản họp nhóm từ trước đến nay, không có lấy một dòng nào quy định giờ làm việc tiêu chuẩn hay phụ cấp trực đêm là bao nhiêu. Tôi cày cuốc vì tôi nể anh Đức Anh, vì công sức anh em cùng gây dựng từ con số không. Nhưng nếu sau này Minh Anh mở rộng, tuyển thêm năm mười người nữa vào mà vẫn cứ vận hành theo kiểu cào bằng, ai chịu khổ thì ráng chịu thế này... tôi nói thật, tôi không cam tâm."

Hà ghi chép rất nhanh, nét chữ dứt khoát: *Xung đột tiềm tàng giữa quyền sở hữu trí tuệ cá nhân và tài sản công ty; thiếu khung giờ làm việc chuẩn (Standard Working Hours) và chính sách đãi ngộ làm thêm giờ (Overtime).*

Người cuối cùng bước vào bàn phỏng vấn là Mai Thu Phương.

Cô gái trẻ của trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp mang theo cả một tập phác thảo vẽ tay bằng bút chì kim và những bản in hộp bao bì phụ tùng xe máy Long Phát vừa được in thử, đặt cái cạch lên bàn:

"Chị Hà nhìn xem, cái vụ bản quyền mẫu bao bì phụ tùng xe máy đợt vừa rồi, tuy anh Đức Anh đã rất sòng phẳng đứng ra đòi được phụ lục hợp đồng năm triệu đồng từ đối tác và trích thẳng cho em ba mươi phần trăm, nhưng về lâu dài em thấy cực kỳ bất an. Em vẫn còn là sinh viên năm cuối, em có nhu cầu nhận các dự án thiết kế nhận diện thương hiệu bên ngoài để kiếm thêm thu nhập và nâng cao tay nghề thực tế. Nhưng hiện tại ở Minh Anh, ranh giới công việc mập mờ kinh khủng. Có những tối em đang cắm đầu làm đồ án tốt nghiệp ở trường, anh Hùng gọi điện giục cần gấp một cái banner quảng cáo trên web trước mười một giờ đêm, em lại phải vứt hết đồ án đấy để vẽ cho công ty. Em muốn biết rõ ràng: một tháng định mức của em phải nộp bao nhiêu sản phẩm đồ họa thì được coi là hoàn thành nhiệm vụ? Nếu em làm vượt định mức thì có được thưởng thêm theo sản phẩm không? Cứ cào bằng dựa trên tình cảm anh em quý mến nhau thế này, nhiều lúc em cảm thấy công sức sáng tạo của mình bị rẻ rúng như đi làm công quả vậy."

Trang ngồi bên cạnh chăm chú lắng nghe, từng chữ như gõ vào tâm can cô.

Cô đặc biệt quan sát từng biểu cảm, từng cử chỉ nhỏ của Vũ Thu Hà. Trong suốt hơn ba tiếng đồng hồ phỏng vấn sâu ba con người với ba tính cách và ba tầng lớp mâu thuẫn hoàn toàn khác nhau, Hà không hề bộc lộ bất kỳ một định kiến cá nhân nào, không hề đưa ra những lời hứa hẹn suông nhằm xoa dịu cảm xúc nhất thời, và tuyệt đối không phán xét cách vận hành sơ khai của nhóm sáng lập. Hà chỉ kiên nhẫn lắng nghe, thỉnh thoảng đặt lại những câu hỏi bản chất để bóc tách giữa "cảm xúc ấm ức" và "nút thắt thể chế".

Trang thầm thán phục trong lòng. Đây chính là thứ năng lực quản trị chuyên nghiệp mà bấy lâu nay cô khao khát tìm kiếm. Những bài giảng trên lớp về kế toán doanh nghiệp chỉ dạy cô cách ghi nợ, ghi có, cách cân đối bảng lưu chuyển tiền tệ và tối ưu hóa chi phí hợp lý. Nhưng những con số vô tri đó không thể nào giải quyết được bài toán lòng người. Tiền bạc có thể giúp một doanh nghiệp sống sót qua những tháng ngày đói vốn, nhưng chỉ có một cơ chế tổ chức minh bạch, công bằng và tôn trọng ranh giới trách nhiệm mới có thể giữ cho những con người tài năng không quay lưng lại với nhau khi con thuyền bắt đầu ra biển lớn.

