Quyền được nói riêng

Cửa phòng kho Bình Thạnh khép lại, ngăn tiếng xe cộ ngoài hẻm và ánh mắt tò mò của những thợ khác khi Hà kéo chiếc ghế gỗ đối diện Hạnh, trên bàn chỉ có một cuốn sổ tay mở sẵn và cốc nước lọc.

Căn phòng chật chội chưa đầy mười hai mét vuông nồng mùi nước giặt công nghiệp, mùi vải microfiber ẩm chưa kịp khô hẳn sau trận mưa xối xả chiều qua và mùi ngai ngái muôn thuở của lớp sàn bê tông quét chưa hết bụi mịn. Trên chiếc giá sắt năm tầng hoen rỉ phía sau lưng Hà, những can nhựa hai mươi lít chứa dung dịch tẩy rửa sinh học trung tính pH 7.2 xếp thẳng hàng tăm tắp theo vạch định mức, đặt cạnh ba chồng khăn lau sợi tổng hợp 320 GSM đã được phân loại nghiêm ngặt theo bốn màu quy chuẩn: xanh biển lau kính, vàng lau bề mặt gỗ, xanh lá cho khu vực bàn ăn và đỏ sậm tiệt trùng cho thiết bị vệ sinh. Không gian im ắng đến mức nghẹt thở, chỉ còn nghe rõ tiếng vo ve có chu kỳ của chiếc quạt trần ba cánh cũ kỹ đang chém từng vệt gió nặng trịch vào khối không khí oi nồng, cùng nhịp thở dồn dập, rạn vỡ của người thợ chính dạn dày nhất đội.

Hạnh ngồi co cụm ở đúng một phần ba mép ngoài của chiếc ghế gỗ tạp, hai bàn tay thô ráp chai sần đan chặt vào nhau đặt trên đùi, các đầu ngón tay bấm sâu vào lớp vải quần bảo hộ màu xanh thẫm. Khớp cổ tay phải của cô sưng mọng một quầng đỏ tấy, những vệt dầu nóng bôi vội từ đêm qua vẫn còn bám lại một màng bóng nhờn, bốc lên mùi tràm gió lẫn với mùi mồ hôi chua nồng tích tụ sau một ngày dài kiệt quệ. Đôi mắt thâm quầng sau một đêm thức trắng đỏ hoe, hai bờ mi sưng húp vì những đợt khóc nghẹn ngào từ sáng sớm tinh mơ. Mỗi lần ngoài khoang sân gạch phía trước có tiếng ủng cao su lẹp xẹp của thợ khác đi lấy giỏ đồ nghề, hay tiếng một chiếc xe gắn máy nổ giòn phóng vụt ra ngõ lớn, bờ vai gầy guộc của Hạnh lại giật thót một cái, co rút lại như một phản xạ tự vệ bản năng của một con thú vừa bị dồn vào ngõ cụt.

Hà không vội mở đầu bằng những câu hỏi thẩm vấn lạnh lùng mang tính hành chính. Cô vươn cánh tay, chậm rãi đẩy cốc nước lọc đặt trên chiếc đĩa lót bằng sứ về phía Hạnh, rồi nhẹ nhàng đặt chiếc bút bi bấm xuống rãnh gáy cuốn sổ tay bìa da đen, hai bàn tay đan lỏng vào nhau đặt ngay ngắn trên mặt bàn gỗ bằng phẳng. Trong mười năm làm giám sát buồng phòng tại các khách sạn năm sao quốc tế ven sông Sài Gòn, Hà từng chứng kiến không dưới năm lần khách hàng lưu trú báo mất đồng hồ đắt tiền, phong bì tiền mặt hay những món trang sức kim cương lấp lánh trong phòng ngủ. Điều đầu tiên mà các nhà quản lý thiếu kinh nghiệm thường làm trong cơn hoảng loạn giữ chữ tín là lập tức lục soát tủ đồ cá nhân, dồn ép nhân viên dọn phòng vào chân tường bằng những câu hỏi gài bẫy đầy định kiến, để rồi thứ họ nhận lại sau cùng không bao giờ là sự thật trọn vẹn, mà là sự đổ vỡ hoàn toàn của lòng tự trọng nghề nghiệp và sự tan rã của một cấu trúc vận hành.

“Chị Hạnh, uống miếng nước đi đã,” giọng Hà trầm tĩnh, âm lượng vừa đủ nghe trong căn phòng nhỏ, tuyệt nhiên không vương một chút phán xét hay căng thẳng giả tạo. “Em chốt then cửa lại không phải để đóng cửa tra hỏi chị. Em muốn chị em mình có một chỗ yên tĩnh, không bị ai dòm ngó, để nói cho hết những gì đã xảy ra chiều hôm qua.”

