Đơn hàng gấp ngày mưa và chiếc xe kéo tự chế

Tiếng sấm rền vang trên đỉnh núi Thanh Lĩnh dội xuống từng đợt như tiếng trống trận của trời đất, kéo theo những màn mưa như trút nước xé toạc không gian mờ mịt của buổi sớm mai. Từng dòng nước đục ngầu tuôn xối xả từ sườn núi, chảy tràn qua những rặng ngô, rặng sắn rồi ồ ạt đổ xuống con đường đất đỏ độc đạo nối từ thôn Thanh Khê ra bến sông Liễu Kiều, biến toàn bộ mặt đường thành những rãnh bùn nhão nhoét, trơn trượt khôn cùng.

Mới tảng sáng ngày rằm tháng hai, bầu trời đã tối sầm lại như bị ai đem một tấm màn mực đặc quánh phủ kín từ ngọn tre đến mái ngói. Gió bấc giật từng cơn thốc qua hàng rào dâm bụt, lay giật dữ dội những bụi tre ngà sau vườn, kéo theo hơi lạnh buốt giá luồn vào tận xương tủy. Dưới mái hiên chái nhà ba gian lợp cỏ tranh pha ngói liệt của gia đình họ Diệp, không khí lại hừng hực một vẻ khẩn trương đến nghẹt thở.

Trên chiếc chõng tre đặt sát mép tường đất, ba chiếc sọt tre lớn đan bằng nan cật cẩn thận, bên trong lót ba lớp lá chuối tươi hơ lửa cho mềm dai, đang chất đầy năm mươi cân rau cải non vừa được cắt vội từ luống đất bãi bồi của Ngô Quế Hoa vào đầu giờ Dần. Những đọt cải non tơ, xanh mướt, lá mỏng như cánh ve, cọng trắng nõn nà ngậm sương đêm hãy còn run rẩy dưới làn hơi lạnh ẩm ướt của trời đất. Bên cạnh ba sọt rau non là bốn mươi hũ tương ngấn nước men da lươn xếp thành bốn hàng ngay ngắn, thành hũ láng bóng, ngấn tương sẫm màu óng ả ẩn hiện sau lớp sành dày; cùng sáu vò sành đựng dưa cải sen nén chặt bằng những thanh tre cật và đá cuội tròn nhẵn, miệng vò bọc kín hai lớp vải mộc dày tẩm sáp ong nguyên chất, nẹp dây giang chẻ mỏng phẳng phiu không một nếp nhăn.

Mọi thứ đã được chuẩn bị tinh tươm từ canh ba, từng chiếc nan sọt, từng nút buộc miệng vò đều do chính tay Diệp Tiểu Mãn kiểm tra ba bốn bận. Cả nhà chỉ còn nín thở chờ cỗ xe bò của bác Ba trong thôn tới nhận tải để kịp chuyến vận chuyển ra bến sông Liễu Kiều trước khi trời sáng rõ.

Thế nhưng, một chuỗi tiếng bước chân vội vã, bì bõm giẫm đạp lên bùn nước kèm theo tiếng thở dốc đứt quãng từ ngoài cổng ngõ lập tức đập tan sự yên tĩnh ngắn ngủi ấy.

Trần A Lan khoác manh áo tơi lá đã tưa rách bươm, chiếc nón mê sũng nước kéo sụp xuống tận trán, cả người ướt như chuột lột, hớt hải chạy ào vào thềm hiên. Nàng vừa đưa mu bàn tay run rẩy quẹt vội dòng nước mưa đang chảy ròng ròng trên mặt, vừa chống tay vào gối thở không ra hơi:

"Tiểu Mãn ơi! Nguy to rồi! Bác Ba xe bò dứt khoát không chịu đánh xe đi đâu!"

Tiểu Mãn trong tay đang cầm chiếc đòn gánh gọt nhẵn bằng gỗ dâu, nghe câu nói ấy thì lồng ngực thắt lại một cái, vội vàng buông đòn gánh bước nhanh tới đỡ lấy bờ vai lạnh ngắt của bạn:

"Sao lại thế? Tối qua Nhị Hòa đã sang tận nhà bác ấy đặt cọc trước ba mươi đồng tiền kẽm, dặn dò cẩn thận đúng đầu giờ Mão xuất phát rồi cơ mà? Bác Ba vốn là người giữ lời nhất xóm bãi, sao sáng nay lại đổi ý?"

"Mưa lớn từ nửa đêm đã làm vỡ bờ đập tích nước trên gò Mạ, toàn bộ triền dốc Khe Cạn bị sạt lở một mảng lớn khủng khiếp lắm!" A Lan vừa thở hổn hển vừa run rẩy chỉ tay về phía con đường mòn dẫn ra khỏi thôn. "Bùn non từ trên sườn đồi tràn xuống ngập quá đầu gối, đất sét đỏ hòa với nước mưa nhão nhoét thành một cái đầm lầy trơn như bôi mỡ bò. Bác Ba bảo cỗ xe bò chất nặng mấy trăm cân qua đó chỉ có nước lún ngập tận trục xe, con bò kéo cũng trượt chân ngã què gối là cái chắc. Bác ấy bảo nếu lật xe, đống vò sành này vỡ tan tành, rau non dập nát thì bác ấy có bán cả chuồng bò cũng chẳng đền nổi cho nhà cậu! Tớ đã nài nỉ xin trả thêm năm mươi đồng tiền công nữa mà bác ấy vẫn xua tay đuổi tớ về, dứt khoát đóng chặt cổng chuồng bò rồi!"

Lời A Lan vừa dứt thì ngoài ngõ lại vang lên tiếng bì bõm gấp gáp hơn. Diệp Nhị Hòa từ ngoài ngõ lội bùn chạy thốc vào sân, ống quần vải thô xắn tận bẹn đỏ lòm bùn sét, bắp chân chằng chịt những vết cào của cỏ sắc, mặt mũi tái mét cắt không còn giọt máu:

"Chị cả! A Lan nói đúng đấy, em vừa chạy bộ ra tận đầu dốc Khe Cạn xem thử rồi! Đúng là không tài nào đi nổi bằng xe bò đâu! Cỗ xe chở củi của xóm trên cố vượt qua lúc rạng sáng đã bị trượt bánh lật nghiêng xuống mương dẫn nước, một con bò kéo bị trầy da trật khớp nằm thở dốc giữa đống bùn lầy, bốn người đàn ông xúm vào hò dô từ tờ mờ sáng tới giờ vẫn chưa nhấc nổi cái càng xe lên khỏi vũng đất thụt!"

