Báo cáo lỗi hay giấu lỗi

Mùi dầu máy nồng đượm, khen khét bao trùm khắp khoảng sân lợp tôn phía sau kho Bình Thạnh. Không gian hầm hập như một chiếc lò nung dã chiến khi hơi nóng từ trần tôn thấp lè tè dội thẳng xuống nền xi măng, hòa lẫn vào cái oi nồng bốc lên từ những rãnh thoát nước tù đọng ven bờ rạch. Gió sông Sài Gòn thỉnh thoảng thổi thốc qua rặng dừa nước xác xơ, nhưng từng luồng gió chỉ mang theo hơi ẩm ngai ngái cùng mùi cao su cháy âm ỉ từ xưởng đắp vỏ lốp xe cơ khí sát vách, tuyệt nhiên không xua nổi sự bức bối đang đè nặng lên từng tấc da thịt.

Dưới ánh sáng vàng vọt, chập chờn của bóng đèn tuýp bốn mươi oát đã đóng một lớp màng nhện dính đầy bụi mạt cưa, Quân ngồi xổm trên tấm bìa các-tông rách mép. Lưng áo thun màu xanh công nhân của anh ướt đẫm mồ hôi, dán chặt vào những múi cơ gồ ghề. Đôi bàn tay chai sạn, dính đầy muội than và vệt mỡ bò nâu thẫm, thoăn thoắt dùng chiếc cờ-lê tròng số mười bốn tháo từng con ốc cố định cụm chổi cước của chiếc máy chà sàn liên hợp. Tiếng kim loại va chạm lách cách đều đặn, đanh gọn vang lên trong khoảng không gian chật chội. Cứ mỗi vòng ren nhả ra, những sợi cước cọ sàn mòn vẹt, quăn queo lại rơi lả tả xuống nền đất, lẫn lộn vào mạt sắt li ti và những vệt nhớt cũ đã keo đặc lại thành từng mảng đen bóng như nhựa đường.

Hà đứng tựa lưng vào khung thép của chiếc kệ chứa can hóa chất tẩy rửa công nghiệp, hai bàn tay đan nhẹ vào nhau, giữ chặt cuốn sổ kiểm kê vật tư bìa bọc nhựa đã sờn rách bốn góc. Đôi mắt cô dõi theo từng cử chỉ tháo lắp dứt khoát, chuẩn xác của Quân. Kể từ ngày Quân chính thức đặt bút ký vào hợp đồng phụ trách gói thầu phụ bảo trì hệ thống cơ điện hai năm tại khu công nghiệp VSIP Bình Dương, những buổi chiều anh ghé qua kho Bình Thạnh như thế này đã trở nên thưa thớt hẳn. Giữa hai người họ giờ đây không còn những khoảng mập mờ của sự nợ nần ân tình hay những món linh kiện cơ khí được âm thầm thay thế bằng tiền túi cá nhân.

Hà đã kiên quyết thiết lập lại toàn bộ ranh giới nghề nghiệp. Mọi chi phí từ việc ép lại bạc đạn, quấn lại cuộn dây đồng của rotor bị om nhiệt, cho đến những chiếc chổi than chịu nhiệt ngoại nhập đều được Lan ghi nhận chi li bằng phiếu chi nội bộ, đính kèm hóa đơn bán lẻ có chữ ký xác nhận của thủ kho và người giao hàng. Sự sòng phẳng rạch ròi ấy ban đầu tạo ra một khoảng cách vô hình ngỡ như xa lạ, nhưng theo thời gian, nó lại trở thành điểm tựa vững chãi nhất để giữ cho mối quan hệ của họ không bị xói mòn bởi những toan tính đời thường hay sự mặc cảm của kẻ chịu ơn.

Ngồi đối diện với Quân ở phía bên kia thân máy là Bùi Thành Phúc. Người thợ trẻ ngồi bệt một bên gối, ống quần bảo hộ xắn cao để lộ đôi bắp chân khẳng khiu bám đầy bụi xi măng khô. Hai bàn tay Phúc lóng ngóng cầm mảnh giẻ lau cotton rách, cọ đi cọ lại một đoạn trục truyền động đã sạch bóng dầu mỡ. Bình thường, Phúc luôn là cái loa phóng thanh không bao giờ tắt của đội kỹ thuật. Cứ hễ bước chân vào kho là anh rổn rảng kể đủ thứ chuyện trên trời dưới đất: từ chuyện kẹt xe cứng ngắc ở vòng xoay Hàng Xanh khiến anh phải vác cả can hóa chất lách qua khe hẹp giữa hai đầu xe buýt, cho đến chuyện mấy tay bảo vệ chung cư cao cấp thích hạch sách chuyện thợ vệ sinh chở máy móc cồng kềnh làm trầy xước sàn thang máy vận chuyển.

Nhưng chiều nay, suốt hơn một tiếng đồng hồ kể từ khi Quân bắt đầu rã máy, Phúc hầu như không hé răng lấy một lời. Anh câm lặng đến mức bất thường. Đôi lông mày rậm rạp của anh cứ chau nghiền lại thành một nếp gấp sâu hoắm nơi vầng trán, sống mũi phập phồng, còn ánh mắt thì dán chặt xuống góc dưới của chiếc hộp đồ nghề bằng nhựa màu cam đặt bên mép bìa các-tông, thi thoảng lại giật mình thon thót mỗi khi có tiếng cờ-lê rơi xuống sàn.

“Cụm bánh răng hành tinh này thép còn dày lắm, rãnh then truyền lực chưa có dấu hiệu bị trượt hay khuyết góc,” Quân lên tiếng phá tan sự im lặng ngột ngạt. Anh dừng tay, ngửa cổ quệt vội mồ hôi đang chảy ròng ròng trên trán bằng mu bàn tay dính đầy muội than, để lại một vệt đen kéo dài ngang chân tóc. “Nhưng cái bạc đạn đầu cốt đỡ mâm ép thì bắt đầu có độ rơ nhẹ rồi. Ca nào sắp tới mà nhận đánh sàn diện tích lớn, tải nặng liên tục trên một tiếng rưỡi là bắt buộc phải ngắt điện cho motor nghỉ ít nhất mười lăm phút. Đừng có cố ép máy gầm lên để chạy cho kịp giờ, cuộn dây stato nó quá nhiệt là bốc khói liền. Phúc này, em nhớ lịch kiểm tra mỡ bò chịu nhiệt định kỳ mỗi hai tuần một lần, mở nắp chụp kiểm tra phớt chắn mỡ, đừng có để cạn khô rồi đợi đến lúc cháy lột dên mới cuống lên kêu anh.”

Phúc giật nảy mình như vừa bị điện giật. Chiếc giẻ lau tuột khỏi tay, rơi tõm xuống vũng nước thải nhờ nhờ bên mép rãnh thoát nước. Anh hoảng hốt cúi xuống vớt lấy mảnh giẻ, vắt vội qua loa rồi lí nhí trong cuống họng, giọng nghẹn lại:

“Dạ… em… em nhớ rồi anh Quân. Em ghi sổ rồi…”

Hà nhạy bén nhận ra sự bất an lạ lùng trong từng cử chỉ co rúm của người thợ trẻ. Cô rời khỏi mép kệ sắt, bước chậm rãi lại gần chiếc máy chà sàn. Đôi giày vải bata của cô đạp nhẹ lên lớp bụi cước trên sàn xi măng, phát ra tiếng lạo xạo rất khẽ. Ánh mắt Hà dừng lại ở bàn tay phải của Phúc – nơi những ngón tay thô ráp, nứt nẻ vì tiếp xúc nhiều với nước tẩy rửa đang vô thức luồn sâu vào đáy hộp đồ nghề, mân mê mép một vật thể hình tròn.

