Hành lang bệnh viện Bạch Mai
Tiếng còi xe cấp cứu inh ỏi như một mũi khoan thép xé toang không gian ngột ngạt của buổi chiều muộn, hất tung tập tài liệu bài vở trên tay Đức Anh khi anh lao như điên dại về phía cổng sắt Bệnh viện Bạch Mai.
Những tờ giấy than lem luốc, tập giáo trình photo môn Kinh tế lượng quăn góc cùng bản phác thảo kế hoạch kinh doanh còn dang dở bay rải rác trên vỉa hè đường Giải Phóng. Chúng đáp xuống đám cỏ dại khô cháy ven đường, bị bánh xe của dòng người ngược xuôi vô tình cán qua, nhưng Đức Anh chẳng buồn ngoái đầu lại lấy nửa nhịp. Lồng ngực anh thắt nghẹn, buồng phổi bỏng rát như bị bóp chặt bởi luồng không khí hầm hập của đợt gió phơn Tây Nam cuối tháng Năm quyện đặc mùi khói xăng, bụi đường và hơi nóng bốc lên ngùn ngụt từ mặt đường nhựa vừa tan tầm.
Trong màng nhĩ anh lúc này, mọi âm thanh của phố xá Hà Nội dường như đã bị triệt tiêu hoàn toàn. Chỉ còn lại tiếng gào khóc lạc giọng của thằng Tèo khi đạp chiếc xe phượng hoàng rách nát xông vào sạp hàng ở cổng chợ huyện Ý Yên cách đây hơn hai tiếng đồng hồ, và hình ảnh chiếc xe cấp cứu mang biển số 18 vừa rú còi lao qua cổng phân luồng bệnh viện tuyến đầu. Khi trạm xá Nam Định điều xe cấp cứu chuyển gấp bố Thành lên Hà Nội, thùng xe hẹp chỉ đủ chỗ cho cáng bệnh nhân và mẹ Lan ngồi kèm bình thở oxy. Đức Anh dặn vội Kiều Trang ở lại thu xếp đối soát với dì Hòa rồi lao ra đường đón chuyến xe khách gần nhất bám đuổi suốt gần một trăm cây số, vừa kịp nhảy xuống ngã ba Giải Phóng để chạy thục mạng theo vệt còi hú.
Bố anh đang ở trong chiếc xe đó.
Người đàn ông cả đời chỉ biết cúi gập lưng bên đe búa, bàn tay chai sần nứt nẻ bám đầy dầu mỡ máy móc, người luôn nén từng cơn ho rút ruột vào chiếc khăn tay ẩm mốc để gom góp từng tờ tiền lẻ gửi lên thủ đô cho anh ăn học, vừa đổ gục trên vũng máu tươi nơi sàn xưởng cơ khí xóm Cầu.
Đức Anh chạy như bay qua khoảng sân bê tông rộng lớn, lao thẳng vào sảnh cấp cứu A9 đông đúc. Không gian nơi đây đặc quánh một thứ mùi hỗn tạp ghê người: mùi cồn đỏ Povidone, mùi thuốc tẩy sàn Carbolic nồng nặc đến nghẹt thở, hòa lẫn với mùi máu tanh rỉ ra từ những vết thương chưa kịp băng bó, mùi mồ hôi chua loét của hàng trăm con người đang chen chúc trong sợ hãi tột cùng. Anh lách qua những chiếc cáng đẩy vội vã phủ ga trắng toát lem nhem vệt dịch vàng, né qua những thân nhân người bệnh đang ngồi bệt dưới chân tường ôm đầu khóc nấc, bước chân dồn dập vượt qua từng đoàn y tá áo xanh tất bật qua lại với những khay thuốc kim loại va vào nhau lách cách.
Cái mùi Carbolic sắc lạnh sực thẳng vào cuống họng, ngay lập tức đánh thức những ký ức kinh hoàng nhất của dòng đời cũ năm 2026.
Ở kiếp trước, cũng chính tại cái khúc quanh lạnh lẽo dẫn vào phòng cấp cứu này, Đức Anh của tuổi hai mươi mốt đã run rẩy nhận lấy tờ giấy báo tử của bố Thành trong sự ân hận muộn màng đến tê dại. Khi ấy, anh vẫn chỉ là một gã sinh viên u mê, chìm đắm trong những trận cày game thâu đêm suốt sáng tại các quán nét ven đường Cầu Giấy, nợ nần ngập đầu vì những cuộc chơi vô bổ, để rồi khi người cha trút hơi thở cuối cùng, anh thậm chí còn chẳng có nổi một nghìn đồng trong túi để mua nổi cho bố một bộ quần áo liệm tươm tất, vĩnh viễn không kịp nghe lời trăn trối cuối cùng của người đàn ông cả đời hy sinh vì mình.
Cảm giác tội lỗi của kiếp trước trào dâng như một dòng dung nham nóng rẫy bóp nghẹt lồng ngực Đức Anh, khiến từng thớ cơ trên gương mặt anh giật liên hồi.
Vừa rẽ qua khúc ngoặt chữ L dẫn sâu vào hành lang khoa Cấp cứu tổng hợp, bước chân đang lao như bay của Đức Anh đột ngột khựng lại.
Dưới ánh đèn tuýp huỳnh quang chập chờn phát ra tiếng vo vo buồn thảm, mẹ Lan đang ngồi sụp trên nền gạch hoa cũ kỹ màu xám loang lổ vết ố nước tiểu và cồn sát trùng.
Người đàn bà lam lũ ấy co ro tựa lưng vào chân tường vôi ẩm mốc đang bong tróc từng mảng lớn. Chiếc áo bà ba màu nâu đã sờn rách ở mép vai, trên vạt áo trước lấm lem những vệt dầu luyn đen đặc hòa lẫn với những vệt máu đã khô quánh lại ngả sang màu nâu sẫm — dấu vết tàn khốc để lại khi bà hoảng loạn ôm chầm lấy thân thể mềm oặt, tím tái của chồng trên sàn xi măng lạnh buốt của xưởng thợ. Đôi bàn chân trần chai sạn của bà không còn dép, những ngón chân co quắp bấu chặt vào khe gạch men lạnh lẽo. Đôi bàn tay gầy trơ xương, những ngón tay đen sạm vì phơi nắng dầm mưa ngoài sạp hàng xén chợ huyện đang run rẩy dữ dội, liên tục chà xát vào nhau như một phản xạ tuyệt vọng nhằm tìm kiếm chút hơi ấm giữa khoảng hành lang ngột ngạt nhưng lại toát ra sự lạnh lẽo thấu xương tủy.
"Mẹ!"
Tiếng gọi của Đức Anh nghẹn ứ nơi cuống họng, vỡ vụn ra thành một chuỗi âm thanh khản đặc. Anh lao tới, quỳ sụp cả hai đầu gối xuống nền gạch cứng bên cạnh bà.
Bà Lan giật thót mình, bờ vai gầy nhô cao run rẩy ngẩng lên. Đôi mắt bà sưng húp, đục ngầu vì những dòng nước mắt mặn chát tuôn xối xả suốt chặng đường gần một trăm cây số từ Ý Yên lên Hà Nội. Khi nhận ra gương mặt con trai đang ở ngay trước mắt, sự chịu đựng kiên cường cuối cùng của người đàn bà quê mùa bỗng chốc vỡ tan tành. Bà chộp lấy hai cánh tay Đức Anh, móng tay bấu sâu vào lớp vải áo sơ mi mỏng của anh, cả người đổ dập vào lồng ngực con, giọng run bần bật từng cơn đứt quãng:
"Đức Anh ơi... Con ơi... Bố mày... bố mày hộc máu mồm máu mũi nhiều lắm con ơi... Máu đen sì cả vạt áo, trào ra thành từng cục... Bác sĩ ở trạm xá người ta lắc đầu, người ta bảo chuyển gấp lên tuyến trên không là tắc thở chết dọc đường... Lên đến đây các bác sĩ đẩy ngay vào phòng kín, người ta đóng sầm cửa sắt lại không cho mẹ vào... Người ta bảo tiên lượng xấu lắm, nguy kịch lắm con ơi... Liệu bố mày có làm sao không con? Bố mày mà bỏ mẹ con mình đi... thì mẹ sống làm sao nổi trên cõi đời này nữa..."
