Những người ở ngay bên cạnh

Gió mặn rít qua khe cửa xưởng khi Mai mang tới một cặp lồng súp nóng, dứt khoát giật chiếc tai nghe khỏi đầu An và yêu cầu anh rời mắt khỏi những biểu đồ sóng âm để bước ra ngoài phố.

An chớp mắt, đôi con ngươi cay xè vì hàng giờ nhìn chăm chú vào dải quang phổ của bản ghi 104-VH. Những vệt sáng màu lục và vàng chanh vẫn còn lưu lại trên võng mạc anh thành những đốm lân tinh lập lòe, nhảy múa trên nền tường xám loang lổ vết muối kết tinh. Không gian xưởng Nhà Nghe Mưa buổi sớm chưa tan hết sự tù đọng; mùi dầu máy lau trục loại rẻ tiền hòa lẫn với hơi ẩm mặn chát chưa kịp thoát ra sau cơn bão muối quét qua bờ vịnh đêm kia. Mọi bề mặt kim loại trong phòng, từ chiếc bàn cân chỉnh tín hiệu đến các khớp xoay của giá đỡ micro định hướng, đều phủ một lớp bột mịn nhờn nhợt, rít ráp dưới đầu ngón tay.

Mai không đợi anh kịp định thần. Cô đặt mạnh chiếc cặp lồng tráng men ba tầng xuống góc bàn làm việc, ngay cạnh tập nhật ký âm thanh bìa vải xám đã sờn rách của Thầy Thu, khiến chiếc bút chì định vị trên mặt bàn lăn lông lốc rồi rơi xuống sàn gỗ. Cô khoanh hai tay trước ngực, tấm áo khoác bạt sờn vai còn vương đầy bụi muối khô, nhìn anh trai bằng ánh mắt đanh lại, không cho phép bất kỳ sự thoái thác nào.

"Ăn hai thìa súp cho ấm bụng rồi đi với em," Mai nói, giọng cô khô và dứt khoát, âm lượng vừa đủ để lấn át tiếng biến áp điện đang vo ve ở góc phòng. "Có một việc bên Mạng Lưới Thư Chưa Đến. Cần một người biết đọc xung âm thanh dân sự đi cùng."

"Ai thế?" An hỏi, các ngón tay tê dại vì giữ một tư thế quá lâu vụng về vặn mở nắp cặp lồng. Làn khói súp củ rong biển và cá khô ngạt ngào bốc lên, phả thẳng vào sống mũi buốt lạnh của anh một luồng hơi ấm nồng nặc mùi biển cả quen thuộc.

"Bà cụ Thao ở xóm Đá Lở, tầng cư trú số bảy," Mai thở dài, với tay giật lấy chiếc áo khoác sợi ép chống muối của anh đang vắt trên lưng ghế, giũ mạnh một cái rồi dí vào ngực anh. "Bức thư từ trạm nghiên cứu vành đai ngoài của con trai bà vừa đáp xuống trạm trung chuyển sáng nay. Nhưng khi em mang thiết bị giải mã tới đầu dốc, tim bà cụ đã ngừng đập từ lúc nửa đêm."

Chiếc thìa kim loại trong tay An khẽ va vào thành bát men, phát ra một tiếng *coong* mảnh, lạnh và trơ trọi. Anh ngẩng lên nhìn em gái, thấy những quầng thâm lộ rõ dưới mí mắt cô sau một đêm trực ca bão tại đài tiếp sóng. An không hỏi thêm câu nào nữa. Anh máy móc nuốt vội vài ngụm nước súp nóng rẫy, cảm nhận chất lỏng mặn mòi trôi xuống thực quản như một vệt lửa âm ỉ, rồi khoác chiếc áo sợi ép thô ráp vào người, bước theo gót giày ủng đọng bùn của Mai ra khỏi cánh cửa xưởng.

Đường phố Triều Trắng sau cơn bão chìm trong một thứ ánh sáng bàng bạc, lờ nhờ như nước ngâm tro mục. Những hòn đảo nổi phụ trợ neo ngoài vụng biển đang nhấp nhô nặng nề theo từng đợt sóng triều dềnh lên, liếm sát mép bờ kè bằng đá hộc xám xịt. Không khí nồng nặc thứ mùi đặc trưng của vùng duyên hải sau thiên tai: mùi xác tảo biển phơi trên đá nứt, mùi rác thải hữu cơ ủ men trong các cống lộ thiên và hơi kim loại hoen gỉ bốc lên từ những giàn giáo ngập nước.

Hai anh em lầm lũi đi qua những con dốc hẹp lát bằng đá bazan khoét bậc, nơi rêu xanh bám trơn trượt trên các đường ống dẫn nước làm mát công nghiệp chạy chằng chịt như rễ cây cổ thụ. Tầng cư trú số bảy nằm cheo leo trên vách đá phía bắc cảng, nơi những căn nhà hộp đúc bằng bê tông trộn xỉ than bám chặt vào sườn núi như những đàn hà biển khổng lồ. Gió từ biển thốc ngược lên hẻm dốc, mang theo những giọt nước bắn tung tóe quất rát rát vào má.

Căn phòng của bà cụ Thao nằm sâu trong một hốc đá tự nhiên được gia cố tạm bợ bằng những tấm tôn lượn sóng rỉ sét. Cửa sổ duy nhất của gian phòng mở toang, nhìn thẳng ra eo biển mù mịt sương muối và những con tàu kéo đang ì ạch dọn dẹp phao tiêu trôi dạt.