Đó là một chiếc pad mài nỉ cỡ nhỏ màu trắng ngà, đường kính chỉ chừng mười lăm phân, loại chuyên dùng gắn vào đầu máy khoan pin hoặc máy đánh bóng cầm tay mini. Nó hoàn toàn khác biệt với những chiếc pad tròn công nghiệp đường kính bốn mươi ba phân xếp lớp trên giá sắt của kho. Đây là thiết bị cá nhân của Phúc – món đồ mà anh thỉnh thoảng giấu giếm mang theo để nhận làm thêm những việc lặt vặt như đánh bóng mép cầu thang hay tẩy ố mép gạch cho các hộ gia đình vào ngày nghỉ.

“Phúc này,” Hà mở lời, giọng cô cố giữ ở tông trầm ấm, bình thản như một người chị hỏi thăm đứa em trong nhà, không mang theo một chút hơi hướm tra vấn hay dò xét. “Mấy hôm nay chạy ca bên văn phòng Phú Nhuận sau khi bên mình rút gọn phạm vi làm việc, cơ thể em thấy đỡ tải hơn chút nào chưa? Giờ giấc làm việc cố định từ sáu giờ rưỡi đến tám giờ tối có bị cập rập, vội vã quá không?”

Phúc nuốt nước bọt một cái ực, cơ cổ giật giật. Anh vẫn không dám ngẩng đầu nhìn thẳng vào Hà, ánh mắt đảo liên hồi từ mũi giày của mình sang góc chân tường:

“Dạ không chị… Giờ giấc bên văn phòng Phú Nhuận đó Uyên chốt vậy là vừa vặn lắm rồi chị. Em với chị Hạnh chia việc nhịp nhàng, một người chuyên gom rác với lau bàn ghế, một người hút bụi với đẩy sàn ẩm. Thường thì tám giờ kém mười lăm là tụi em thu dọn xong xuôi đồ nghề, kiểm tra công tắc điện rồi bàn giao thẻ từ dưới quầy lễ tân đúng chuẩn biên bản. Không… không có bị trễ ca nào đâu chị…”

Giọng Phúc run rẩy một cách khó hiểu. Ngực anh phập phồng sau lớp áo thun xám bạc màu đã rách một mảng nhỏ ở nách áo. Bàn tay anh dưới đáy hộp đồ nghề vô thức siết chặt lấy miếng pad nỉ mini, siết mạnh đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra, gân xanh nổi ngoằn ngoèo trên mu bàn tay.

Quân đứng thẳng dậy, vươn vai một cái rắc để giãn cơ lưng sau gần hai tiếng ngồi xổm. Anh xoay người với tay lấy chiếc kìm bấm mỏ nhọn đặt trên nắp hộp đồ nghề của Phúc. Đúng lúc ấy, ánh mắt Quân bắt gặp góc miếng pad nỉ mà Phúc đang cố giấu dưới lớp giẻ lau. Chân mày Quân khẽ giật lại. Anh khựng người, cúi hẳn xuống, đưa ngón tay gạt phắt mảnh giẻ ra để nhìn rõ bề mặt miếng nỉ.

“Ủa Phúc, cái pad đánh bóng nỉ này em mua ở đâu ra mà bết dính một lớp sệt màu hồng nhạt thế này? Hóa chất phủ bóng nano sàn vinyl của kho mình là dung dịch sữa trắng đục gốc nước, đâu có thứ nào màu hồng dẻo quánh như sáp thế này?”

Câu hỏi bộc trực, đầy tính kỹ thuật của Quân như một nhát dao bất ngờ cắt đứt sợi dây cót căng thẳng tột cùng đang kìm giữ Phúc suốt nhiều tuần lễ. Phúc run rẩy toàn thân. Khuôn mặt sạm nắng của người thợ trẻ thoắt cái chuyển sang màu xám ngoét, không còn một giọt máu. Hai bàn tay anh buông thõng, chiếc pad nỉ rơi bịch xuống tấm bìa các-tông lót sàn.

Một vệt hóa chất khô cứng, màu hồng phấn nhàn nhạt, bám chặt vào các thớ nỉ nhân tạo lộ ra dưới ánh đèn tuýp. Mùi hăng hắc chua lè của hóa chất hữu cơ pha tạp khẽ bốc lên trong không khí oi nồng.

“Chị Hà… anh Quân… em… em lạy anh chị… em có chuyện này giấu chị suốt mấy tuần nay, em không dám nói… Em sợ quá chị ơi…”

Tiếng nói của Phúc vỡ vụn ra trong cổ họng. Những giọt nước mắt kìm nén bấy lâu đột ngột trào ra, lăn dài trên đôi gò má lấm lem dầu mỡ và mạt sắt.

Hà nén một hơi thở dài buốt nhói trong lồng ngực. Cô bước hẳn tới mép tấm bìa các-tông, ngồi xổm xuống ngang tầm mắt với người thợ của mình. Ánh mắt cô kiên định nhưng không gay gắt:

“Có chuyện gì xảy ra ở ca nào sao Phúc? Em cứ bình tĩnh nói thẳng thắn ra. Chị đang nghe đây. Đừng giấu giếm thêm nữa.”

Phúc gục đầu xuống giữa hai đầu gối, hai bả vai gầy guộc so lại, co rúm như một đứa trẻ chờ đợi trận đòn roi:

“Cách đây ba tuần… đúng cái hôm trước khi xảy ra vụ rắc rối mất đồ ở căn hộ mười bốn chấm không tám bên An Phúc… em chạy ca sáng định kỳ ở nhà anh Khoa bên khu biệt thự Phú Mỹ Hưng, quận Bảy. Lúc dọn góc phòng khách, em kéo cái chân đèn đứng bằng kim loại ra để luồn đầu hút bụi vô gầm ghế sofa. Cái chân đèn đó nặng lắm chị, mà cái đế sắt tròn bên dưới nó bị sứt mất miếng đệm cao su giảm chấn từ hồi nào không ai biết. Cạnh sắt bén ngót nó cạ một đường dài chừng mười lăm phân ngang mặt bàn trà đá marble trắng của ảnh. Nó cày xước một vệt sâu hoắm, trắng xóa… Em… em lấy ngón tay sờ thử, thấy cộm móng tay rõ mồn một…”

Trái tim Hà thắt lại một nhịp đau nhói.

Bàn trà đá marble Ý tự nhiên màu trắng vân mây của nhà anh Khoa. Đó là một trong những khách hàng cá nhân kỹ tính và khó tính bậc nhất mà Sạch Nhà từng tiếp nhận. Anh Khoa là giám đốc một công ty công nghệ sinh học, người sẵn sàng chấp nhận mức giá dịch vụ tăng từ ba trăm năm mươi nghìn lên năm trăm nghìn đồng mỗi ca làm sạch mà không hề mặc cả một lời, chỉ với một điều kiện duy nhất: toàn bộ hóa chất lau chùi trong nhà phải là dung dịch enzyme sinh học lên men tự nhiên, tuyệt đối không chứa chất tẩy rửa gốc clo hay phốt-phát, nhằm bảo đảm an toàn cho đứa con trai ba tuổi của anh đang bị chứng viêm da cơ địa và hen suyễn bẩm sinh.

“Rồi sao nữa?” Giọng Hà chùng xuống, trầm tĩnh đến mức đáng sợ, che giấu hoàn toàn cơn sóng ngầm đang cuộn trào trong tâm trí. “Trong biên bản bàn giao ca hôm đó chị ký duyệt đối soát với Minh, mục ghi nhận hiện trạng hư hại hay trầy xước phát sinh hoàn toàn để trống. Em đã làm gì với vết xước đó?”