Không khí dưới mái hiên bỗng chốc như đông cứng lại thành băng đá. Tiếng mưa rơi lộp độp trên tàu lá chuối ngoài vườn nghe như từng nhát búa nện thẳng vào tâm can mọi người.

Diệp Thành chống chiếc gậy gỗ nghiến, tập tễnh từng bước nặng nhọc bước ra mé cửa buồng, gương mặt khắc khổ xám xịt hằn sâu những nếp nhăn lo âu tột cùng. Đôi mắt trũng sâu của ông nhìn ra màn mưa trắng xóa giăng kín đất trời, giọng run rẩy nghẹn lại trong cổ họng:

"Đơn hàng này... người ta hẹn đúng trước giờ Ngọ phải giao tới tận trù phòng Vọng Giang Lâu ở huyện thành. Từ làng ta ra bến sông Liễu Kiều ngót nghét ba mươi dặm đường đất. Nếu không kịp chuyến thuyền buôn hàng bông của lái buôn Thượng Du nhổ neo vào đầu giờ Thìn, coi như hỏng hết toàn bộ. Trễ một khắc thôi, Tôn chưởng quầy kiêm đại trù sư của tửu lầu sẽ hủy bỏ giao ước... Hai mẫu ruộng Cồn Gió, công sức bao ngày tháng của cả nhà, rồi món nợ bảy lượng bạc trắng vay của nhà địa chủ họ Lương đến rằm tháng mười này phải trả..."

Lâm Tú Nương đứng tựa vào bậu cửa gỗ cũ kỹ, đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt vết chai sạn đan chặt vào nhau đến mức các đốt ngón tay trắng bệch, khóe mắt đã đỏ hoe từ lúc nào. Tam Nha và Tiểu Đậu sợ hãi nép chặt sau lưng mẹ, túm lấy vạt áo vải thô chắp vá của bà, hai đứa trẻ cắn chặt môi không dám thở mạnh, chỉ giương đôi mắt tròn xoe ngơ ngác nhìn người lớn.

Trong lúc mọi người đang chìm trong sự bàng hoàng và tuyệt vọng thì tấm rèm vải chàm nơi ngưỡng cửa buồng trong khẽ lay động. Tạ Cảnh bước ra, chiếc áo chàm đã được chàng cài then cẩn thận, mái tóc buộc gọn gàng bằng một dải lạt tre mảnh. Dáng người chàng thư sinh tuy mảnh khảnh nhưng lưng thẳng như ngọn trúc, bước chân khoan thai không hề lộ vẻ hoảng loạn. Chàng đứng bên mé hiên, đưa mắt nhìn dòng nước mưa xối xả đang chảy xiết thành rãnh sâu hoắm trước sân nhà, trầm ngâm giây lát rồi chậm rãi lên tiếng:

"Dốc Khe Cạn là con đường độc đạo duy nhất cho xe trâu, xe bò đi qua bãi cạn để tới trạm dịch Thạch Đình. Nhưng nếu chúng ta bỏ đường đầm lầy, đi men theo con đường mòn nhỏ cắt ngang qua sườn đồi Thạch Lĩnh thì sao? Con đường đó ngày thường cánh thợ săn và người làng đi kiếm củi lúc nông nhàn vẫn qua lại được."

Diệp Thành nghe vậy liền lắc đầu quầy quậy, nét mặt càng thêm thảng thốt:

"Không được đâu Cảnh nhi ơi! Đường sườn đồi Thạch Lĩnh dốc đứng như mái nhà, mặt đường hẹp chỉ chừng ba thước, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là triền dốc sâu hoắm đầy đá dăm lởm chởm! Trời mưa gió thế này, người gánh bộ không tải đi qua đó còn run chân trượt ngã, làm sao gánh nổi mấy trăm cân hàng nặng trĩu trên vai? Bốn mươi hũ tương ngấn nước sành sứ, sáu vò dưa cải sen nén đá nặng trịch, lại thêm năm mươi cân cải non mềm như cánh bướm... Chỉ cần một bước sẩy chân, cả người lẫn của rơi xuống vực đá thì tan xương nát thịt, hàng họ vỡ vụn hết!"

Từng lời nói của cha như những tảng đá ngàn cân đè nặng lên vai Tiểu Mãn. Nhìn ánh mắt mờ đục rưng rưng tuyệt vọng của cha, nhìn đôi bàn tay run rẩy vì lo âu của mẹ, lồng ngực nàng thắt lại đau nhói.

Thế nhưng, chỉ trong chớp mắt, Tiểu Mãn hít sâu một hơi, ép bản thân phải giữ trọn sự tỉnh táo. Nàng không cho phép mình gục ngã hay lùi bước vào lúc này. Ký ức về những ngày đông giá rét vừa qua cuộn trào trong tâm trí nàng: món nợ bảy lượng bạc trắng thế chấp hai mẫu ruộng Cồn Gió hạn đến rằm tháng mười vẫn đang lơ lửng như một lưỡi dao sắc nhọn treo trên đầu gia đình; cơ hội kết giao với đại trù sư Tôn Như Hải của Tửu lầu Vọng Giang là chiếc chìa khóa duy nhất để thương phẩm dưa tương của họ Diệp vươn ra khỏi lũy tre làng, mở lối cho cơ nghiệp điền trang sau này. Nàng đã bỏ ra một trăm đồng tiền kẽm bao tiêu luống rau sạch của Quế Hoa, nhóm đổi công bốn người gồm nàng, A Lan, Nhị Hòa và Tạ Cảnh đã thức trắng hai đêm ròng ròng cọ rửa từng hũ sành, đóng niêm từng nút sáp ong... Tuyệt đối không thể để công sức của ngần ấy con người buông xuôi ngay ở bước chân đầu tiên!

"Không thể bỏ cuộc được!" Tiểu Mãn ngẩng phắt đầu lên, ánh mắt trong veo bỗng rực lên một tia sáng kiên định nhìn thẳng vào màn mưa mù mịt ngoài trời. "Nếu xe bò không đi được, người gánh bộ không xuể, thì chúng ta nhất định phải tìm ra cách khác!"