***

Đúng hai giờ chiều cùng ngày.

Sau khi dành trọn một tiếng ba mươi phút buổi trưa để ăn vội hộp cơm văn phòng và cặm cụi tổng hợp các dữ liệu phỏng vấn thô, Vũ Thu Hà đề nghị tổ chức một cuộc họp kín với ban giám đốc gồm Đức Anh và Kiều Trang.

Cánh cửa gỗ ép ngăn cách gian phòng nhỏ được khép chặt. Căn phòng họp chỉ rộng chưa đầy mười mét vuông, kê một chiếc bàn chữ nhật nhỏ và ba chiếc ghế gấp. Trên mặt bàn, Hà cẩn thận trải ra ba tờ giấy A4 được kẻ bảng phân tích ma trận rất chi tiết bằng hai màu mực: đen cho hiện trạng và đỏ cho các rủi ro pháp lý chí tử.

"Tôi xin phép trình bày báo cáo sơ bộ về hiện trạng nhân sự và pháp chế của Công ty TNHH Dịch vụ Số Minh Anh," Hà mở đầu, giọng nói đanh thép, khúc chiết, hoàn toàn không có những lời khen ngợi đãi bôi thường thấy trong các buổi giao tế thương mại. "Nói một cách thẳng thắn nhưng chính xác nhất: Minh Anh dù đã có con dấu tròn đỏ của công an cấp, đã có mã số thuế và giấy phép đăng ký kinh doanh hợp pháp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, nhưng bộ máy vận hành cốt lõi bên trong vẫn đang hoạt động hoàn toàn dựa trên mô hình 'hội bạn thân' thời sinh viên."

Đức Anh ngồi thẳng lưng, ánh mắt chăm chú nhìn vào từng dòng ma trận trên mặt giấy, bình thản gật đầu:

"Cô cứ nói thẳng, chỉ rõ từng vết nứt. Chúng tôi trả phí tư vấn cho cô là để nghe sự thật trần trụi nhất, không phải để nghe những lời vuốt ve an ủi."

Hà dùng đầu chiếc bút máy nắp bạc gõ nhẹ vào cột đầu tiên:

"Thứ nhất, công ty hoàn toàn thiếu Job Description – Bản mô tả công việc chuẩn tắc. Hiện tại, cả ba nhân sự nòng cốt gồm anh Hùng, anh Nam và bạn Phương đều đang làm việc theo cơ chế 'việc gì rơi vào đầu thì làm việc đó'. Anh Hùng trên danh nghĩa là giám đốc kinh doanh, nhưng thực chất kiêm luôn nhân viên trực tổng đài, người vận chuyển hàng hóa kiêm thủ kho tạm. Anh Nam là kiến trúc sư hệ thống nhưng kiêm luôn chân sửa chữa máy tính văn phòng và nhân viên trực vận hành ca đêm. Sự chồng chéo này tạo ra một rủi ro tâm lý cực kỳ nguy hiểm: khi mọi việc êm đẹp, doanh thu tăng trưởng thì ai cũng có cảm giác mình là người cống hiến nhiều nhất, vất vả nhất; nhưng một khi xảy ra sự cố lớn—ví dụ như máy chủ bị sập hay giao hàng trễ hẹn làm mất hợp đồng—hệ thống sẽ lập tức rơi vào tình trạng đùn đẩy trách nhiệm vì không có bất kỳ văn bản nào quy định rõ đâu là giới hạn nghĩa vụ của từng cá nhân."

Trang khẽ thở dài, đưa tay vuốt lại mép trang sổ:

"Đúng là như vậy. Bản thân tôi khi làm sổ sách kế toán nhiều lúc muốn kiểm soát tiến độ để xuất phụ cấp xăng xe hay chi phí tiếp khách cũng hoàn toàn bất lực, vì không có định mức hay tiêu chuẩn nào để làm căn cứ đối soát."