Cả cơ thể gầy gò chỉ còn da bọc xương của mẹ rung lên bần bật như một nhánh cây khô trơ trọi giữa cơn lốc xoáy. Mùi mồ hôi chua nồng vì chặng đường dài chen chúc, lắc lư trên chiếc xe cấp cứu ọp ẹp hòa lẫn với mùi tanh nồng nặc của máu tươi và mùi dầu mỡ máy móc từ người bà phả thẳng vào mặt Đức Anh. Nó buốt nhói, xé toạc từng mạch máu trong tim anh.
Nếu là Đức Anh của năm hai mươi tuổi ở dòng đời cũ, chắc chắn ngay trong khoảnh khắc này, anh đã ngã quỵ xuống sàn, hoảng loạn gào khóc, hoặc đờ đẫn mặt mày vì sợ hãi, để rồi mọi gánh nặng sinh tử lại tiếp tục đè nghiến lên đôi vai còng rạp của người mẹ tội nghiệp.
Nhưng trong lồng ngực này lúc này không phải là một thằng nhóc sinh viên bồng bột.
Nơi đây là linh hồn của một người đàn ông ba mươi tám tuổi — một kẻ đã từng lội qua đáy sâu của sự thất bại, từng đứng trơ trọi một mình giữa muôn trùng sóng gió cuộc đời, từng nhìn thấy sinh ly tử biệt và hiểu sâu sắc hơn bất kỳ ai: trong khoảnh khắc cận kề lằn ranh giữa sự sống và cái chết, sự hoảng loạn chính là liều thuốc độc tàn nhẫn nhất, có thể giết chết cơ hội sống sót mong manh của người thân.
Đức Anh hít một hơi thật sâu, nén luồng khí lạnh buốt vào tận đáy phổi, ghìm chặt cơn run rẩy đang chực bùng lên nơi khóe mắt. Ánh nhìn của anh từ hoảng loạn dần chuyển sang một sự tĩnh lặng, kiên định đến lạ lùng. Anh đưa hai bàn tay ấm nóng của mình bao trọn lấy đôi bàn tay lạnh ngắt, khô ráp của mẹ, siết nhẹ từng ngón tay gầy guộc.
"Mẹ nhìn con này. Mẹ bình tĩnh lại, nghe con nói." Giọng Đức Anh trầm xuống, chắc nịch, chậm rãi găm từng từ vào tâm trí đang hoảng loạn của bà Lan. "Có con ở đây rồi. Con đã về bên mẹ rồi. Bố được đưa thẳng lên Bạch Mai, đây là bệnh viện tốt nhất toàn miền Bắc, các bác sĩ giỏi nhất đang ở trong đó cứu bố. Bố sẽ không sao đâu. Bây giờ mẹ phải đứng dậy, mẹ ngồi lên ghế đàng hoàng, để con đi lo toàn bộ thủ tục. Mẹ tin con."
Cái nhìn đĩnh đạc, đôi mắt sâu thẳm phẳng lặng như mặt hồ không một gợn sóng và ngữ điệu đầy uy lực của Đức Anh giống như một mỏ neo ngàn cân cắm chặt vào giữa cơn bão lòng của bà Lan. Bà chớp chớp đôi mắt đẫm lệ, ngơ ngác nhìn con trai. Trong một thoáng chốc, người đàn bà lam lũ cảm thấy đứa con trai vốn dĩ nông nổi, hay vòi tiền của mình dường như đã biến thành một người đàn ông hoàn toàn khác — một trụ cột vững như bàn thạch để bà có thể dựa vào.
Bà Lan vô thức gật đầu, cơn nấc nghẹn dần dịu lại.
Đức Anh nhẹ nhàng luồn tay dưới nách mẹ, dùng sức nâng cơ thể nhẹ bẫng của bà đứng dậy. Anh dìu bà từng bước chậm rãi đến dãy ghế sắt sơn xanh đã tróc sơn gần đó, cởi chiếc áo khoác mỏng bên ngoài của mình choàng lên đôi vai đang run rẩy vì hơi lạnh điều hòa của mẹ. Anh rút trong túi xách ra chai nước suối mua vội lúc chiều, vặn mở nắp rồi nhét vào tay bà.
"Mẹ uống một ngụm nước nhỏ, ngồi yên ở đây đợi con. Con vào phòng hành chính làm hồ sơ cho bố. Tuyệt đối không được đi đâu đấy."
Nói xong, không để lãng phí dù chỉ một giây ngắn ngủi, Đức Anh xoay người rảo bước thật nhanh về phía quầy tiếp đón cấp cứu ở đầu dãy hành lang.
Khu vực hành chính lúc sẩm tối chật ních người. Tiếng loa phát thanh treo trên trần nhà rè rè phát ra những đợt gọi tên thân nhân bệnh nhân, tiếng gõ bàn phím lạch cạch xen lẫn tiếng gắt gỏng của nhân viên tiếp đón và những cuộc cãi vã căng thẳng của người nhà người bệnh vì thủ tục hành chính tạo nên một mớ hỗn âm nhức óc. Đức Anh nghiến chặt răng, lách qua đám đông đang xô đẩy, tiến thẳng đến trước ô cửa kính số hai.
Anh khom người, ghé sát mặt vào khe hở nhỏ bên dưới tấm kính:
"Chị ơi, cho em làm thủ tục nhập viện cấp cứu cho bệnh nhân Phạm Văn Thành, chuyển tuyến cấp cứu từ Nam Định lên bằng xe cứu thương vừa vào cách đây hai mươi lăm phút ạ."
Nữ nhân viên tiếp đón ngoài ba mươi tuổi, gương mặt lộ rõ sự mệt mỏi, cáu kỉnh sau nhiều giờ làm việc liên tục dưới áp lực quá tải, ngước mắt lên nhìn chàng trai trẻ mặc áo sơ mi giản dị nhưng toát ra vẻ điềm đạm, dứt khoát khác hẳn vẻ nhút nhát của những đứa trẻ cùng trang lứa:
"Bệnh nhân ho ra máu ồ ạt đúng không? Đang đặt nội khí quản bên phòng can thiệp số một. Người nhà có mang theo thẻ bảo hiểm y tế và giấy chuyển tuyến hợp lệ của bệnh viện huyện không?"
"Dạ, bố em là lao động tự do ở nông thôn nên chưa làm bảo hiểm y tế tự nguyện, chỉ có chứng minh nhân dân và giấy xác nhận sơ cứu ban đầu của trạm y tế xã thôi ạ." Đức Anh nhanh chóng rút chiếc ví da cũ kỹ của bố từ trong túi áo, đẩy tập giấy tờ tùy thân qua khe cửa kính.
"Không có bảo hiểm đúng tuyến thì toàn bộ chi phí thuốc men, dịch truyền, thủ thuật can thiệp nội soi phế quản cầm máu và xét nghiệm cấp cứu đều phải thanh toán theo đơn giá dịch vụ viện phí tự nguyện."