"Chị cả! Dùng cỗ xe của em đi!"

Một tiếng quát dõng dạc, sang sảng vang lên cắt ngang tiếng sấm rền và tiếng mưa rơi lộp độp. Diệp Nhị Hòa dùng mu bàn tay quẹt phắt vệt nước mưa trên cằm, đôi mắt sáng rực bước tới trước mặt mọi người. Cậu thiếu niên không đợi ai kịp hỏi, quay phắt người, lao thẳng về phía chái lều chứa rơm cạnh chuồng gà sau hồi nhà.

Chỉ một lát sau, tiếng lách cách của then gỗ cùng tiếng bánh xe lộc cộc lăn trên mặt đất nện vang lên đều đặn. Nhị Hòa hăm hở kéo ra một cỗ xe kéo hai bánh bằng gỗ mộc, dáng dấp thon gọn, thanh thoát nhưng toát lên một vẻ cực kỳ vững chãi.

Diệp Thành trố mắt nhìn cỗ xe, chiếc gậy gỗ nghiến trên tay ông run run chống mạnh xuống đất:

"Cái này... cái này là cỗ xe kéo con tự đục đẽo trong chái rơm mấy tuần qua đó sao?"

"Dạ phải, thưa cha!" Nhị Hòa vỗ mạnh bôm bốp vào thành xe, lồng ngực phập phồng, giọng nói tràn đầy tự tin pha lẫn vẻ tự hào của một chàng trai mười bốn tuổi đang khao khát gánh vác phong ba cho gia đình. "Mấy tuần nay, sau giờ học chữ buổi tối với huynh Tạ Cảnh, con gom gỗ sồi tạp và những khúc gỗ nghiến thừa từ dạo cha sửa lại chuồng bò, lại sang xin thêm tre đực già nhà bác Tư ngoài bến sông để đóng chiếc xe này. Con tính làm xong xuôi, đợi đến vụ thu hoạch đậu tương Cồn Gió mới đem ra khoe với cha và chị cả để chở đậu cho đỡ nhọc lưng."

Tiểu Mãn bước nhanh tới, cẩn thận đặt bàn tay lên từng then gỗ, chăm chú quan sát cỗ xe từ trên xuống dưới.

Cỗ xe kéo này hoàn toàn khác biệt với những chiếc xe cút kít một bánh cồng kềnh hay xe kéo hai bánh thô sơ thường thấy của cánh phu phen trong vùng. Hai bánh xe có đường kính chừng ba thước rưỡi, nhưng nan hoa không phải là nan đơn cắm thẳng thô kệch, mà được Nhị Hòa khéo léo kết thành từng cặp nan kép đan chéo vào nhau theo hình chữ X, giúp tăng sức chịu lực nén từ trên xuống và lực xô ngang lên gấp đôi. Đặc biệt nhất là vành bánh xe bằng gỗ sồi cứng cáp đã được cậu bọc kín mít bằng một lớp da trâu thuộc già dày dặn, bên trên mặt da đóng chằng chịt những chiếc đinh sắt tán bẹt đầu, tạo thành những mấu gờ nổi gai góc, xù xì.

"Vành bọc da trâu đính đinh tán này là thế nào hở Nhị Hòa?" Tạ Cảnh tiến lại gần, cúi người xuống chăm chú miết tay lên lớp da trâu cứng cáp và những đầu đinh sắt, đáy mắt chàng ánh lên vẻ ngạc nhiên xen lẫn thán phục sâu sắc.

Nhị Hòa gãi đầu, cười hì hì:

"Hôm nọ con theo chị cả sang Phường Gốm Nam Bãi lấy mẫu hũ sành, thấy mấy bác thợ già kéo xe chở khuôn thạch cao nặng trịch qua đoạn dốc đá trơn trượt đều bọc da trâu già dưới vành bánh để chống trượt và giảm chấn động. Con liền qua xưởng thuộc da ngoài chợ huyện xin bác thợ cả miếng da trâu phế phẩm ngâm nước muối ba ngày ba đêm rồi đem nẹp chặt vào vành xe. Da trâu gặp bùn đất ướt sẽ nở ra tăng độ ma sát bám đường, còn đinh tán sắt sẽ cắn chặt vào mặt đá trơn, bánh xe tuyệt đối không bị trượt lùi khi leo dốc! Hơn nữa, lòng xe này con cố ý hạ thấp trọng tâm xuống sát trục, sàn xe khoét mộng đôi đan xen các then gỗ nghiến chịu lực, dù đường có xóc nảy thế nào cũng không lo gãy trục hay lật ngang!"

Diệp Thành chống gậy bước lại gần, bàn tay thô ráp của người thợ mộc già lần giở từng góc mộng, lấy hết sức lay thử thành xe và trục bánh. Các khớp mộng khít rịt, then cài chắc nịch, không hề có lấy một tiếng kêu cót két lỏng lẻo nào phát ra. Người cha dạn dày kinh nghiệm khẽ gật đầu, khóe mắt kèm nhèm bỗng ngân ngấn nước:

"Khá lắm... Mộng én khóa trục, nan kép chữ X đỡ vành chịu lực... Thằng bé này học lỏm ngón nghề mộc của ta từ lúc nào mà làm ra được cỗ xe vừa nhẹ vừa chắc chắn đến bực này!"

Nhìn cỗ xe của em trai, trong lòng Tiểu Mãn như có một ngọn lửa bùng cháy, xua tan đi đám mây đen mịt mùng đang đè nặng tâm can. Chiếc xe hai bánh này có bề ngang chưa đầy ba thước, vừa khít độ rộng của lối mòn men theo vách núi sườn đồi Thạch Lĩnh. Bánh bọc da trâu chống trượt, trọng tâm thấp, sức của ba người hoàn toàn có thể ghìm giữ, kéo và đẩy đi an toàn.

Thế nhưng, nhìn những giọt mưa nặng hạt như trút nước đang quất ràn rạt xuống mái hiên, ánh mắt sắc sảo của Tiểu Mãn lập tức phát hiện ra mối hiểm họa chết người tiếp theo.

