Bước chân đầu tiên nơi chợ phiên Thanh Khê

Sương sớm còn đọng dày trên những bậc đá cầu làng, tiếng người mua kẻ bán đã râm ran bốc lên giữa hơi thở phả khói lạnh.

Tháng mười sang, tiết trời vùng Thanh Lĩnh buốt buốt như dao cứa vào da thịt. Cứ mỗi phiên chợ ngày hai, ngày bảy gom lại, khoảnh đất bãi bồi thoai thoải nằm nép mình bên chân cầu đá ghép vôi vữa của thôn Thanh Khê lại nhộn nhịp hẳn lên. Mới canh tư vừa tàn, chân trời hướng đông chỉ vừa hé ra một vệt trắng nhờ nhờ như lòng trắng trứng gà, hơi nước từ lòng khe sâu hun hút bốc lên lững lờ, quấn quít lấy những bụi tre gai khẳng khiu và rặng dâm bụt trơ trọi nơi đầu làng. Mùi khói rơm sớm lẫn trong mùi bùn non ngai ngái, mùi cá mương tươi roi rói vừa kéo lưới còn tanh nồng vị nước lạnh, mùi bánh đúc nóng bốc khói ngùn ngụt từ chiếc chõ đất nung của bà bán quà vặt, tất cả hòa quyện vào nhau thành cái phong vị chộn rộn, lam lũ quen thuộc của một buổi chợ quê nghèo khó.

Gió bấc ràn rạt thổi qua những mỏm đá nhấp nhô, cọ vào từng kẽ nứa rách rưới trên mái lều chợ, phát ra những tiếng rít u u từng cơn buốt óc. Dưới lòng đường mòn dẫn xuống bãi sông, những vũng nước đọng từ trận mưa rào sót lại mấy hôm trước đã đóng một lớp màng băng mỏng dính, giòn rụm, mỗi lần có bước chân người hay vó lừa giẫm phải lại vỡ ra lách tách như tiếng củi nổ trong tro than.

Tiểu Mãn bước từng bước vững chãi trên con đường mòn lạo xạo sỏi vụn ấy. Đôi giày vải thô đã sờn rách ở phần mũi, được chắp vá lại bằng hai miếng da trâu cũ kỹ khâu chỉ gai dày cộp, giúp đôi chân nhỏ bé của cô bám chắc vào nền đất trơn trượt mà không hề trượt ngã. Thanh đòn gánh bằng gỗ mít uốn cong cong như lưng tôm—vật mà Nhị Hòa đã cặm cụi ngồi bên bậu cửa đẽo gọt suốt cả buổi trưa hôm qua, chuốt từng dăm gỗ cho thật bóng nhẵn—đang tì êm ái lên bờ vai mảnh khảnh của cô gái mười bảy tuổi. Điểm tì vai ấy đã được cô cẩn thận bọc thêm một lớp vải gai lót bông cũ dày dặn, vừa vặn triệt tiêu đi cái nhún gắt gao của hai chiếc sọt tre nặng trịch đang đung đưa nhịp nhàng theo từng bước đi.

Một bên sọt là bốn mươi mớ rau cải bẹ non nõn nà, từng ngọn cải mập mạp, từng bẹ lá xanh ngắt mướt mát hơi sương, xếp lớp lớp quay gốc trắng muốt ra ngoài tạo thành một vòng tròn xanh biếc như ngọc. Bên kia sọt là bốn hũ sành tráng men da lươn vàng óng ả đầy ắp dưa muối giòn, mỗi chiếc hũ đều được chèn rơm nếp cẩn thận, chặt chẽ đến mức dù đòn gánh có nhún nhảy đến đâu, những thân vò sành cũng không hề va chạm vào nhau lấy một tiếng lách cách.

Ngay phía sau, Diệp Nhị Hòa xốc chiếc bao tải gai đựng thêm mấy bó rơm khô sạch sẽ cùng đôi ghế con bằng gỗ thông tạp do chính tay cậu tự đóng, thoăn thoắt bám sát gót chị gái. Đôi mắt cậu thiếu niên mười bốn tuổi sáng ngời sau vành nón lá rách rưới đã ngả màu vàng ố, đôi gò má ửng đỏ lên vì gió lạnh và vì niềm háo hức khôn nguôi của chuyến xuất hành buôn bán đầu tiên trong đời. Cậu mặc chiếc áo chần bông cũ của cha, tay áo dài quá khổ phải xắn lên hai ba nếp, để lộ ra đôi cổ tay gầy guộc nhưng gân guốc, rắn rỏi của một đứa trẻ lớn lên giữa ruộng đồng bùn đất.

"Chị, qua khúc quanh này là tới gốc đa bãi chợ rồi," Nhị Hòa khẽ thở ra một luồng khói trắng xóa, bước chân cậu rảo nhanh hơn nửa nhịp, giọng thì thầm pha lẫn chút sốt ruột. "Trời còn chưa sáng rõ mặt người thế này, sương mù dưới khe còn giăng kín ngọn ngải cứu, chắc nhà mình là người đến dọn hàng sớm nhất bãi đấy nhỉ? Em tính rồi, lát nữa mình chiếm lấy cái khoảng đất ngay dưới bóng râm cành đa chìa ra mép nước, chỗ ấy vừa cao ráo, sạch sẽ, lại là nơi người ta từ trên cầu bước xuống đập ngay vào mắt đầu tiên."

Tiểu Mãn không vội đáp. Cô khẽ nghiêng đầu, đôi tai tinh tường lắng nghe những tạp âm đang mơ hồ truyền lại từ phía bãi bồi. Thanh đòn gánh trên vai cô vẫn nhịp nhàng lên xuống theo từng sải chân dẻo dai, nhịp thở của cô đều đặn và sâu lắng, không hề có chút hổn hển dù gánh nặng đè nặng trên lưng. Dưới chân cầu đá, nơi có bóng cây đa cổ thụ xòe tán rợp cả một góc bãi bồi ven sông, ánh sáng đỏ quạch le lói từ chiếc đèn bão đã hắt ra từ sớm. Tiếng lạch cạch của cọc tre cắm xuống nền đất nện chan chát, tiếng quét rác quèn quẹt thô bạo trên mặt sỏi, và cả giọng hắng giọng khùng khục đầy vẻ bực dọc quen thuộc vang lên rành rọt giữa thinh không tĩnh mịch buổi sớm mai.

Khi hai chị em bước qua bờ cỏ mép chợ, khung cảnh trước mắt hiện ra rõ mơn mởn từng chi tiết.