Khi An cúi đầu bước qua ngạch cửa thấp tè, mùi khói bổi từ những bó rong biển khô dùng để xua đuổi tà khí và tiễn biệt người chết vẫn còn lảng bảng dưới trần nhà thấp ẩm ướt. Một người phụ nữ trạc bốn mươi tuổi — con dâu bà cụ — ngồi bất động trên chiếc ghế đẩu mục chân, hai bàn tay chai sần ôm chặt lấy hai đứa trẻ đang nép vào lòng mẹ, đôi mắt chúng mở to ngơ ngác nhìn làn khói xám. Trên tấm phản gỗ kê sát vách đá lạnh buốt, phủ một tấm vải thô màu chàm, người mẹ già nằm yên sững. Khuôn mặt bà chằng chịt những rãnh nhăn sâu hoắm, da dẻ tái xám, khô khốc và tĩnh lặng hệt như một phiến đá san hô cạn nước từ hàng thế kỷ trước.

Trên chiếc bàn con bằng gỗ ghép kê ở đầu giường, bên cạnh bát nước lạnh và ba nén hương cháy dở, thiết bị đọc quang học dân sự của Mạng Lưới Thư Chưa Đến đang nằm im lìm trong tư thế chờ. Cạnh đó là một thỏi tinh thể lưu trữ dữ liệu cá nhân màu xanh lơ nhạt, nhỏ bằng ngón tay út, bề mặt còn nguyên lớp màng bọc niêm phong cách nhiệt dập nổi biểu trưng của ngành bưu chính liên hành tinh. Lớp keo niêm phong vẫn còn lóng lánh ánh bạc, một chỉ dấu cho thấy nó đã vượt qua hàng triệu dặm chân không mà không hề bị rò rỉ áp suất.

"Nó đến muộn sáu tiếng," người con dâu ngẩng đầu lên, hai khóe mắt đỏ hoe, sưng húp nhưng giọng nói lại khô khốc như tiếng hai mảnh ngói vỡ cọ vào nhau. "Anh ấy đi biền biệt trên trạm ngoài mười tám năm rồi. Cứ mỗi lần trở trời, chân đau khớp mỏi, mẹ lại ngồi tựa cửa nhìn ra ngọn hải đăng, nhắc mãi về tiếng cười khàn khàn của nó hồi còn kéo lưới ở bãi Cát Vàng. Mẹ bảo mẹ ráng thở, chỉ cần nghe được một câu chào bằng giọng thật của nó, nghe nó gọi một tiếng mẹ ơi qua cái máy này là mẹ nhắm mắt xuôi tay được rồi. Thế mà..."

Người phụ nữ nghẹn lời, gục đầu vào vai đứa con nhỏ. Đứa bé ngơ ngác giơ bàn tay nhỏ xíu lem luốc vỗ về mớ tóc xơ xác của mẹ nó.

An quỳ một chân xuống sàn đá ẩm ướt bên mép giường. Luồng hàn khí tỏa ra từ thi thể đã bắt đầu cứng đờ của người quá cố chạm vào da thịt anh qua lớp vải quần mỏng. Mai mở hộp công cụ mang theo bên hông, im lặng rút chiếc kẹp khử từ và một dây cáp truyền dẫn chuyên dụng đưa cho anh, ánh mắt cô trĩu nặng một nỗi bất lực quen thuộc của những người làm việc chuyển phát thư tín xuyên hành tinh.

An nhận lấy thỏi tinh thể xanh lơ. Khối vật chất nhân tạo ấy lạnh ngắt, lạnh hơn cả không khí buổi sáng ngoài vịnh. Anh bóc lớp màng niêm phong cách nhiệt, cẩn thận trượt thỏi tinh thể vào khe đọc của thiết bị giải mã xách tay. Cỗ máy phát ra tiếng rít siêu âm khe khẽ khi các đầu đọc quang học bắt đầu quét qua các lớp vi mạch lưu trữ. Màn hình huỳnh quang đơn sắc màu xanh lá nhấp nháy vài nhịp rồi bung ra một chuỗi đồ thị sóng âm gồ ghề, mộc mạc, kèm theo dải thông số kỹ thuật được mã hóa chuẩn hóa:

*Bản ghi thoại cá nhân — Mã số lưu chuyển: 09-ND-4412* *Nguồn phát: Trạm Vành Đai Ngoại Vi Beta-4* *Thời gian hành trình sóng: 4 năm 11 tháng 18 ngày* *Tốc độ suy giảm biên độ: 0.02% — Tình trạng khối dữ liệu: Nguyên vẹn*

An đeo chiếc tai nghe kiểm âm một bên tai, ngón tay khẽ miết lên phím kích hoạt ở mức âm lượng thấp nhất để kiểm tra tính toàn vẹn của tín hiệu trước khi phát công khai.

Một chuỗi tạp âm rào rào của bức xạ nền vũ trụ vang lên trong màng nhĩ anh, tựa như tiếng cát khô đổ trên mái tôn. Rồi tạp âm lùi dần, nhường chỗ cho một tiếng thở dài sâu hoắm, nặng nhọc của một người đàn ông vừa cởi bỏ mũ bảo hộ áp suất. Giọng nói cất lên sau đó, có phần hơi nghẹn và rung giật vì các thuật toán nén xung lượng tử, nhưng lại ấm áp, dày dặn và tràn đầy nhựa sống của một người đàn ông đang ở độ sung sức nhất của đời người:

*"Mẹ ơi... Con vừa hoàn thành ca trực kéo dài ba trăm ngày ở mỏ quặng ngoài vành đai... Ở đây người ta vừa cấp hạn ngạch truyền phát xung định kỳ cho công nhân bậc ba. Con gửi về cho mẹ chút tiền tiêu vặt qua tài khoản nghiệp đoàn, và gửi kèm bản ghi này... Trời bên nhà chắc sắp vào mùa bão muối rồi phải không mẹ? Mẹ nhớ nhắc em dọn mấy bao muối dưới sàn lên cao, và nhớ xoa dầu nóng vào hai khớp gối mỗi tối... Con vẫn khỏe, con ăn được hai phần cơm tiêu chuẩn mỗi bữa... Mẹ ráng giữ gìn sức khỏe, đợi thêm vài năm nữa công trình thông tuyến, con sẽ xin phép về thăm mẹ..."*

Từng từ, từng chữ rơi vào tai An như những giọt chì lỏng buốt giá. Sức nặng khủng khiếp của sự hữu hạn sinh học giáng xuống lồng ngực anh khiến anh gần như nghẹt thở.