Phúc đưa cả hai bàn tay bám đầy dầu nhớt lên ôm chặt lấy mặt, giọng nói nghẹn ngào ngắt quãng sau kẽ tay:

“Em sợ quá… Lúc đó trong đầu em chỉ nghĩ tới việc nếu báo về công ty thì chắc chắn bị lập biên bản đền tiền, bị trừ hết sạch tiền lương tiền thưởng của cả tháng đó. Em nhớ hồi trước mấy năm đi làm phụ hồ với đi khiêng đá cho mấy đội thợ ốp lát ngoài công trình, em thấy người ta hay dùng cái hũ sáp đánh bóng cầm tay có pha bột axit oxalic đánh nguội để xóa xước cục bộ cho đá nhân tạo. Lúc anh Khoa bế con ra ngoài sân chơi cát trước cổng, em cuống cuồng chạy ra xe máy, móc cái hũ sáp đánh bóng nhanh màu hồng em mua mười lăm nghìn ngoài tiệm kim khí bữa trước, đổ thẳng một mớ lên mặt đá… Rồi em lấy cái máy khoan pin gắn miếng pad nỉ mini này vô, đè hết sức bình sinh miết liên tục gần mười phút… Nó bóng lại thật chị Hà ơi! Lớp xước trắng biến mất tiêu, mặt đá phẳng lì, mắt thường nhìn nghiêng dưới ánh đèn chùm không thấy một dấu vết nào hết. Lúc anh Khoa bế con quay vô kiểm tra ký giấy, ảnh chỉ liếc mắt nhìn qua thấy bàn bóng loáng sạch sẽ nên khen em làm kỹ rồi ký cái rụp. Em… em mừng hú vía, em tưởng là tay nghề em khéo, em đã tự sửa xong lỗi mà không làm phiền tới ai…”

Không gian trong góc kho xưởng bỗng chốc rơi vào một sự tĩnh lặng chết chóc. Tiếng cánh quạt thông gió cũ kỹ gắn trên vách tôn kêu lạch cạch từng nhịp rời rạc, như chiếc đồng hồ cát đang đếm từng giây định mệnh trôi qua.

Quân không nói một lời. Gương mặt anh đanh lại, đôi mắt ánh lên vẻ nghiêm nghị lạnh lùng của một người thợ kỹ thuật lành nghề. Anh bước tới, nhặt chiếc pad nỉ dính vệt sáp hồng dưới đất lên. Quân đưa mép nỉ lên sát mũi, ngửi một cách thận trọng, rồi lấy đầu móng tay cạo nhẹ lớp cặn hóa chất đã khô cứng như đá vôi. Một mùi chua nồng của gốc axit bốc lên. Quân xoay người bước lại bàn làm việc, với lấy chai nước suối vặn nắp, rót vài giọt nước lọc lên vết cặn hồng trên pad. Sau đó, anh rút từ túi áo ngực chiếc bút đo pH điện tử có đầu dò thủy tinh – thiết bị cầm tay mà anh luôn mang theo khi đi cân chỉnh độ kiềm của nước giặt thảm công nghiệp.

Đầu dò chạm vào giọt nước hòa tan lớp sáp. Màn hình tinh thể lỏng chớp nháy ba lần, các con số nhảy múa rồi dừng lại ở một con số đỏ quạch: 3.8.

Quân thở hắt ra một hơi dài, nặng trĩu. Anh ngẩng lên, nhìn thẳng vào gương mặt đang đầm đìa nước mắt và mồ hôi của Phúc:

“Mày dại dột và liều mạng quá Phúc à. Mày dùng hợp chất sáp đánh bóng công nghiệp chứa axit oxalic dạng paste để ép bóng nguội trên đá marble. Mày có hiểu bản chất cấu trúc của đá marble tự nhiên là gì không?”

Phúc lắc đầu quầy quậy, bờ vai run lên bần bật, hai mắt dại đi vì sợ hãi.

“Đá marble – cẩm thạch tự nhiên – thành phần cấu tạo chính của nó là canxi cacbonat, công thức hóa học là CaCO3,” Quân nói, giọng anh trầm đục nhưng từng từ ghim sâu vào không gian như những nhát búa nện. “Nó là đá biến chất từ đá vôi, cực kỳ mềm và kỵ hoàn toàn với bất kỳ môi trường axit nào. Khi mày đổ cái thứ hóa chất có độ pH dưới bốn này lên mặt đá rồi dùng máy khoan đè lực ma sát sinh nhiệt tốc độ cao, mày không hề hàn gắn hay làm liền vết xước như mày tưởng. Mày chỉ đang dùng phản ứng ăn mòn hóa học để hòa tan lớp vi mô bề mặt của đá, làm tan chảy một lớp canxi siêu mỏng để tạo ra một màng kết tủa canxi oxalat tạm thời. Cái màng đó tráng lên trên vết xước, đánh lừa thị giác người nhìn. Mặt đá bóng bẩy tức thì, nhưng lớp men tự nhiên và lớp hóa chất chống thấm gốc dung môi thẩm thấu sâu mà nhà sản xuất quét bảo vệ đã bị axit của mày bóc sạch sành sanh!”

Quân quẳng mạnh miếng pad nỉ xuống nắp thùng nhựa, tiếng va chạm vang lên chát chúa:

“Đá marble Ý dòng Carrara trắng có độ xốp mao dẫn cực kỳ cao, bên trong nó chằng chịt những ống vi mao quản li ti như mạch máu. Một khi lớp màng bảo vệ bị lột sạch, hơi ẩm trong không khí, nước lau nhà hay thậm chí mồ hôi tay người chạm vào sẽ ngấm thẳng qua các ống mao dẫn đó, đi sâu vào tận ruột đá. Thời tiết Sài Gòn suốt tháng này đang là đỉnh điểm mùa mưa, độ ẩm không khí lúc nào cũng dao động từ tám mươi đến chín mươi lăm phần trăm. Các khoáng chất sắt tự nhiên và tạp chất hữu cơ nằm sâu bên trong phiến đá khi gặp độ ẩm và oxy ngấm qua lớp axit sẽ bắt đầu phản ứng oxy hóa khử cục bộ. Ban đầu nó chỉ mờ men sương sương, nhưng đúng một tháng sau phản ứng ngậm ẩm, ngay tại cái vệt mười lăm phân mà mày miết pad sẽ loang lổ ra những vệt ố vàng gỉ sét chết màu, ăn sâu vào thớ đá từ hai đến ba milimet. Đến lúc đó, không có bất kỳ cái máy mài công nghiệp hay loại hóa chất thần thánh nào tẩy nổi nữa. Chỉ có nước lấy búa đập bỏ toàn bộ tấm đá bàn trà, nhập tấm mới từ nước ngoài về thay thế!”

Từng lời, từng chữ của Quân như những bản án tử hình giáng xuống đầu người thợ trẻ. Phúc khuỵu hẳn hai chân xuống sàn xi măng, hai tay bấu chặt vào ống quần, bờ môi run rẩy mím chặt đến bật máu:

“Chị Hà… anh Quân… ba tuần rồi… Đã ba tuần trôi qua kể từ cái ngày em làm ẩu đó… Giờ… giờ mặt bàn nhà ảnh chắc sắp biến thành màu vàng gỉ sét rồi phải không chị? Cái bàn đó ảnh khoe mua từ xưởng nội thất nhập khẩu, giá mười lăm triệu bạc… Giờ em lấy đâu ra mười lăm triệu mà đền… Cả gia đình em trông chờ vào mấy triệu tiền lương tháng này của em… Em chết mất chị ơi…”

Hà không đáp lại sự hoảng loạn của Phúc ngay lập tức. Cô đứng lặng, hai bàn tay siết chặt lấy cuốn sổ kiểm kê đến mức mép bìa nhựa hằn sâu vào da thịt.