"Đó chính là lỗ hổng thứ hai của các bạn," Hà chuyển đầu bút sang cột thứ hai, nơi có những dòng chữ được đóng khung màu đỏ. "Các bạn hoàn toàn chưa có KPI – Chỉ số đánh giá hiệu quả công việc định lượng. Toàn bộ cơ chế phân phối thu nhập và đãi ngộ hiện nay của Minh Anh đang được vận hành bằng 'sự nể nang' và 'cảm tính cá nhân'. Anh Đức Anh và chị Trang thấy anh em vất vả chạy ngoài mưa gió thì tự động trích quỹ tăng phụ cấp xăng xe từ ba trăm nghìn lên một triệu; thấy bạn Phương chịu thiệt thòi thì tự bỏ tiền túi ứng trước một triệu rồi hứa miệng sẽ chia hoa hồng bản quyền. Cách hành xử này có thể giúp các bạn xoa dịu những xung đột nhỏ trong quy mô một nhóm năm người bạn học. Nhưng nó tạo ra một tiền lệ chết người cho tổ chức: nhân viên sẽ đo lường giá trị của họ bằng mức độ thân thiết và lòng trắc ẩn của người lãnh đạo, chứ không phải bằng kết quả đầu ra thực tế. Sau này khi Minh Anh tuyển thêm người ngoài, các bạn sẽ đối xử với nhân sự mới như thế nào? Liệu các bạn có thể tiếp tục đem tình cảm anh em ra để trả lương và đòi hỏi sự hy sinh?"

Từng câu, từng chữ của Hà như những nhát búa tạ giáng thẳng vào những lỗ hổng chết người mà Đức Anh bấy lâu nay vẫn tìm cách khỏa lấp bằng sự bao dung và nguồn tài chính cá nhân.

Trong ký ức của kiếp trước, anh đã chứng kiến không biết bao nhiêu doanh nghiệp khởi nghiệp của bạn bè cùng trang lứa tan thành mây khói. Họ không chết vì thiếu ý tưởng, không chết vì thị trường quay lưng, mà chết chính vì sự nhập nhằng giữa tình bạn và kỷ luật doanh nghiệp khi quy mô bắt đầu phình to. Khi miếng bánh lợi ích lớn lên, sự nể nang sẽ nhanh chóng biến chất thành sự nghi kỵ và phản bội.

"Và điểm cốt tử cuối cùng—cũng là quả bom nổ chậm nguy hiểm nhất," Hà lật sang tờ giấy thứ ba, những dòng chữ đỏ được gạch chân hai lần hiện ra rõ rệt, "Minh Anh chưa hề ký Hợp đồng Lao động chuẩn tắc theo đúng quy định của Bộ luật Lao động hiện hành với bất kỳ ai. Các bạn mới chỉ có một bản Thỏa thuận Cổ đông phân chia tỷ lệ cổ phần Vesting bốn năm. Nhưng các bạn phải hiểu: Thỏa thuận Cổ đông chỉ điều chỉnh tư cách của thành viên góp vốn, nó hoàn toàn không có giá trị thay thế cho Hợp đồng Lao động để xác lập nghĩa vụ làm việc của người lao động trước pháp luật! Hiện tại, công ty không đóng bảo hiểm xã hội, không có điều khoản bảo mật thông tin (NDA) ràng buộc trách nhiệm cá nhân, và đặc biệt là không có thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm do nhân sự tạo ra trong giờ làm việc. Nếu ngày mai anh Nam thu dọn đồ đạc rời đi, mang toàn bộ mã nguồn tối ưu hóa hệ thống sang đầu quân cho Đặng Quốc Khánh bên FlashCommerce, các bạn hoàn toàn không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào để khởi kiện hay ngăn chặn cậu ấy cả!"

Gian phòng họp rơi vào một sự im lặng tuyệt đối. Tiếng gió bấc rít qua khe cửa sổ nghe như tiếng thở dài của mùa đông.

Kiều Trang nhìn trân trân vào những phân tích sắc bén, logic và chặt chẽ trên bản báo cáo của Hà. Đôi mắt cô ánh lên sự khâm phục chân thành, không hề có chút tự ái của người làm quản lý:

"Những nhận định này của Hà thực sự đã đánh trúng vào điểm yếu chí mạng của chúng tôi. Nếu không chuẩn hóa lại toàn bộ bộ máy ngay từ lúc này, thì khi lượng dữ liệu phình to và dòng tiền vượt ngưỡng hàng tỷ đồng, Minh Anh sẽ tự sụp đổ từ bên trong trước khi kịp đối đầu với các đối thủ trên thị trường. Tôi thực sự rất muốn cùng Hà ngồi lại để học hỏi cặn kẽ phương pháp xây dựng khung năng lực, bản mô tả công việc và các ngạch bậc lương chuẩn mực."