Giọng nói ấy còn mới tinh. Nó sinh động, chân thật và mang theo hơi ấm của một lồng ngực đang phập phồng thở, như thể người đàn ông ba mươi tuổi kia chỉ đang đứng tựa lưng vào vách đá ngay sau cánh cửa sổ khép hờ kia thôi. Nhưng người tiếp nhận nó — người duy nhất trên thế gian này có thể cảm nhận trọn vẹn từng sắc thái rung động trong âm vực ấy — đã vĩnh viễn hóa thành một khối vật chất bất động, lạnh ngắt và vô tri.

Tín hiệu âm thanh có thể vượt qua hàng triệu triệu cây số khoảng không tăm tối, có thể sống sót qua những cơn bão plasma mặt trời, được bảo bọc an toàn qua các trạm lặp và thuật toán bù trễ hoàn hảo đến từng phần triệu giây; nhưng nó hoàn toàn bất lực và vô nghĩa trước một nhịp tim trần thế vừa lỡ cỡ ngừng đập chỉ cách đây vài giờ đồng hồ. Khoảng cách bốn năm mười một tháng của hành trình sóng không giết chết được bức thư, nhưng sáu tiếng đồng hồ chậm trễ của thực tại sinh học đã biến nó thành một vết thương vĩnh viễn không thể khép miệng.

An chầm chậm tháo chiếc tai nghe ra khỏi đầu. Tay anh run rẩy khi chuyển toàn bộ thiết bị và thỏi tinh thể sang cho người phụ nữ góa bụa đang quỳ bên giường.

"Dữ liệu âm thanh hoàn toàn nguyên vẹn. Không có lỗi giải mã nào," An nói khẽ, giọng anh khản đặc và nghẹn ứ nơi cuống họng. "Chị có thể giữ máy này trong ba ngày theo quy chuẩn bảo trợ của nghiệp đoàn để gia đình cùng nghe lại."

Mai bước tới, bàn tay cô đặt nhẹ lên đôi vai gầy guộc đang run rẩy của người con dâu. Bằng sự ân cần và chuẩn mực nghề nghiệp được tôi luyện qua hàng trăm ca tử vong tương tự, Mai bắt đầu mở cuốn sổ ghi chép bìa cứng, hướng dẫn người nhà ký nhận bàn giao di vật âm thanh, cẩn thận kiểm tra từng mã số xác thực dân sự.

Đứng lùi lại bên khung cửa sổ lộng gió, nhìn Mai tỉ mỉ viết từng nét mực tím lên mặt giấy ẩm mốc, An cảm nhận rõ hơn bao giờ hết sự tàn nhẫn không lời của thời gian vật lý. Con người sống ở đây, trên mặt đất ẩm ướt, chông chênh và mục rỗng của Triều Trắng, không ai có được đặc ân kéo dài hơi thở để chờ đợi những bức thư đi lạc giữa các vì sao. Mỗi một phút trôi qua bên bờ vịnh này đều là một sự hao mòn nghiệt ngã, một sự mất mát không thể vãn hồi.

***

Rời khỏi khu nhà bậc thang ngột ngạt ở tầng số bảy, Mai quay về trạm điều phối trung tâm để nộp lưu chiểu hồ sơ bàn giao, còn An đi bộ ngược xuống khu vực hạ lưu của cầu cảng nổi số ba.

Gió biển càng lúc càng thổi mạnh, cuốn theo những đám mây xám xịt từ phía chân trời xa tích tụ lại trên đỉnh vịnh. Từng đợt sóng đục ngầu phù sa vỗ ầm oạp vào các trụ móng bê tông đã bong tróc trơ cả lõi thép gỉ đỏ. An kéo cao cổ áo khoác, bước đi liêu xiêu trên mặt sàn thép chống trượt của cầu cảng. Những hạt muối li ti bay lơ lửng trong gió tạt rát rạt vào mặt anh, để lại vị mặn chát nơi đầu môi.

Tại bến neo cọc thép số ba, giữa tiếng rít chói tai của các sợi cáp tời và tiếng động cơ diesel gầm rú từ chiếc sà lan bảo trì, Linh đang đứng chỉ huy một toán thợ bốc dỡ vật tư. Cô mặc bộ đồ bảo hộ lao động màu xám tro lấm lem dầu máy và vết rỉ sắt, chiếc mũ bảo hộ màu vàng cam kéo sụp xuống trán. Mái tóc ngắn cắt tỉa gọn gàng bị gió thốc ngược ra sau, để lộ vầng trán rộng, cương nghị và đôi mắt nâu sẫm sắc sảo — đôi mắt của một người đã quen nhìn đời qua độ võng của dầm thép và sức bền của các mối hàn chịu lực.

"An! Đứng dạt ra mép ray trượt đi, cẩu đang hạ tải đấy!" Linh gọi với qua tiếng gầm rú của tời nâng, cánh tay đeo găng da vung lên chỉ về phía khoảng trống an toàn bên cạnh chòi gác.

An lùi lại vài bước, nép mình dưới bóng một trụ đỡ cầu cảng bằng bê tông cốt sợi. Anh đứng im nhìn Linh làm việc. Dưới sự điều phối gãy gọn của cô, chiếc cần cẩu thủy lực hạ từng bó thép tấm và dầm chữ I xuống sàn gỗ của cầu cảng một cách êm ái, chuẩn xác đến từng centimet. Khi toán thợ bắt đầu dùng xích chằng néo cố định các kiện hàng, Linh mới tháo chiếc kẹp tài liệu gài bên hông, ký roẹt một chữ ký dứt khoát vào phiếu giao hàng của chủ sà lan.