Nữ nhân viên rút xoẹt một tờ phiếu màu hồng từ tệp giấy in sẵn, dùng con dấu gỗ dập một tiếng "cộp" khô khốc lên góc trên rồi đẩy ngược ra ngoài qua khe kính:
"Đóng tạm ứng viện phí ban đầu ba triệu đồng chẵn. Cầm phiếu này chạy ngay sang quầy tài vụ góc bên phải nộp tiền để khoa Dược xuất thuốc can thiệp và hệ thống mở cổng duyệt lệnh chụp CT lồng ngực với làm khí máu động mạch. Không nộp tạm ứng thì bác sĩ không có cơ sở xuất vật tư can thiệp chuyên sâu đâu, nhanh chân lên!"
Ba triệu đồng.
Vào thời điểm cuối tháng Năm năm 2008, khi cơn bão lạm phát kinh hoàng đang càn quét khắp nền kinh tế Việt Nam với chỉ số giá tiêu dùng tăng gần hai mươi phần trăm, giá một bát phở bò đầy đặn ở Hà Nội mới chỉ mười lăm nghìn đồng, thì ba triệu đồng tiền mặt là một số tiền khổng lồ đối với bất kỳ một gia đình lao động nghèo nào ở vùng quê Bắc Bộ.
Để có được số tiền ấy, người nông dân phải bán đi cả tấn thóc, hoặc như mẹ Lan, phải thức khuya dậy sớm, đội mưa đội nắng bên sạp hàng xén ọp ẹp ở góc chợ huyện Ý Yên suốt ròng rã nửa năm trời, chắt bóp từng đồng tiền lẻ từ mớ rau, lạng hành khô mới có thể tích cóp nổi.
Không một giây chần chừ, không một thoáng đắn đo, Đức Anh thọc tay vào sâu trong túi quần bò và kéo chiếc khóa ngăn bí mật bên trong chiếc ba lô vải dù sờn rách.
Anh rút ra toàn bộ số tiền mặt mà mình đang sở hữu trên cõi đời này.
Đó là sáu trăm nghìn đồng tiền hoa hồng môi giới bán lô quạt điện và ấm đun nước mà dì Hòa vừa thanh toán cho anh chiều nay; là tiền thanh lý nốt tài khoản game cấp cao trên diễn đàn VLTK còn sót lại; là khoản thù lao ba trăm năm mươi nghìn đồng cho việc cài đặt phần mềm, bảo trì dàn máy tính và viết bài giới thiệu linh kiện công nghệ cho cửa hàng anh Tuấn trên phố Lê Thanh Nghị suốt hai tuần qua; cộng thêm toàn bộ số tiền dự phòng rủi ro mà anh luôn bọc kín trong lớp nilon nhét sâu dưới đáy ba lô để phòng thân từ ngày trọng sinh về quá khứ.
Từng thếp tiền lẻ đủ mọi mệnh giá: mười nghìn đồng cotton cũ kỹ, hai mươi nghìn, năm mươi nghìn polyme mới cứng, và cả những tờ một trăm nghìn đồng đã phai màu mép giấy... Tất cả đều được Đức Anh vuốt phẳng phiu từng góc cạnh, xếp ngay ngắn thành từng cọc nhỏ theo đúng thứ tự.
Tổng cộng vừa tròn ba triệu hai trăm nghìn đồng.
Đây là toàn bộ tài sản tích lũy bằng mồ hôi, chất xám, bằng những đêm thức trắng cào bàn phím trước màn hình vi tính lóa mắt tại các quán net đêm và những chuyến xe buýt bụi bặm chạy đôn chạy đáo khắp các khu chợ sinh viên từ ngày anh tỉnh lại ở năm 2008.
"Cháu nộp tạm ứng ba triệu đồng chẵn ạ. Cô kiểm đếm giúp cháu."
Đức Anh đưa toàn bộ tập tiền qua ô cửa kính hẹp. Bàn tay anh đặt xuống mặt bàn gỗ vững như bàn thạch, từng ngón tay thon dài không hề có lấy một chút run rẩy hay tiếc nuối.
Người phụ nữ ngồi sau quầy tài vụ tròn mắt ngạc nhiên nhìn chàng trai trẻ trước mặt. Suốt nhiều năm làm việc tại cái quầy thu ngân cấp cứu này, bà đã chứng kiến không biết bao nhiêu thảm cảnh: những người đàn ông trung niên quỳ sụp xuống sàn khóc lóc xin nợ từng trăm nghìn tiền viện phí, những người mẹ nghèo run rẩy rút từng tờ tiền nát vụn rồi gọi điện khắp họ hàng dưới quê để vay mượn trong tuyệt vọng, hay những gã thanh niên trạc tuổi này đứng chết trân, mặt cắt không còn giọt máu khi nghe đến con số hàng triệu đồng.
Thế nhưng, chàng thanh niên mặc chiếc áo sơ mi bạc màu này lại giải quyết mọi chuyện với một thái độ dứt khoát, điềm tĩnh và quyết đoán đến lạ lùng. Cái phong thái trầm ổn, ánh mắt sắc sảo và hành động dứt khoát ấy chỉ có thể xuất hiện ở một người đàn ông trưởng thành, một trụ cột gia đình đã từng nếm trải quá nhiều thăng trầm của cuộc đời.
Tiếng máy đếm tiền chạy rào rào, nuốt từng tờ bạc. Tiếng đóng dấu cộp, cộp vang lên đanh gọn.
"Đủ ba triệu. Biên lai tạm ứng đây. Cầm lấy tờ liên hai màu đỏ này chạy ngay sang phòng can thiệp số một nộp cho điều dưỡng trưởng ca trực, rồi ra ngoài cửa đứng đợi bác sĩ phụ trách gọi giải thích bệnh trạng."
"Cháu cảm ơn cô nhiều ạ."
Đức Anh cầm chặt tờ biên lai bằng giấy than còn ấm mùi mực in mới, xoay người sải những bước chân dài, gấp gáp trở lại hành lang khu cấp cứu. Đi ngang qua dãy ghế sắt, thấy mẹ Lan vẫn đang ngồi ngay ngắn, hai bàn tay chắp chặt trước ngực lẩm bẩm cầu khấn gia tiên phù hộ, anh chỉ khẽ gật đầu một cái thật dứt khoát ra hiệu cho bà yên tâm, rồi bước thẳng đến đứng tựa lưng vào bức tường đối diện cánh cửa sắt màu xanh đóng kín mít của phòng hồi sức can thiệp.
Mười lăm phút trôi qua dài như cả một thế kỷ.
Mỗi tiếng bíp kéo dài của máy móc đo nhịp tim hắt qua khe cửa hẹp, mỗi bước chân vội vã của các kỹ thuật viên mang theo những hộp máu dự trữ chạy vụt qua đều khiến lồng ngực Đức Anh thắt lại từng cơn. Anh nhắm chặt mắt, hai bàn tay nắm chặt đến mức móng tay găm sâu vào da thịt, thầm niệm từng giây, từng phút.
"Keng..."
Tiếng chốt sắt nặng nề bật mở.
Một vị bác sĩ trung niên ngoài năm mươi tuổi, trán lấm tấm mồ hôi, chiếc áo blouse trắng vương vài giọt máu nhỏ li ti bước ra ngoài. Trên tay ông kẹp một tập phim X-quang phổi bản lớn cùng bảng kết quả xét nghiệm máu vừa in nhiệt. Gương mặt sau lớp khẩu trang y tế kéo trễ xuống cằm lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng nghiêm nghị.
"Người nhà của bệnh nhân Phạm Văn Thành đâu?"
"Dạ có cháu!"
Đức Anh lập tức tiến lên một bước. Ở phía sau, bà Lan cũng lảo đảo chạy nhào tới, hai tay run rẩy bấu chặt lấy cánh tay con trai như người chết đuối vớ được cọc gỗ.
"Bác sĩ ơi... Chồng tôi... nhà tôi có qua khỏi không bác sĩ?" Tiếng bà Lan nghẹn ngào, run lẩy bẩy, nước mắt lại chực trào ra trên đôi gò má hốc hác.