Nét mặt nghiêm nghị của Hà giãn ra, cô nở một nụ cười ấm áp nhìn Trang:

"Chị Trang có tư duy logic tài chính rất sắc, việc nắm bắt khung nhân sự này sẽ rất nhanh thôi. Trong hai tuần tới, tôi sẽ chuyển giao toàn bộ bộ công cụ này cho chị."

***

Bốn giờ chiều.

Sau khi kết thúc phiên họp toàn thể và Kiều Trang phải xuống tầng một để đối soát lại sổ sách tồn kho hàng gia dụng vừa được chuyến xe tải từ Ý Yên chở lên lúc đầu giờ chiều, trong phòng họp chỉ còn lại hai người: Đức Anh và Vũ Thu Hà.

Hai người ngồi lại theo đúng lịch trình để rà soát riêng về dự thảo Thỏa thuận Bảo mật Thông tin (NDA) và Điều khoản Không Cạnh tranh (Non-compete Clause) dành riêng cho cấp quản lý điều hành. Đây là những văn bản mang tính nhạy cảm pháp lý cao nhất, đòi hỏi người đứng đầu công ty phải trực tiếp phê duyệt khung chế tài bồi thường thiệt hại.

Căn phòng tầng hai về chiều càng lúc càng lạnh. Gió mùa đông bắc mang theo những hạt mưa phùn li ti quất lẹt xẹt vào mặt kính cửa sổ. Tiếng còi xe ngoài đường Chùa Bộc bắt đầu dày đặc hơn khi dòng người tan tầm bắt đầu đổ ra phố.

Hà ngồi tựa lưng vào ghế, hai hàng lông mày thanh tú khẽ nhíu lại. Cô đưa ngón tay thon dài day day vào huyệt thái dương, hơi thở khẽ hắt ra có phần mệt mỏi sau hơn bảy tiếng đồng hồ làm việc liên tục với cường độ tập trung cao độ. Bàn tay trái của cô theo một thói quen vô thức khẽ đưa lên, ấn nhẹ vào vùng thượng vị chấn thủy bên dưới lớp áo măng-tô dạ.

Đức Anh ngồi đối diện, chứng kiến toàn bộ những cử chỉ nhỏ bé ấy.

Từng mạch máu trong người anh như bị bóp nghẹt. Một cảm giác xót xa, đau đớn đến thấu tận tâm can quen thuộc bỗng dưng trào dâng, làm tê liệt toàn bộ hệ thống phòng thủ của lý trí mà anh đã cố công dựng lên suốt từ sáng.

Đó là thói quen của cô. Mười tám năm trước của kiếp này, hay mười mấy năm sau của kiếp trước... mỗi khi cô làm việc quá sức, mỗi khi thần kinh bị căng thẳng đến cực hạn, dạ dày của cô sẽ lập tức co thắt lại từng cơn buốt nhói. Và những lúc như thế, cô luôn cần một thứ gì đó thật nóng, thật đắng để trấn tĩnh lại cơn co giật của các cơ trơn nội tạng.

Đức Anh đứng bật dậy khỏi ghế, với tay lấy chiếc áo khoác gió treo trên móc tường. Theo một quán tính thâm căn cố đế đã ăn sâu vào từng tế bào, từng nếp gấp vỏ não sau hàng ngàn ngày chung sống và chăm sóc lẫn nhau trong dĩ vãng, anh quay đầu lại nhìn cô, buột miệng nói một cách vô cùng tự nhiên và ấm áp:

"Các điều khoản chế tài này cần rà soát lại rất kỹ. Cô ngồi nghỉ một chút đi, để tôi xuống quán cà phê đầu ngõ Chùa Bộc mua cho cô một cốc cà phê đen nóng không đường nhé. Nhớ dặn họ lấy hạt rang mộc nguyên chất, chứ đừng lấy loại tẩm bơ với hương liệu bắp rang..."