Vị trí đẹp nhất của cả phiên chợ Thanh Khê—khoảnh đất bằng phẳng, cao ráo, nằm ngay dưới bóng râm che chắn của tán đa cổ thụ nghìn năm, nơi vừa tránh được trọn vẹn những cơn gió bấc thổi thốc buốt lạnh từ lòng khe lên, vừa đón trọn luồng khách bộ hành từ trên thân cầu đá bước xuống—đã bị người ta chiếm cứ từ bao giờ. Trên mặt đất khô ráo không một vũng nước ấy, ba chiếc chõng tre bản rộng kê liền nhau thành hình chữ U vững chãi như một pháo đài nhỏ, bên trên trải những tấm chiếu cói đã sờn mép nhưng sạch sẽ, phẳng phiu.

Người đang bận rộn giũ chiếu phành phạch, kê dọn quang sọt ầm ĩ không phải ai xa lạ, chính là Ngô Quế Hoa.

Người đàn bà phốp pháp ấy vận chiếc áo bà ba chần bông màu chàm cũ kỹ dày cộp, chiếc khăn vuông vắt chéo che kín nửa khuôn mặt thô ráp lấm tấm tàn nhang, chỉ để lộ ra đôi mắt ti hí đảo qua đảo lại lia lịa như con lắc đồng hồ. Xung quanh chiếc chõng tre của mụ, hàng chục chiếc rổ sề, nia rách, thúng mủng được bày la liệt, chiếm trọn từng tấc đất bằng phẳng, chặn đứng hoàn toàn lối đi thông thoáng nhất dẫn từ dốc cầu vào khu bán rau cỏ tươi sống. Mụ Quế Hoa không chỉ chiếm chỗ của mình, mà dường như còn cố ý xếp quang gánh bành trướng rộng ra ngoài mép đường mòn, khiến cho bất kỳ ai muốn bước chân vào chợ cũng buộc phải dừng chân trước sạp hàng của mụ trước tiên, không cách nào đi vòng qua được nếu không muốn lội xuống bãi bùn trơn trượt ven mép nước.

Vừa nghe thấy tiếng lạo xạo của bước chân giẫm lên sỏi đá sau lưng, Ngô Quế Hoa liền dừng phắt tay lại, ngoảnh ngoắt chiếc cổ ngắn củn nhìn ra. Chiếc đèn bão treo trên cành đa đung đưa hắt ánh sáng vàng vọt lên gương mặt nung núc thịt của mụ. Đôi mắt ti hí của mụ quét từ ngọn đòn gánh gỗ mít cong vút xuống tận hai chiếc sọt tre phủ lá chuối xanh ngắt của Tiểu Mãn, khóe miệng mỏng dính lập tức giật giật, kéo lên một nụ cười nửa mỉa mai, nửa khinh khỉnh đến tận mang tai.

"Ái chà chà! Ta tưởng ai gánh gồng linh đình như nhà quan đi ăn cỗ sớm, hóa ra là chị em nhà con bé Mãn!"

Ngô Quế Hoa đặt mạnh chiếc rổ sề xuống mặt chõng tre nghe một tiếng "cốp" khô khốc vang dội, giọng mụ the the cất lên, lanh lảnh và chua chát, vang xa khắp cả khúc sông vắng lặng:

"Gớm chưa kìa, trời đất còn tối om om, gà làng còn chưa buồn gáy sang canh mà đã vác xác ra đây tranh chỗ rồi cơ đấy! Nhưng tiếc cho chúng mày quá con ranh ạ, khoảnh đất dưới gốc đa này, bà đây đã nộp đứt năm đồng tiền xâu cho chú tuần đinh từ chập tối hôm qua rồi. Cả cái dải đất khô ráo, sạch nước cản gió này hôm nay thuộc quyền sạp của bà. Chúng mày có mắt như mù hay sao mà định vác cái thứ rác rưởi ấy vào đây chen lấn hả?"

Nhị Hòa nghe những lời lẽ cay nghiệt xoi mói ấy thì tức nghẹn cả họng. Gân xanh trên trán cậu thiếu niên giật nảy lên bần bật, đôi bàn tay nắm chặt lấy mép bao tải gai thô ráp, các khớp ngón tay trắng bệch ra vì dùng lực. Cậu định bước xộc lên cãi lý cho ra lẽ:

"Bác Quế Hoa! Đất chợ này xưa nay là đất công của cả làng, tuần đinh chỉ thu tiền chỗ khi người ta đã dọn hàng ngồi xuống buôn bán đàng hoàng. Bác lấy cớ gì mà chiếm trọn một góc lớn bằng cả gian nhà thế kia rồi bảo đất của riêng bác? Chị em cháu đến sớm, bãi chợ còn rộng thênh thang, chỉ cần ké một góc nhỏ đặt đôi quang gánh, có chạm gì đến cái chõng của bác đâu mà bác chửi bới người ta thậm tệ thế?"

"Bốp!"

Ngô Quế Hoa vung chiếc chổi đót quét rác quất mạnh xuống một phiến đá ngay trước mũi giày vải của Nhị Hòa. Bụi đất, rác rưởi cùng sỏi vụn bắn tung tóe lên ống quần thô ráp của cậu thiếu niên. Mụ chống hai bàn tay hộ pháp vào cặp hông đẫy đà, mắt trợn trừng như hai hột nhãn, nước bọt bắn ra phè phè:

"Mày mở mồm ra đòi ké với ai hả cái thằng ranh con hỉ mũi chưa sạch? Mày về mà hỏi con mẹ ốm dặt dẹo ho hắng suốt ngày với thằng bố gãy chân nằm liệt giường nhà mày xem, cái chợ này bà đây ngồi bán rau từ thuở mẹ mày còn chưa biết cầm thoi dệt vải đấy! Cái thứ nghèo kiết xác nợ ngập đầu ngập cổ nhà chúng mày, đến gạo nấu cháo hoa còn phải đi đong chịu từng bát của nhà trưởng thôn, nay cũng học đòi vác mặt ra đây làm con buôn? Đừng có vác cái mặt xúi quẩy ấy lại gần sạp của bà, làm vía hàng của bà hôm nay ế ẩm ra thì chúng mày có đền nổi mười kiếp cũng không hết nợ đâu!"

Mụ Quế Hoa vừa nói vừa xua chiếc chổi đót lia lịa trong không khí như xua đuổi tà ma dịch bệnh, ánh mắt hằn học liếc xéo sang lối mòn trơn trượt sát mép nước bãi bồi:

"Biết điều thì cút xéo ra tít đằng chân cầu đá kia mà ngồi! Chỗ ấy đá dăm lồi lõm, gió bấc thổi lộng óc, nước cống rỉ ra bẩn thỉu, vừa vặn hợp với cái thứ rau dại bờ mương mót bừa của chúng mày đấy! Đừng có bén mảng lại gần đây, bà mà thấy một cọng rác, một giọt nước của chúng mày vương sang đất chõng này, bà đá bay cả đôi sọt xuống lòng khe cho cá rỉa sạch sành sanh!"