Cô phủi hai bàn tay đeo găng da dày cộp vào nhau, tạo nên những tiếng *bộp bộp* khô khốc, rồi bước lại gần chỗ An đang đứng. Linh móc từ túi áo ngực ra một tập hồ sơ vật liệu đã được ép nhựa chống nước cẩn thận, đưa thẳng cho anh.

"Mười hai bộ giằng thép chống bão cho hệ khung mái Nhà Nghe Mưa," Linh nói, giọng cô đều đều, rành mạch và thực tế như một bản thuyết minh thiết kế công trình. "Thép hợp kim mạ kẽm lạnh, có khớp cầu giảm chấn đa hướng gắn đệm cao su lưu hóa. Em đã tính toán lại toàn bộ tải trọng gió giật cấp mười bốn cho cái xưởng của Thầy Thu rồi. Cơn bão tới có quét qua tâm vịnh thì hệ khung này cũng giữ cho xà gồ không bị vặn xoắn. Xe kéo tay đậu ở cuối bến, anh tự chuyển về xưởng được chứ?"

"Được, anh làm được. Cảm ơn em," An đón lấy tập hồ sơ dày cộp, đầu ngón tay chạm phải lớp nhựa bọc lạnh ngắt.

Anh nhìn những vệt dầu mỡ màu đen bám trên gò má cô, nhìn chiếc cổ áo bảo hộ đã sờn mép vì cọ xát nhiều ngày. Trong lòng An bỗng dâng lên một cảm giác chông chênh, hụt hẫng đến khó tả — đó là sự cộng hưởng giữa dư âm nặng nề của ca tử vong tại nhà bà cụ Thao sáng nay và cảm giác trống trải rợn ngợp sau khi anh gửi đi bản ghi 013-LH đêm qua. Bức thư gửi vào cõi vô định hai mươi sáu năm ánh sáng dường như đã rút cạn chút sinh lực cuối cùng của anh, để lại một khoảng trống hoác hoác giữa lồng ngực.

"Hôm nay... anh vừa cùng Mai đến một ca tử vong của người nhận thư," An ngập ngừng cất tiếng, mắt nhìn dán vào mũi giày bảo hộ của Linh. "Một người mẹ đợi con trai suốt mười tám năm. Bức thư tới muộn có sáu tiếng đồng hồ thôi... Đột nhiên anh thấy sợ quá, Linh ạ."

Linh đang đưa tay tháo đôi găng tay da dày cộp bỗng khựng lại một nhịp. Động tác của cô dừng lơ lửng giữa không trung trong một phần giây, rồi cô bình thản rút nốt chiếc găng tay thứ hai, giắt chúng vào chiếc thắt lưng treo đầy cờ lê và kìm bấm.

Cô ngẩng đầu lên nhìn thẳng vào mắt anh. Ánh mắt cô sáng rõ, tỉnh táo và không hề có một chút né tránh; nhưng nó cũng hoàn toàn vắng bóng sự dịu dàng, bao dung và mềm mại mà anh từng quen thuộc trong suốt năm năm hai người sống chung dưới một mái nhà.

"Anh sợ điều gì?" Linh hỏi, giọng cô thẳng thắn và sắc gọn đến mức gần như tàn nhẫn. "Sợ một ngày nào đó bản ghi từ Vọng Sa bay tới nơi mà anh không còn thở nữa à? Hay sợ rằng mọi thứ anh đang cố công lắng nghe đều chỉ là tiếng vọng của một cái xác ướp tín hiệu?"

An hơi sững sờ trước sự bộc trực không khoan nhượng ấy. Hai má anh nóng bừng lên. "Không... Anh không có ý đó. Anh chỉ muốn nói chuyện một chút thôi. Dạo này nhiều thứ dồn dập quá. Sau khi hoàn thành việc hiệu chỉnh và gửi bức thư đó đi đêm qua, anh thấy lòng mình rỗng tuếch. Cảm giác như mình vừa ném một hòn sỏi xuống một cái giếng không đáy..."

"An này," Linh ngắt lời anh. Cô bước lên nửa bước, khoảng cách giữa hai người thu hẹp lại nhưng ranh giới vô hình giữa họ lại như dày thêm một tấc. Giọng cô hạ thấp xuống, nhưng từng âm tiết đều đanh và dứt khoát như những nhát búa kỹ thuật gõ kiểm tra độ ngấu của mối hàn. "Em ở đây hôm nay với tư cách là kỹ sư phụ trách an toàn kết cấu dân sự của khu cảng Triều Trắng. Em bàn giao mười hai bộ giằng thép này cho anh là vì trách nhiệm công việc, vì hợp đồng bảo trì hạ tầng của nghiệp đoàn, và vì em muốn giữ cho cái xưởng mà Thầy Thu để lại không bị một cơn gió bất trắc nào thổi bay xuống biển. Nhưng em không phải là người giải quyết các cơn khủng hoảng tinh thần của anh nữa."

Gió mặn thốc qua khoảng trống giữa hai thân người, mang theo tiếng lách cách khô khốc của những mắt xích neo va vào mạn sà lan.

"Chúng ta đã chia tay bốn tháng rồi," Linh tiếp tục, ánh mắt cô kiên định một cách thanh thản. "Em không hề oán giận anh, và em cũng chưa từng hối tiếc năm năm chúng ta từng chia ngọt sẻ bùi. Nhưng anh đang có một thói quen rất xấu, An ạ: mỗi khi thực tại này làm anh hoang mang, mỗi khi anh thấy lạnh hay thấy sợ cái chết, anh lại vô thức tìm đến em. Anh tìm đến em như tìm một chỗ dựa quen thuộc, một cái đệm êm được lót sẵn để ngã vào cho đỡ đau. Em từ chối làm cái đệm đó cho anh."