Không gian trong phòng bỗng chốc đông cứng lại.

Tĩnh lặng như tờ.

Đức Anh sững sờ. Toàn bộ cơ thể anh hóa đá ngay bên cạnh mép bàn làm việc, cánh tay cầm chiếc áo khoác gió lơ lửng giữa không trung. Trái tim anh đập thình thịch những nhịp điên loạn như muốn vỡ tung lồng ngực. Một luồng điện buốt lạnh chạy dọc từ sống lưng lên đỉnh đầu.

Anh vừa phạm phải một sai lầm khủng khiếp. Một sai lầm chết người!

Chiếc bút máy nắp bạc trên tay Vũ Thu Hà khựng lại giữa chừng trang giấy.

Cô từ từ ngẩng đầu lên.

Toàn bộ vẻ hòa nhã, cởi mở và thiện cảm trong công việc mà cô vừa dành cho ban giám đốc Minh Anh lập tức biến mất không còn một dấu vết. Thay vào đó là một vẻ kinh ngạc tột độ, xen lẫn một sự cảnh giác, lạnh lùng và phòng bị sâu sắc đến mức đóng băng cả không khí xung quanh.

Hà đặt chiếc bút máy xuống mặt bàn gỗ lim. Tiếng kim loại chạm vào mặt gỗ khô khốc vang lên một tiếng cạch đanh gọn giữa căn phòng tĩnh mịch.

Cô đứng dậy, hai tay buông thõng bên hông, sống lưng thẳng tắp. Đôi mắt sáng ngời của cô lúc này chiếu thẳng vào Đức Anh với một cái nhìn xa lạ, xa xôi như cách biệt cả ngàn dặm:

"Anh Phạm Đức Anh."

Giọng nói của Hà hạ thấp xuống nửa tông, nhưng từng từ từng chữ nhả ra đều lạnh buốt như băng tuyết:

"Tôi có thể hỏi anh một câu nghiêm túc được không: Tại sao anh lại biết rõ tôi chỉ uống cà phê đen nóng không đường rang mộc?"

Cổ họng Đức Anh khô khốc như vừa nuốt phải một vốc tro tàn. Môi anh mấp máy nhưng không thể phát ra trọn vẹn một âm tiết:

"Tôi... tôi chỉ là..."

"Hôm qua ở quán trà Triệu Việt Vương, anh kéo ghế để che gió lùa bên vai trái cho tôi. Anh ngăn tôi uống trà sen lúc đói vì sợ tôi bị cồn ruột đau dạ dày. Hôm nay, giữa căn phòng này, anh lại buột miệng gọi chính xác loại cà phê và khẩu vị cá nhân cực kỳ riêng tư mà ngay cả những người bạn bè thân thiết nhất của tôi ở Hà Nội cũng chưa chắc đã biết," Hà ngắt lời anh, giọng điệu sắc bén, nghiêm khắc đến mức khiến người đối diện cảm thấy khó thở. "Thầy Minh là đàn ông, lại là giáo sư lớn tuổi, thầy tuyệt đối không bao giờ để ý những chi tiết sinh hoạt vụn vặt này để kể cho anh nghe. Vậy anh điều tra đời tư của tôi từ bao giờ? Hay anh đang cố tình dùng những thủ thuật tâm lý kỳ quặc này để tạo ra một ảo tưởng về sự thân mật giả tạo giữa hai chúng ta?"

"Không phải như vậy, cô Hà! Tôi hoàn toàn không hề có bất kỳ ý đồ đen tối nào..." Đức Anh luống cuống thanh minh, bàn tay siết chặt lấy vạt áo khoác.