Hạnh run rẩy đưa bàn tay phải sưng phù với lấy chiếc cốc, nhưng các ngón tay co cứng vì đau đớn khiến miệng cốc va nhẹ vào mép bàn, nước sóng sánh bắn ra mặt gỗ một vệt nhỏ loang lổ. Cô vội vàng đặt cốc xuống như thể sợ làm bẩn chiếc bàn, dùng mu bàn tay áo thun đồng phục quẹt ngang khóe mắt đang cay xè, giọng khản đặc đến mức run rẩy:

“Chị Hà… từ sáng sớm tới giờ em bước chân ra đầu hẻm mà em không dám ngẩng mặt nhìn ai hết trơn. Trên cái hội nhóm chung cư mấy ngàn người đó, người ta réo tên em, người ta chửi em là con ăn cắp, người ta bảo đồ thợ lau nhà bần hàn thấy bọc tiền nổi lòng tham… Em đi làm mười mấy năm nay ở đất Sài Gòn này, từ hồi đi chùi từng vết xi măng trên sàn gạch công trình bụi bặm tới lúc theo chị gầy dựng Sạch Nhà, em lượm được cái kẹp tóc năm ngàn rớt dưới kẹt tủ em còn để ngay ngắn lên bàn kính, chưa từng tơ hào một cọng rác của người ta. Sao người ta nỡ lòng nào bôi tro trát trấu vô mặt em như vậy hả chị?”

Hà kiên nhẫn đợi cho cơn nấc nghẹn ngào của người thợ chính dịu bớt, ánh mắt cô nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ hoe, ướt đẫm của Hạnh, ánh nhìn rõ ràng, thẳng thắn và dứt khoát:

“Chị nghe em nói rõ điều này. Đây là nguyên tắc xử lý khủng hoảng của Sạch Nhà, và cũng là nguyên tắc làm nghề của cá nhân em suốt mười năm qua: Công ty tiếp nhận phản ánh mất tài sản của chị Mai Chi theo đúng quy trình xử lý khiếu nại dịch vụ tiêu chuẩn, nhưng điều đó tuyệt đối không đồng nghĩa với việc chúng ta quy kết chị có lỗi hay có hành vi trộm cắp. Chúng ta không phải cơ quan điều tra, em không có thẩm quyền tư pháp và em càng không bao giờ cho phép bất kỳ ai—kể cả khách hàng giàu có hay ban quản lý tòa nhà—được quyền lục soát ba lô, túi xách cá nhân hay tư trang của chị. Đó là ranh giới quyền riêng tư và nhân phẩm tối thiểu của người lao động mà công ty này có nghĩa vụ phải bảo vệ đến cùng.”

Hà ngừng lại một nhịp, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn gỗ theo từng từ ngữ được nhấn mạnh:

“Nhưng để bảo vệ được chị, để em có đủ căn cứ đứng trước mặt chị Mai Chi và ban quản trị tòa nhà An Phúc mà nói chuyện bằng lý lẽ vững vàng nhất, em cần dữ liệu thật. Em cần sự thật chính xác từng phút, từng hành động cụ thể ở căn 14.08 chiều qua. Chị có toàn quyền giãi bày tất cả những gì chị nhớ, không giấu giếm bất cứ chi tiết nào, dù là nhỏ nhất, không ước lượng cho qua chuyện. Chị hiểu ý em chứ?”

Hạnh hít một hơi sâu, lồng ngực phập phồng gấp gáp dưới lớp áo đồng phục màu xanh đậm đã bạc màu ở hai bên bả vai vì những lần cọ xát với hóa chất tẩy rửa. Cô đưa cả hai bàn tay thô ráp quẹt mạnh hai dòng nước mắt còn rịn trên đôi gò má gầy gò, cắn chặt môi dưới cho đến khi sắc môi chuyển sang tái nhợt rồi mới gật đầu dứt khoát.

“Em hiểu… Chiều qua, sau khi em với con Vy làm trầy trật ở nhà bà Thảo căn 14.02 ra, người em rã rời hết trơn hết trọi. Cái tay em bị sái khớp từ sáng, đau tới mức không bưng nổi xô nước đầy, Minh bên điều phối lại gọi điện giục giã liên hồi qua căn 14.08 vì khách bảo bố mẹ ở quê sắp tới bến xe Miền Đông, phải dọn gấp để người già vô nghỉ. Tầm hơn bốn giờ rưỡi một chút tụi em bấm chuông. Anh Kiên ra mở cửa. Lúc đó trong nhà bừa bộn dữ dội lắm, quần áo giặt chưa phơi với thùng xốp, đồ đạc để ngổn ngang từ cửa chính tràn ra giữa phòng khách.”