Trong tâm trí cô, những ký ức sống động của chuỗi ngày làm giám sát buồng phòng tại khách sạn năm sao trên đường Đồng Khởi lập tức trỗi dậy như một cuốn phim quay chậm. Cô từng chứng kiến những tay thợ bảo trì non kinh nghiệm tìm cách giấu nhẹm vết rạn nứt trên mặt bàn lavabo đá cẩm thạch của phòng Tổng thống bằng một lớp keo dán đá epoxy rẻ tiền trộn bột màu; để rồi chỉ ba tuần sau, dưới áp lực của nước nóng và độ ẩm phòng tắm, phiến đá nứt toác giữa đêm khuya, nước tràn lênh láng phá hủy toàn bộ sàn gỗ sồi tự nhiên trị giá hàng trăm triệu của căn hộ bên dưới. Khách sạn năm sao đó đã phải đối mặt với một biên bản đền bù thiệt hại khổng lồ cùng sự phẫn nộ tột cùng của một vị khách ngoại giao.

Quy tắc sinh tồn tối thượng trong ngành dịch vụ lưu trú cao cấp mà Hà học được bằng mồ hôi và nước mắt chưa bao giờ là sự hoàn hảo không tì vết. Con người không phải cỗ máy, sai sót là điều tất yếu sẽ xảy ra. Điều quyết định sự sống còn của một thương hiệu nằm ở tốc độ can thiệp kỹ thuật và sự trung thực tuyệt đối trước khi phản ứng dây chuyền biến một sự cố nhỏ thành một thảm họa không thể cứu vãn.

Ba tuần. Tức là khoảng hai mươi mốt ngày. Với cấu trúc tinh thể của đá marble Ý, quá trình oxy hóa mao dẫn đã bắt đầu kích hoạt ở tầng vi mô, nhưng chưa thể kết tinh vĩnh viễn thành các mảng oxit sắt biến tính sâu nếu chưa chạm ngưỡng ba mươi ngày. Vẫn còn một khung cửa hẹp – chỉ khoảng vài ngày ngắn ngủi – để giải cứu phiến đá trước khi nó trở thành phế phẩm.

Hà hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn không khí ngột ngạt của kho xưởng. Mọi sự dao động, bối rối trong ánh mắt cô biến mất hoàn toàn, nhường chỗ cho sự sắc bén, lạnh lùng và quyết đoán của một người chỉ huy vận hành.

“Quân,” Hà cất tiếng, giọng cô đanh gọn, dứt khoát. “Nếu muốn chặn đứng hoàn toàn phản ứng ngậm ẩm oxy hóa và tái tạo lại liên kết bề mặt cho tấm marble trắng đó ngay tại hiện trường, quy trình kỹ thuật chuẩn xác nhất mất bao lâu và cần những loại vật tư nào?”

Quân ngước nhìn Hà. Trong ánh mắt người đàn ông từng trải ánh lên một tia nể phục trước sự bình tĩnh phi thường của cô gái đứng trước mặt mình. Anh đứng thẳng người dậy, gõ nhẹ chiếc kìm bấm lên lòng bàn tay:

“Đầu tiên, phải dùng dung dịch trung hòa gốc kiềm nhẹ chuyên dụng cho đá tự nhiên – nồng độ pH phải chuẩn từ tám chấm năm đến chín chấm không – quét đều và ủ ẩm bề mặt trong vòng ba mươi phút để dung dịch kiềm thẩm thấu sâu vào toàn bộ hệ thống mao quản, triệt tiêu và bẻ gãy hoàn toàn các gốc axit oxalic còn mắc kẹt bên trong. Sau đó, dùng máy hút ướt công nghiệp hút kiệt nước thải hóa chất ra ngoài, tuyệt đối không để ngấm ngược. Bước tiếp theo là dùng máy thổi hơi nóng công nghiệp sấy khô bề mặt ở nhiệt độ kiểm soát dưới năm mươi độ C, sấy liên tục cho đến khi máy đo độ ẩm bề mặt chỉ dưới năm phần trăm.”

Quân dừng lại một nhịp, nhìn sang Phúc rồi tiếp tục nói rành rọt:

“Khi đá đã khô kiệt hoàn toàn, phải quét phủ hai lớp hóa chất chống thấm gốc dung môi silane kỵ nước chuyên dụng cho marble cao cấp. Lớp thứ nhất cách lớp thứ hai bốn mươi lăm phút. Đợi dung dịch thẩm thấu và đóng rắn trong hai tiếng, sau đó mới dùng máy đánh bóng tạ kết hợp với pad kim cương số ba nghìn, rải bột tinh thể hóa canxi chuyên dụng đánh bóng khô tốc độ thấp để phục hồi lại độ bóng tự nhiên ban đầu của đá. Toàn bộ quy trình đòi hỏi thao tác cực kỳ tỉ mỉ, không được nóng vội, mất ít nhất từ ba đến bốn tiếng đồng hồ làm việc liên tục.”

“Kho mình hiện tại có sẵn dung dịch kiềm trung hòa và chất phủ kỵ nước gốc dung môi silane không?” Hà hỏi dồn, từng câu chữ đều hướng thẳng vào giải pháp.

“Có.” Quân gật đầu chắc nịch. “Trong tủ hóa chất bảo dưỡng đá đặc biệt mà đợt trước chị Mỹ Dung bên công ty hóa chất gửi cho mình dùng thử nghiệm sàn đá granite, vẫn còn nguyên một can hai lít dung dịch trung hòa bề mặt gốc kiềm hữu cơ và nửa lít keo chống thấm gốc silane nhập khẩu từ Đức. Hàng chuẩn của Đức, hạn sử dụng còn tới hai năm.”

“Tốt.” Hà quay phắt người lại, bước thoăn thoắt về phía chiếc bàn làm việc bằng gỗ ép đặt ở góc văn phòng phía trước kho.

Cô kéo ngăn kéo bàn, lôi ra cuốn sổ da dày cộp ghi chép danh bạ và nhật ký chăm sóc khách hàng VIP của Sạch Nhà. Bàn tay cô lật từng trang giấy một cách chuẩn xác, dừng lại ở mục thông tin của anh Khoa tại căn biệt thự số 12 đường Hoa Lan, khu đô thị Phú Mỹ Hưng. Ngón tay trỏ của Hà đặt ngay ngắn dưới dãy số điện thoại cá nhân của chủ nhà.

Phúc lồm cồm bò dậy từ nền đất, hai đầu gối run lẩy bẩy. Anh hớt hải chạy vội theo sau lưng Hà, hai bàn tay lấm lem chắp lại trước ngực, van lơn trong nước mắt:

“Chị Hà… em xin chị… chị đừng gọi điện cho ảnh… Em lạy chị Hà ơi! Anh Khoa tính tình khó chịu và kỹ tính dữ lắm, ảnh mà biết em giấu việc làm xước bàn là ảnh chửi bới, ảnh cắt hợp đồng với Sạch Nhà ngay lập tức! Ảnh là dân có tiền, ảnh quen biết rộng trong cả cái khu biệt thự đó, ảnh mà đăng bài lên mấy hội nhóm cư dân là công ty mình mất hết khách bên quận Bảy… Hay là… hay là để sáng mai em tự chạy xe máy sang bên đó, em canh lúc ảnh bế con đi nhà trẻ rồi em xin chị giúp việc cho em vô phòng khách xử lý lén được không chị? Em mượn máy của anh Quân, em tự làm một mình, có hư hao gì em tự chịu hết…”

Hà dừng bước khựng lại ngay trước mép bàn làm việc. Cô quay phắt người lại, ánh mắt nghiêm nghị như hai lưỡi dao nhìn thẳng vào gương mặt đang nhăn nhúm vì sợ hãi của người thợ trẻ. Ánh nhìn ấy sắc lạnh đến mức khiến Phúc nghẹn lời, lùi lại nửa bước, hai tay run rẩy buông thõng xuống:

“Em muốn tiếp tục lừa dối khách hàng một lần nữa sao Phúc? Em trả lời cho chị nghe: một quy trình phục hồi đá kéo dài bốn tiếng đồng hồ, với máy hút nước công nghiệp gầm rú, máy sấy hơi nóng thổi vù vù và máy mài tạ quay hàng nghìn vòng mỗi phút, em định làm lén lút sau lưng chủ nhà bằng cách nào? Em định mua chuộc chị giúp việc để biến căn nhà của khách thành một cái xưởng thi công chui à? Và quan trọng hơn tất cả những điều đó: Sạch Nhà được lập ra để bán sự sạch sẽ, an tâm hay bán sự lừa lọc, gian dối?”