Vị bác sĩ nhìn hai mẹ con, ánh mắt nghiêm nghị thoáng chút ái ngại trước bộ dạng lam lũ của người đàn bà quê mùa, rồi ông cất giọng trầm tĩnh nhưng rành rọt từng từ:
"Tình trạng xuất huyết đường thở dữ dội đã tạm thời được khống chế. Chúng tôi vừa tiến hành nội soi phế quản ống mềm khẩn cấp, hút sạch lượng máu đông đang gây bít tắc phế quản gốc bên phải, bơm thuốc co mạch cầm máu tại chỗ và đặt ống nội khí quản dẫn lưu. Hiện tại máu đã ngừng tràn ồ ạt, huyết áp và các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân bắt đầu ổn định trở lại. Có thể nói là đã qua được cơn nguy kịch chết người trước mắt."
Bà Lan nghe đến đó thì thở hắt ra một hơi, hai chân mềm nhũn, toàn bộ trọng lượng cơ thể đổ dồn sang một bên, suýt chút nữa ngã quỵ nếu Đức Anh không kịp vòng tay qua eo đỡ lấy bà thật chặt.
Vị bác sĩ không dừng lại ở đó, ông giơ tấm phim X-quang lồng ngực lên ngược chiều ánh sáng của ngọn đèn huỳnh quang hành lang, chỉ tay vào những mảng mờ đục loang lổ, chằng chịt như mạng nhện bao phủ gần như toàn bộ thùy trên và thùy giữa của lá phổi phải:
"Cầm máu tạm thời chỉ là giải quyết phần ngọn. Tổn thương thực thể bên trong nhu mô phổi của bệnh nhân là vô cùng nghiêm trọng. Nhìn vào đây, hai lá phổi đã bị xơ hóa diện rộng, kèm theo tình trạng giãn phế quản thể xuất huyết và viêm phế quản mạn tính giai đoạn muộn. Nguyên nhân trực tiếp là do hít phải bụi kim loại nặng, mạt sắt và khói hàn xì độc hại tích tụ liên tục suốt hàng chục năm làm nghề cơ khí mà không hề có phương tiện bảo hộ lao động chuyên dụng. Đợt này thời tiết nắng nóng gay gắt, cơ thể lại làm việc quá sức dẫn đến suy kiệt toàn diện. Dưới áp lực ho gắng sức, các mạch máu ở thành phế quản vốn đã bị xơ vữa, bào mòn từ lâu đã vỡ toác ra, máu phun ồ ạt tràn ngập vào đường thở."
Đức Anh nuốt khan một ngụm nước bọt mặn chát, lồng ngực quặn thắt lại. Câu hỏi ám ảnh nhất, nỗi sợ hãi đen tối nhất từ ký ức của kiếp trước trào lên nghẹn ứ nơi cuống họng, khiến giọng anh khẽ run lên:
"Bác sĩ... xin bác sĩ nói thật cho gia đình biết... Bố cháu... có phải bị ung thư phổi giai đoạn cuối di căn rồi không ạ?"
Đôi mắt sau cặp kính trắng của vị bác sĩ nhìn sâu vào mắt Đức Anh. Ông hơi ngạc nhiên trước câu hỏi chuyên môn rất thẳng thắn của một chàng thanh niên trẻ, rồi khẽ lắc đầu:
"Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa dãy sơ bộ và xét nghiệm tế bào học dịch rửa phế quản bước đầu chưa thấy dấu hiệu của khối u ác tính xâm lấn hay di căn xa. Đây là một tin rất may mắn."
Vị bác sĩ thở dài, giọng trầm xuống đầy cảnh báo:
"Nhưng tôi phải nhấn mạnh điều này để gia đình hiểu rõ mức độ nguy hiểm: Nếu như các vị chỉ cần đưa bệnh nhân đến viện chậm trễ thêm chừng một đến hai tiếng đồng hồ nữa, hoặc cứ để bệnh nhân nằm cầm cự ở trạm xá tuyến xã, lượng máu đông trào ngược sẽ làm bít hoàn toàn đường thở, gây ngạt cấp tính dẫn đến ngừng tim ngay trên xe chuyển viện. Nguy hiểm hơn nữa, các ổ tổn thương xơ hóa do bụi kim loại này nếu tiếp tục bị nhiễm trùng trong tình trạng suy kiệt nặng, nó sẽ biến chứng thành hoại tử phổi cấp tính hoặc áp xe phổi mủ toàn phần. Một khi phổi đã bị hoại tử thối rữa, thì dù có đưa lên giáo sư đầu ngành cũng chỉ có nước bó tay."
Vị bác sĩ gấp tập hồ sơ bệnh án lại, ánh mắt dịu đi đôi chút khi nhìn vào dáng vẻ kiên định của Đức Anh:
"Gia đình các vị đã xử lý rất đúng đắn khi lập tức gọi xe chuyển thẳng tuyến trên ngay khi phát hiện bệnh nhân nôn ra máu và ngất xỉu. Nhờ đưa lên kịp thời trong 'khung giờ vàng', chúng tôi mới có thể can thiệp nội soi cầm máu và dùng kháng sinh phổ rộng liều cao để chặn đứng nguy cơ hoại tử cấp. Hiện tại, bệnh nhân đã được chuyển từ cấp cứu sang phòng hồi sức tích cực của khoa Hô hấp để theo dõi sát sao. Tuy nhiên, người nhà phải chuẩn bị tâm lý vững vàng: phác đồ điều trị phục hồi tổn thương phổi, kiểm soát nhiễm trùng và đào thải độc chất kim loại này sẽ rất dài ngày, cực kỳ tốn kém và đòi hỏi chế độ chăm sóc vô cùng nghiêm ngặt."
"Cháu hiểu rồi ạ. Gia đình cháu xin đội ơn bác sĩ và các y bác sĩ trong kíp trực đã tận tình cứu sống bố cháu."
Đức Anh cúi gập người thật sâu, một cái cúi đầu trang trọng và chân thành xuất phát từ tận đáy con tim.
Khi bóng áo trắng của vị bác sĩ khuất sau cánh cửa phòng giao ban, Đức Anh đứng thẳng người dậy, cảm nhận rõ rệt một luồng hơi ấm râm ran chạy dọc sống lưng, xua tan đi từng đợt ớn lạnh đang bủa vây khắp các thớ thịt.
Chưa bị ung thư di căn. Chưa bị hoại tử cấp tính.
Bốn chữ ấy như một tiếng sét đánh tan màn đêm tăm tối đang bao phủ lấy tâm trí anh.
Ký ức kinh hoàng của năm 2026 lại một lần nữa dội về như một thước phim quay chậm đầy ám ảnh. Ở dòng đời cũ tăm tối ấy, bố Thành đã cắn răng âm thầm chịu đựng những cơn đau tức ngực âm ỉ suốt từ giữa năm 2008 cho đến tận mùa đông năm 2009. Người cha khốn khổ ấy đã giấu giếm tất cả mọi người, giấu cả những chiếc khăn mặt đẫm máu khô dưới gầm bàn thợ cơ khí, tự mình ra hiệu thuốc đầu làng mua từng vỉ thuốc giảm đau trôi nổi về uống cầm chừng. Ông cắm đầu làm việc quần quật mười sáu tiếng mỗi ngày bên lò rèn rực lửa chỉ để kiếm tiền trả món nợ vay nặng lãi ba trăm triệu đồng cho lão Quý lừa đảo, và chắt bóp từng đồng gửi lên Hà Nội nuôi đứa con trai đang chìm đắm trong thế giới ảo.