Năm mươi cân rau cải non trái vụ của Ngô Quế Hoa là thứ hàng vô cùng mỏng manh. Đọt cải non tơ mềm mại, nếu bị nước mưa lạnh ngắt xối thẳng vào mặt lá suốt ba mươi dặm đường dài sẽ bị táp nước, giập nát từng cuống lá; khi chở đến nơi, chỉ cần gặp hơi nóng hầm hập của trù phòng Vọng Giang Lâu là lập tức thối rữa, biến thành một đống bùn nhầy thâm đen vô giá trị. Còn bốn mươi hũ tương ngấn nước cùng sáu vò dưa chua bọc vải mộc, dù có nẹp sáp ong kỹ đến đâu, nếu trên đường đi bị nước mưa giọt gianh xối liên tục ngấm qua từng thớ vải mộc, nước tương sẽ bị nhiễm nước lã sinh mốc hoa xám, hỏng toàn bộ phong vị nguyên bản thanh tao. Chưa kể, đường sườn đồi mấp mô sỏi đá, nếu chỉ chèn rơm rạ sơ sài như xe bò ngày thường, các thân vò gốm va đập vào nhau trên đường xóc nảy sẽ nứt toác ngay lập tức.

"Cỗ xe của Nhị Hòa có thể vượt dốc, nhưng số hàng này mang đi trần trụi dưới mưa bão thì chắc chắn bị hủy hoại hoàn toàn!" Tiểu Mãn dứt khoát lên tiếng, giọng nói đanh thép kéo mọi người trở về thực tại hiểm nghèo.

A Lan lo lắng sốt ruột:

"Hay là lấy mấy tấm chiếu cói rách trong buồng mang ra phủ tạm lên trên?"

"Tuyệt đối không được!" Tiểu Mãn lắc đầu ngay tắp lự. "Chiếu cói gặp mưa rào chỉ mười khắc là sũng nước, nặng trịch đè bẹp dí rau non bên dưới, lại nhỏ nước bẩn ngấm vào miệng chum. Chúng ta cần bạt gai dầu chống thấm nước tuyệt đối, và đệm rơm bện thật dày cuộn thành từng múi bưởi để chèn chặt từng khe hở giữa các vò sành sứ!"

Nói đoạn, nàng quay phắt người bước nhanh vào góc buồng tối, lôi ra chiếc tráp tre nhỏ đựng toàn bộ số tiền đồng tích lũy của gia đình. Chiếc tráp mở ra, bên trong chỉ còn lại hơn hai trăm đồng tiền kẽm xâu bằng dây đay mỏng—đây là số tiền cỏn con còn sót lại sau khi đã thanh toán sòng phẳng tiền mua rau non cho Quế Hoa và trả công nhật cho mấy chị em trong nhóm đổi công. Tiểu Mãn không hề chần chừ dù chỉ một cái chớp mắt, đôi tay thoăn thoắt đếm chuẩn xác một trăm hai mươi đồng tiền kẽm, nắm chặt vào lòng bàn tay.

Lâm Tú Nương đứng bên thấy vậy, khẽ run giọng thốt lên:

"Tiểu Mãn à, số tiền kẽm đó... là để dành phòng khi chân cha con trở trời đau nhức dữ dội cần mua thêm thang thuốc bắc bên hiệu thuốc thầy lang Triệu ngoài đầu tổng..."

"Mẹ, con hiểu chứ!" Tiểu Mãn quay lại, nắm lấy bàn tay gầy guộc lạnh ngắt của mẹ, ánh mắt nàng kiên định như bàn thạch, không một gợn dao động: "Nhưng lúc này chính là lúc dầu sôi lửa bỏng. Nếu chúng ta tiếc một trăm hai mươi đồng này mà để rau non bị dập nát, tương sành bị vỡ dọc đường, cả nhà ta sẽ mất trắng cả chuyến hàng lẫn cơ hội duy nhất để giữ lại ruộng đất trả nợ vào rằm tháng mười. Người làm ăn buôn bán, chữ tín quý hơn cả tính mạng. Đã nhận lời giao hàng đúng trước giờ Ngọ, dù có phải cắn răng chịu thêm tổn phí, con cũng phải bảo vệ bằng được sự nguyên vẹn của từng cọng rau, từng giọt tương cho khách hàng!"

Dứt lời, nàng quay phắt sang phía Nhị Hòa và A Lan, phân công rành rọt từng việc:

"A Lan, cậu thạo chân chạy ngay sang trại thợ săn của bác thợ mộc đầu xóm, hỏi mua bằng được hai tấm bạt gai thô quét ba lớp dầu trẩu loại chống thấm nước chuyên dùng che mui thuyền đánh cá! Trả bác ấy tám mươi đồng tiền kẽm không mặc cả! Nhị Hòa, em chạy sang nhà thím Năm xóm Cầu Đá gom sạch ba bó đệm rơm bện dày và mười cuộn con cúi rơm nếp múi bưởi mà thím ấy vừa bện tối qua, đưa thím bốn mươi đồng tiền mặt! Nhanh chân lên, chúng ta chỉ có đúng một khắc để gia cố toàn bộ cỗ xe!"

"Rõ rồi chị cả!"

"Tớ đi ngay đây!"

Hai bóng người lập tức cầm nón mê, lao vút ra ngoài màn mưa gió mịt mùng.

Tạ Cảnh đứng lặng bên hiên, đưa mắt dõi theo từng cử chỉ dứt khoát, từng quyết định chuẩn xác và sự quả quyết lạ lùng của cô thôn nương mười bảy tuổi. Dưới ánh sáng vàng vọt le lói của ngọn đèn dầu hắt qua thềm mưa, bóng dáng nhỏ nhắn của Tiểu Mãn toát lên một sự kiên cường và bản lĩnh phi thường mà ngay cả những thương nhân từng trải sóng gió trên chốn thương trường huyện lỵ cũng hiếm người bì kịp. Chàng không nói một lời thừa thãi, lập tức xắn cao tay áo chàm, bước tới góc hiên nhấc chiếc đòn bẩy bằng gỗ nghiến dài năm thước đã được gọt nhẵn đặt lên sàn gạch, kiểm tra lại từng cuộn dây thừng bện bằng sợi gai già và những thanh chêm gỗ cứng.