"Dù lý do của anh là gì đi chăng nữa," Hà bước lùi lại nửa bước, dứt khoát tạo ra một khoảng cách vật lý rõ ràng giữa hai người, ánh mắt cô lạnh lùng và cương quyết đến tột độ, "Tôi yêu cầu anh dừng ngay tất cả những hành vi đó lại! Chúng ta ngồi ở đây với tư cách là chuyên gia tư vấn độc lập và khách hàng sử dụng dịch vụ. Hợp đồng của tôi là hợp đồng dịch vụ chuyên môn được trả thù lao sòng phẳng bằng tiền, chứ không phải một mối quan hệ xã giao nhờ vả! Tôi làm việc dựa trên dữ liệu, quy trình và các chuẩn mực pháp lý, chứ không làm việc dựa trên sự tò mò hay những cử chỉ chăm sóc vượt quá giới hạn cá nhân! Ranh giới chuyên nghiệp là điều tối thiểu để giữ sự tôn trọng lẫn nhau. Xin anh nhớ cho một điều: tôi không phải người quen cũ của anh, và tôi cực kỳ căm ghét việc bị người khác xâm phạm vào đời sống riêng tư của mình!"

Từng lời, từng chữ của Hà như những gáo nước đá buốt giá dội thẳng từ đỉnh đầu xuống tận đáy tâm can của Đức Anh.

Anh đứng chết lặng giữa gian phòng nhỏ của ngõ Chùa Bộc.

Gió mùa đông ngoài cửa sổ vẫn thốc từng cơn rát mặt. Một cảm giác bàng hoàng, đau đớn xen lẫn sự xấu hổ và nhục nhã tột cùng ập đến, bóp nghẹt lồng ngực anh, khiến anh không sao thở nổi.

*Mày đang làm cái trò gì thế này, Phạm Đức Anh?*

Một tiếng gầm tự vấn dữ dội, đau đớn vang lên trong cõi sâu thẳm nhất của tâm thức anh. Lời cảnh cáo đanh thép, lạnh lùng của Hà như một chiếc gương sắc lẹm soi chiếu trần trụi cái sự thật tàn nhẫn mà bấy lâu nay anh vẫn cố tình dùng lớp vỏ bọc yêu thương để lẩn tránh.

Anh nhận ra mình đã quá ích kỷ, quá ngạo mạn, và quá mê muội trong cái bẫy của ký ức chuyển sinh!

Người phụ nữ đang đứng trước mặt anh lúc này là ai?

Đó là Vũ Thu Hà của năm 2011!

Một cô gái hai mươi bốn tuổi trẻ trung, tài năng, tràn đầy nhiệt huyết, kiêu hãnh và có một tương lai hoàn toàn rực rỡ, rộng mở ở phía trước. Cô chưa từng phải trải qua những năm tháng tủi nhục của một cuộc hôn nhân đổ vỡ. Cô chưa từng phải gánh trên vai những khoản nợ nần ngập đầu, chưa từng phải chịu đựng sự vô tâm, nhu nhược của một gã đàn ông thất chí năm 2026. Cô là một con người hoàn toàn mới, một sinh mệnh tinh khôi, độc lập và kiêu hãnh, không hề mang bất kỳ một món nợ ân tình nào với anh trong cuộc đời này!

Việc anh đem những ký ức đau buồn của kiếp trước, đem những ân hận, day dứt và mặc cảm tội lỗi của bản thân để trút lên người cô, áp đặt sự chăm sóc vô cớ lên cuộc sống của cô ở hiện tại... thực chất không phải là sự bù đắp, càng không phải là tình yêu!

Đó là một sự ích kỷ tàn nhẫn. Đó là hành vi dùng bóng ma của một người khác để quấy rầy, làm phiền và xúc phạm đến sự tự do, tôn nghiêm của một người vô tội.

Kiều Trang đã nói đúng. Và Vũ Thu Hà lúc này cũng hoàn toàn đúng. Cô ấy có cuộc đời độc lập của riêng mình, một cuộc đời tươi đẹp không thuộc về anh và vĩnh viễn không có chỗ cho những mảnh vỡ dĩ vãng của anh chen chân vào.

Đức Anh nhắm chặt hai mắt lại trong một khoảnh khắc ngắn ngủi. Trong bóng tối sâu thẳm dưới mi mắt, anh nhìn thấy hình ảnh của chính mình năm ba mươi tám tuổi đang tan biến dần vào hư không. Khi anh mở mắt ra, toàn bộ sự thất thần, nỗi xót xa u uất và vẻ yếu đuối vụn vỡ trong ánh mắt đã hoàn toàn bị quét sạch.

Anh hít một hơi thật sâu, nén chặt toàn bộ những mảnh ký ức của mười tám năm lưu lạc vào tận đáy sâu kín nhất của linh hồn, khóa chặt nó lại bằng ổ khóa sắt thép của lý trí tỉnh táo.