Để rồi, khi ông ngã gục xuống sàn xưởng vào một chiều đông rét mướt năm 2009, khi đưa được lên đến Bệnh viện Bạch Mai thì toàn bộ lá phổi phải đã hoại tử đen kịt, tế bào ung thư ác tính đã di căn vào tận tủy xương và màng phổi. Các bác sĩ thời điểm đó chỉ biết lắc đầu trong bất lực, kê vài viên thuốc giảm đau mooc-phin liều cao rồi bảo gia đình đưa ông về quê lo hậu sự.
Còn ở dòng đời này...
Nhờ anh đã tỉnh ngộ kịp thời ngay từ ngày đầu trọng sinh, nhờ anh đã vạch trần âm mưu lừa đảo của lão Quý, chặn đứng món nợ ba trăm triệu đồng oan nghiệt, phát hiện ra những vỏ thuốc giảm đau Tramadol giấu dưới gầm đe búa, và kiên quyết bắt bố phải đối diện với tình trạng sức khỏe của mình... Cơn bạo bệnh của bố đã được lôi ra ánh sáng sớm hơn kiếp trước hơn một năm trời!
Hơn một năm ấy không chỉ đơn thuần là mười hai tháng thời gian trôi qua trên tờ lịch. Hơn một năm ấy chính là lằn ranh sinh tử, là khoảng cách giữa một lá phổi hoại tử vô phương cứu chữa và một lá phổi còn cơ hội phục hồi, là cơ hội bằng vàng mà số phận đã ban tặng để anh có thể giữ lại người cha kính yêu trên cõi đời này!
"Mẹ ơi, mẹ nghe bác sĩ nói rồi chứ?" Đức Anh quay sang, siết chặt hai bả vai gầy của mẹ, giọng anh run lên vì xúc động nhưng ánh mắt rực sáng. "Bố không bị ung thư. Bố được cứu sống rồi mẹ ạ! Bố con mình vẫn còn cơ hội, gia đình mình vẫn còn nguyên vẹn!"
Bà Lan nấc nghẹn lên từng tiếng, hai bàn tay thô ráp quệt ngang dòng nước mắt đục ngầu, gật đầu lia lịa như một đứa trẻ vừa thoát khỏi cơn ác mộng:
"Ừ... trời phật có mắt con ơi... tổ tiên phù hộ cho nhà mình rồi... Bố mày còn sống là phúc đức bảy đời nhà mình rồi con ơi..."
***
Khoảng mười giờ đêm, sau khi hoàn tất một loạt các thủ tục bàn giao chuyên môn phức tạp, ông Thành được cáng đẩy chuyển từ phòng can thiệp cấp cứu lên phòng bệnh số 5, tầng ba của Trung tâm Hô hấp.
Đó là một căn phòng bệnh rộng chừng ba mươi mét vuông, kê san sát tám chiếc giường sắt sơn trắng đã tróc lở nhiều chỗ, để lộ ra những vệt rỉ sét màu nâu sẫm. Không khí bên trong căn phòng nồng nặc mùi cồn I-ốt sát trùng, mùi oxy ẩm bốc lên từ các bình làm ẩm bằng nhựa và tiếng thở dốc, khò khè nặng nhọc của những bệnh nhân mắc các chứng bệnh phổi mạn tính xung quanh. Ánh đèn tuýp ngoài hành lang hắt qua ô cửa kính mờ trên cánh cửa ra vào, tạo nên những vệt sáng nhờ nhợt, lạnh lẽo in trên nền gạch men xám.
Đức Anh bước thật nhẹ đến bên mép giường bệnh số 5 đặt sát góc tường.
Bố anh đang nằm đó, bất động.
Khuôn mặt người đàn ông năm mươi ba tuổi xám ngoét như tro tàn, hai hốc mắt trũng sâu hoắm, gò má nhô cao gầy guộc khiến những nếp nhăn nơi khóe mắt càng hằn sâu thêm. Chiếc mũi gồ ghề đang phải mang ống thở oxy hai nhánh bằng nhựa trong suốt, lồng ngực gầy trơ xương sườn phập phồng yếu ớt, ngắt quãng theo từng nhịp trợ thở của máy móc. Trên mu bàn tay trái đầy những vết chai sần đen kịt và những vết sẹo cắt ngang dọc của nghề thợ nguội, chiếc kim truyền dịch to tướng đang cắm chặt, cố định bằng những dải băng dính vải màu vàng ố. Từng giọt dịch truyền bù điện giải và kháng sinh phổ rộng nhỏ đều đặn qua bầu đếm giọt, rơi xuống tí tách như đếm ngược từng khoảnh khắc sinh tồn.
Thuốc giảm đau và an thần liều cao được tiêm sau ca nội soi khiến ông thiếp đi trong một giấc ngủ sâu hiếm hoi. Thế nhưng, giữa hai hàng lông mày rậm rạp đã điểm nhiều sợi bạc vẫn nhíu chặt lại, vầng trán nhăn nhúm như thể ngay cả trong cơn mê man bất tỉnh, cơ thể ông vẫn đang phải oằn mình chống chọi với những cơn co thắt dữ dội nơi lồng ngực.
Đức Anh lặng lẽ kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ ép cũ kỹ lại gần, ngồi xuống bên cạnh mép giường.
Anh nhẹ nhàng đưa bàn tay mình ra, khẽ chạm vào những ngón tay thô ráp, lạnh ngắt của bố. Bàn tay này, trong ký ức tuổi thơ của anh, đã từng vung lên những chiếc roi mây quất lằn mông anh vì tội trốn học đi chơi điện tử xèng ngoài quán chợ. Nhưng cũng chính bàn tay này đã thức trắng hàng trăm đêm đông lạnh buốt, kỳ cạch bên chiếc máy tiện gỉ sét, tiện từng con ốc, sửa từng chiếc nhông xích xe máy để chắt chiu từng tờ tiền lẻ năm nghìn, mười nghìn gửi lên thủ đô cho anh ăn học bằng bạn bằng bè. Lòng bàn tay ông dày cộm những lớp chai sần, những vết cáu bẩn của dầu luyn và mạt sắt ăn sâu vào từng đường chỉ tay, từng nếp nhăn da thịt mà xà phòng hay nước rửa chén không tài nào gột sạch nổi.
Ánh mắt Đức Anh vô tình lướt qua chiếc túi nilon màu xanh đựng tư trang cá nhân của bố đặt ở góc tủ đầu giường — chiếc túi mà các điều dưỡng phòng cấp cứu vừa giao lại cho mẹ Lan lúc chuyển khoa.
Bên trong chiếc túi là bộ quần áo lao động màu xanh công nhân lấm lem dầu mỡ đã bị kéo cắt rách toạc một bên vai áo để luồn dây cấp cứu, một bao thuốc lá Du Lịch hút dở đã bị bẹp dúm, một chiếc ví da sờn rách bung cả chỉ mép không có nổi một đồng tiền chẵn... và một góc giấy màu xanh nhạt thò ra từ chiếc túi áo ngực đã đẫm mồ hôi khô.
Đức Anh khẽ khàng rút mảnh giấy ấy ra.
Ngón tay anh run rẩy khi mở từng nếp gấp. Đó chính là tờ giấy hướng dẫn khám tầm soát chuyên sâu khoa Hô hấp của Bệnh viện Bạch Mai mà chính tay anh đã đặt lên mặt bàn thợ của bố ở Ý Yên hơn mười ngày trước, sau cái buổi chiều anh dốc sạch tiền trả nợ cho đại lý sắt thép Toàn Thắng.
Tờ giấy đã cũ mèm, bốn mép giấy bị gấp nếp cẩn thận, miết phẳng phiu từng góc. Mặt sau của tờ giấy còn vương vài vệt mồ hôi dầu khô cứng và những hạt bụi sắt li ti bám chặt vào thớ giấy. Rõ ràng, người đàn ông ít nói ấy đã luôn mang nó bên mình suốt những ngày qua, cất kỹ trong chiếc túi áo ngực bên trái — nơi gần sát với nhịp đập trái tim nhất.