Chưa đầy một khắc sau, tiếng chân chạy bì bõm lại vang lên dồn dập. A Lan và Nhị Hòa đã đội mưa mang hai tấm bạt gai dầu trẩu dày cộp và những bó rơm nếp bện chặt trở về. Mùi dầu trẩu hăng nồng bốc lên nức mũi, hòa quyện cùng mùi thơm ngọt ngào, ấm áp của rơm nếp mùa mới.

Không một ai chậm trễ, cả bốn người lập tức bắt tay vào công việc gia cố hàng hóa ngay dưới mái hiên chái nhà.

Tiểu Mãn đứng ở trung tâm, chỉ huy từng khâu một cách đâu ra đấy, đâu vào đấy:

Đầu tiên, sàn cỗ xe bằng gỗ nghiến được trải lót một lớp đệm rơm nếp bện dày đúng ba đốt ngón tay để triệt tiêu toàn bộ lực xóc nảy từ bánh xe truyền lên thùng xe. Tiếp đó, bốn mươi hũ tương ngấn nước dung tích một thăng được xếp sát đáy xe thành bốn hàng dọc thẳng tắp tăm tắp. Giữa mỗi thân hũ sành da lươn, Nhị Hòa và A Lan khéo léo chèn chặt từng con cúi rơm nếp cuộn múi bưởi mềm mại nhưng có độ đàn hồi cực tốt, khiến các vò sành gắn kết khít khao với nhau thành một khối vững chãi như bàn thạch, dù có rung lắc mạnh cũng không thể va chạm vào nhau. Sáu vò dưa cải sen nén đá nặng trịch được chuyển vào đặt ở chính giữa lòng xe—nơi có trọng tâm thấp nhất và thăng bằng nhất của cỗ xe. Những sợi dây thừng bện bằng vỏ gai già được Tạ Cảnh luồn qua các tai gờ sắt, giằng chéo hình chữ nhân siết chặt vào các then gỗ chịu lực dưới gầm xe, khóa chặt toàn bộ bốn mươi sáu vò gốm sứ lại.

Tiếp theo, Nhị Hòa dựng một khung giàn đỡ bằng bốn thanh tre đực già gác ngang phía trên miệng các vò sành, cách một khoảng chừng ba tấc để hoàn toàn không tạo áp lực đè nặng lên đồ gốm bên dưới. Ba sọt rau cải non năm mươi cân được nhẹ nhàng nhấc đặt lên trên giàn tre này. Dưới đáy mỗi sọt tre đã được lót kỹ lá chuối tươi, bốn xung quanh sọt tiếp tục chèn thêm một lớp rơm nếp mỏng để giữ ẩm và ngăn không cho cuống rau cọ xát vào nan tre sắc nhọn.

Cuối cùng, Tiểu Mãn cùng A Lan trải hai tấm bạt gai dày cộp quét đẫm dầu trẩu trùm kín mít toàn bộ cỗ xe từ trên nóc giàn tre phủ xuống tận mép sàn gỗ. Tấm bạt gai dầu không để lọt một giọt nước, các mép bạt được chằng néo cẩn thận bằng lạt giang dẻo dai luồn dưới lườn xe. Tuy nhiên, Tiểu Mãn rất tinh ý khi cố tình chừa lại hai khe hở nhỏ có mái che khum khum bằng nan tre ở hai bên sườn sọt rau, vừa đủ để không khí mát mẻ lưu thông qua lại, tránh việc nhiệt độ bên trong tích tụ làm hấp hơi úng thối lá cải non tơ.

Khi nút thắt dây thừng cuối cùng được Tạ Cảnh siết chặt bằng chiếc then nêm gỗ nghiến, cỗ xe kéo hai bánh của Diệp Nhị Hòa đã biến thành một khối pháo đài thu nhỏ: kiên cố, kín nước và êm ái tuyệt đối trước mọi va đập trên đường hiểm trở.

Diệp Thành chống gậy bước quanh cỗ xe bọc bạt gai màu xám sẫm vững chãi, trong đôi mắt già nua rạng ngời lên một niềm hy vọng mãnh liệt:

"Tốt... Rất tốt! Cỗ xe này chịu được gió mưa, nhưng con đường men sườn đồi Thạch Lĩnh hiểm trở khôn cùng. Các con đi đứng phải vạn phần cẩn trọng, tính mạng con người là trên hết!"

"Cha mẹ cứ yên lòng ở nhà đợi tin, chúng con nhất định đưa hàng tới nơi nguyên vẹn mười phần!" Nhị Hòa dõng dạc đáp, hai bàn tay nắm chặt lấy càng kéo đôi phía trước xe, ánh mắt bừng bừng khí thế.

Tiểu Mãn khoác lên mình manh áo tơi lá dừa, đội chiếc nón mê thắt quai thao chắc nịch dưới cằm. Nàng quay sang nhìn Tạ Cảnh, ái ngại nói:

"Huynh Tạ, huynh là người đọc sách đèn sách, con đường sườn đồi Thạch Lĩnh bùn lầy trơn trượt vô cùng nguy hiểm. Huynh cứ ở lại nhà giúp cha trông nom gia cảnh..."

Tạ Cảnh khẽ mỉm cười, đôi mắt sáng ngời, điềm tĩnh nhưng kiên quyết cắt ngang lời nàng:

"Đã cùng chung một chuyến đò vượt sóng gió, há lại để người khác phải gánh nạn một mình? Cỗ xe này nặng ngót nghét ba trăm cân cả hàng lẫn cốt gỗ. Nhị Hòa kéo phía trước, muội đẩy phía sau vẫn chưa đủ lực để giữ thăng bằng ở những khúc cua dốc đứng. Cần phải có một người dùng đòn bẩy tỳ giữ chống lật xe. Ta tuy là thư sinh nghèo, nhưng sức vóc nâng bẩy mấy trăm cân củi khô thì không thua kém phu phen đâu. Đi thôi, chớ để lỡ giờ lành!"

Từng lời nói ấm áp nhưng đầy uy lực của chàng như rót vào lòng Tiểu Mãn một luồng nhiệt khí bừng bừng, xua tan đi toàn bộ cảm giác lạnh lẽo của cơn mưa giông đầu mùa. Nàng nhìn thẳng vào mắt chàng, gật đầu dứt khoát:

"Được! Chúng ta cùng đi!"