Đức Anh lùi lại đúng một bước chân. Anh treo chiếc áo khoác gió trở lại móc tường, đứng thẳng người, hai tay khép nhẹ bên hông theo đúng tư thế của một người đại diện pháp luật đang đối thoại với đối tác chuyên môn. Ánh mắt anh trở nên trong suốt, điềm tĩnh và hoàn toàn chuyên nghiệp:

"Tôi thành thật xin lỗi cô Hà. Lời nói và cử chỉ vừa rồi của tôi là một sự đường đột, bất cẩn và hoàn toàn thiếu chuẩn mực chuyên nghiệp. Tôi không có bất kỳ lời bào chữa nào cho sự thiếu sót đó."

Vũ Thu Hà thoáng ngạc nhiên trước sự chuyển biến tâm lý cực kỳ nhanh chóng và dứt khoát của người thanh niên trước mặt, nhưng ánh mắt cô vẫn giữ nguyên vẻ phòng bị lạnh lùng.

Đức Anh tiếp tục, giọng nói của anh đã lấy lại sự trầm tĩnh, chuẩn mực, không còn vương một chút gợn sóng cảm xúc cá nhân nào:

"Tôi xin cam đoan với cô: kể từ giây phút này trở đi, mọi sự tương tác giữa tôi và cô sẽ tuyệt đối tuân thủ ranh giới công việc, chỉ xoay quanh số liệu, quy chế, điều khoản pháp lý và tiến độ hợp đồng của Công ty Minh Anh. Nếu cô cảm thấy sự hiện diện trực tiếp của tôi gây ra bất kỳ sự khó chịu hay cản trở nào cho quá trình tư vấn, tôi sẽ lập tức ủy quyền toàn bộ việc phối hợp làm việc cho chị Kiều Trang. Sự an tâm, thoải mái và tính độc lập của chuyên gia tư vấn luôn là ưu tiên cao nhất của chúng tôi."

Hà chăm chú quan sát từng nét mặt, từng cử chỉ của Đức Anh. Bằng trực giác nghề nghiệp của một chuyên gia nhân sự chuyên đánh giá tâm lý con người, cô nhận thấy người đàn ông trước mặt dường như vừa trải qua một cuộc lột xác nội tâm sâu sắc chỉ trong vài tích tắc ngắn ngủi. Không còn ánh mắt đau đớn kỳ quặc, không còn những cử chỉ thân mật gượng gạo gây khó chịu, anh đã hoàn toàn thu mình lại, trở thành một vị Giám đốc điều hành điềm đạm, sắc lạnh, biết lắng nghe và tuyệt đối tôn trọng nguyên tắc tổ chức.

Sự căng thẳng trong đôi mắt Hà khẽ chùng xuống, nhưng nét mặt cô vẫn giữ nguyên sự nghiêm cẩn:

"Tôi ghi nhận lời xin lỗi chính thức của anh. Nếu anh đã hiểu rõ ranh giới chuyên môn, chúng ta có thể tiếp tục công việc."

Hà kéo ghế ngồi xuống, mở lại tập hồ sơ trước mặt. Đức Anh cũng kéo chiếc ghế đối diện ngồi xuống, đặt hai tay lên mặt bàn, giữ trọn vẹn khoảng cách tiêu chuẩn giữa hai đối tác kinh doanh.

Trong suốt một tiếng đồng hồ sau đó, gian phòng họp nhỏ chỉ còn lại tiếng trao đổi sòng phẳng, mạch lạc và chuẩn xác về mặt kỹ thuật pháp lý. Hai bên thảo luận chi tiết về mức phạt vi phạm nghĩa vụ bảo mật thông tin, cơ chế bồi thường thiệt hại thực tế khi xảy ra rò rỉ mã nguồn hệ thống, và lộ trình ban hành quy chế đánh giá hiệu quả công việc KPI cho từng bộ phận. Đức Anh vận dụng tối đa tư duy kinh tế sắc bén của một cử nhân tốt nghiệp loại giỏi để phản biện, bổ sung từng câu chữ trong các điều khoản chế tài, tuyệt đối không đưa ra thêm bất kỳ một câu hỏi, một ánh nhìn hay một hành động nào vượt ra ngoài phạm vi công việc chuyên môn.