Phúc đứng chết trân tại chỗ. Toàn thân anh hóa đá, mặt cúi gằm xuống mũi giày rách mép, không dám thốt lên một lời nào nữa.

Hà không chần chừ thêm một giây. Cô nhấc chiếc điện thoại bàn phím cơ lên, bấm từng con số dứt khoát rồi áp máy vào tai. Tiếng tút… tút… kéo dài, vang lên khô khốc qua loa thoại. Mỗi nhịp chuông reo như một tiếng búa giáng thẳng vào lồng ngực căng thẳng của ba con người đang nín thở trong gian phòng tĩnh mịch.

Sau bốn hồi chuông, đầu dây bên kia phát ra tiếng cạch nhỏ, kèm theo giọng nói trầm ấm nhưng dứt khoát của một người đàn ông trung niên:

“Alo, tôi Khoa nghe đây.” Phía sau giọng nói của anh Khoa còn văng vẳng tiếng cười đùa bi bô của một đứa trẻ con và tiếng thìa dĩa va chạm trong bữa cơm chiều.

“Dạ, em chào anh Khoa. Em là Thu Hà, người phụ trách điều hành của Sạch Nhà đây ạ.” Hà cất tiếng chào, giọng cô giữ ở mức độ đĩnh đạc, ấm áp nhưng rành rọt, không hề chứa đựng bất kỳ sự ấp úng hay run rẩy nào.

“À, chào Hà. Có việc gì đột xuất mà em gọi giờ này hả em? Lịch làm việc định kỳ của nhà anh tuần này vẫn là sáng thứ Tư như cũ đúng không?”

“Dạ thưa anh Khoa, lịch làm việc định kỳ của gia đình mình vào sáng thứ Tư vẫn được bảo đảm giữ nguyên ạ. Nhưng chiều hôm nay, em chủ động gọi điện trực tiếp cho anh là để thông báo một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng phát sinh từ phía nhân sự của tụi em, và em cần xin phép anh cho đội ngũ kỹ thuật của công ty sang xử lý khẩn cấp trước khi tài sản của gia đình mình bị tổn hại vĩnh viễn ạ.”

Tiếng trẻ con bi bô đùa nghịch ở đầu dây bên kia bỗng nhiên im bặt. Không gian qua điện thoại chùng xuống rõ rệt. Giọng anh Khoa đổi tông ngay lập tức, trở nên sắc lạnh, thận trọng và đầy cảnh giác:

“Sự cố gì vậy em? Đồ đạc trong nhà tôi có vấn đề gì sao?”

“Dạ thưa anh, trong ca làm việc định kỳ cách đây ba tuần vào sáng thứ Tư, nhân viên kỹ thuật của tụi em là bạn Phúc trong quá trình dịch chuyển chân đèn đứng bằng kim loại ở phòng khách đã vô ý làm xước một đường dài mười lăm phân trên mặt bàn trà đá marble trắng Carrara. Vì tâm lý hoảng sợ bị công ty xử phạt và trừ lương, bạn Phúc đã tự ý mua dung dịch đánh bóng nhanh gốc axit để xử lý che mờ vết xước tại chỗ mà không báo cáo về ban điều hành, cũng như không ghi nhận sự việc vào biên bản nghiệm thu bàn giao ca cho anh.”

Hà chủ động ngừng lại đúng một giây để khách hàng có thời gian tiếp nhận và xử lý lượng thông tin gây sốc, rồi tiếp tục trình bày bằng một giọng điệu khách quan, chuẩn xác về mặt khoa học:

“Chiều nay, trong đợt kiểm tra và bảo dưỡng thiết bị định kỳ tại kho, bộ phận kỹ thuật của tụi em đã phát hiện ra vết hóa chất lạ bám dính trên dụng cụ của Phúc và làm rõ toàn bộ sự việc. Em gọi điện cho anh ngay lập tức vì theo nguyên lý ăn mòn hóa học, hợp chất axit mà bạn dùng chỉ tạo ra một màng bóng quang học tạm thời, nhưng đã bóc sạch lớp men và màng keo chống thấm bảo vệ tự nhiên của phiến đá. Nếu không được trung hòa bằng dung dịch gốc kiềm chuyên dụng và quét phủ lại lớp keo kỵ nước trong vòng vài ngày tới, bề mặt đá tiếp xúc với độ ẩm cao của mùa mưa sẽ bắt đầu bị oxy hóa mao dẫn, tạo thành những vệt ố vàng gỉ sét ăn sâu vào ruột đá vĩnh viễn không thể tẩy rửa được nữa.”

Sự im lặng ở đầu dây bên kia kéo dài đặc quánh. Hà có thể nghe rõ mồn một tiếng thở hắt ra đầy bực bội và gay gắt của anh Khoa qua màng loa. Một khoảng lặng kéo dài gần mười giây trôi qua nặng nề như cả thế kỷ.

“Hà này,” giọng anh Khoa trầm xuống, từng từ gãy gọn và lạnh tanh. “Tôi chọn Sạch Nhà không phải vì giá rẻ, mà vì tôi tin các bạn làm ăn tử tế, có quy chuẩn an toàn cho con tôi. Mặt bàn đá đó tôi đặt đóng riêng từ một xưởng đá thủ công nhập khẩu nguyên tấm từ Ý, trị giá gần mười lăm triệu đồng. Một vết xước nhân viên các bạn gây ra mà dám giấu giếm chủ nhà suốt ba tuần trời! Nếu chiều nay em không tình cờ phát hiện ra thì bao lâu nữa gia đình tôi mới thấy cái bàn biến thành màu cháo lòng gỉ sét? Lúc đó các bạn có chối bỏ trách nhiệm bảo là do gia đình tôi làm đổ nước trà ra không?”

“Dạ, em hoàn toàn hiểu và thừa nhận lỗi sai nghiêm trọng này thuộc về trách nhiệm quản lý và đào tạo của Sạch Nhà, thưa anh Khoa,” Hà điềm tĩnh trả lời, nhận trọn toàn bộ áp lực mà không hề đưa ra một lời phân trần hay đổ lỗi cho hoàn cảnh khó khăn của người thợ. “Hành vi giấu lỗi của nhân viên là vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp, nhưng sự cố kỹ thuật thì công ty phải chịu trách nhiệm đến cùng. Chiều nay em gọi điện cho anh hoàn toàn không phải để xin anh bỏ qua hay chối bỏ nghĩa vụ. Em xin phép anh cho kỹ thuật viên trưởng của tụi em là anh Quân cùng đích thân em mang dung dịch trung hòa gốc kiềm và hóa chất bảo vệ chuyên dụng sang nhà mình vào đúng chín giờ sáng mai. Tụi em sẽ bóc tách toàn bộ dư lượng axit, trung hòa mao quản đá và phủ lại lớp bảo vệ chuẩn cho mặt bàn hoàn toàn miễn phí. Sau khi xử lý xong, nếu bề mặt đá không thể phục hồi nguyên trạng hoặc phát sinh bất kỳ khiếm khuyết nào về mặt thẩm mỹ, Sạch Nhà cam kết sẽ bồi thường toàn bộ chi phí thay mới mặt đá theo đúng báo giá gốc của xưởng cung cấp cho gia đình anh.”

Đầu dây bên kia lại im lặng một thoáng. Sự gay gắt và phẫn nộ ban đầu trong giọng nói của vị khách hàng dường như đã dịu bớt đôi phần trước thái độ thẳng thắn, quyết liệt và dám nhận trách nhiệm đến tận cùng của Hà. Trong kinh doanh, người ta có thể giận dữ vì một sai sót kỹ thuật, nhưng rất khó để tiếp tục trút giận lên một người lãnh đạo dám chủ động phơi bày lỗi lầm của tổ chức mình trước khi hậu quả đổ vỡ.