Mấy người bán hàng xén khô và hàng cá mương gần đó bắt đầu lúi húi dọn đồ dưới ánh đèn le lói. Nghe thấy tiếng Ngô Quế Hoa làm mình làm mẩy, chửi bới ầm ĩ cả khúc sông thì họ chỉ biết nhìn nhau, khẽ thở dài rồi lắc đầu ngao ngán. Ai buôn bán lâu năm ở cái chợ phiên Thanh Khê này mà chẳng lạ gì tính nết nanh nọc, đanh đá cá cầy của mụ Quế Hoa. Mụ cậy nhà có người họ hàng xa làm chân sai vặt cho viên lý trưởng trên huyện, lại là mối buôn rau cỏ lâu đời nhất nhì làng nên lúc nào cũng hống hách, coi cái khoảnh đất gốc đa màu mỡ như mảnh đất hương hỏa cha truyền con nối nhà mình. Người buôn bán lương thiện, hiền lành chẳng ai dại gì vừa mở hàng sớm mai đã vướng vào chuyện đôi co, chửi bới xúi quẩy với mụ, nên bao năm nay đành ngậm bồ hòn làm ngọt mà né tránh đi chỗ khác.

Nhị Hòa tức đến mức run bắn cả hai bả vai, lồng ngực phập phồng kịch liệt, hơi thở nghẹn ứ nơi cổ họng:

"Bác... bác nói năng cho có chừng mực! Bác bảo ai là thứ dại bờ dại bụi... Rau của nhà cháu..."

"Nhị Hòa, thôi em."

Một bàn tay thon thả, ấm áp và khô ráo khẽ đặt lên mu bàn tay đang siết chặt đến tím tái của Nhị Hòa. Tiếng Tiểu Mãn vang lên nhẹ bẫng nhưng trầm tĩnh, vững vàng lạ thường, như một gáo nước giếng trong mát dội xuống, xua tan đi cái ngột ngạt, bức bối của cơn thịnh nộ đang bốc hỏa trong lòng cậu thiếu niên.

Tiểu Mãn bước lên nửa bước, che chở trước người em trai. Ánh mắt cô phẳng lặng như mặt hồ nước mùa thu không một gợn sóng, nhìn thẳng vào gương mặt nung núc thịt đang bừng bừng nanh nọc của Ngô Quế Hoa. Cô không hề cất tiếng phân bua nửa lời, cũng chẳng buồn hạ mắt nhìn những chiếc rổ sề mốc thếch đang bành trướng ngổn ngang trên chõng tre của mụ. Trong mắt Tiểu Mãn, cái vẻ nhảy dựng lên chửi bới, vung chổi mắng nhiếc của người đàn bà này thực chất chỉ phơi bày một điều duy nhất: mụ ta đang sợ hãi.

Người ta chỉ cần dùng đến sự hung hăng, nanh nọc và những lời lăng mạ cay độc nhất khi trong sâu thẳm tâm can bắt đầu cảm thấy một mối đe dọa không thể che giấu. Mụ Quế Hoa buôn bán cả đời ở đất này, mụ chỉ cần liếc mắt một cái là nhận ra ngay gánh hàng phủ kín lá chuối của chị em cô không phải là thứ mót bừa mót bãi tầm thường.

"Nhị Hòa, gánh hàng theo chị ra chân cầu." Tiểu Mãn thản nhiên xoay người, thanh đòn gánh nhún một nhịp êm ái trên bờ vai vững chắc. "Đứng ở đây vừa chật chội vừa bẩn chân, qua bên kia thoáng đãng hơn nhiều."

"Nhưng chị ơi... chỗ chân cầu ấy gió bấc thốc buốt đến run người, lại toàn đá dăm với sỏi nhọn gồ ghề lởm chởm, người đi chợ qua đấy chỉ muốn bước nhanh cho xong chuyện, ai thèm dừng chân mà xem hàng chứ?" Nhị Hòa ấm ức lầm bầm trong họng, đôi mắt đỏ hoe vì uất ức. Nhưng khi nhìn thấy vẻ điềm tĩnh tuyệt đối, đôi mắt sáng rực tự tin của chị gái, ngọn lửa giận trong lòng cậu đành nén xuống. Cậu xốc lại bao tải gai trên lưng, lẳng lặng lẽo đẽo bước theo sau từng bước chân thanh thoát của Tiểu Mãn.

Góc đất sát chân mố cầu đá quả thực là một nơi từ trước tới nay chẳng mấy ai buồn ngó ngàng tới. Nó nằm chếch hẳn về phía hạ lưu con khe sâu, nơi những đợt gió lạnh buốt từ lòng thung lũng cứ thế hun hút thổi thốc lên từng cơn ràn rạt, rít qua khe đá nghe như tiếng hú gọi bầy. Mặt đất ở đây không được người ta nện phẳng phiu bằng vôi cát như khoảnh đất dưới gốc đa, mà lởm chởm những tảng đá hộc, đá dăm sắc nhọn do cánh thợ đục đá bỏ lại từ đợt tu sửa vòm cầu hồi cuối năm ngoái.

Nước rỉ ra từ những kẽ đá ẩm ướt rêu phong khiến đất cát nơi này luôn sền sệt, trơn trượt, rác rưởi của dòng sông trôi dạt vào mép bờ tạo thành một dải bùn lầy khó chịu. Lối mòn đi ngang qua đây vừa hẹp vừa dốc thoai thoải, người gánh nặng đi qua ai nấy đều cắm cúi nhìn xuống chân để khỏi trượt ngã, mấy ai rảnh rỗi mà ngẩng mặt lên xem có sạp hàng nào nép mình trong bóng tối ẩm thấp ấy.

Ngô Quế Hoa đứng bên chiếc chõng tre rộng thênh thang, nhìn theo bóng lưng gầy guộc của hai chị em họ Diệp đang lầm lũi dạt về phía chân cầu mờ mịt, mụ bật ra một tiếng cười khẩy đầy vẻ đắc thắng, khinh miệt:

"Hừ! Con ranh con miệng còn hôi sữa mà không biết trời cao đất dày là gì! Để xem cái ngữ chúng mày ngồi ở cái góc đá dăm ấy hóng gió bấc được bao lâu! Buôn với chả bán, không khéo đến trưa tróc vẩy ra lại phải ngậm ngùi ôm rau héo dập về mà nấu cám cho lợn ăn!"