"Linh... anh không có ý xem em là người thay thế, hay một bến đỗ tạm bợ..." An lúng túng thanh minh, cổ họng nghẹn đắng, cảm giác xấu hổ và tự ái dâng lên làm mắt anh cay xè.

"Em biết anh không cố ý. Bản chất anh là người hiền lành, tử tế, nhưng anh quá quen với việc được che chở trong những mối quan hệ an toàn và bền vững," Linh khẽ thở dài một hơi thật êm, nét mặt cô chùng xuống đôi chút nhưng ánh mắt vẫn không suy chuyển. "Nhưng anh phải học cách tự đứng vững trên đôi chân của mình giữa cái thành phố khắc nghiệt này. Đừng biến cuộc đời thực đang diễn ra của anh thành một chuỗi những việc làm tạm bợ, chắp vá, trong khi toàn bộ tâm trí và cảm xúc của anh thì cứ lơ lửng ở một khoảng không gian cách đây mấy chục năm ánh sáng. Em lo cho cái xưởng vì tình bạn cũ và vì Thầy Thu, chỉ có thế thôi. Tự bảo trọng lấy mình đi, An."

Dứt lời, Linh dứt khoát xoay người bước thoăn thoắt về phía cầu thang sắt dẫn xuống sàn thao tác của sà lan, nơi chiếc máy hàn hồ quang vừa bùng lên những tia lửa xanh lét chói lòa.

An đứng trơ trọi giữa cầu cảng lộng gió, hai tay ôm chặt tập hồ sơ ép nhựa lạnh buốt vào ngực. Tiếng gió rít qua các mắt lưới thép và mùi dầu máy khét lẹt bao bọc lấy anh. Lời nói của Linh không chứa đựng một tia ác ý nào, nhưng nó sắc ngọt và chính xác như một nhát dao phẫu thuật, rạch toang lớp vỏ bọc an toàn mà bấy lâu nay anh vẫn vô thức nép vào để trốn tránh sức nặng của thực tại.

***

Cách Lam Hải hai mươi sáu năm ánh sáng, bóng tối của hành tinh Vọng Sa buông xuống trên những hẻm núi đá vôi khô khốc một cách vội vã và lạnh lùng.

Không có hoàng hôn đỏ rực hay những đám mây ngũ sắc như ở các vùng biển nước trù phú; ở đây, khi nguồn sáng cằn cỗi của ngôi sao lùn vừa lặn sau rặng núi răng cưa, màn đêm lập tức chụp xuống một màu xám đen đặc quánh. Gió đêm bắt đầu nổi lên, mang theo hàng triệu hạt bụi cát vôi mịn như phấn, quất ràn rạt vào những tấm kính cường lực hai lớp của khu cư trú Vườn Hạt Cuối Đông.

Trong căn bếp nhỏ nằm sát vách đá ngầm được đào sâu vào lòng núi, chiếc lò sưởi điện công suất thấp gắn tường tỏa ra một vầng sáng màu cam ấm áp nhưng tù túng. Kha và Tâm ngồi đối diện nhau qua chiếc bàn gỗ thô ráp — một phiến gỗ phong ghép đã lên nước bóng loáng, nhẵn thín sau mười hai năm hai người cùng sử dụng trong mọi bữa ăn và những đêm thức trắng ghi chép.

Trên bàn đặt hai chiếc cốc gốm mộc không tráng men, bên trong đựng thứ nước sắc từ lá kim sấy khô — loại thức uống có vị chát gắt và hậu ngọt lợ, thứ duy nhất giúp làm dịu cảm giác ngứa rát kinh niên trong cổ họng do hít thở thứ không khí nhân tạo nghèo độ ẩm của các trạm ngầm.

Tâm cầm một chiếc bấm móng tay bằng thép trắng, cẩn thận tỉa lại khóe ngón trỏ bị xước da sau một ngày dài làm việc tại khu phục hồi chức năng vận động của trạm. Dáng vẻ anh điềm tĩnh, mực thước; đôi mắt hẹp sau cặp kính gọng titan toát lên sự thấu hiểu sâu sắc của một người đã dành nửa đời người để nắn lại những khớp xương sai lệch và xoa dịu những cơn co giật cơ bắp của công nhân hầm mỏ.

"Tôi đã xem qua bản đề xuất thực tập của trạm lòng sông cổ gửi sang chiều nay," Tâm cất tiếng, đặt chiếc bấm móng tay xuống mặt bàn gỗ với một tiếng *cách* gọn ghẽ. "Họ đồng ý nhận một vị trí kỹ thuật viên giám sát mạch nước ngầm cấp cơ sở. Điều kiện ăn ở ở đó rất ổn định, hệ thống thông khí độc lập, hầm trú bão đạt chuẩn an toàn cấp bốn, và quan trọng nhất là nó chỉ cách Vườn Hạt mười lăm cây số đường xe điện ngầm. Bà Sương cũng đã gật đầu đồng ý bảo trợ danh dự cho con bé."

Kha nâng chiếc cốc gốm lên, nhấp một ngụm nước lá kim nóng, ánh mắt nhìn dán vào làn hơi mỏng manh đang tan nhanh vào không khí khô khốc của gian phòng.

"Tôi nghĩ đó là lộ trình an toàn nhất cho con bé lúc này," Kha nói, giọng anh trầm xuống, có phần mỏi mệt. "Dưới lòng sông cổ có các tầng lọc cát tự nhiên dày hàng chục mét, công việc kiểm tra lưu lượng van xả không quá phức tạp, rủi ro phơi nhiễm bức xạ mặt đất gần như bằng không. Yên có thể vừa học việc vừa về nhà ăn cơm vào mỗi cuối tuần. Con bé ở gần chúng ta, có chuyện gì xảy ra thì hai người vẫn kịp can thiệp."

Tâm ngước mắt lên, nhìn thẳng vào gương mặt đã hằn sâu những nếp nhăn lo âu của Kha. Anh im lặng một lúc lâu, lắng nghe tiếng gió cát đang gầm rú bên ngoài vách đá, rồi khẽ thở dài.