Đúng mười bảy giờ ba mươi phút chiều.

Tiếng chuông tan tầm từ các trường đại học và cơ quan công sở xung quanh trục đường Chùa Bộc - Tây Sơn bắt đầu vang lên rộn rã. Dưới ngõ, tiếng xe máy nổ ran, tiếng còi xe inh ỏi báo hiệu giờ cao điểm buổi tối đã bắt đầu.

Vũ Thu Hà cẩn thận xếp lại toàn bộ các biên bản làm việc và dự thảo hợp đồng đã được hai bên thống nhất vào chiếc cặp da Samsonite. Tiếng khóa kim loại bật tanh tách dứt khoát. Cô đứng dậy, lấy chiếc áo măng-tô dạ màu ghi xám khoác lại lên người, quàng chiếc khăn len mỏng màu be quanh cổ.

Đức Anh và Kiều Trang—người vừa mang tập bảng kê tài chính tồn kho bước vào phòng—cùng đứng dậy tiễn cô.

"Cảm ơn Hà vì một ngày làm việc thực sự năng suất và chất lượng," Trang mỉm cười rạng rỡ, đưa hai tay ra bắt tay Hà một cách chân thành. "Những khung đánh giá và ma trận công việc này thực sự đã mở ra cho tôi một tầm nhìn hoàn toàn mới về cách vận hành một tổ chức."

Hà bắt tay Trang, nụ cười trên môi cô lúc này ấm áp và tự nhiên hơn rất nhiều:

"Chị Trang tiếp thu vấn đề rất nhanh và có tư duy hệ thống rất tốt. Tôi tin chắc rằng chỉ sau đợt chuẩn hóa này, chị hoàn toàn có đủ năng lực để độc lập quản trị toàn bộ hệ thống nhân sự của Minh Anh một cách bài bản nhất."

Nói đoạn, Hà quay sang nhìn Đức Anh và Trang. Cô dừng lại một nhịp, ánh mắt ánh lên một vẻ kiên định của người vừa đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt cho cuộc đời mình. Cô hít một hơi nhẹ, cất lời thông báo một tin tức hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của cả hai người sáng lập:

"Nhân tiện, tôi cũng muốn thông báo chính thức với anh Đức Anh và chị Trang một việc quan trọng liên quan trực tiếp đến tiến độ hợp đồng tư vấn của chúng ta."

Đức Anh khẽ giật mình, nhưng nét mặt anh vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh chuyên nghiệp:

"Cô Hà cứ nói."

"Sáng nay, trước khi đến văn phòng Minh Anh, tôi đã chính thức nhận được Thư mời nhận việc (Offer Letter) từ đại diện khu vực của một tập đoàn tư vấn nhân sự đa quốc gia có trụ sở đặt tại tòa nhà Sun City trên phố Hai Bà Trưng. Tôi đã đồng ý ký hợp đồng và sẽ chính thức tham gia vào chương trình đào tạo quản trị viên cấp cao của họ bắt đầu từ giữa tháng sau."

Hà ngẩng cao đầu, nhìn thẳng vào hai người sáng lập của Minh Anh. Giọng nói của cô dứt khoát, trong trẻo và dâng tràn niềm kiêu hãnh tự tin của một người phụ nữ trẻ tài năng đang sải bước bước vào một chân trời sự nghiệp rộng lớn hơn rất nhiều:

"Vì vậy, tôi không thể kéo dài thời gian tư vấn sáu tuần như thỏa thuận ban đầu với thầy Minh. Tôi sẽ dồn toàn bộ thời gian, công sức và năng lực chuyên môn để hỗ trợ Minh Anh hoàn tất toàn bộ khung mô tả công việc (JD), hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI) và bộ hợp đồng lao động chuẩn tắc trong đúng hai tuần tới. Sau hai tuần, khi chúng ta nghiệm thu xong toàn bộ hệ thống văn bản và tôi hoàn tất việc chuyển giao quy trình vận hành cho chị Trang, tôi sẽ chính thức khép lại công việc tư vấn tại đây để bước sang môi trường mới."