Tiếng bánh xe bọc da trâu đính đinh sắt nghiến ken két trên nền đất nện trước sân nhà họ Diệp. Ba bóng người khoác áo tơi lá, đầu đội nón mê, chung sức đẩy cỗ xe hàng tiến thẳng ra ngoài ngõ, lao vào màn mưa bão mịt mùng, để lại sau lưng ánh mắt ngóng trông đong đầy yêu thương và niềm hy vọng khôn cùng của cha mẹ và hai đứa em thơ.

Vừa bước chân ra khỏi ranh giới thôn Thanh Khê, từng luồng gió bấc từ hẻm núi Thanh Lĩnh dội thẳng vào mặt buốt rát như kim châm. Mưa quất từng đợt ràn rạt, quất nghiêng ngả những rặng cây ven đường. Con đường độc đạo dẫn ra dốc Khe Cạn phía trước quả nhiên đã biến thành một dòng sông bùn lầy đỏ quạch, nước từ đỉnh đồi cuồn cuộn đổ xuống biến từng rãnh đường thành dòng suối siết cuộn trào rác rưởi và cành cây gãy.

Nhị Hòa không hề chần chừ dù chỉ nửa khắc, bẻ ngoặt càng xe sang lối rẽ bên tay phải, dẫn cỗ xe hàng dấn bước vào con đường mòn nhỏ hẹp men theo sườn đồi Thạch Lĩnh.

Con đường mòn này dốc ngược và gập ghềnh khôn xiết, bề mặt chỉ rộng chừng ba thước, một bên là vách đất dựng đứng lởm chởm những rễ cây cổ thụ trơ trọi, một bên là triền dốc sâu hoắm đổ thẳng xuống lòng khe suối đầy đá tảng lởm chởm bên dưới. Nước mưa từ trên đỉnh đồi xối xả tràn qua mặt đường, cuốn trôi lớp đất mặt, biến lớp đất sét vàng pha sỏi vụn thành một bãi bùn nhão trơn tuột như đổ mỡ.

"Chuẩn bị lên con dốc thứ nhất! Chị cả, huynh Tạ, dốc sức nào!" Nhị Hòa hét to, tiếng hét dũng mãnh át cả tiếng mưa gió gào thét.

Cậu thiếu niên mười bốn tuổi hơi rạp mình về phía trước, hai bắp tay gân guốc nổi cuồn cuộn dưới làn áo vải thô ướt sũng dính chặt vào da thịt. Bánh xe bọc da trâu cắn phập vào lớp đất đá nhão, những mấu đinh tán sắt phát huy tác dụng phi thường, găm sâu vào mặt đường tạo điểm tựa vững chãi, không hề bị trượt lùi dù chỉ nửa tấc. Phía sau thùng xe, Tiểu Mãn hai tay tỳ chặt vào thành gỗ nghiến, hai bàn chân bấm chặt mười đầu ngón xuống bùn non, dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể nhỏ nhắn đẩy xe tiến lên từng bước một.

Bùn đất ngập sâu tới bắp chân, lạnh buốt thấu tận xương tủy. Mỗi bước nhấc chân lên là một lần bùn non mút chặt lấy cổ chân như muốn kéo ngã người ta xuống đất.

"Cố lên! Vượt qua được mỏm Cây Khế phía trước là đường sẽ thoải hơn nhiều!" Tiểu Mãn vừa thở dốc từng cơn vừa hét to khích lệ em trai qua màn mưa trắng xóa.

Mưa mỗi lúc một nặng hạt hơn, gió núi gầm rú rít qua từng khe đá. Tấm bạt gai trùm kín xe căng phồng lên dưới sức gió giật dữ dội, nước mưa chảy ròng ròng trên bề mặt quét dầu trẩu bóng lộn rồi bắn tung tóe ra hai bên vệ đường mà không thể ngấm vào bên trong lấy nửa giọt. Tạ Cảnh đi sát mép xe phía triền dốc, hai tay cầm chắc chiếc đòn bẩy gỗ nghiến dài năm thước, đôi mắt sắc bén như chim ưng không ngừng quét qua từng tảng đá ngầm và những hố xói lở dưới làn nước đục ngầu, sẵn sàng ứng phó với bất kỳ biến cố nào.

Khi đoàn người nhọc nhằn tiến đến đoạn cua tay áo hiểm trở nhất—nơi con đường mòn bẻ ngoặt gấp khúc ôm lấy vách đá mỏm Cây Khế, hiểm cảnh kinh hoàng bất ngờ ập xuống.

Một mảng bờ đất lớn phía trên vách đồi bị nước mưa xói mòn chân móng bất ngờ đổ ụp xuống, kéo theo hàng khối bùn đất đỏ quạch lẫn những hòn đá hộc to bằng chiếc nồi đồng tống thẳng vào bánh xe bên trái. Cùng lúc đó, bánh xe bên phải phía mép triền dốc bị trượt thẳng xuống một rãnh xói ngầm sâu hoắm bị dòng nước đục che khuất.

"Rắc... ầm!"

Cỗ xe bị chao đảo dữ dội, toàn bộ trọng tâm của khối hàng nặng ngót ba trăm cân lập tức nghiêng ngả về phía mép vực sâu bên phải. Chiếc bánh xe bên trái bị nhấc bổng lên khỏi mặt đất hơn một gang tay, bùn đất dưới chân Nhị Hòa bị sạt lở khiến cậu trượt chân, khuỵu hẳn một bên đầu gối xuống bùn lầy.

"Á! Lật xe rồi! Chị cả ơi!" Nhị Hòa thét lên một tiếng kinh hoàng, nhưng hai bàn tay cậu vẫn chết sống bám chặt lấy hai càng xe không buông, các đường gân xanh trên cánh tay căng phồng lên như muốn nứt toác.

Nếu cỗ xe trượt nhào xuống triền dốc đá bên dưới, toàn bộ bốn mươi hũ tương ngấn nước, sáu vò dưa cải sen nén đá và ba sọt rau non sẽ vỡ tan tành dưới đáy khe suối, bao nhiêu công sức, tiền bạc và hy vọng đổi đời của gia đình họ Diệp sẽ tan thành mây khói trong chớp mắt!

"Không được buông tay!"

Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc ấy, một bóng người gầy guộc nhưng nhanh như cắt lao vút tới mép vực.