Hà cầm chiếc bút bi, mở nắp, ngòi bút hạ xuống mặt giấy trắng tinh, ghi lại mốc thời gian đầu tiên: *16:30 – 16:35 tiếp cận căn hộ 14.08.*

“Lúc giao việc tại cửa, anh Kiên nói những gì?” Hà hỏi, mắt không rời cuốn sổ.

“Ảnh nói vợ ảnh dặn trước khi đi làm là bữa nay chỉ dọn phòng khách, khu bếp với hai nhà vệ sinh thôi, tuyệt đối không đụng vô phòng ngủ lớn vì đồ đạc riêng tư trong đó chưa kịp cất vô két. Em nhớ như in điều đó vì trước khi bắt tay làm bất cứ căn nào, em luôn dặn con Vy không bao giờ được tự tiện bước chân vô phòng ngủ chính của khách nếu không có chủ nhà đứng đó giám sát. Tụi em chia việc ngay tại chỗ: Vy phụ trách hút bụi thảm, quét mạng nhện trần thạch cao và lau kính ngoài ban công phòng khách, còn em vô xử lý lớp dầu mỡ đóng dày trên mặt bếp từ, chà bồn rửa chén và tẩy cặn canxi bám trên vách kính phòng tắm chung.”

Hạnh dừng lại một chút, hai ngón tay cái miết thật mạnh vào khớp xương cổ tay đang sưng đỏ tấy, giọng bắt đầu run rẩy vì một cảm giác tội lỗi mơ hồ:

“Làm được chừng hai mươi phút, lúc em đang pha loãng dung dịch tẩy cặn trong bồn cầu thì ngoài phòng khách anh Kiên nghe điện thoại. Hình như người nhà gọi báo xe đò tới sớm hơn tính toán nửa tiếng. Em thấy anh Kiên quýnh quáng chạy ra hành lang xỏ giày, rồi quay ngược vô cửa phòng vệ sinh kêu với em: ‘Chị ơi, chị phụ em nhấc mấy cái thùng các tông trong phòng làm việc lên cái kệ gỗ giùm với, mép sàn chỗ đó nước lau nhà của mấy chị chảy vô tới nơi rồi, ướt giấy tờ dự án của công ty em là em đền chết’. Em nghe ảnh hối quá, thấy ảnh mặc áo khoác, cầm chìa khóa xe chuẩn bị đi đón người già say xe, nên em… em lỡ miệng dạ.”

Ngòi bút của Hà khựng lại một nhịp trên trang giấy. Cô ngước mắt lên nhìn thẳng vào gò má đang giật nhẹ của Hạnh:

“Phòng làm việc nằm ở vị trí nào so với phòng khách và phòng ngủ master?”

“Nó nằm ngay kế bên phòng ngủ lớn, cửa hai phòng đối diện nhau qua một khúc hành lang ngắn dẫn ra ban công phụ phơi đồ,” Hạnh nuốt khan một ngụm nước bọt, cổ họng nghẹn lại. “Lúc đó em đang cầm cây lau sàn bằng sợi vi sợi đã vắt ráo nước. Em thấy anh Kiên đứng bên trong phòng làm việc, trên bàn của ảnh có một đống hồ sơ sổ sách lộn xộn. Ảnh có vẻ vội dữ lắm, em thấy ảnh nhét lia lịa một cái phong bì giấy xi măng lớn vô ngăn kéo bàn bên tay phải, đẩy mạnh cái ngăn kéo nghe cái rầm rồi mới quay qua chỉ ba cái thùng các tông lớn để sát góc tường, ngay dưới cái cửa sổ mở hé đang bị mưa tạt nước vô ướt nhẹp một góc sàn. Ảnh bảo: ‘Chị nhấc ba thùng này đặt lên cái ghế băng gỗ dài giùm em, đừng để dính nước’. Nói dứt câu đó là ảnh chạy tuốt ra cửa chính, tiếng giày nện thình thịch ngoài hành lang, không thèm chờ em trả lời câu nào nữa.”

“Chị ở trong phòng làm việc đó tổng cộng bao lâu?” Hà hỏi dồn, ánh mắt sắc sảo tập trung cao độ vào từng biểu cảm cơ mặt của người đối diện.

“Chưa tới ba phút, thề có trời phật chứng giám cho em!” Hạnh xúc động giơ ba ngón tay lên trước ngực, nước mắt lại chực trào ra nơi khóe mắt. “Em chỉ bước vô, nhấc từng thùng giấy. Cái thùng đầu tiên nặng trịch, toàn là tài liệu in ấn đóng gáy lò xo sắt, em phải dùng hết sức rướn cả cái cổ tay đang đau buốt để bưng từng thùng một đặt lên chiếc ghế gỗ dài sát mép bàn làm việc. Em tuyệt đối không thò tay vô ngăn kéo, không đụng vô một tờ giấy trên mặt bàn, và em thề là em thậm chí còn không bước qua cái ngưỡng cửa của phòng ngủ master đối diện! Lúc đó cửa phòng ngủ khép hờ một nửa, em lo khiêng mấy cái thùng cho lẹ để ra dọn tiếp, em còn không buồn liếc mắt nhìn vô trong đó lấy một cái.”