“Chín giờ sáng mai tôi có ở nhà,” anh Khoa lên tiếng, giọng điệu đã lấy lại sự điềm đạm vốn có của một người làm quản lý. “Các bạn mang máy móc sang xử lý cho dứt điểm. Tôi sẽ đích thân kiểm tra lại toàn bộ bề mặt bàn sau khi làm xong. Cảm ơn em vì đã gọi điện nói thật, Hà ạ. Dù tôi rất bực chuyện nhân viên giấu giếm, nhưng nếu các bạn đợi đến lúc cái bàn nhà tôi ố vàng rồi mới sang cãi chày cãi cối thì tôi sẽ không bao giờ nhìn mặt Sạch Nhà nữa.”

“Dạ, em chân thành cảm ơn anh Khoa đã tạo điều kiện cho tụi em có cơ hội khắc phục sai lầm. Chín giờ sáng mai em và anh Quân sẽ có mặt đúng giờ ạ.”

Cuộc gọi kết thúc bằng một tiếng cúp máy nhẹ nhàng. Hà từ từ hạ ống nghe xuống bàn gỗ. Lòng bàn tay cô đã ướt đẫm mồ hôi lạnh, từng đầu ngón tay run lên khe khẽ sau cơn căng thẳng tột độ.

Phúc quỳ sụp xuống nền xi măng từ lúc nào. Hai vai anh rung bần bật, tiếng khóc nấc nghẹn ngào bật ra từ lồng ngực gầy guộc:

“Em xin lỗi chị Hà… Em làm khổ chị, làm khổ công ty quá… Em không ngờ sự việc nó lại nguy hiểm và tốn kém đến mức đền cả chục triệu như vậy… Em chỉ sợ… em sợ bị trừ tiền thôi chị ơi…”

Quân bước lại gần, đặt bàn tay to bản, chai sần lên bả vai đang run rẩy của Phúc. Anh siết nhẹ bàn tay, không nói một lời trách móc nào, ánh mắt nhìn người thợ trẻ ngập tràn sự xót xa của một người đàn anh từng trải qua bao cay đắng của kiếp làm thuê.

Hà kéo chiếc ghế đẩu bằng nhựa màu xanh lại gần, ngồi xuống ngay trước mặt Phúc. Cô không quát tháo, không trừng phạt người thợ bằng ánh mắt phán xét, mà nhìn anh bằng một sự thấu suốt đượm buồn:

“Phúc, đứng dậy ngồi lên ghế đàng hoàng đi em. Uống miếng nước rồi nói cho chị nghe: tại sao một vết xước hoàn toàn có thể báo về kho để tìm cách xử lý kỹ thuật ngay trong ngày, mà em lại chọn cách tự đi mua hóa chất trôi nổi ngoài chợ rồi cắn răng giấu nhẹm suốt ba tuần trời?”

Phúc run rẩy đưa mu bàn tay quệt ngang dòng nước mắt lẫn lộn muội than trên má, giọng anh nghẹn đặc lại trong cuống họng:

“Vì cái quy chế đánh giá cũ của công ty mình chị ơi… Cứ mỗi lần phát sinh lỗi làm hỏng hóc đồ đạc trong nhà khách hay bị khách phàn nàn trên phiếu đánh giá, là trên bảng điểm KPI hàng tháng trừ thẳng hai mươi điểm chuyên cần. Mất hai mươi điểm đó là bay đứt năm trăm nghìn tiền thưởng chuyên cần cuối tháng. Rồi nếu phải bồi thường thiệt hại vật tư, quy chế ghi rõ trừ tiếp ba mươi phần trăm tiền thưởng năng suất theo ca… Tháng trước mẹ em ở ngoài quê Quảng Ngãi tái phát bệnh tiểu đường, tiền thuốc thang mua gửi về tốn cả triệu bạc, thằng Bo ở nhà thì tới đợt đóng tiền học kỳ hai… Em nhẩm tính nếu ca đó em ghi vô biên bản là làm xước mặt bàn đá, chị Lan với anh Minh đối soát là trừ của em đứt hơn một triệu bạc. Em… em chỉ còn đúng một triệu sáu mang về cho vợ lo tiền sữa cho con. Em sợ quá chị Hà ơi! Bọn thợ tụi em đứa nào cũng vậy hết, cứ thấy lỡ tay làm hư cái gì là phản xạ đầu tiên là tìm mọi cách lấy giẻ chùi cho lẹ, lấy hóa chất trét lên cho nó bóng loáng để khách ký giấy cho xong ca. Tụi em giấu không phải vì ghét công ty, mà vì bị trừ tiền một cái là cả nhà nhịn ăn nhịn mặc…”

Từng lời phân trần trong nước mắt của người thợ trẻ như một mũi kim sắc nhọn đâm trúng vào điểm mù quản trị mà Hà đã mang theo suốt từ ngày rời khỏi khách sạn năm sao.

Cô đã từng tin tưởng một cách ngây thơ rằng một hệ thống kỷ luật thép với những mức phạt tiền nghiêm ngặt sẽ buộc người lao động phải cẩn trọng hơn trong từng thao tác nghề nghiệp. Ở môi trường khách sạn sang trọng ngày xưa, các giám sát buồng phòng luôn dùng cây gậy phạt tiền và hạ bậc thi đua để duy trì sự hoàn hảo không tì vết. Nhưng ở đó, người lao động có mức lương cứng ổn định bảo đảm mức sống cơ bản, có phụ cấp độc hại, có bảo hiểm chi trả mọi rủi ro nghề nghiệp. Còn ở Sạch Nhà, mỗi người thợ vệ sinh sống lay lắt bằng từng giờ công lao động, từng đồng tiền thưởng chuyên cần chắt chiu từ những giọt mồ hôi lăn dài trên những chuyến xe máy chở máy móc cồng kềnh giữa nắng gắt và mưa ngập Sài Gòn.

Khi cái giá của sự trung thực là một vết cắt trực tiếp vào bữa cơm của con cái họ, thì quy chế trừng phạt bằng tiền không bao giờ tạo ra sự cẩn trọng. Nó chỉ tạo ra một phản xạ sinh tồn tàn nhẫn: giấu giếm, chắp vá tạm bợ và đẩy toàn bộ rủi ro cho tương lai gánh chịu.

“Chị hiểu rồi,” Hà khẽ nói, giọng cô trầm xuống, chứa đựng sự tự vấn sâu sắc. “Lỗi này không phải của riêng em, Phúc ạ. Lỗi lớn nhất là ở cái cơ chế mà chính chị đã đặt ra.”

***

Bốn giờ ba mươi chiều, ánh nắng xiên khoai hắt những vệt sáng vàng vọt, bụi bặm qua ô cửa sổ thông gió của gian văn phòng phía trước kho Bình Thạnh.

Chiếc quạt trần ba cánh bằng sắt đảo từng vòng lờ đờ trên trần nhà, phát ra tiếng rít ken két khô khốc. Trên chiếc bàn họp ghép tạm từ hai tấm ván ép melamine kê giữa phòng, toàn bộ đội ngũ nòng cốt của Sạch Nhà đã có mặt đông đủ theo lệnh triệu tập khẩn cấp của Hà.