Tạ Cảnh không hề màng đến bùn đất bắn tung tóe khắp mặt mũi, chàng quỳ rạp một chân xuống bãi bùn lầy sát mép vực sâu, đâm phập đầu vát của chiếc đòn bẩy gỗ nghiến sâu vào bên dưới trục bánh xe bên phải đang trượt xuống rãnh xói. Chàng lấy một tảng đá xanh nhô lên bên vệ đường làm điểm tựa chịu lực, tỳ cả lồng ngực và hai cánh tay rắn rỏi lên đầu cán đòn bẩy, gầm lên một tiếng dồn toàn bộ sức lực của cơ thể đè mạnh xuống:

"Bẩy lên! Tiểu Mãn, dồn sức đẩy mạnh góc trái xe!"

Quy tắc đòn bẩy kết hợp cùng ý chí phi thường của chàng thư sinh lập tức phát huy uy lực ngàn cân. Khối hàng ba trăm cân đang trên đà đổ nghiêng xuống vực bỗng chốc khựng lại giữa không trung.

Tiểu Mãn phản ứng nhanh như một tia chớp, nàng không màng đến bùn đất nhão nhoét, lao cả người sang mép vách đất bên trái, dùng hai bả vai và cả tấm lưng nhỏ bé của mình tỳ chặt vào thành xe đang bị nhấc bổng, dồn toàn bộ sức tàn đẩy ngược trở lại. Mười đầu ngón tay nàng bấu chặt vào gờ gỗ ráp của thùng xe, đá dăm sắc nhọn cứa vào lòng bàn chân đau nhói, máu tươi rỉ ra hòa lẫn vào dòng nước mưa đỏ ngầu, nhưng ánh mắt nàng rực lên ngọn lửa kiên cường chưa từng thấy.

"Nhị Hòa! Đứng dậy! Kéo chếch sang mạn trái ba tấc ngay!" Tiểu Mãn thét lên qua tiếng mưa gió gầm rú.

Nhị Hòa cắn chặt răng đến mức bật máu môi, gạt phắt cơn đau nhói ở đầu gối trầy xước, hai chân đạp mạnh vào một gờ đá tảng, dồn hết sức bình sinh giật mạnh càng kéo đôi chếch về phía vách núi.

"Rầm!"

Chiếc bánh xe bên trái rơi thẳng trở lại mặt đất nện vững chãi. Chiếc bánh xe bên phải nhờ sức bẩy ngàn cân của Tạ Cảnh đã vượt qua được rãnh xói ngầm, những mấu đinh tán sắt trên vành bọc da trâu cắn phập sâu vào gờ đá tảng bên trên, giữ chặt cỗ xe thăng bằng ngay bên mép vực thẳm.

Cỗ xe hàng đã được cứu thoát trong đường tơ kẽ tóc!

Cả ba người như kiệt sức, ngã vật ra giữa làn mưa lạnh ngắt, tiếng thở dốc nghẹn ngào hòa lẫn vào tiếng mưa rơi xối xả xung quanh. Nhị Hòa nằm ngửa trên bãi cỏ ven vách núi, lồng ngực phập phồng dữ dội, hai cánh tay run rẩy không ngừng vì dùng sức quá độ.

Tạ Cảnh gượng đứng dậy, cả thân người chàng ướt sũng bùn đất từ đầu đến chân. Ống tay chiếc áo chàm thanh nhã bị đá dăm cào rách một mảng lớn, mu bàn tay trầy xước rỉ máu đỏ tươi, nhưng chàng dường như không hề bận tâm đến bản thân. Ánh mắt chàng dừng lại trên đôi bàn tay nhỏ nhắn của Tiểu Mãn đang run rẩy vịn vào thành xe—mười đầu ngón tay nàng lấm lem bùn đất, rách da rỉ máu vì đã dùng hết sức bình sinh ghìm giữ thành gỗ ráp thô cứng.

Nhìn cô thôn nương nhỏ nhắn nhưng mang trong mình một ý chí sắt đá, kiên cường bảo vệ sinh kế gia đình đến quên cả bản thân mình, đáy mắt Tạ Cảnh dâng lên một niềm rung động và khâm phục sâu sắc tột cùng. Chàng bước tới gần, không nói một lời, xé vội một dải vải sạch bên trong vạt áo khô còn sót lại của mình, cẩn thận quấn nhẹ nhàng quanh vết thương rách da trên bàn tay nàng, giọng chàng trầm xuống đầy xúc động:

"Tiểu Mãn muội... muội có đau lắm không?"

Tiểu Mãn ngẩng đầu lên. Dưới vành nón mê ướt sũng, những giọt nước mưa lăn dài trên gò má ửng hồng vì gắng sức. Nàng nhìn thấy sự ân cần, chân thành và niềm tin cậy tuyệt đối trong ánh mắt của chàng thư sinh nghèo. Nàng khẽ lắc đầu, nở một nụ cười rạng rỡ giữa giông bão:

"Muội không sao cả! Chỉ xước chút da ngoài thôi. Huynh Tạ, vừa rồi nếu không có chiếc đòn bẩy gỗ nghiến của huynh, chuyến hàng này coi như mất trắng xuống vực sâu. Đa tạ huynh!"

"Giữa chúng ta, đừng nói lời cảm ơn." Tạ Cảnh mỉm cười, siết nhẹ dải băng vải trên tay nàng. "Đoạn dốc nguy hiểm nhất chúng ta đã vượt qua rồi. Phía trước là triền đồi thoai thoải dẫn thẳng ra trạm dịch Thạch Đình. Chúng ta mau đi thôi, đừng để lỡ mất giờ hẹn!"

Nhị Hòa lúc này cũng đã gượng dậy, vỗ vỗ vào đầu gối dính đầy bùn đất, hào sảng cười to:

"Chị cả nói đúng đấy! Chiếc xe bọc da trâu đính đinh tán của em không hề suy suyển một nan gỗ nào cả! Em vẫn còn đầy sức, em kéo tiếp được!"

Ba người nhìn nhau, trong mắt ánh lên niềm tin và sự gắn kết bền chặt sau khi cùng nhau vượt qua ranh giới sinh tử. Họ lại tiếp tục cầm lấy càng xe, tỳ vai vào đuôi gỗ, đẩy cỗ xe hàng lướt đi qua triền dốc thoai thoải dưới màn mưa rào đang dần ngớt hạt.