“Sau khi bưng ba cái thùng xong thì sao?”

“Sau đó em bước ra ngoài ngay, tiếp tục dọn sàn phòng khách với con Vy. Lúc hai đứa dọn xong xuôi hết, lau khô lại đường ron gạch thì nhìn đồng hồ treo tường đã sáu giờ hai mươi mấy phút rồi. Loa phát thanh của ban quản lý chung cư bắt đầu phát thông báo nhắc nhở giờ giới nghiêm tiếng ồn lúc sáu giờ rưỡi, bảo vệ dưới sảnh cũng gọi bộ đàm lên cằn nhằn vì tụi em mang mấy cái máy hút bụi công nghiệp xuống sảnh trễ quy định. Em với con Vy quýnh quáng thu dọn máy móc, đổ xô nước bẩn, kiểm tra lại rãnh trượt cửa kính rồi mới xuống sảnh nộp thẻ từ lúc sáu giờ bốn mươi.”

Hạnh cúi gục đầu xuống, hai vai rung lên bần bật, từng giọt nước mắt rớt lộp độp xuống mặt bàn gỗ:

“Em sai… em nhận em sai rành rành chỗ này, chị Hà ơi. Em vì mệt quá, cổ tay nhức buốt lên tới nách, lại sợ bảo vệ dưới sảnh phạt tiền trễ giờ của công ty năm trăm ngàn, nên lúc cầm tờ phiếu công việc của ứng dụng in ra, em thấy cái ô ‘công việc phát sinh’ trống trơn mà em lười, em không chịu ghi thêm dòng nào vô trích lục. Em nghĩ bụng anh Kiên nhờ miệng có một chút xíu, chuyện dời ba cái thùng giấy cỏn con như vậy ghi vô chi cho rườm rà giấy tờ, với lại ảnh cũng phóng xe đi mất tiêu rồi, đâu có ở nhà để ký xác nhận cho tụi em… Em không ngờ sự việc lại thành ra nông nỗi này. Nếu chiều qua em cứng nhắc bắt ảnh ký giấy, hoặc em nhất quyết từ chối không bước chân vô căn phòng đó, thì giờ đâu có cớ cho người ta bêu tên em lên mạng xã hội như phường trộm cắp…”

Hà thở dài một hơi kín đáo, ngón tay nhẹ nhàng siết chặt thân bút bi. Một lỗi kỹ thuật vận hành kinh điển mà cô từng cảnh báo hàng chục lần trong các buổi họp giao ban đầu tuần: người thợ cả nể, tự ý nhận việc ngoài phạm vi thỏa thuận mà không thông qua điều phối viên trung tâm, bỏ qua biên bản bàn giao thực địa chỉ vì khách hàng hối thúc và bản thân đã chạm ngưỡng kiệt quệ thể lực. Một sơ hở quy trình tưởng chừng vô hại xuất phát từ lòng tốt đã tạo ra một khoảng trống pháp lý chết người, biến người lao động từ vị thế một người làm công chăm chỉ thành đối tượng tình nghi số một khi tài sản của chủ nhà không cánh mà bay.

“Chị ngồi đây uống hết cốc nước, lấy khăn giấy lau mặt đi,” Hà đứng dậy, giọng mềm mỏng nhưng dứt khoát. “Em mời chị ra ngoài phòng chờ ngồi nghỉ một lát. Em cần nói chuyện riêng với Vy để đối chiếu một số mốc giờ.”

Hạnh ngẩng lên, trong đáy mắt đục ngầu hiện rõ vẻ âu lo, hoang mang, nhưng cô ngoan ngoãn gật đầu, vịn tay vào mép bàn đứng dậy, lê từng bước nặng nề ra khỏi cánh cửa kho.

***

Cánh cửa khép lại rồi bật mở sau hai phút. Nguyễn Tường Vy rụt rè bước vào, hai bàn tay vân vê vạt áo đồng phục còn vương vài vệt bọt hóa chất lau kính đã khô thành màng màu trắng ngà. Khuôn mặt cô gái trẻ mới ngoài hai mươi tuổi lộ rõ vẻ tái mét, bất an. Đây là lần đầu tiên Vy đối mặt với một cuộc khủng hoảng quy mô thế này kể từ khi bước chân vào làm việc cho Sạch Nhà theo diện nhân viên học việc bán thời gian.