Đức Anh cắn chặt môi dưới, sống mũi cay xè, một dòng nhiệt nóng rẫy dâng lên làm mờ nhòa khóe mắt.
Anh nhớ lại lời kể đứt quãng, nghẹn ngào của thằng Tèo khi anh cùng mẹ hớt hải lao về xưởng cơ khí lúc chiều: Buổi sáng hôm ấy, bố anh đã bắt đầu xuất hiện những cơn đau tức ngực dữ dội, mỗi lần ho là khạc ra những sợi máu đỏ tươi lẫn trong đờm đặc. Nhưng thay vì lén lút uống mấy viên thuốc giảm đau màu vàng trôi nổi rồi cắm đầu làm tiếp như mọi lần, ông Thành đã dừng tay máy tiện. Ông ngồi thẫn thờ bên bàn thợ, rút tờ giấy hẹn khám bệnh này ra, nhìn chằm chằm vào nó suốt hơn nửa tiếng đồng hồ. Ông đã định bụng sẽ cố gắng sửa nốt chiếc máy bơm nước cuối cùng cho một hộ dân trong xóm để lấy năm mươi nghìn tiền công, rồi ngay sáng ngày mai sẽ thu xếp quần áo bắt chuyến xe khách sớm nhất lên Hà Nội tìm con trai để đi khám, đúng như lời ông đã nghẹn ngào hứa với anh hôm ở bờ xưởng cơ khí.
Chỉ tiếc rằng, cơn bạo bệnh ập đến quá nhanh, buồng phổi kiệt quệ bị tàn phá suốt mấy chục năm đã không thể chờ nổi đến lúc công việc hoàn tất.
Nếu không có tờ giấy hẹn ấy... Nếu không có lời cảnh báo đanh thép và giọt nước mắt quỳ xin của anh ở xưởng thợ hôm đó... Chắc chắn bố Thành sẽ lại coi đây chỉ là một trận cảm sốt phong hàn thông thường, lại tợp vài viên Tramadol cực mạnh để dằn cơn đau rồi tiếp tục ghé mặt vào làn khói hàn độc hại cho đến khi mạch máu phổi vỡ tung ra, chết ngạt ngay trên bàn máy mà không một ai hay biết.
Chính tờ giấy hẹn ấy, chính sự thay đổi trong nhận thức của bố đã khiến những người thợ làm cùng xưởng phải cảnh giác cao độ. Để rồi khi ông vừa ôm ngực đổ gục xuống, người ta đã lập tức tri hô, không dám chần chừ đưa vào trạm xá xã rồi gọi thẳng xe cấp cứu đưa lên Hà Nội mà không hề chậm trễ một phút nào.
"Bố..." Đức Anh thì thầm trong hơi thở nghẹn ngào, bàn tay anh siết chặt lấy những ngón tay thô ráp của cha. "Bố đã giữ trọn lời hứa với con... Con cũng nhất định sẽ giữ trọn lời hứa của mình. Kiếp này, con tuyệt đối sẽ không để bố phải chết trong đau đớn và nghèo khó như kiếp trước đâu. Con thề đấy."
Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên má Đức Anh, rơi xuống mu bàn tay chai sần của ông Thành, hòa tan vào vệt dầu luyn đen đặc bám trên lớp da nứt nẻ.
***
Đồng hồ trên tường điểm mười hai giờ đêm.
Không khí bên trong phòng bệnh số 5 càng về khuya càng trở nên ngột ngạt và bức bối đến nghẹt thở. Mùi cồn sát trùng, mùi mồ hôi chua nồng hòa lẫn với hơi ẩm của các bình thở oxy và tiếng thở dốc nặng nhọc, đứt quãng của những bệnh nhân xung quanh khiến căn phòng như bị hút cạn dưỡng khí. Chiếc quạt trần ba cánh cũ kỹ trên trần nhà quay lờ đờ từng vòng chậm chạp, phát ra những tiếng kêu cọt kẹt rỉ sét buồn thảm, chẳng thể nào xua tan nổi cái nóng hầm hập của đợt gió Lào đầu mùa đang táp ràn rạt qua khe cửa sổ kính mờ.
Đức Anh khẽ khàng đứng dậy, kéo lại mép chăn mỏng đắp ngang ngực cho bố, cẩn thận kiểm tra lại đường dây dẫn oxy và bầu đếm giọt dịch truyền, rồi bước nhẹ chân ra ngoài hành lang.
Hành lang tầng ba Trung tâm Hô hấp về đêm chìm trong một sự tĩnh lặng đến rợn ngườị, nhưng đó tuyệt đối không phải là sự bình yên. Dọc theo hai bên chân tường quét vôi vàng bong tróc, la liệt những chiếc chiếu cói rách rưới, những tấm bìa carton cũ nát được trải tạm bợ trên nền gạch hoa lạnh ngắt. Hàng chục thân nhân người bệnh từ khắp các miền quê nghèo Nam Định, Thái Bình, Hà Nam, Hưng Yên, Thanh Hóa... đang nằm co ro, chập chờn trong những giấc ngủ mệt mỏi, nặng trĩu âu lo.
Thỉnh thoảng, tiếng bước chân vội vã của một bác sĩ trực ca đêm, hay tiếng bánh xe đẩy chở bình oxy bằng thép nặng nề rít lên ken két trên nền nhà lại khiến vài người giật mình thảng thốt ngồi bật dậy, đôi mắt đỏ ngầu, láo liên nhìn về phía cửa phòng bệnh của người thân mình trong nỗi thảng thốt khôn nguôi.
Ở cuối dãy hành lang dài hun hút, ngay bên cạnh ô cửa sổ thông gió nhìn xuống khoảng sân tối đen như mực của bệnh viện, mẹ Lan đang ngồi bó gối trên một chiếc ghế băng đá dài đã nứt toác một góc.
Đôi mắt bà trũng sâu, quầng thâm đen sẫm sau những giờ phút căng thẳng tột cùng nơi ranh giới tử sinh của chồng. Bà không dám ngủ, cũng chẳng thể nào chợp mắt nổi. Hai bàn tay gầy guộc vẫn bứt rứt, vô thức mân mê vạt áo bà ba rách mép đã lấm lem dầu mỡ. Dưới sàn gạch lạnh, đôi bàn chân trần phù nề vì chứng giãn tĩnh mạch sau hàng chục năm ròng rã đứng bán hàng ngoài chợ huyện đang sưng mọng lên, đỏ ửng vì lạnh và mệt mỏi cùng cực.
Đức Anh bước lại gần, không nói một lời nào, lặng lẽ ngồi xổm xuống trước mặt mẹ.
"Kìa... Đức Anh, con làm cái gì thế? Mau đứng lên, lên ghế ngồi với mẹ kẻo bẩn áo..." Bà Lan giật mình thảng thốt, vội vàng co rụt hai chân lại.
"Mẹ để yên cho con."
Giọng Đức Anh trầm ấm nhưng chứa đựng một sự kiên quyết không thể chối từ. Anh nhẹ nhàng vươn tay giữ lấy bàn chân thô ráp, nứt nẻ đầy những vết chai sần của mẹ, cẩn thận đặt lên đùi mình. Anh xoa hai lòng bàn tay vào nhau thật mạnh cho nóng lên, rồi bắt đầu nắn bóp từng ngón chân, từng khớp mắt cá và bắp chân đang căng cứng như thanh củi của bà.