Phạm Ngọc Lan ngồi ở góc bàn bên trái, tập hồ sơ kế toán mở sẵn trước mặt, ngón tay thon thả kẹp chặt cây bút bi bấm. Đặng Hoàng Minh ngồi bên cạnh cuốn sổ điều phối ca làm việc bìa da đen, gương mặt bớt đi vẻ cợt nhả thường ngày, thay vào đó là nét đăm chiêu hiếm thấy. Võ Thị Hạnh ngồi thẳng lưng ở mép bàn đối diện, đôi bàn tay gân guốc, thô ráp đặt ngay ngắn trên mặt gỗ melamine, ánh mắt sắc sảo nhìn quanh phòng. Phúc ngồi nép ở góc xa nhất, đầu cúi thấp nhưng nét mặt đã vơi bớt vẻ kinh hoàng sau khi được Hà làm công tác tư tưởng. Quân ngồi ở chiếc ghế sắt cạnh cửa ra vào, tay lật lật cuốn cẩm nang kỹ thuật về các bề mặt đá tự nhiên mà anh vừa lấy ra từ cốp xe máy.

Hà đứng ở đầu bàn, sau lưng cô là tấm bảng trắng viết bút dạ – nơi thường ngày vẫn dùng để phân chia lịch trực và ghi chú xuất nhập hóa chất.

“Cuộc họp đột xuất chiều nay chỉ có một nội dung duy nhất,” Hà cất tiếng mở lời, ánh mắt cô quét chậm rãi qua từng gương mặt thân quen trong phòng. “Tái cấu trúc toàn bộ hệ thống đánh giá hiệu suất lao động và cơ chế xử lý sự cố kỹ thuật của Sạch Nhà.”

Lan ngẩng đầu lên, đẩy nhẹ gọng kính cận trên sống mũi, cất giọng thận trọng:

“Hà định sửa đổi cụ thể thế nào? Quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật của chúng ta vừa mới bắt đầu trích lập lại mười phần trăm từ tuần trước sau thỏa thuận phân chia lợi nhuận với chị Hạnh. Dòng tiền hiện tại vẫn còn rất mỏng. Nếu chúng ta nới lỏng chế tài phạt tiền, liệu dòng tiền có gánh nổi chi phí khắc phục các sự cố do thợ làm ẩu gây ra không?”

“Cơ chế phạt tiền hiện tại không hề bảo vệ được dòng tiền của chúng ta, Lan ạ,” Hà điềm tĩnh trả lời bạn mình, giọng cô rõ ràng và mạch lạc. “Nó chỉ đang bảo vệ một sự yên bình giả tạo trên những con số báo cáo. Chiều nay, Phúc đã thú nhận một sự cố làm xước mặt bàn đá marble tự nhiên ở nhà anh Khoa bên quận Bảy cách đây ba tuần. Phúc giấu lỗi suốt ba tuần chỉ vì sợ bị trừ năm trăm nghìn tiền chuyên cần và mất ba mươi phần trăm thưởng ca. Nếu Phúc giấu thêm một tuần nữa, lớp đá bị oxy hóa ăn sâu hỏng hoàn toàn, số tiền Sạch Nhà phải đền bù cho khách không phải là năm trăm nghìn, mà là mười lăm triệu đồng tiền thay nguyên tấm đá mới – tức là thổi bay toàn bộ số dư tài khoản công ty một lần nữa!”

Minh sững sờ, buông rơi cây bút chì gỗ xuống mặt bàn, phát ra một tiếng cạch:

“Trời đất ơi… mười lăm triệu… Anh Phúc, sao anh liều mạng dữ vậy anh Phúc?”

Phúc cắn chặt môi, hai tai đỏ ửng lên, không dám ngẩng đầu.

Võ Thị Hạnh thở dài một tiếng nặng trịch. Ánh mắt người đội trưởng nhìn sang Phúc vừa giận vừa thương:

“Tôi đã cảnh báo chuyện này từ hồi mới về đội rồi mà. Hồi tôi còn làm ở mấy công ty dịch vụ vệ sinh công nghiệp cũ, tôi thấy cái cảnh này hoài. Ban giám đốc càng phạt nặng, trừ lương càng gắt thì thợ người ta càng học đủ ngón nghề ma mãnh để qua mặt giám sát. Lấy băng keo hai mặt dán mép ghế gãy, lấy xi cana đánh bóng giả mặt sơn trầy, lấy khăn ướt đắp lên che vết nứt tường… Miễn sao khách ký vào biên bản nghiệm thu, thợ dắt xe ra khỏi cổng là coi như xong chuyện, sau đó đồ đạc nhà người ta hư đâu mặc kệ. Làm ăn kiểu chụp giật, sợ phạt như vậy thì trước sau gì công ty cũng tự đào mồ chôn mình.”

“Chính vì vậy,” Hà gõ nhẹ đầu chiếc bút lông dầu lên mặt bảng trắng, “kể từ ngày hôm nay, tôi tuyên bố bãi bỏ hoàn toàn quy chế trừ tiền chuyên cần và trừ lương đối với các sự cố kỹ thuật phát sinh tại hiện trường làm việc, với một điều kiện tiên quyết duy nhất: người thợ phải tự giác phát hiện và báo cáo sự cố về ban điều phối trong vòng tối đa hai giờ đồng hồ kể từ khi xảy ra sự việc.”

Tất cả mọi người trong phòng đồng loạt ngẩng phắt lên nhìn Hà. Căn phòng rơi vào một khoảng lặng sững sờ.

Lan nhíu mày, cây bút bi trên tay dừng lại giữa trang sổ:

“Hà, nếu bỏ hoàn toàn chế tài phạt tiền, làm sao chúng ta kiểm soát được tính cẩu thả và vô trách nhiệm của thợ?”

“Chúng ta không phạt hành vi phạm lỗi kỹ thuật không cố ý, nhưng chúng ta sẽ phạt cực kỳ nặng hành vi gian dối và che giấu,” Hà phân tích rành rọt từng điều khoản mà cô đã cân nhắc kỹ lưỡng trong đầu. “Một vết xước nhỏ, một chiếc ly thủy tinh vỡ, một vết ố hóa chất loang lổ… nếu được người thợ chụp hình gửi về và báo cáo ngay lập tức trong hai tiếng đầu tiên, chi phí để khắc phục nó chỉ là một chai dung dịch trung hòa năm mươi nghìn đồng, một cuộn băng keo chuyên dụng, hoặc một lời xin lỗi chân thành cùng một phương án xử lý kỹ thuật miễn phí gửi đến khách hàng. Khách hàng họ sẽ nhìn thấy sự chuyên nghiệp và trách nhiệm của chúng ta. Nhưng nếu người thợ chọn cách giấu giếm, chi phí khắc phục đó sẽ nhân lên gấp mười, gấp một trăm lần bằng tiền bồi thường toàn bộ tài sản và sự sụp đổ hoàn toàn của uy tín thương hiệu mà chúng ta đang chắt chiu từng ngày.”

Hà quay người lại, dùng bút dạ viết lên bảng trắng những dòng chữ lớn, dứt khoát:

*1. QUY CHẾ KHUYẾN KHÍCH MINH BẠCH KỸ THUẬT:* *- Báo lỗi sớm (trong vòng 2 giờ): Không phạt tiền, không trừ điểm chuyên cần. Toàn bộ chi phí vật tư và kỹ thuật khắc phục trích 100% từ Quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật của công ty.* *- Phát hiện và cảnh báo sớm nguy cơ vật liệu tiềm ẩn tại nhà khách (đồ gỗ nứt sẵn, đá chưa chống thấm, kính ố mốc): Thưởng nóng 100.000 đồng/vụ việc vào kỳ lương gần nhất.* *- Che giấu sự cố, tự ý can thiệp hóa chất trái quy trình: Đình chỉ nhận ca 7 ngày, yêu cầu tái đào tạo kỹ thuật không lương và chịu trách nhiệm bồi hoàn 50% chi phí khắc phục thiệt hại.*

Phúc nhìn chăm chú lên những dòng chữ vừa viết trên bảng, hai mắt anh đỏ hoe, ngấn nước. Bàn tay anh đặt trên đùi nắm chặt lại, các khớp ngón tay rung lên vì một cảm giác giải tỏa quá lớn. Nỗi ám ảnh về những khoản tiền phạt vô lý đè nặng lên bữa cơm gia đình bấy lâu nay bỗng chốc được tháo dỡ hoàn toàn.