“Ngồi đi Vy,” Hà kéo chiếc ghế gỗ lại gần, chỉ tay vào chiếc cốc nước mới mà cô vừa rót thêm. “Chị gọi em vào để đối soát lại một số mốc thời gian và quan sát thực tế chiều qua ở căn 14.08.”

Vy ngồi ghé một góc mông xuống ghế, lưng thẳng đơ như khúc gỗ, hai đầu gối khép chặt vào nhau: “Dạ… chị Hà, chị Hạnh không có lấy tiền đâu chị. Em đi làm chung ca với chị Hạnh mấy bữa nay rồi, chị Hạnh kỹ tính với sạch sẽ lắm, cây kim sợi chỉ của khách rớt dưới gầm giường bụi bặm chị còn nhặt để ngay ngắn lên bàn trang điểm cho người ta…”

“Chị biết,” Hà ngắt lời, giọng điềm đạm nhằm hạ bớt sự hoảng loạn đang hiện rõ trong từng cử chỉ của cô bé. “Chị không gọi em vào đây để lấy lời chứng thực về mặt đạo đức cá nhân. Chị cần những gì em tận mắt nhìn thấy và ghi nhận được chiều qua. Lúc anh Kiên nhờ di chuyển các thùng tài liệu, em đang đứng ở vị trí nào?”

Vy chớp mắt liên hồi, cố gắng lục lọi từng mảnh ký ức trong buổi chiều hỗn loạn:

“Dạ… lúc đó em đang quỳ ở góc phòng khách, dùng khăn microfiber màu vàng với bình xịt đa năng lau bốn cái chân bàn trà bằng kính cường lực. Em nghe tiếng anh Kiên nói rất lớn ngoài cửa phòng làm việc, giục giã dữ lắm vì trễ chuyến xe đón gia đình. Sau đó anh Kiên chạy vụt ra mở cửa chính đi mất tiêu. Em thấy chị Hạnh buông cây lau nhà xuống, đi vô phòng làm việc.”

“Cánh cửa phòng làm việc lúc đó đóng hay mở?” Hà hỏi sắc gọn, ngòi bút đặt sẵn trên dòng kẻ tiếp theo.

“Dạ mở hé chị. Cánh cửa gỗ mở chừng một nửa, không có đóng chốt. Em ở phòng khách cúi người lau bàn trà nhưng liếc mắt qua khúc hành lang ngắn đó vẫn thấy được trọn vẹn cái bóng lưng của chị Hạnh bên trong.”

“Chị Hạnh làm những gì trong đó? Em thấy được những thao tác cụ thể nào?”

“Dạ, em thấy chị Hạnh cúi người xuống bưng thùng các tông. Cái thùng đầu tiên chị bưng đặt lên cái ghế băng dài, chị phải dừng lại xoa xoa cái cổ tay một cái vì bị trẹo khớp từ sáng. Rồi chị bưng tiếp thùng thứ hai, rồi thùng thứ ba. Chị Hạnh chỉ đứng quanh quẩn chỗ góc tường gần cửa sổ mở hé và cái ghế băng thôi, không có đi tới góc bàn làm việc có máy vi tính bên kia. Em thấy chị bước ra liền, trên tay chỉ cầm cái khăn lau bụi khô dính đầy mạng nhện.”

“Khoảng thời gian chị Hạnh ở trong căn phòng đó kéo dài bao lâu?”

“Dạ nhanh lắm chị, chừng hai đến ba phút là cùng. Em chưa kịp lau xong cái chân bàn trà thứ hai bằng kính là chị Hạnh đã bước ra cầm lại cây lau sàn tiếp tục làm rồi.”

Hà khẽ gật đầu, ngòi bút lướt nhanh trên mặt giấy: *Vy xác nhận Hạnh hiện diện trong phòng làm việc ~3 phút, cửa phòng luôn mở hé, tầm nhìn từ phòng khách không bị che khuất hoàn toàn.*

“Còn các mốc thời gian trên hệ thống thì sao?” Hà lật sang trang ghi chép của ngày hôm trước, nơi có những dòng số liệu chênh lệch mà cô đã phát hiện từ lúc nửa đêm khi rà soát dữ liệu định vị GPS. “Trong báo cáo sơ bộ, ứng dụng báo lỗi máy chủ lúc sáu giờ mười lăm, nhưng trong ghi chú điện thoại của em, em lại ghi giờ kết thúc là sáu giờ hai lăm, trong khi sổ trực của bảo vệ tòa nhà ghi nhận trả thẻ từ lúc sáu giờ bốn mươi. Tại sao lại có độ trễ mười lăm phút đó?”