"Kha này," Tâm nói, giọng anh trầm ấm nhưng từng lời đều mang sức nặng của sự phân tích rạch ròi. "Anh đang chọn cho Yên một chỗ an toàn cho tương lai của nó, hay anh đang chọn một chỗ để bản thân anh không phải nếm trải cảm giác lo lắng?"

Kha khựng lại, ngón tay anh siết chặt lấy thân cốc gốm ráp ráp. "Hai việc đó thì có gì khác nhau sao? Con bé mới mười chín tuổi. Nó sinh ra trong giai đoạn trạm tương đối ổn định, nó chưa từng tận mắt chứng kiến những năm tháng hạn kiệt cực độ của chu kỳ bức xạ trước, khi mà một lít nước ngọt phải đổi bằng cả ca làm việc thập tử nhất sinh ngoài hầm quặng. Nó không hiểu được mặt đất ngoài kia khắc nghiệt và tàn nhẫn đến mức nào đâu."

"Nó hiểu nhiều hơn anh tưởng đấy," Tâm đặt hai bàn tay đan vào nhau trên mặt bàn, nghiêng người về phía trước một chút. "Mười hai năm chúng ta sống cùng nhau dưới mái nhà này, cùng nuôi nấng Yên từ một đứa trẻ sinh non yếu ớt, tôi luôn tôn trọng thế giới riêng của anh. Tôi biết chiếc hộp ghi âm anh cất giấu dưới tầng hầm ươm giống, tôi biết những bức thư âm thanh anh kiên trì gửi đi sau mỗi chu kỳ quỹ đạo, và tôi biết cả những khoảng lặng mênh mông mà anh dành riêng cho một người ở phía bên kia bầu trời. Tôi chưa từng can thiệp hay phán xét, vì tôi hiểu đó là một phần máu thịt tạo nên con người anh từ trước khi tôi bước vào cuộc đời này."

Kha cúi đầu, ánh mắt trốn tránh tia nhìn thấu suốt của người bạn đời cũ.

"Nhưng Yên thì khác, Kha ạ," Tâm nhấn mạnh, giọng anh trở nên nghiêm nghị hiếm thấy. "Con bé không phải là một nhánh cây con trong vườn hạt để anh có thể tùy ý uốn nắn theo một quy chuẩn bất biến nhằm tránh cho nó khỏi bị gió làm gãy cành. Đừng để những hoài niệm riêng tư, sự cô độc bản năng hay nỗi sợ mất mát truyền kiếp của anh phủ bóng lên trách nhiệm đối với tương lai của nó. Anh đã quen với việc chờ đợi những thứ phải mất hàng chục năm trời mới tới nơi, nhưng tuổi trẻ của Yên thì đang diễn ra từng ngày, từng giờ ngay trước mắt chúng ta. Nó cần được va đập, cần được tự mình vấp ngã và tự mình lựa chọn, kể cả khi sự lựa chọn đó chứa đựng những hiểm nguy thực tế."

Trước khi Kha kịp tìm ra lời lẽ để đáp lại, cánh cửa trượt bằng hợp kim nhôm của căn bếp bỗng bật mở với một tiếng rít khô khốc của gioăng cao su thiếu dầu bôi trơn.

Yên bước vào.

Cô gái mười chín tuổi đứng sững nơi bậu cửa, khoác trên mình chiếc áo dã ngoại dệt từ sợi khoáng bám đầy một lớp bụi vôi trắng xóa. Đôi ủng cao cổ của cô đọng đầy đất sét khô, và mái tóc đen nhánh cột đuôi ngựa cao khẽ đung đưa theo từng nhịp thở dồn dập. Gương mặt thanh tú của cô ửng đỏ vì gió lạnh ngoài trời, nhưng đôi mắt sáng ngời, sắc sảo và mang đậm nét bướng bỉnh không thể nhầm lẫn — ánh mắt của một sinh mệnh sinh ra từ chính vùng đất khô cằn này.

"Hai bố không cần phải thì thầm sắp đặt lộ trình cuộc đời cho con đâu," Yên nói thẳng, giọng cô sang sảng và dứt khoát. Cô cởi phăng đôi găng tay dã ngoại dày cộp ném mạnh lên chiếc ghế đẩu cạnh cửa. "Con đã đứng nghe thấy hết từ ngoài hành lang rồi."

Kha vội buông cốc trà, đứng dậy kéo một chiếc ghế khác ra phía bàn sưởi. "Yên, vào rửa mặt rồi uống ngụm trà nóng cho ấm người đi con. Ngoài trời gió cát lớn lắm phải không? Bố và bố Tâm chỉ đang thảo luận xem phương án thực tập nào mang lại sự ổn định tốt nhất cho việc học của con thôi."

"Phương án tốt nhất cho sự an tâm của bố, chứ không phải cho con," Yên tiến lại gần bàn nhưng dứt khoát không ngồi xuống. Cô đứng thẳng lưng, hai tay chống hờ lên hông, ánh mắt bộc trực nhìn xoáy thẳng vào mắt Kha. "Con đã nộp đơn từ chối vị trí thực tập ở trạm lòng sông cổ từ sáng nay rồi."

Kha sững sờ, lồng ngực anh như thắt lại. "Con từ chối rồi sao? Yên, con có biết bao nhiêu học viên ngành địa chất thủy văn phải cạnh tranh nhau để có được một suất kỹ thuật viên ở lòng sông cổ không? Đó là nơi duy nhất trên cái cao nguyên này có nguồn nước ngầm ổn định tuyệt đối và hệ thống vòm che bức xạ ba tầng kiên cố..."