“Và điều thứ hai,” Hà quay lại nhìn Lan và Minh, giọng cô trở nên nghiêm túc và kiên quyết hơn bao giờ hết, “chúng ta phải chấm dứt triệt để việc bòn rút chi phí vô hình từ sức lao động và phương tiện cá nhân của người thợ. Phúc là người chịu trách nhiệm vận chuyển chiếc máy chà sàn nặng bốn mươi lăm cân trên chiếc xe Dream tự chế khung sắt suốt nửa năm qua. Mỗi lần máy hỏng vặt, đứt dây curoa hay mòn chổi than, Phúc tự bỏ tiền túi ra mua đồ thay thế, tự trích tiền mua mỡ bò bảo dưỡng nhông truyền động, chở máy đi đi về về giữa các ca làm ngoài giờ mà không có lấy một đồng phụ cấp hao mòn xe cộ hay công bảo trì.”

Hà với tay kéo tập hồ sơ tài chính từ tay Lan lại gần, lật đến bảng định mức chi phí vận hành:

“Bắt đầu từ kỳ lương ngày hai mươi lăm tháng này, Lan bổ sung vào bảng lương hàng tháng của Phúc hai khoản thù lao cố định: Một là phụ cấp vận chuyển thiết bị nặng công nghiệp: hai mươi lăm nghìn đồng cho mỗi lượt điều phối máy đến công trình. Hai là thù lao bảo dưỡng kỹ thuật định kỳ máy móc: một triệu đồng mỗi tháng, đi kèm trách nhiệm kiểm tra dầu máy, thay phớt chắn mỡ, vệ sinh pad mài và ghi chép nhật ký bảo trì thiết bị vào sổ kho dưới sự hướng dẫn chuyên môn của anh Quân.”

Lan nhìn vào những con số trên bảng tính, cây bút bi bấm lách cách vài nhịp. Cô đẩy gọng kính, ngẫm nghĩ một thoáng rồi gật đầu dứt khoát:

“Khoản này hoàn toàn hợp lý về mặt kế toán giá thành. Việc đưa một triệu đồng tiền thù lao bảo dưỡng của Phúc vào định phí bảo trì máy móc sẽ giúp chúng ta kéo dài tuổi thọ của hai chiếc máy hút bụi công nghiệp và chiếc máy chà sàn thêm ít nhất một năm, thay vì cứ vài tháng lại phải tốn tiền triệu gọi thợ ngoài sửa chữa đột xuất trong tình trạng máy hỏng nặng. Tôi đồng ý duyệt chi khoản này vào bảng lương cố định.”

Minh thở phào một hơi nhẹ nhõm, ngả người ra lưng ghế rồi vỗ mạnh vào bả vai Phúc:

“Nghe rõ chưa anh Phúc! Từ nay máy móc có kêu cọt kẹt hay lỡ tay cọ quẹt trúng cái gì của khách thì cứ bấm máy alo thẳng cho em trên hệ thống điều phối, đừng có lén lút đi mua ba cái hũ sáp đánh bóng bậy bạ ngoài chợ kim khí nữa nha ông anh!”

Phúc nghẹn ngào, đứng bật dậy khỏi ghế, gập người cúi đầu thật sâu trước Hà, Lan và Hạnh:

“Dạ… em đội ơn chị Hà, đội ơn chị Lan và tất cả mọi người… Em xin hứa danh dự từ nay dù chỉ có một vết xước nhỏ bằng đầu tăm em cũng sẽ chụp hình báo cáo ngay lập tức về kho. Em không bao giờ dám giấu giếm bất cứ điều gì nữa…”

Võ Thị Hạnh mỉm cười, nụ cười hiếm hoi nở trên gương mặt sạm nắng và nghiêm nghị của người đội trưởng dạn dày sương gió:

“Biết vậy là tốt rồi. Sáng mai chín giờ tôi với anh sang nhà anh Khoa, tôi nhận chân cầm máy hút ướt, anh lo máy sấy với pad nỉ mài lại theo đúng từng bước anh Quân chỉ. Làm cho đàng hoàng, sạch bóng tinh tươm từ đầu tới cuối thì người ta mới nể phục cái nghề của mình.”

Lúc bấy giờ, Quân mới chậm rãi đứng dậy khỏi chiếc ghế sắt bên cửa ra vào. Anh bước lại gần bàn họp, đặt một xấp tài liệu in màu dày dặn đóng gáy lò xo cẩn thận xuống trước mặt Hà:

“Hợp đồng bên VSIP Bình Dương anh đã ký xong, các ngày trong tuần anh phải trực bên xưởng cơ điện. Nhưng cuối tuần anh vẫn được nghỉ về Sài Gòn. Đây là đề cương khóa đào tạo ngắn hạn bốn buổi về nhận diện bề mặt đá tự nhiên, cơ chế ăn mòn hóa học và quy trình bảo dưỡng máy móc cơ bản mà anh đã soạn riêng cho đội ngũ kỹ thuật của Sạch Nhà. Nếu Hà đồng ý, thứ Bảy tuần sau anh sẽ bắt đầu đứng lớp buổi đầu tiên cho Phúc, chị Hạnh và các bạn thợ mới ngay tại khoảng sân kho này.”

Hà ngước nhìn Quân, ánh mắt cô lấp lánh sự cảm kích sâu sắc. Cô đưa tay cầm lấy tập tài liệu, những ngón tay chạm nhẹ vào mu bàn tay ráp thô, ấm áp của anh:

“Em cảm ơn anh, Quân. Đây chính là mảnh ghép quan trọng nhất mà Sạch Nhà đang thiếu để đi đường dài.”

Cuộc họp kết thúc trong bầu không khí nhẹ nhõm và gắn kết hiếm thấy. Khi bóng chiều dần buông xuống mép rạch, mọi người tản ra phía sau kho để phụ Quân thu dọn cờ-lê, ốc vít, chuẩn bị sẵn can dung dịch trung hòa gốc kiềm và máy móc cho ca xử lý bảo hành sáng mai.

Hà nán lại một mình trong gian văn phòng nhỏ.

Cô mở ngăn kéo, lấy ra một tờ giấy bìa A4 dày màu trắng ngà. Đặt tờ giấy ngay ngắn trên mặt bàn gỗ melamine, Hà cầm chiếc bút dạ dầu màu xanh lục đậm, nắn nót viết từng nét chữ hoa thẳng thớm, rõ ràng:

*Một vết xước được báo cáo có giá trị hơn mười căn nhà sạch bóng nhưng giấu diếm nguy cơ.*

Cầm tờ giấy mới viết trên tay, Hà bước chậm rãi ra khu thực hành phía sau – nơi kê những mảng gạch men mờ, vài tấm sàn gỗ công nghiệp laminate mẫu và các phiến đá nhân tạo dùng để huấn luyện thao tác lau gập khăn tám mặt cho nhân viên mới. Cô dùng bốn chiếc đinh bấm bằng kim loại, ghim chặt tờ giấy lên mảng tường xi măng quét vôi trắng, ngay phía trên kệ đặt máy móc và giá treo đồ bảo hộ lao động.

Một luồng gió chiều từ mép rạch thổi thốc qua khung cửa sổ thông gió, làm lay nhẹ mép tờ giấy mới dán. Mùi mực dạ dầu xanh lục hòa lẫn vào mùi dầu máy khô khốc trong không gian tĩnh lặng. Hà đứng lặng nhìn những dòng chữ còn tươi màu mực, lòng nhẹ nhõm đến lạ kỳ. Cô biết rằng từ khoảnh khắc này, lòng tin của những người thợ nghèo và sự sống còn của thương hiệu Sạch Nhà sẽ không bao giờ còn phải đánh cược trên nỗi sợ hãi của những đồng tiền phạt.