Khuôn mặt Vy thoắt cái đỏ bừng lên vì xấu hổ và sợ hãi, hai bàn tay xoắn chặt lấy nhau đến mức các khớp ngón tay trắng bệch, giọng ấp úng:

“Dạ… em… em xin lỗi chị Hà. Chiều qua mạng 4G ở góc hành lang tháp A yếu quá chừng, điện thoại của em bị đứng máy hoài, ứng dụng nội bộ của công ty cứ xoay vòng tròn rồi báo lỗi cổng kết nối 504. Em không tài nào bấm nút ‘Bắt đầu’ và ‘Hoàn thành’ từng phân khu theo đúng quy trình chị dạy được. Em sợ cuối ngày về kho bị trừ điểm chuyên cần vì lỗi không cập nhật tiến độ theo thời gian thực, nên em mới mở ứng dụng ghi chú cá nhân trong máy ra tự gõ giờ vô…”

Vy ngập ngừng, hai mắt nhìn trừng trừng xuống mũi giày bảo hộ đã mòn vẹt:

“Nhưng lúc đó vội quá, em không có dòm đồng hồ liên tục được. Mấy mốc giờ của từng phòng… là do em áng chừng rồi gõ lại sau khi hai chị em gom hết máy móc ra cửa. Em tính chừng mười lăm phút một khu vực cho tròn số, nên số liệu nó… nó bị lệch mười lăm phút so với giờ quẹt thẻ thực tế dưới bốt bảo vệ tầng hầm. Em thề là em không có cố ý làm sai lệch biên bản, tại em sợ bị phạt lỗi vận hành…”

Hà nhìn cô gái trẻ, trong lòng dâng lên một cảm giác phức tạp đan xen giữa sự nghiêm khắc của một người quản lý và sự thấu cảm của một người từng trải qua những năm tháng làm nhân viên cấp thấp. Đây chính là điểm mù chí mạng nhất của vận hành dịch vụ thực địa: công nghệ số phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng mạng viễn thông chập chờn, quy trình kiểm soát trên giấy thì được thiết kế hoàn hảo đến từng chi tiết, nhưng con người bằng xương bằng thịt khi rơi vào trạng thái kiệt sức, hoảng sợ và bị bủa vây bởi các quy định phạt tiền sẽ luôn tìm cách lấp liếm bằng những con số ước lượng vô căn cứ. Một khoảng trống mười lăm phút không có dữ liệu đối chứng chính xác trên hệ thống máy chủ đủ để biến một vụ việc nội bộ thành một mớ bòng bong không lối thoát trước mặt khách hàng giàu có và ban quản lý tòa nhà.

“Được rồi,” Hà nói, thanh âm trầm hẳn xuống. “Chị ghi nhận sự trung thực của em vào lúc này. Lỗi ước lượng thời gian và không báo cáo sự cố mất kết nối mạng ngay lập tức sẽ được xử lý trong buổi đánh giá vận hành định kỳ vào cuối tháng. Bây giờ em ra ngoài phòng chờ, gọi chị Hạnh vào lại đây cho chị.”

Vy thở phào một hơi như vừa trút được một tảng đá đè nặng trên ngực, lí nhí nói lời cảm ơn rồi nhanh chóng mở chốt cửa bước ra ngoài.

***

Hạnh bước trở lại vào phòng, nét mặt vẫn còn nguyên vẻ âu lo, căng thẳng tột độ như một phạm nhân đang chờ nghe phán quyết cuối cùng. Cô đứng tựa lưng vào mép bàn làm việc, hai mắt dán chặt vào từng cử chỉ của Hà khi người sáng lập Sạch Nhà chậm rãi gấp cuốn sổ tay bìa da lại, đặt ngay ngắn chiếc bút bi lên trên.

Hà ngẩng đầu nhìn người thợ nòng cốt của mình. Trong đầu cô, những phương án xử lý khủng hoảng đang va đập dữ dội vào nhau. Tình hình tại cụm chung cư An Phúc đang diễn biến theo chiều hướng tồi tệ nhất mà cô có thể hình dung. Bài đăng bóc phốt ẩn danh của Đỗ Mai Chi trên diễn đàn cư dân hơn mười nghìn thành viên đã kích hoạt một làn sóng tẩy chay dây chuyền mang tính hủy diệt. Ba hợp đồng vệ sinh định kỳ béo bở của các căn hộ tầng cao đã bị đơn phương chấm dứt từ sáng sớm; những khách hàng tiềm năng khác đang ngập ngừng hủy lịch hẹn khảo sát. Tệ hơn cả, cái tên “Võ Thị Hạnh” cùng đặc điểm nhận dạng về một người phụ nữ lớn tuổi có vết chàm nhỏ bên thái dương đã bị phơi bày công khai dưới hàng trăm bình luận đầy ác ý, nhục mạ và quy chụp. Nếu để Hạnh tiếp tục xuất hiện tại các sảnh chung cư An Phúc hay các khu căn hộ lân cận trong thời điểm nhạy cảm này, cô sẽ trở thành tâm điểm của những ánh nhìn soi mói, những lời xì xầm sỉ nhục, và chỉ cần một cư dân quá khích buông lời thóa mạ trực diện, một cuộc ẩu đả hoặc sự sụp đổ tâm lý hoàn toàn có thể xảy ra ngay trước mặt công chúng.