Tiểu Mãn hoàn toàn bỏ ngoài tai những lời châm chọc chua chát đang theo gió bấc bay tới. Khi đôi chân đã đứng vững chãi trên khoảnh đất trống sát mép vách mố cầu đá tảng, cô khẽ hạ gánh hàng xuống một cách khoan thai, nhẹ nhàng như đặt một giỏ hoa đồng nội. Đặt thanh đòn gánh dựa vào vách đá rêu phong xanh thẫm, Tiểu Mãn quay sang nhìn Nhị Hòa. Thấy hai má em trai vẫn còn đỏ ửng vì uất nghẹn, cô mỉm cười dịu dàng, đưa tay phủi nhẹ vết bụi bẩn mà mụ Quế Hoa vừa quét trúng ống quần cậu:

"Nhị Hòa, nhớ kỹ lời chị dặn: giận dữ chỉ làm cho tay chân mình luống cuống, đầu óc mình u mê đi thôi em ạ. Khách đi chợ là người bỏ những đồng tiền kẽm mồ hôi nước mắt ra để mua thứ họ cần cho bữa ăn gia đình, chứ không ai dại dột bỏ tiền ra mua cái chỗ ngồi đẹp của người bán cả. Đất xấu thì chị em mình dọn cho nó phẳng phiu sạch sẽ, gió lộng thì vách đá mố cầu này vừa vặn là bức tường chắn gió tự nhiên tốt nhất. Em giúp chị nhặt mấy hòn đá nhọn này dẹp qua một bên nào."

Nghe giọng nói vững chãi, ấm áp và chứa chan niềm tin của chị, ngọn lửa ấm ức, bực dọc trong lồng ngực Nhị Hòa bỗng chốc tan biến đi đâu mất. Cậu hít sâu một hơi luồng không khí buốt giá trong lành của buổi sớm mai, dùng sức gật đầu thật mạnh:

"Vâng! Em nghe lời chị! Chị bảo làm sao em làm vậy!"

Nói rồi, hai chị em lập tức bắt tay vào việc không một giây trễ nải. Nhị Hòa nhanh nhẹn cúi người, dùng đôi bàn tay rắn rỏi nhặt từng hòn đá dăm sắc nhọn, xếp gọn gàng chúng lại thành một bờ kè nhỏ vòng cung men theo mép mố cầu, vừa khéo ngăn không cho dòng nước rỉ từ kẽ đá chảy tràn vào giữa bãi. Tiểu Mãn lấy từ trong bao tải gai ra một chiếc xẻng nhỏ cùn lưỡi—vật dụng mà người cha tàn tật Diệp Thành đã ngồi cặm cụi suốt buổi chiều hôm qua bên hòn đá mài bên giếng nước mài lại cho sáng loáng, sắc bén—cẩn thận gạt phẳng từng lớp cát sỏi gồ ghề. Bàn tay cô thoăn thoắt san lấp những hố trũng, chỉ trong chốc lát đã tạo thành một khoảng đất vuông vức chừng năm thước vuông, bằng phẳng, khô ráo và sạch sẽ đến không ngờ.

Tiếp đó, Tiểu Mãn lấy ra hai tấm manh bao bố gai dày dặn. Đó là loại bao gai mà người mẹ tần tảo Lâm Tú Nương đã cẩn thận giặt sạch bằng nước tro bếp ấm, đem phơi kiệt qua ba con nắng hanh hao rồi tỉ mỉ vuốt phẳng phiu từng nếp gấp từ đêm hôm trước. Tiểu Mãn trải tấm manh êm ái lên trên nền đất vừa dọn sạch. Để giữ cho mép manh không bị những cơn gió bấc cuốn bay hay lật xới, cô cùng Nhị Hòa nhặt bốn hòn đá cuội tròn nhẵn dưới mép suối, rửa sạch lau khô rồi chèn chặt ở bốn góc tấm manh.

Chỉ trong chốc lát, khoảnh đất đá lởm chởm, hoang lạnh và ẩm ướt ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một sạp hàng dã chiến cực kỳ tinh tươm, ngăn nắp và sạch bóng, nổi bật hẳn lên giữa nền sỏi đá xám xịt ảm đạm ven chân cầu.

"Nhị Hòa, đỡ hũ sành này xuống giúp chị, nhớ nhẹ tay kẻo rạn men."

Tiểu Mãn khẽ dặn dò, đôi bàn tay thoăn thoắt gỡ từng nắm rơm lót vàng óng trong lòng sọt tre ra ngoài. Bốn chiếc hũ sành tráng men da lươn màu nâu vàng thẫm bóng bẩy—kỷ vật quý giá của bà ngoại Lâm Thu Bà truyền lại từ ngày mẹ cô đi lấy chồng—được hai chị em cẩn thận nhấc ra, đặt ngay ngắn thành một hàng thẳng tắp ở phía sau tấm manh bố gai.

Thân hũ bóng loáng không vương lấy một hạt bụi bặm, từng đường gờ miệng vò tròn trịa, đều tăm tắp. Trên miệng mỗi hũ đều được phủ kín bằng một mảnh vải gai trắng muốt đã giặt sạch tinh tươm, buộc chặt bằng sợi dây thừng bện đôi nút kép chắc chắn, toát lên vẻ sạch sẽ, cẩn trọng hiếm thấy ở chốn chợ quê xô bồ.

Bên cạnh bốn chiếc hũ sành là bốn mươi mớ cải bẹ non mơn mởn. Tiểu Mãn cẩn thận gỡ lớp lá chuối tươi phủ trên mặt sọt, nhấc từng mớ cải ra ngoài bằng cả hai tay nâng niu như bưng ngọc quý. Cô xếp chúng lớp lớp theo hình cánh quạt xòe đều trên tấm manh sạch bong.

Dưới ánh sáng ban mai nhờ nhờ đang dần xua tan màn sương mù mờ ảo, bốn mươi mớ cải non hiện ra đẹp đẽ, tươi tắn như một bức tranh tràn đầy sức sống đồng nội. Từng ngọn cải vươn thẳng tắp, cuống bẹ mập mạp trắng nõn nà như ngà voi, phiến lá mỏng manh xanh ngắt màu ngọc bích mướt mát, bên trên vẫn còn lấp lánh muôn vàn hạt sương đêm tròn xoe đọng lại như những hạt ngọc trời. Mỗi mớ đều được thắt nút con sò tinh xảo bằng một sợi rơm nếp dẻo thơm, mười lăm mười tám ngọn đều tăm tắp như một, phần rễ được cắt tỉa sát gốc sạch bong, không hề vướng víu một hạt bùn đất hay một mảnh rác vụn nào.