Đến đầu giờ Thìn, khi những tia nắng sớm đầu tiên xuyên qua đám mây mù mỏng manh rải xuống rặng cây ven đường, tiếng bánh xe lộc cộc lăn đều trên con đường lát đá phẳng phiu dẫn vào trạm dịch Thạch Đình.

Mưa đã tạnh hẳn. Bầu trời sau cơn mưa bão bỗng trở nên quang đãng, trong vắt như một tấm gương khổng lồ soi bóng núi non trùng điệp.

Đúng như tin tức nhận được dọc đường, dốc Khe Cạn sạt lở nghiêm trọng đã khiến bến sông Liễu Kiều bị tê liệt, chuyến thuyền buôn hàng bông dưới bến phải đình đò chờ thông tuyến. Tiểu Mãn và Tạ Cảnh đã đưa ra một quyết định cực kỳ sáng suốt và táo bạo: không đi vòng xuống bến sông nữa mà dùng cỗ xe kéo cải tiến đi thẳng theo con đường quan lộ lát đá của trạm dịch để tiến thẳng vào huyện thành Vân Thủy!

Nhờ cỗ xe hai bánh gọn nhẹ, nan hoa kép vững chãi và vành bọc da trâu giảm chấn tối đa, tốc độ di chuyển của họ trên con đường lát đá bằng phẳng nhanh hơn dự tính ban đầu rất nhiều.

Đúng nửa cuối giờ Tỵ—sớm hơn giờ hẹn với trù phòng Vọng Giang Lâu gần nửa canh giờ, ba bóng người lấm lem bùn đất từ đầu đến chân, áo tơi tơi tả, mồ hôi hòa lẫn nước mưa ướt đẫm lưng áo, đã đẩy cỗ xe hàng dừng lại trước trạm dịch cổng Nam của huyện thành Vân Thủy.

Mấy tên lính gác trạm dịch trố mắt nhìn cỗ xe kéo kỳ lạ bọc bạt gai dầu kín mít, rồi lại nhìn ba người trẻ tuổi mặt mũi lấm lem bùn đất nhưng ánh mắt sáng quắc, tinh anh, bèn phất tay cho qua mà không hề hạch sách gây khó dễ.

Tiểu Mãn đưa cỗ xe vào dưới mái hiên râm mát của trạm dịch để nghỉ chân lấy lại sức. Đứng trước cửa ngõ huyện thành, việc đầu tiên nàng làm là cẩn thận tháo từng nút lạt giang, lật mép bạt gai dầu trẩu lên để kiểm tra toàn bộ chuyến hàng bên trong.

Cảnh tượng hiện ra trước mắt khiến cả ba người vỡ òa trong niềm vui sướng nghẹn ngào:

Dưới hai lớp bạt gai quét dầu trẩu dày cộp, không một giọt nước mưa nào lọt được vào bên trong thùng xe!

Ba chiếc sọt tre đựng năm mươi cân rau cải non trái vụ của Ngô Quế Hoa mở ra vẫn tươi roi rói, từng bẹ lá xanh mướt mọng nước, nguyên vẹn không hề dập nát hay táp nước dù chỉ một cọng lá nhỏ. Mùi thơm thanh khiết, ngai ngái ngọt ngào của rau non mới cắt đầu giờ Dần vẫn vẹn nguyên như vừa nhổ từ luống đất bãi bồi ven sông!

Phía dưới khung tre đực, bốn mươi hũ tương ngấn nước men da lươn bóng loáng nhờ có đệm rơm múi bưởi chèn khít và dây thừng chữ nhân giằng chặt nên không hề xô lệch dù chỉ nửa phân, lớp vải mộc tẩm sáp ong niêm phong miệng hũ khô ráo tuyệt đối, không một vết rạn nứt nhỏ nào trên thân sành. Sáu vò dưa cải sen nén chặt mười cân tỏa ra mùi thơm chua dịu của men dưa lên men tự nhiên, mùi gừng già nướng và hành hoa ngào ngạt lan tỏa, kích thích vị giác của bất kỳ người bộ hành nào đi ngang qua mái hiên.

Toàn bộ lô thương phẩm thử nghiệm quan trọng bậc nhất của Diệp gia đã được bảo toàn nguyên vẹn mười phần không một tì vết sau chuyến vượt bão kinh hoàng!

Tiểu Mãn đưa tay sờ lên những hũ tương da lươn óng ả, nhìn sọt rau non xanh mướt như ngọc bích, khóe mắt nàng khẽ cay xè vì niềm xúc động trào dâng. Một trăm hai mươi đồng tiền kẽm phát sinh để mua bạt gai dầu và đệm rơm bện, những vết trầy xước tứa máu trên bàn tay nàng và Tạ Cảnh, những giọt mồ hôi mệt lả của Nhị Hòa... tất cả đã được đền đáp xứng đáng.

Chàng thiếu niên Nhị Hòa đưa ống tay áo quẹt mồ hôi trên trán, vỗ mạnh bôm bốp vào thành xe gỗ nghiến, cười rạng rỡ:

"Chị cả! Huynh Tạ! Chúng ta làm được rồi! Rau không dập một lá, tương không vỡ một hũ nào cả!"

Tạ Cảnh mỉm cười nhìn Tiểu Mãn, ánh mắt chan chứa niềm tin yêu và khâm phục:

"Giờ Tỵ ba khắc. Chúng ta đến sớm hơn giao ước nửa canh giờ. Tửu lầu Vọng Giang nằm ngay sát bến sông phía đông, đi thêm nửa dặm đường phố lát đá nữa là tới nơi."

Tiểu Mãn hít một hơi thật sâu làn không khí trong lành sau cơn mưa bão, chỉnh lại vành nón mê, khẽ gật đầu dứt khoát:

"Đi thôi! Đem thương phẩm Thanh Khê của chúng ta giao cho Tôn chưởng quầy!"

Ba người lại cùng nhau nâng càng xe, đẩy cỗ xe kéo tiến vào con phố lớn sầm uất, nhộn nhịp của huyện thành Vân Thủy. Qua khúc quanh rợp bóng liễu xanh biếc bên bờ kênh lớn dẫn ra bến sông, một tòa kiến trúc bề thế, mái ngói cong vút lợp men lưu ly xanh biếc, lầu gác ba tầng nguy nga sừng sững bên bến sông hiện ra ngay trước mắt họ.