Hà hít một hơi thật sâu, đưa ra quyết định mà cô đã cân nhắc kỹ lưỡng suốt quãng đường chạy xe từ hiện trường căn 14.02 trở về kho:

“Chị Hạnh, ngồi xuống đi. Em có một quyết định điều động công việc tạm thời liên quan trực tiếp đến chị.”

Hạnh không chịu ngồi xuống chiếc ghế gỗ. Hai bàn tay cô bấu chặt vào gấu áo đồng phục, ánh mắt mở to đầy bất an: “Chị… chị định cho em nghỉ việc luôn hả chị Hà?”

“Không,” Hà đáp dứt khoát, thanh âm đanh thép. “Em không bao giờ sa thải hay đình chỉ công tác một người thợ khi không có bất kỳ bằng chứng vi phạm nào được xác minh rõ ràng. Nhưng để bảo vệ chị khỏi mũi rìu dư luận đang rất căng thẳng và tiêu cực tại An Phúc, em quyết định tạm thời rút tên chị khỏi toàn bộ các ca làm việc tại các cụm chung cư đông người trong hai tuần tới.”

Hạnh sững sờ, bờ môi run rẩy, ánh mắt ngơ ngác: “Rút em khỏi các ca chung cư… Vậy rồi em làm cái gì để sống?”

“Chị sẽ chuyển về phụ trách công tác kiểm tra, phân loại dụng cụ, bảo dưỡng máy móc và huấn luyện kỹ thuật xử lý bề mặt cho thợ mới ngay tại kho Bình Thạnh này vào ban ngày. Chị là người có kinh nghiệm thực chiến tốt nhất đội, chị sẽ kèm các bạn mới về kỹ thuật lau sàn gỗ HDF và xử lý kính cường lực theo cẩm nang tiêu chuẩn chúng ta vừa ban hành. Đến chiều tối, từ mười tám giờ ba mươi đến hai mươi mốt giờ, chị sẽ cùng anh Phúc nhận trọn tuyến vệ sinh văn phòng ngoài giờ tại Phú Nhuận. Ở đó môi trường làm việc khép kín, không có cư dân hay người ngoài soi mói, chỉ có hai tầng văn phòng làm việc sau giờ hành chính.”

Hà nhấn mạnh từng chữ, từng con số để người thợ hiểu rõ tính toán chu toàn của mình:

“Toàn bộ mức công của chị được giữ nguyên tuyệt đối một trăm phần trăm. Tiền công nhật, phụ cấp trách nhiệm đội trưởng và khoản trích tỷ lệ theo ca vẫn sẽ được tính đầy đủ vào bảng lương đợt một ngày hai mươi tới, không bị trừ dù chỉ một nghìn đồng. Em cam đoan với chị điều đó trên danh dự của người sáng lập công ty.”

Hà tin rằng đây là giải pháp trọn vẹn và nhân văn nhất trong khả năng hạn hẹp của Sạch Nhà vào thời điểm này: vừa bảo toàn được nguồn thu nhập sống còn cho gia đình người lao động, vừa tạo ra một khoảng đệm an toàn cách ly Hạnh khỏi tâm bão truyền thông độc hại trên mạng xã hội, đồng thời tận dụng được tay nghề kỹ thuật vượt trội của cô cho công tác chuẩn hóa chất lượng đội ngũ.

Thế nhưng, phản ứng của Hạnh lại hoàn toàn nằm ngoài mọi kịch bản quản trị mà Hà từng hình dung.

Không có sự nhẹ nhõm. Không có một tiếng thở phào biết ơn.

Khuôn mặt Hạnh đanh lại, từng thớ thịt trên gò má gầy guộc giật liên hồi. Đôi mắt đỏ ngầu của người thợ chính nhìn trừng trừng, xoáy sâu vào mắt Hà—một ánh nhìn chứa đựng sự sụp đổ, cay đắng và phẫn uất tột cùng.