Đôi bàn chân này đã lặn lội qua bao nhiêu mùa mưa nắng, dầm dề dưới bùn lầy chợ búa, chịu đựng bao nhiêu cơ cực nhọc nhằn để nuôi nấng anh khôn lớn suốt hai mươi năm ròng rã. Ở kiếp trước, cho đến tận cái ngày bà đột quỵ qua đời sau những chuỗi ngày lao lực làm thuê cuốc mướn để trả nợ thay cho những trò cờ bạc, game online của anh, anh chưa từng một lần cúi đầu xuống nhìn kỹ đôi bàn chân này, chưa từng một lần xoa bóp cho mẹ dù chỉ là một cái chạm nhẹ.
Sự ấm áp lan tỏa từ lòng bàn tay của con trai truyền qua lớp da nứt nẻ, chạy dọc lên sống lưng khiến khóe mắt bà Lan bỗng chốc nhòa lệ. Người mẹ nghèo nghẹn ngào, đưa mu bàn tay áo sờn rách quệt ngang dòng nước mắt đang lăn dài trên những nếp nhăn nơi gò má:
"Đức Anh à... Chiều nay... chiều nay con đóng tạm ứng hết bao nhiêu tiền hả con? Có... có nhiều lắm không con?"
"Dạ, ba triệu đồng mẹ ạ. Con đóng đủ cả rồi, hóa đơn đỏ cầm tay đây, mẹ không phải lo nghĩ gì cả." Đức Anh vừa chậm rãi nắn bóp bắp chân cho mẹ vừa nhẹ giọng đáp.
Bà Lan nghe thấy con số ba triệu thì lồng ngực thắt nghẹn lại, tim đập thình thịch:
"Ba triệu... Trời đất ơi, ba triệu bạc... Mấy sào ruộng khoán với cả cái sạp hàng khô của mẹ ngoài chợ, bán cả năm trời trừ vốn trừ lãi đi cũng chưa chắc dư ra được ngần ấy tiền mặt... Con... con lấy đâu ra nhiều tiền thế hả Đức Anh? Có phải... có phải con lại đi vay mượn bạn bè, thầy cô trên trường không con? Nợ nần người ta rồi làm sao mà trả nổi hả con ơi?"
"Không có nợ nần ai một xu nào cả mẹ ạ." Đức Anh ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào đôi mắt đục ngầu đầy lo lắng của mẹ, ánh mắt anh trong veo, sáng quắc và kiên định vô cùng. "Toàn bộ là tiền con tự tay làm ra đấy. Tiền con làm trang web bảng giá linh kiện máy tính cho người ta ở phố Lê Thanh Nghị, tiền con với Kiều Trang nhận bán đồ gia dụng cho dì Hòa chiều nay, cả tiền con thức đêm viết bài quảng cáo công nghệ nữa. Từng đồng, từng cắc đều là đồng tiền sạch sẽ do mồ hôi, chất xám của con kiếm được. Mẹ không phải sợ con làm điều xằng bậy đâu."
Bà Lan nhìn sâu vào mắt con trai, bờ môi khô nẻ run rẩy từng hồi. Bà nhớ lại hình ảnh đĩnh đạc, tự tin của con khi cùng Kiều Trang trao cọc tiền ba mươi lăm triệu tám trăm nghìn đồng trả nợ cho dì Hòa ở chợ huyện chiều nay, nhớ lại ánh mắt thán phục, kiêng nể của những bà con tiểu thương xung quanh. Đứa con trai bốc đồng, mê game, suốt ngày chỉ biết ngửa tay xin tiền ăn học của bà dường như đã lột xác hoàn toàn, biến thành một người đàn ông trưởng thành, vững chãi như một cây tùng, cây bách giữa giông bão.
Thế nhưng, niềm an ủi vừa mới nhen nhóm lên chưa được bao lâu thì nỗi âu lo cơm áo gạo tiền nghiệt ngã lại một lần nữa kéo sập tinh thần của người đàn bà lam lũ.
Bà Lan cúi gằm mặt xuống, hai bàn tay gầy trơ xương đan chặt vào nhau đến mức các khớp ngón trắng bệch ra. Tiếng nức nở kìm nén bấy lâu bỗng bật ra thành tiếng khóc nghẹn ngào, đau đớn giữa khoảng hành lang vắng lặng:
"Nhưng mà... bác sĩ bảo đợt này chỉ là qua cơn nguy kịch trước mắt thôi con ơi... Lúc nãy cô y tá trưởng đưa cho mẹ cái danh mục thuốc điều trị chuyên sâu phía trước... Toàn là thuốc kháng sinh ngoại nhập, thuốc giãn phế quản với thuốc chống xơ hóa tiền triệu một lọ... Rồi tiền chụp phim cắt lớp vi tính, tiền phòng hồi sức dịch vụ, tiền thở oxy theo giờ..."
Bà ngước nhìn con trai, đôi mắt đục ngầu tràn ngập sự tuyệt vọng tột cùng của một người nghèo đứng trước lưỡi hái tử thần:
"Gia đình mình ở quê làm gì có bảo hiểm y tế chi trả danh mục thuốc đắt tiền ấy... Bác sĩ bảo liệu trình lọc bụi phổi và hồi phục ít nhất phải kéo dài từ ba tuần đến một tháng, rồi sau đó còn phải điều trị duy trì thuốc kháng sinh liều cao hàng tháng trời ở nhà nữa... Ước tính đợt một này sơ sơ cũng phải mất mười lăm, hai mươi triệu đồng... Lấy đâu ra bây giờ con ơi? Cả cơ nghiệp nhà mình, cái nhà cấp bốn với mấy cái máy tiện cũ của bố mày cắm đi cũng chẳng bõ dính răng... Giờ biết bấu víu vào đâu để cứu bố mày đây..."
Từng lời nức nở của mẹ rơi vào không gian đặc quánh mùi thuốc sát trùng như những nhát búa tạ nện thẳng vào tâm can Đức Anh.
Đúng vậy. Hiện thực của năm 2008 là một hiện thực vô cùng tàn khốc, không hề có chỗ cho những mộng tưởng màu hồng.
Đây không phải là một câu chuyện cổ tích nơi nhân vật chính chỉ cần mang ký ức tương lai về là có thể hô mưa gọi gió, vung tiền như rác. Dưới cơn bão lạm phát kỷ lục gần hai mươi phần trăm, giá cả sinh hoạt leo thang từng ngày, đồng tiền mất giá nghiêm trọng, người nghèo ở nông thôn không có bảo hiểm y tế toàn phần chính là những sinh linh dễ bị tổn thương nhất. Một cơn bạo bệnh bất ngờ ập xuống đủ sức quét sạch toàn bộ tài sản tích lũy của ba đời một gia đình, đẩy họ thẳng xuống bờ vực bần cùng hóa và nợ nần chồng chất chỉ sau một đêm.
Khoản tiền ba triệu hai trăm nghìn đồng mà anh vừa dốc cạn túi đóng tạm ứng chiều nay chỉ đủ để trang trải cho ca cấp cứu nội soi cầm máu ban đầu và hai ngày giường bệnh đầu tiên. Những đợt điều trị chuyên sâu, những ống thuốc kháng sinh đặc trị chống hoại tử màng phổi, chi phí xét nghiệm tế bào học định kỳ... tất cả đang hiện hình như một cái hố sâu không đáy sẵn sàng nuốt chửng cả gia đình anh bất cứ lúc nào.
Đức Anh siết chặt hai bàn chân của mẹ trong lòng bàn tay mình, cảm nhận rõ rệt sự gầy guộc và những vết nứt nẻ chai sần rỉ máu vì khô nẻ. Anh không khóc. Ánh mắt anh nhìn ra màn đêm đen kịt ngoài khung cửa sổ bệnh viện, nơi những ánh đèn đường vàng vọt của thủ đô đang nhấp nháy mờ ảo dưới màn sương đêm oi ả.