"Chính vì nó quá an toàn nên con mới không muốn chôn chân ở đó!" Yên cướp lời, giọng cô run lên vì những cảm xúc bị dồn nén bấy lâu nay bùng phát. "Ở đó người ta chỉ làm một việc lặp đi lặp lại suốt ba mươi năm qua: vặn van kiểm tra áp suất, xả bùn lắng, ghi chép số liệu vào máy chủ rồi cất vào kho lưu trữ! Chẳng có phát kiến mới nào, chẳng có sự mở rộng nào hết! Con đã thi đỗ vào dự án khảo sát hệ thống mạch nước ngầm thung lũng đá vôi bằng chính điểm số thực hành của con, con không cần một suất bảo trợ được sắp xếp sẵn nhờ mối quan hệ hay uy tín của bà Sương, càng không cần sự hy sinh danh dự của bố!"

"Thung lũng đá vôi là vùng bán lộ thiên, Yên!" Kha không kìm được nữa, anh cất giọng nghiêm khắc, hai bàn tay siết chặt thành nắm đấm. "Lá chắn từ trường ở khu vực đó mỏng dính, địa tầng rỗng và nứt nẻ nghiêm trọng. Mỗi khi có bão từ cấp trung bình quét qua, các đội khảo sát đều phải vứt bỏ thiết bị để rút chạy xuống các hốc đá tự nhiên. Nó quá nguy hiểm đối với một học viên năm đầu chưa có kinh nghiệm thực địa như con!"

"Vậy còn những người dân nghèo sống ngoài vành đai thung lũng thì sao hả bố?" Yên bước tới sát mép bàn, hai tay chống mạnh xuống mặt gỗ, rướn người đối diện trực tiếp với cha mình. "Họ phải dùng nước ngầm nhiễm mặn và kim loại nặng mỗi ngày chỉ vì các trạm trung tâm khép kín giữ kín nguồn phân phối! Con chọn học ngành quản lý tài nguyên nước không phải để cả đời ngồi trong một cái hầm trú ẩn tiện nghi, ấm áp rồi ngắm những luống cây lớn chậm trong nhà kính! Con muốn đi ra ngoài kia, muốn tự tay đo đạc những mạch nước thật sự dưới lòng đá nứt, muốn biết tại sao nước ngọt lại bị tích trữ bất công như thế!"

"Yên! Ngồi xuống," Tâm cất tiếng. Giọng anh không hề cao, nhưng âm sắc trầm tĩnh và dứt khoát của một người thầy thuốc từng trải lập tức làm chùng bớt bầu không khí căng thẳng đang bốc hỏa trong phòng. "Nói chuyện với bố Kha bằng sự tôn trọng và bình tĩnh."

Yên cắn chặt môi dưới, lồng ngực phập phồng sau cơn bộc phát dữ dội. Cô từ từ kéo ghế ngồi xuống, nhưng hai bờ vai vẫn căng cứng, và ánh mắt kiên định không hề có lấy một tia nhượng bộ vẫn gắn chặt vào gương mặt bàng hoàng của Kha.

"Bố Kha... con yêu bố," Yên hạ giọng, nhưng từng từ cô thốt ra đều mang sức nặng không thể lay chuyển. "Con biết bố đã vất vả thế nào để bảo bọc con từ ngày con còn là một đứa bé ốm yếu phải nằm lồng ấp điều dưỡng. Con cũng biết bố yêu cái khu vườn hạt giống này hơn cả mạng sống của mình, bố muốn mọi thứ xung quanh con phải an toàn tuyệt đối, phải được rào chắn cẩn thận như những mầm cây quý. Nhưng con không phải là hạt giống của bố. Con là một con người sống động của thời đại này, của hành tinh Vọng Sa này, và con muốn được tự do dấn thân vào những gì đang thực sự diễn ra ngoài kia, dù nó có bụi bặm và nguy hiểm đến mức nào đi chăng nữa."

Căn bếp nhỏ bỗng chốc chìm vào một sự im lặng tuyệt đối.

Chỉ còn tiếng lò sưởi điện reo khe khẽ những nhịp ngắt mạch nhiệt, và tiếng gió rít điên cuồng quất từng đợt cát mịn vào tấm kính cường lực ngoài phòng khách. Không khí ngột ngạt đến mức nghe rõ cả tiếng cặn trà lắng xuống đáy cốc gốm.

Kha lặng lẽ nhìn con gái mình.

Đứa bé ngày nào da dẻ đỏ hỏn, yếu ớt nép trọn trong lồng ngực anh, khóc ngằn ngặt mỗi khi trạm điều dưỡng bị ngắt điện vì bão cát, giờ đây đã ngồi sừng sững trước mặt anh như một vách đá vôi kiên cường. Đôi vai con bé đã rộng ra, đôi bàn tay thô ráp vì lao động thực địa, và ý chí tự chủ trong ánh mắt nó rực rỡ đến mức khiến anh cảm thấy chói mắt. Con bé lớn nhanh quá, vượt ra ngoài mọi dự liệu và toan tính thận trọng của anh, hệt như những mầm cây gai hoang dại mà anh từng chứng kiến ngoài thung lũng: chúng đâm chồi từ những kẽ đá cằn cỗi nhất, vươn những chiếc gai nhọn hoắt lên đón lấy ánh sáng mặt trời bỏng rát, từ chối mọi chiếc khung giàn uốn nắn mà người làm vườn cố công áp đặt.

Một cảm giác vừa nhức nhối, vừa tự hào xen lẫn bẽ bàng len lỏi vào từng ngóc ngách trong tâm can Kha.

Anh nhận ra rằng Tâm đã hoàn toàn đúng. Suốt những năm tháng qua, anh đã sống với một tâm thức co cụm, lấy sự thận trọng tuyệt đối làm bình phong che chắn cho nỗi sợ hãi mất mát của chính mình. Anh giam giữ bản thân trong vòng tuần hoàn khép kín của đất mùn, hạt giống và những bức thư âm thanh xuyên thời gian, lấy những ký ức xa xôi làm nơi trú ẩn an toàn trước thực tại trần trụi. Nhưng cuộc đời thực chưa bao giờ đứng yên để chờ anh hoàn tất những cuộc hoài niệm.