Ở góc tấm manh phía trước, Tiểu Mãn lấy ra một chiếc khay con đan bằng nan tre cật bóng loáng, sạch sẽ. Cô đặt lên đó một chiếc bát sành men trắng miệng loe rộng. Dưới ánh mắt tò mò, hồi hộp của Nhị Hòa, Tiểu Mãn khẽ vươn tay cởi nút dây thừng của chiếc hũ sành đầu tiên.

"Xoàn xoạt..."

Tiếng vỉ tre nén và viên đá cuội rời khỏi miệng hũ vang lên êm ái, giòn giã. Khoảnh khắc mảnh vải gai trắng muốt vừa được lật mở sang một bên, một luồng hương thơm ngào ngạt bỗng chốc bung tỏa, cuộn tròn theo làn gió bấc sớm mai lan xa khắp một vùng chân cầu đá.

Đó là một thứ mùi hương kỳ diệu khó tả thành lời: có vị chua thanh mát dịu dàng của nước dưa lên men tự nhiên từ hạt cải non, có vị ngọt đượm nồng nàn, sâu lắng của đường phèn vàng ngấm sâu vào từng thớ dưa mọng nước, lại có cả cái nồng ấm, the the thơm lừng của những lát gừng già đập giập quyện chặt cùng vị mặn mòi tinh khiết của muối mỏ vùng cao. Mùi hương ấy tuyệt nhiên không hề có chút nồng gắt, úng ủng hay ngai ngái của loại dưa muối xổi vội vã bằng nước lã chua lòm, mà nó thanh khiết, ngạt ngào, ngửi một hơi đã thấy dịch vị trong khoang miệng trào ra ứa nghẹn, làm tan biến hẳn cái cảm giác buốt giá tê tái của buổi sớm mùa đông.

Tiểu Mãn dùng đôi đũa tre dài gắp ra một vốc dưa cải vàng ươm, lấp lánh những giọt nước muối trong vắt như hổ phách, đặt gọn gàng vào lòng chiếc bát sành men trắng. Cô rút con dao con sắc lẹm giắt bên hông ra, thoăn thoắt xắt những bẹ dưa thành từng khúc ngắn chừng một lóng tay đều tăm tắp.

Từng tiếng "sần sật, tanh tách" giòn tan vang lên ròn rã theo từng nhát dao hạ xuống thớt gỗ nhỏ, nghe vui tai như tiếng củi khô reo trong bếp lửa.

Cạnh chiếc bát dưa chua vàng rực rỡ, Tiểu Mãn cắm sẵn một bó que tre nhỏ xíu vót nhọn một đầu, từng chiếc que đều được gọt giũa nhẵn nhụi, trắng tinh tươm.

"Chị định làm gì với đống que tre nhỏ này thế chị?" Nhị Hòa chớp chớp mắt, ngạc nhiên hỏi nhỏ.

Tiểu Mãn ngước lên nhìn em trai, nở một nụ cười rạng rỡ, trong vắt như ánh nắng ban mai:

"Để mời người ta ăn thử đấy em. Dưa nhà mình ngon hay dở, không phải do cái miệng mình tự khen mà thành được. Cứ để bà con cô bác nếm thử một miếng, vị giòn ngọt, chua thanh đọng lại nơi đầu lưỡi tự khắc sẽ nói thay cho chúng ta tất cả."

"Trời đất ơi! Tiểu Mãn! Nhị Hòa! Hai chị em chúng mày ra chợ từ bao giờ mà đã bày biện tinh tươm, đẹp mắt thế này rồi?"

Một tiếng reo vui vẻ, lảnh lót như tiếng chim sơn ca hót sớm cất lên từ phía trên dốc cầu đá. Trần A Lan tay xách chiếc làn mây nhỏ bước thoăn thoắt xuống những bậc đá ghép vôi. Cô gái nhỏ trạc tuổi Tiểu Mãn, mặc chiếc áo nâu vá vai gọn gàng, hai bím tóc đen nhánh dày dặn lắc lư theo từng nhịp chân nhảy chân sáo, đôi gò má bánh mật đỏ bừng lên vì gió lạnh nhưng đôi mắt thì lấp lánh niềm vui.

A Lan vốn theo mẹ đi chợ từ sớm để đong mớ cá mương tươi về kho tương, đang đi lững thững trên mặt cầu thì từ xa đã ngửi thấy một mùi dưa chua thơm ngát, ngọt lành thoang thoảng bay theo chiều gió. Vừa nhìn thấy bóng dáng quen thuộc của Tiểu Mãn đang ngồi cặm cụi bên mố cầu, đôi mắt cô nàng liền sáng rực lên như bắt được vàng.

"A Lan! Cậu đi chợ sớm thế?" Tiểu Mãn đứng dậy đon đả đón bạn.

"Tao đi chợ mua ít cá mương về cho mẹ tao kho tương ăn dần, vừa bước xuống dốc cầu đã ngửi thấy cái mùi gì thơm nức cả mũi, bụng dạ cồn cào hết cả lên rồi đây này!" A Lan xà ngay xuống bên tấm manh bố gai, đôi mắt tròn xoe mở to nhìn chăm chăm vào khay dưa vàng óng ả và những mớ cải non mơn mởn. "Úi chao ôi là trời! Cải bẹ non ở đâu ra mà xanh ngắt, mướt mát nõn nà thế này hả Mãn? Đêm qua đợt rét hại với sương muối đổ xuống trắng xóa cả đồng, rau màu khắp cả làng đều bị đông cứng, bầm giập đen sì thối rữa hết cả rồi! Mẹ tao sáng nay vừa bước ra vườn nhìn luống cải bắp mà còn rơm rớm nước mắt xót ruột kia kìa! Sao rau nhà mày mười ngọn lại vẹn nguyên như mười thế này?"

"Nhờ mấy hố un khói trấu quanh luống với giàn phên nứa cha đan che gió bấc từ hôm trước đấy," Tiểu Mãn mỉm cười giải thích, tiện tay cầm lấy một chiếc que tre cắm vào một miếng dưa cải vàng ươm, thơm nức đưa tận tay cho bạn. "Nào, nếm thử một miếng dưa mẻ đầu tay của tao xem vị thế nào đã?"

A Lan chẳng chút khách khí, đón lấy chiếc que tre liền bỏ tọt miếng dưa vào miệng, cắn một cái thật mạnh.

"Rộp!"

Âm thanh giòn tan ròn rã vang lên giữa hai hàm răng. Đôi mắt A Lan lập tức nheo lại vì ngạc nhiên, rồi sau đó mở to hết cỡ đầy vẻ thích thú tột cùng:

"Trời đất quỷ thần ơi! Giòn sần sật luôn Mãn ơi! Vừa chua dịu mà lại không hề gắt cổ họng một tí nào nhé, lại có vị ngọt thanh lịm của đường phèn thấm đượm nơi cuống họng, ngậm một lúc thấy ấm bừng cả người vì mùi gừng già! Ngon quá xá là ngon! Dưa nhà mụ Quế Hoa muối toàn mặn chát chao chát, lại bấy nhớt như nùi giẻ rách, xách dép cho dưa nhà mày cũng không xong nổi!"