“Chị Hà,” Hạnh cất giọng, thanh âm nghẹn đặc lại nơi cuống họng, run rẩy đến mức nghe như một tiếng rên rỉ xé ruột. “Chị nói nghe êm tai quá… Chị bảo chị bảo vệ em, chị bảo chị giữ nguyên tiền công cho em… Nhưng chị có nghĩ tới cái cảm giác của em không?”

Nước mắt Hạnh lại trào ra, lăn dài trên những nếp nhăn sâu hoắm nơi khóe miệng:

“Quyết định này của chị… rốt cuộc có khác gì một cái lệnh đình chỉ ngầm không hả chị?”

Hà giật mình, bờ môi mấp máy toan mở lời: “Chị Hạnh, em không hề có ý…”

“Chị giấu em vô kho!” Hạnh ngắt lời, giọng cô cao dần lên, từng lời thốt ra như ném trả lại tất cả những nhẫn nhục, uất ức mà cô phải kìm nén từ đêm qua đến giờ. “Chị giấu em vô cái xó tối tăm này, nhét em đi làm ca đêm lủi thủi với thằng Phúc ở văn phòng người ta, để chi? Để khách ở An Phúc không thấy cái mặt em nữa! Để mấy đứa thợ khác trong công ty nhìn vô, tụi nó xầm xì sau lưng em: ‘Đó, con Hạnh dính chàm rồi nên bà Hà mới giam nó lại ở kho, không dám cho đi làm nhà dân nữa!’”

Hạnh đưa bàn tay sưng mọng lên ôm chặt lấy lồng ngực, hơi thở đứt quãng trong từng cơn nấc nghẹn ngào:

“Người ngoài chửi rủa em, em cắn răng em chịu được vì tụi nó giàu có, tụi nó coi thợ lau nhà như cỏ rác dưới chân. Nhưng ngay cả chị… người mở miệng ra nói công ty này lập nên để bảo vệ phẩm giá của thợ… mà chị cũng đem em giấu nhẹm đi như một món đồ dơ dáy làm xấu mặt công ty! Chị làm vậy khác nào chị gián tiếp thừa nhận với cả cái công ty này, với cả cái chung cư An Phúc đó rằng em là đứa có tội? Em thà để chị trừ lương, em thà đứng đối mặt với con mụ Mai Chi đó để ba mặt một lời, chứ em không cần sự bố thí tiền công để đổi lấy cái danh phận kẻ trộm bị nhốt trong kho!”

Sự im lặng lạnh ngắt đổ sụp xuống căn phòng nhỏ. Tiếng quạt trần quay đều đều trên trần nhà bỗng trở nên chói tai một cách tàn nhẫn.

Hà ngồi chết lặng trên chiếc ghế gỗ, hai bàn tay đan chặt vào nhau cứng đờ. Lời chất vấn đau đớn xé lòng của Hạnh giáng một đòn chí mạng vào sự tự tin quản trị của cô. Suốt mười năm làm nghề, cô được đào tạo bài bản để giải quyết các cuộc khủng hoảng bằng quy trình, bằng việc phân luồng rủi ro, bằng những phép tính tài chính chuẩn mực nhằm bảo vệ an toàn kinh tế cho nhân viên. Cô từng đinh ninh rằng chỉ cần bảo toàn thu nhập và che chắn cho họ khỏi sự tấn công trực diện từ dư luận là đã hoàn thành trọn vẹn trách nhiệm của một người sử dụng lao động có lương tri. Nhưng cô đã hoàn toàn mù quáng trước một sự thật trần trụi: đối với một người lao động nghèo sống cả đời bằng sự lương thiện của đôi bàn tay chai sần, sự cách ly nhân danh bảo vệ đôi khi lại mang sức tàn phá danh dự khủng khiếp hơn cả một bản án kỷ luật công khai. Bị tước đoạt quyền ngẩng cao đầu đi làm việc công khai giữa thanh thiên bạch nhật, đối với họ, chính là một sự phỉ báng tột cùng.

Hạnh nhìn trừng trừng vào Hà thêm vài giây nữa, đôi mắt ngấn nước nhưng ánh lên một sự kiên quyết tuyệt vọng. Rồi không đợi người sáng lập kịp phản ứng, cô thò bàn tay run rẩy vào túi quần bảo hộ, rút ra chùm chìa khóa cổng kho bằng sắt rỉ sét gắn liền với một miếng mica khắc chữ Sạch Nhà đã mờ—vật tượng trưng cho sự tin cậy tuyệt đối mà cô vẫn luôn mang bên mình từ ngày đầu tiên công ty thành lập.

Một tiếng “cạch” khô khốc vang lên trên mặt bàn gỗ.

Hạnh đặt chùm chìa khóa kho lên bàn trước khi bước ra cửa:

“Chị Hà, nếu chị cũng nghi em như họ, xin hãy nói thẳng một lời.”