"Mẹ đừng khóc nữa. Có con ở đây rồi." Giọng Đức Anh trầm ấm, đanh thép và không hề gợn một chút nao núng. "Trời có sập xuống thì con cũng sẽ chống đỡ cho mẹ và bố. Tiền thuốc men của bố, con sẽ kiếm đủ. Con hứa danh dự với mẹ, con sẽ không để bố phải thiếu một viên thuốc nào, cũng không để mẹ phải bán đi một tấc đất nào của gia đình mình."
Bà Lan ngẩng lên nhìn con. Trong bóng tối mờ ảo của hành lang bệnh viện, gương mặt của chàng trai hai mươi tuổi lúc này lại toát lên một vẻ phong trần, từng trải và kiên định đến mức khiến bà phải ngỡ ngàng. Bà không hiểu con trai mình đã lấy đâu ra sự vững vàng phi thường ấy, nhưng giữa cơn giông bão ngút trời này, bờ vai của con chính là cọc tiêu duy nhất để bà bấu víu vào mà không ngã gục.
***
Sau khi dỗ dành cho mẹ chợp mắt một lát trên chiếc ghế băng đá dài, Đức Anh lẳng lặng bước về phía góc cầu thang bộ thoát hiểm — nơi duy nhất có chút không khí thoáng đãng và không có người qua lại.
Dưới ánh đèn huỳnh quang nhấp nháy phát ra tiếng rè rè ở góc tường, Đức Anh rút từ trong túi quần ra tờ giấy báo dự toán chi phí điều trị đợt một mà điều dưỡng trưởng vừa phát cho thân nhân lúc mười một giờ đêm.
Dưới ánh sáng lạnh lẽo, những con số in nhiệt hiện lên sắc nhọn và tàn nhẫn như những mũi dao: - Tiền thủ thuật nội soi phế quản can thiệp cầm máu và hút rửa phế quản: 1.200.000 đồng. - Thuốc kháng sinh thế hệ mới phổ rộng và thuốc ức chế xơ hóa (dự trù 3 ngày đầu): 2.450.000 đồng. - Dịch truyền bù điện giải, oxy y tế, vật tư tiêu hao phòng hồi sức tích cực: 850.000 đồng. - Xét nghiệm khí máu động mạch, sinh hóa chuyên sâu và chụp CT lồng ngực đa dãy: 1.600.000 đồng. Tổng dự toán chi phí đợt một cần thanh toán bổ sung trong vòng 48 giờ tới: 6.100.000 đồng.
Sáu triệu một trăm nghìn đồng. Và đây mới chỉ là dự toán cho ba ngày đầu tiên.
Phác đồ điều trị chuyên sâu kéo dài ít nhất bốn tuần phía trước — bao gồm việc dùng thuốc kháng sinh liều cao chống nhiễm trùng cơ hội, thuốc giãn phế quản chuyên biệt, các đợt nội soi rửa phế quản đào thải bụi kim loại và phục hồi chức năng hô hấp — sẽ cần không dưới hai mươi triệu đồng tiền mặt liên tục, không được phép ngắt quãng dù chỉ một ngày.
Hai mươi triệu đồng năm 2008.
Đức Anh thò tay vào túi quần. Chiếc ví da lúc này đã rỗng không, bên trong chỉ còn lại vỏn vẹn đúng một tờ tiền hai mươi nghìn đồng nhàu nát — số tiền anh cố tình giữ lại để sáng mai mua hai chiếc bánh mì và một chai nước suối cho mẹ ăn lót dạ.
Nhóm dự án khởi nghiệp nhỏ của anh với Kiều Trang, Hùng Béo, Nam và Phương vừa mới chập chững bước những bước đầu tiên. Hợp đồng đồ gia dụng của dì Hòa ở chợ huyện Ý Yên tuy thành công rực rỡ nhưng toàn bộ tiền gốc ba mươi lăm triệu tám trăm nghìn đã phải thanh toán sòng phẳng cho đại lý, phần hoa hồng ít ỏi anh vừa dốc sạch vào khoản tạm ứng ba triệu đồng chiều nay. Dự án số hóa và phân phối cho kho tổng hàng gia dụng chợ Đồng Xuân của bác Thắng mới đang ở giai đoạn khảo sát mặt bằng và lập danh mục sản phẩm, còn chưa ký kết hợp đồng, chưa thể giải ngân dòng tiền.
Để có được hai mươi triệu đồng tiền tươi thóc thật trong vòng một tháng tới, nếu chỉ dựa vào những buổi làm thêm lắt nhắt, đi cài win dạo hay viết bài công nghệ ba mươi nghìn một bài sau giờ học, anh tuyệt đối không thể nào xoay sở kịp.
Bố anh không thể chờ đợi. Phác đồ thuốc men của buồng phổi đang rỉ máu không thể chờ đợi.
Một luồng suy nghĩ đen tối, thực dụng và đầy cám dỗ bỗng chốc trồi lên từ sâu thẳm tâm trí, cắn xé tâm can Đức Anh dữ dội.
Bảo lưu việc học.
Nếu ngày mai anh nộp đơn lên phòng Đào tạo trường Đại học Thương mại xin bảo lưu kết quả học tập kỳ này...
Anh sẽ giải phóng được toàn bộ mười hai đến mười bốn tiếng mỗi ngày. Không còn áp lực phải trả nợ môn Kinh tế lượng đang treo lơ lửng trên đầu, không còn những buổi thảo luận chuyên đề căng thẳng với Tiến sĩ Minh, không còn những kỳ thi sát hạch nghẹt thở.
Với toàn bộ kiến thức, kinh nghiệm vận hành thương mại điện tử, kỹ năng lập trình web và sự thấu hiểu dòng tiền của một người ba mươi tám tuổi từng lăn lộn trên thương trường từ năm 2026 trở về, nếu toàn tâm toàn ý lao vào thị trường Hà Nội lúc này — nhận lập trình web bán hàng thuê cho cả dãy phố công nghệ Lê Thanh Nghị, nhập hàng gia dụng đánh bạt mạng trên các diễn đàn Muare, TTVNOL, Enbac, thậm chí cày ngày cày đêm mười tám tiếng một ngày — anh hoàn toàn tự tin có thể kiếm được cả chục triệu, thậm chí vài chục triệu đồng mỗi tháng.
Số tiền đó sẽ cứu sống bố anh ngay lập tức. Sẽ mua được những lọ thuốc kháng sinh ngoại nhập tốt nhất, trả sạch mọi hóa đơn viện phí đè nặng lên vai mẹ, giải thoát cho cả gia đình khỏi cảnh bần cùng hóa.
Nhưng đổi lại...
Lời hứa lấy bằng đại học để làm lại cuộc đời, con đường học vấn chân chính mà anh đã từng thề trước mặt thầy Minh, trước mặt Kiều Trang và trước bàn thờ tổ tiên trong cái đêm đầu tiên tỉnh lại ở kiếp này... sẽ lại một lần nữa bị đứt gãy giữa chừng.
Vết xe đổ của kiếp trước — một kẻ bỏ dở việc học hành, một kẻ thất bại về mặt tri thức, phải chắp vá cuộc đời bằng những toan tính ngắn hạn — lại hiển hiện ra ngay trước mắt anh.
Nhìn vào hóa đơn viện phí đợt một đang run rẩy trên tay dưới ánh đèn huỳnh quang nhờ nhợt của hành lang Bệnh viện Bạch Mai, Đức Anh nhắm chặt mắt lại, lồng ngực quặn thắt khi ý nghĩ muốn làm đơn xin bảo lưu việc học để toàn tâm kiếm tiền chữa bệnh cho bố cứ xoáy sâu vào tâm trí anh như một vết dao cứa.