Nhị Hòa đứng bên cạnh nghe bạn khen nức nở thì nở từng khúc ruột, mặt mày rạng rỡ hẳn lên, nỗi bực dọc ban nãy tan biến sạch sành sanh.

A Lan nuốt trôi miếng dưa ngọt lịm xuống cổ họng, nhìn quanh thấy góc bán hàng của Tiểu Mãn tuy sạch sẽ tinh tươm nhưng lại nằm khuất lấp sau mố cầu đá tảng, còn bên kia sạp mụ Quế Hoa thì chình ình ngay giữa lối đi chính, tính khí trượng nghĩa, bộc trực của cô nàng lập tức bốc lên ngùn ngụt:

"Mụ Quế Hoa lại cậy già bắt nạt trẻ con, ép chị em chúng mày dạt ra cái góc đá dăm heo hút này chứ gì? Được rồi, để đấy cho tao! Buôn bán ở cái chợ phiên này, đứa nào mồm to, giọng khỏe là đứa ấy thắng!"

Chẳng đợi Tiểu Mãn kịp cất lời ngăn lại, A Lan đã thoăn thoắt xốc lại chiếc làn mây bên hông, bước hẳn ra mép lối mòn nơi chân cầu, nơi dòng người đi chợ bắt đầu đổ xuống ngày một đông đúc. Cô gái giơ cao chiếc que tre có cắm miếng dưa chua vàng óng lấp lánh sương sớm, cất giọng lảnh lót, vang dội như chuông đồng:

"Bà con cô bác ơi! Mau mau lại đây mà xem rau cải non đầu mùa tươi rói đây này! Rau cải bẹ ngọt mơn mởn, tươi nõn nà vừa hái sớm mai, lá không dập một vết sương muối! Lại có cả dưa cải non muối ấm với gừng già, đường phèn, giòn sần sật thơm nức cả mũi đây! Xin mời bà con cô bác ghé sạp nếm thử một miếng dưa chua không mất một đồng tiền kẽm nào! Nếm thử không ngon, không giòn là không lấy tiền đây bà con ơi!"

Tiếng rao trong trẻo, rổn rảng và tràn trề sức sống thanh tân của A Lan xé toang màn sương sớm bảng lảng, lập tức thu hút ánh nhìn tò mò của những người đi chợ đầu tiên.

Thời điểm này, trời đã sáng rõ mặt người. Dân làng Thanh Khê và bà con mấy xóm chài ven sông, xóm núi lân cận bắt đầu đổ về bãi bồi ngày một đông đúc, tấp nập. Sau đợt rét hại kèm sương muối tàn khốc đêm qua, hầu như bất kỳ ai bước chân đi chợ phiên sáng nay cũng mang chung một nỗi lo âu canh cánh trong lòng: tìm mua lấy một chút rau xanh tươi lành cho bữa cơm gia đình. Giữa mùa đông giá rét, rau củ vốn đã khan hiếm, nay lại thêm một trận sương muối trắng trời giáng xuống làm vườn tược xơ xác, cả chợ phiên sáng nay nhìn quanh quất đâu đâu cũng chỉ thấy toàn những rổ củ cải đèo đẹt khô héo, mớ khoai lang hà còi cọc và vài sọt cá mương vụn tanh nồng buốt lạnh.

Nghe thấy tiếng rao "rau cải non mơn mởn" giữa cái mùa sương muối nghiệt ngã này, lại còn có chuyện lạ đời "nếm thử dưa chua không mất tiền", một bà thím trạc ngũ tuần vận chiếc áo bông chần đen dày dặn, tay cắp chiếc rổ sề liền tò mò dừng bước, ngập ngừng rẽ lối:

"Này con bé kia, mày rao thật hay rao đùa để câu khách đấy hả? Đêm qua sương muối phủ trắng cả bãi ngô ngoài bãi, nhà nào luống cải cũng táp lá thối rễ, lấy đâu ra cải non mơn mởn mà bán cho đời?"

"Cháu lừa thím làm gì cho tổn đức hả thím!" A Lan cười toe toét, đon đả nghiêng mình, tay chỉ thoăn thoắt về phía tấm manh bao bố sạch sẽ bên mép mố cầu. "Thím cứ bước vài bước chân lại đây mà xem tận mắt sờ tận tay! Chị Tiểu Mãn nhà cháu gánh từ vườn nhà ra đấy ạ, rau cải bẹ xanh mướt mát như ngọc, lại có cả bát dưa muối vàng ươm, giòn sần sật đang đợi thím nếm thử đây này!"

Bà thím bán tín bán nghi bước lại gần. Nhưng khi đôi mắt bà chạm vào tấm manh bố gai sạch bong không một hạt bụi, nhìn thấy bốn mươi mớ cải non được xếp lớp lớp đều đặn như những cánh quạt xòe duyên dáng, từng phiến lá xanh ngắt căng mọng nước không một tì vết bầm giập, miệng bà không kìm được khẽ thốt lên một tiếng kinh ngạc:

"Ối chao ôi... Cải ở đâu ra mà tươi nõn nà, mập mạp thế này hở cháu? Thật là cải vườn nhà cháu trồng đấy ư?"

"Dạ, thưa thím, chính tay cháu với em trai chăm bón sau vườn nhà đấy ạ," Tiểu Mãn lễ phép đứng dậy, hai tay bưng chiếc khay tre có bát dưa xắt nhỏ đưa ra trước mặt bà thím một cách cung kính, nhã nhặn. "Đêm qua nhà cháu thức suốt ba canh un khói trấu chung quanh, lại căng phên nứa chắn trọn luồng gió bấc nên luống cải mới giữ được nõn nà, nguyên vẹn thế này. Mời thím cầm chiếc que tre này nếm thử một miếng dưa chua nhà cháu làm ạ. Dưa muối bằng nước ấm pha muối mỏ với gừng già và chút đường phèn, thím cứ ăn thử xem có vừa khẩu vị không, không mua cũng không sao đâu ạ, cháu mời thím lấy thảo đầu phiên chợ."

Bà thím nhìn cô gái trẻ ăn mặc mộc mạc, giản dị nhưng cử chỉ đoan trang, giọng nói nhỏ nhẹ, nhu mì, lại nhìn sạp hàng dọn dẹp sạch bóng, tươm tất không một hạt bụi bặm vương vãi, trong lòng bà đã có đến bảy tám phần ưng ý. Bà đưa bàn tay thô ráp đón lấy chiếc que tre, gắp một miếng dưa cải vàng rực đưa vào miệng cắn nhẹ.