Trách nhiệm làm cha, tình thân ruột thịt và những va chạm nảy lửa, sống động ngay tại chiếc bàn bếp này — đây mới chính là chiếc neo nặng trĩu, chân thực và vững chắc nhất giữ anh đứng vững giữa thế giới lạnh lẽo này. Không phải là những lời thì thầm được gửi gắm trong những bản ghi vượt không gian, mà chính là ánh mắt bướng bỉnh, đầy khát vọng sống của đứa con gái đang đòi quyền tự quyết cho sinh mệnh của chính nó.

Kha chầm chậm vươn tay qua mặt bàn gỗ thô ráp. Bàn tay anh — chai sần vì cày xới đất mùn và cầm kéo tỉa cành — nhẹ nhàng phủ lên bàn tay còn vương đầy bụi đá vôi của Yên. Cô gái khẽ giật mình, bờ vai run rẩy một thoáng, nhưng cô không hề rút tay lại.

"Được rồi," Kha nói khẽ, một nụ cười mỏi mệt nhưng chan chứa sự bao dung xuất hiện trên khóe môi anh. "Bố sẽ không ép con đến trạm lòng sông cổ nữa. Bố tôn trọng sự lựa chọn của con."

Yên chớp mắt, dường như cô không tin rằng cha mình lại có thể nhượng bộ nhanh đến thế sau bao nhiêu cuộc tranh cãi căng thẳng.

"Nhưng con phải hứa với bố và bố Tâm một điều," Kha siết nhẹ bàn tay con gái, ánh mắt anh trở nên nghiêm trang. "Trước khi đội khảo sát của con xuất phát tới thung lũng đá vôi, con phải hoàn thành trọn vẹn khóa huấn luyện ứng phó bão từ cấp tốc tại trung tâm cứu hộ, và lúc nào cũng phải đeo thiết bị định vị cá nhân chuẩn y tế mà bố Tâm cấp. Con làm được điều đó chứ?"

Đôi mắt sắc sảo của cô gái mười chín tuổi bỗng chốc hoe đỏ. Một giọt nước mắt lăn vội qua vệt bụi vôi trên má cô. Yên siết chặt lấy bàn tay thô ráp của cha mình, gật đầu thật mạnh: "Con hứa. Con nhất định sẽ làm được. Cảm ơn bố... cảm ơn hai bố."

Tâm ngồi bên cạnh khẽ mỉm cười, đôi mắt sau cặp kính ánh lên vẻ nhẹ nhõm. Anh lặng lẽ với lấy chiếc ấm kim loại, châm thêm nước sôi nóng hổi vào chiếc cốc gốm của hai cha con, làn khói ấm áp lại một lần nữa bốc lên, xua đi cái lạnh buốt giá của đêm Vọng Sa.

***

Trong khi đó, ở bên kia đại dương mênh mông của Lam Hải, cơn mưa chiều muộn lại bắt đầu trút xuống thành phố cảng Triều Trắng.

Mưa ở đây không bao giờ mang lại cảm giác thanh sạch; nó kéo theo bụi khói công nghiệp, hơi mặn nồng nặc của biển và biến mọi con dốc lát đá thành những dòng suối đục ngầu, sủi bọt xám xịt. An đã dùng chiếc xe đẩy tay bằng sắt hai bánh, nhọc nhằn đẩy từng chuyến qua những bậc thang trơn trượt để chuyển hết mười hai bộ giằng thép chống bão từ cầu cảng số ba về đến trước cửa xưởng Nhà Nghe Mưa.

Những thỏi thép hợp kim mạ kẽm lạnh ngắt, nặng trịch làm hai bắp tay anh mỏi nhừ, lòng bàn tay hằn sâu những vết lằn đỏ tấy và lấm lem dầu mỡ. Những giọt nước mưa mặn bám trên bề mặt kim loại sáng loáng lấp lánh dưới ánh đèn vàng vọt, tù mù của dãy phố đá chật hẹp.

An vừa khuân thanh giằng cuối cùng đặt tựa vào vách tường xưởng ẩm mục, thở dốc vì kiệt sức, thì nghe thấy tiếng bước chân dừng lại trên thềm đá ướt sũng ngoài cửa.

Anh lau vệt nước mưa chảy ròng ròng trên trán, ngẩng đầu lên.

Linh vẫn đứng đó, chưa rời đi hẳn.

Cô đứng tựa lưng vào mép khung cửa gỗ đã mục chân vì ngấm hơi ẩm nhiều năm, hai bàn tay đút sâu vào túi áo khoác bảo hộ lấm lem bùn đất. Chiếc mũ bảo hộ đã được tháo ra cầm trên tay, mái tóc ngắn ướt sũng nước mưa bết chặt vào vầng trán rộng. Màn mưa chiều giăng mắc như một tấm rèm xám đùng đục phía sau lưng cô, làm nhòe đi những khối nhà bê tông và những ngọn đèn tín hiệu ngoài xa lộ cảng.

Linh không bước vào trong xưởng. Ánh mắt cô xuyên qua khoảng tối ẩm mốc của gian phòng, nhìn vào đống băng từ cũ kỹ chất đống trên kệ, nhìn chiếc bàn làm việc ngổn ngang công cụ, và dừng lại trên những màn hình hiển thị biểu đồ sóng âm đang nhấp nháy cô độc, lạnh lẽo trong bóng tối của xưởng Nhà Nghe Mưa.

Cuối cùng, ánh mắt kiên định, sáng rõ ấy quay lại nhìn thẳng vào gương mặt mệt mỏi, ướt đẫm nước mưa của anh.

Linh nhìn An qua khung cửa xưởng và nhắc rằng cuộc đời anh đang diễn ra ngay lúc này, chứ không phải ở nơi cách xa hai mươi sáu năm ánh sáng.