"Rộp!"

Tiếng dưa vỡ giòn tan ròn rã vang lên trong khoang miệng. Đôi lông mày của bà thím khẽ giật giật lên vì bất ngờ, rồi ánh mắt già nua lập tức bừng sáng rực rỡ đầy vẻ kinh ngạc:

"Trời đất ơi! Giòn thế này ư?" Bà thím vừa nhai vừa chép chép miệng liên hồi, vị ngọt thanh của đường phèn hòa quyện cùng vị cay nồng ấm áp của gừng già lan tỏa khắp chân răng kẽ tóc, khiến gương mặt đang co ro vì giá lạnh buổi sớm của bà như giãn hẳn ra, hồng hào trở lại. "Dưa này... dưa này ăn vào thấy ấm cả bụng dạ cháu ạ! Không hề mặn chát khé cổ họng như cái thứ dưa muối xổi ngoài chợ bao giờ! Cọng cải non giòn sần sật, bẹ lá ngấm đượm vị chua thanh dịu dàng..."

Âm thanh giòn tan rôm rốp cùng vẻ mặt tấm tắc khen ngợi không dứt của bà thím lập tức thu hút thêm ba bốn bà nội trợ khác đang lúi húi chọn mua cá gần đó xúm xít bước lại.

"Thím Tư, dưa ngon thật không đấy mà thím khen dữ dội thế?" Một bà trạc bốn mươi tuổi tay xách chiếc liếp nan bước tới hỏi dồn dập, mắt nhìn chằm chằm vào chiếc bát sành men trắng.

"Ngon! Ngon tuyệt trần đời cô ạ!" Bà thím nuốt trôi miếng dưa xuống cổ, tấm tắc chỉ tay vào khay. "Tôi sống ngần này tuổi đầu ở cái làng này, chưa từng được ăn miếng dưa chua nào mà vị lại thanh nhã, ngọt hậu và giòn rụm như thế này! Cô cứ nếm thử một miếng mà xem, tôi nói sai nửa lời tôi làm con cô!"

Thế là người này truyền tai người kia, chẳng mấy chốc, góc chân mố cầu đá vốn vắng vẻ, ẩm thấp bỗng chốc trở nên rộn ràng, chật ních người vây quanh thành ba bốn tầng trong ngoài. Những chiếc que tre nhỏ nhắn thoăn thoắt được chuyền tay nhau dưới sự đon đả của A Lan. Từng tiếng "rộp, rộp", tiếng xuýt xoa, tiếng hít hà khen ngợi vang lên không ngớt giữa làn khói sương sớm đang tan dần:

"Ôi giòn quá! Đúng là giòn tan trong kẽ răng!"

"Thơm ngát mùi gừng già với đường phèn, ăn một miếng thấy tỉnh cả người, ấm hẳn cả khoang bụng!"

"Cải bẹ non này mập mạp quá, đem nấu bát canh với vài con cá mương hay luộc chấm tương gừng thì ngọt lịm phải biết! Cháu gái ơi, mớ rau cải non này cháu bán thế nào đấy?"

Tiểu Mãn vẫn giữ nụ cười điềm tĩnh, nhã nhặn trên môi, ánh mắt trong veo cất giọng rành rọt trả lời từng người một, không hề có chút bối rối hay vội vã:

"Dạ thưa các thím, các bác! Rau cải non nhà cháu chăm sóc kỳ công suốt mùa rét, qua được trọn vẹn đợt rét hại đêm qua, mười ngọn như một không hề táp lá, cháu bán đúng giá ba đồng tiền kẽm một mớ, buộc rơm nếp chắc chắn không bớt ạ. Còn dưa chua trong hũ sành này, cháu múc ra bát sành đầy đặn, giá bốn đồng một bát kèm theo một muôi nước dưa trong vắt để các bác đem về nấu canh chua cá mương ạ!"

Mức giá ba đồng một mớ rau và bốn đồng một bát dưa cất lên khiến đám đông người đi chợ thoáng chút ngập ngừng, nhìn nhau bàn tán. Ngày thường, một mớ cải già táp lá của các sạp khác chỉ bán có một đồng, dưa chua muối vội cũng chỉ hai đồng một bát đầy tú hụ. Thế nhưng, sự ngập ngừng đắn đo ấy chỉ kéo dài trong chớp mắt.

"Ba đồng thì ba đồng! Đắt hơn hai đồng bạc kẽm nhưng là cải non ngọt lịm, cọng mập lá lành lặn mơn mởn thế này, mua về luộc cho cả nhà ăn ấm lòng ấm dạ còn hơn mua cái thứ rau úng nước đen sì về nhặt bỏ đi quá nửa!" Bà thím lúc nãy dứt khoát rút từ trong túi áo ra sáu đồng tiền kẽm xâu bằng dây đay, đặt cạch lên tấm manh bố gai. "Bán cho ta hai mớ cải non! Nhớ chọn cho ta hai mớ bẹ to, mập mạp nhé cháu gái!"

"Lấy cho tôi hai mớ nữa cháu ơi!"

"Tôi lấy một bát dưa chua! Múc cho tôi nhiều nước dưa một tí nhé cháu gái, về tôi nấu bát canh cá mương nóng hổi cho ông nhà giã rượu sớm mai!"

"Tôi cũng lấy hai mớ rau với một bát dưa! Cho tôi xin thêm cái que tre cắm cho đứa cháu ở nhà nếm thử với!"

Tiếng người mua kẻ bán tranh nhau í ới, rộn rã cất lên không ngớt. Tiền kẽm leng keng rơi giòn giã vào chiếc rổ con mà Nhị Hòa đang ôm khư khư trước ngực. Nhị Hòa thoăn thoắt xếp dưa vào liếp nan, gói rau vào lá chuối cho khách, mặt mày đỏ bừng bừng vì phấn khởi và tự hào, đôi bàn tay đếm tiền kẽm nhanh thoăn thoắt như múa lượn:

"Dạ có ngay ạ! Dạ hai mớ của bác đây ạ! Cháu cảm ơn bác nhiều, lần sau bác lại ghé sạp cháu nhé!"

A Lan thì đứng bên cạnh phụ trách việc rút que tre chia cho những người khách mới đến nếm thử, cái miệng nhỏ liến thoắng không ngơi nghỉ một giây nào, tiếp tục cất giọng lảnh lót kéo thêm từng đợt người từ trên dốc cầu đá túa xuống sạp.

Thậm chí, một bà lão vận áo gấm sẫm màu, cổ đeo chuỗi hạt gỗ mun, trông phong thái có vẻ là người quản việc bếp núc của một gia đình hào phú khá giả trong xóm lớn, sau khi nếm xong miếng dưa chua vàng ươm và mân mê ngắm nghía mớ cải non xanh biếc, liền nắm chặt lấy tay Tiểu Mãn hỏi dồn dập:

"Cháu gái này, nhà cháu trong vườn còn nhiều loại cải non nõn nà như thế này không? Đầu tháng sau bên họ nhà ta có việc giỗ lớn ba mươi mâm, cần chừng vài chục mớ cải non ngọt đậm thế này để làm cỗ cúng tổ tiên. Liệu cháu có thể để dành và đem đến tận cổng nhà ta ở xóm Đông được không?"

Tiểu Mãn mỉm cười nhã nhặn, ánh mắt ánh lên nét rạng ngời nhưng phong thái vẫn chừng mực, khiêm nhường:

"Dạ thưa bà, vườn nhà cháu vẫn còn một luống cải non đang được ủ ấm kỹ lưỡng dưới giàn che. Nếu bà đã ưng ý khẩu vị nhà cháu, phiên chợ ngày mười hai tới bà cứ ghé lại góc cầu đá này, cháu sẽ đích thân lựa chọn và để dành riêng cho bà những mớ cải non ngon lành, mập mạp nhất ạ!"

"Tốt! Tốt lắm cháu gái! Nhớ giữ đúng lời hẹn đấy nhé!" Bà lão vui vẻ gật đầu tán thưởng, rút tiền kẽm mua liền một lúc ba mớ cải non rồi mới hài lòng cắp rổ rời đi trong tiếng cười rạng rỡ.

Trái ngược hoàn toàn với cảnh tượng buôn bán tấp nập, chộn rộn như trẩy hội bên góc chân cầu đá của Tiểu Mãn, sạp hàng đắc địa nằm ngay dưới gốc cây đa cổ thụ của Ngô Quế Hoa lúc này lại lạnh lẽo, vắng tanh như chùa Bà Đanh.

Mấy chiếc chõng tre của mụ Quế Hoa vẫn kê sừng sững chiếm trọn lối đi thông thoáng nhất, nhưng trên những chiếc nia rách nát chỉ bày la liệt những đống rau cải già cỗi, bầm giập thảm hại. Đợt rét hại và sương muối tàn khốc đêm qua đã tàn phá không thương tiếc vườn rau không che chắn của mụ. Những bẹ cải úng ngập đầy nước, lá dập nát thâm đen sì như bị giẫm đạp, mép lá táp vàng quắt queo, khô cháy như vừa bị người ta hơ qua ngọn lửa than hồng. Mùi rau nẫu ủng ngai ngái, nồng nặc bốc lên ngột ngạt khắp một góc đường. Còn mấy vò sành muối dưa chua của mụ thì nước nổi váng bọt trắng xóa mốc meo lờ lờ trên mặt, mùi chua nồng khé cả cổ họng hắt ra nồng nặc, khiến người đi chợ vừa bước ngang qua đã phải vội vàng lấy vạt áo bịt chặt mũi, cau mày lắc đầu rảo bước đi thẳng một mạch.

Khách đi chợ từ trên thân cầu đá bước xuống, dường như chẳng có lấy một ai buồn liếc mắt nhìn đống rau già úng ủng của mụ. Ai nấy đều túa thẳng xuống mép chân cầu đá, nơi có tiếng nói cười rộn rã, tiếng tiền kẽm leng keng vui tai và mùi dưa muối thơm lừng, ngạt ngào đang tha thiết mời gọi.

"Này... này các bà các chị! Đi đâu mà vội mà vàng thế hả?" Ngô Quế Hoa thấy từng đoàn khách cứ thế lướt qua mặt mình như nhìn vào khoảng không vô hình thì cuống cuồng đứng bật dậy, chường cái mặt nung núc thịt ra chèo kéo ầm ĩ. "Vào đây mua rau cho tôi đi chứ! Rau tươi mới hái đây, rau cải già nấu canh cá mương đậm đà ngọt nước lắm đây này, chỉ có một đồng một mớ thôi! Bán rẻ như cho không đây này các bà ơi!"

Một bà nội trợ dừng chân liếc nhìn đống rau thâm sì, dập nát nổi đầy bọt nhớt của mụ, liền bĩu môi một cái dài thượt đầy vẻ khinh bỉ:

"Thôi đi bà Quế Hoa ơi! Rau úng nước đen sì thế kia, mua một đồng một mớ về nhặt bỏ đi đến tám chín phần, luộc lên thì đắng nghét khé cả cổ họng, lợn chê người chẳng buồn nuốt, ai mà rước cái của nợ ấy về làm gì cho chật bếp? Dưới chân cầu kia kìa, con bé Mãn nhà họ Diệp nó bán cải non xanh mướt mát như ngọc quý, dưa chua ngọt lịm giòn sần sật thơm nức mũi, người ta đang tranh nhau mua sắp hết nhẵn cả sọt rồi kìa!"

Nói đoạn dứt khoát, bà ta quay ngoắt người rảo bước thoăn thoắt về phía góc cầu đá, bỏ mặc mụ Quế Hoa đứng trơ trọi giữa gió bấc gầm gào.

Ngô Quế Hoa đứng chôn chân bên cạnh chiếc chõng tre trơ trọi, mặt mày mụ từ đỏ gay gắt chuyển sang tái mét, rồi xám ngoét lại như một nắm tro tàn trong bếp lạnh. Hai hàm răng mụ nghiến chặt vào nhau ken két nghe ghê rợn, đôi mắt ti hí hằn lên những tia máu đỏ ngầu vì ghen tức, đố kỵ và uất nghẹn đến nghẹt thở. Mụ nhìn chằm chằm sang góc chân cầu đá, thấy dòng người chen chúc nhau vây quanh gánh hàng của hai chị em Tiểu Mãn, thấy những đồng tiền kẽm sáng lóa rơi leng keng vào chiếc rổ con, thấy bốn mươi mớ cải non cứ thế vơi đi trông thấy từng khắc một, còn bốn chiếc hũ sành da lươn bóng bẩy thì lấp lánh dưới ánh ban mai như đang trêu ngươi, nhạo báng mụ giữa thanh thiên bạch nhật.

Cơn giận dữ điên cuồng và lòng ganh ghét bốc lên ngùn ngụt như một ngọn lửa dữ, thiêu đốt đến mờ cả hai con mắt mụ.

Ngô Quế Hoa đột ngột đứng phắt dậy, xách rổ rau héo sang đứng chắn ngay trước lối vào sạp của Tiểu Mãn.