Lời mời nhượng quyền

Tiếng máy xay cà phê ro ro ngắt quãng tại góc quán quen trên đường Điện Biên Phủ, nơi Phan Gia Bảo đẩy về phía Hà một tập hồ sơ in màu bóng bẩy mang tiêu đề dự án mở rộng chuỗi.

Mặt bàn gỗ công nghiệp ép phủ melamine bóng loáng phản chiếu ánh đèn vàng rọi từ trần nhà, hắt lên những vệt sáng loang loáng ngăn đôi khoảng không gian giữa hai người. Bản kế hoạch được đóng gáy xoắn cẩn thận, bìa mica trong suốt làm lộ rõ dòng chữ in hoa đậm nét, căn lề chuẩn xác đến từng milimét: *Phương án nhượng quyền thương hiệu Sạch Nhà — Cụm vận hành Khu đô thị Nam Sài Gòn*. Hà nhìn những ngón tay sạch sẽ, cắt tỉa gọn gàng của Bảo đang gõ nhẹ từng nhịp đều đặn lên mép tập tài liệu. Trên cổ tay anh, chiếc đồng hồ thông minh mặt kính sapphire thỉnh thoảng lại sáng bừng lên, hiện những dòng thông báo tin nhắn từ các nhóm điều hành và ứng dụng tài chính nhảy liên tục. Bảo mặc chiếc áo sơ mi màu xanh đá phẳng phiu không một nếp nhăn, cổ áo dựng đứng cứng cáp, toát lên vẻ năng động, sắc bén của một người đã quá quen làm việc với các chỉ số tài chính, các bảng phân tích dòng tiền chiết khấu và những bài thuyết trình gọi vốn trước các quỹ đầu tư thiên thần.

"Chị Hà xem qua cấu trúc tổng thể trước," Bảo cất giọng, âm sắc vang, dứt khoát và gãy gọn, hoàn toàn lấn át tiếng ồn ào của dòng xe cộ ken đặc đang nhích từng mét trên trục đường huyết mạch bên ngoài ô cửa kính cách âm. "Thị trường vệ sinh gia đình cao cấp ở Quận 7 hiện nay là một mỏ vàng chưa được khai thác chuẩn chỉ. Khu Tân Phong, Phú Mỹ, rồi toàn bộ cụm chung cư cao cấp dọc trục Nguyễn Lương Bằng và Nguyễn Hữu Thọ... Khách hàng ở đó không thiếu tiền. Họ không bao giờ so đo một vài trăm nghìn tiền công nhật. Họ sẵn sàng trả gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi mặt bằng chung của thị trường lao động tự do, nhưng đổi lại, họ cần một cái tên tạo được cảm giác an tâm tuyệt đối khi bước chân vào tư gia của họ. Họ cần sự kín kẽ, tính chuyên nghiệp và một tiêu chuẩn hữu hình. Cái tên Sạch Nhà của chị, với câu chuyện về chuẩn mực buồng phòng khách sạn năm sao và sự kỹ lưỡng đến từng chi tiết nhỏ nhất, chính là thứ họ đang đỏ mắt tìm kiếm."

Hà không vội mở tập tài liệu. Bàn tay cô đặt hờ trên đầu gối dưới gầm bàn, những ngón tay hơi co lại một cách vô thức. Đôi bàn tay ấy, vốn vẫn còn vương chút mùi ngai ngái của xà phòng sinh học gốc dừa và vết chai mỏng đóng cứng ở kẽ ngón trỏ — dấu vết không thể xóa nhòa của gần một thập kỷ cầm cán gạt kính bằng đồng và siết chặt các khớp nối kim loại của máy hút bụi công nghiệp. Hà ngửi thấy mùi cà phê Arabica phối trộn thơm lừng trong quán, một mùi hương xa xỉ đối lập hoàn toàn với mùi hóa chất trung tính và hơi ẩm mốc của những góc kho chật chội mà cô vừa rời khỏi ban sáng.

"Sạch Nhà hiện tại chỉ là một cơ sở nhỏ ở Bình Thạnh, anh Bảo," Hà nói, giọng điềm tĩnh nhưng chùng xuống, mang theo sức nặng của thực tế trần trụi. "Bọn tôi vừa trải qua một đợt khủng hoảng truyền thông rất nặng ở cụm chung cư An Phúc. Tôi nghĩ với một người nhạy bén thông tin thị trường như anh, anh cũng đã nghe ngóng được ít nhiều rồi."

"Tôi biết chứ," Bảo bật cười, nụ cười nhẹ nhõm và tự nhiên như thể vừa nghe một câu chuyện vặt vãnh không đáng bận tâm trên bàn trà. "Vụ chiếc vòng vàng ở căn 14.08 đúng không? Tôi theo dõi rất kỹ từng diễn biến, từ bài đăng ẩn danh đầu tiên trên hội cư dân cho đến cách chị trực tiếp xử lý khủng hoảng. Người khác nhìn vào có thể thấy đó là rủi ro vận hành, là điểm trừ thương hại. Nhưng dưới góc nhìn đầu tư của tôi, đó lại là một điểm cộng khổng lồ, một case-study mẫu mực về xử lý rủi ro dịch vụ. Chị không thỏa hiệp, chị không chọn cách im lặng chi tiền ngậm bồ hòn làm ngọt, chị giữ được nguyên tắc nghề nghiệp đến cùng. Và quan trọng nhất là chị có hồ sơ đối soát kỹ thuật chặt chẽ đến mức ban quản lý tòa nhà và công an khu vực phải thừa nhận tính minh bạch của kíp thợ. Đó chính là giá trị thương hiệu thặng dư. Khách hàng ở phân khúc cao cấp họ sợ nhất là sự mập mờ, sự tráo trở khi xảy ra sự cố. Chị đã chứng minh được Sạch Nhà minh bạch, có tổ chức và có kỷ luật thép. Thứ tôi muốn mua lại quyền khai thác chính là cái kỷ luật đó."

Bảo lật giở trang thứ ba của tập hồ sơ, xoay ngược lại một góc một trăm tám mươi độ về phía Hà. Một biểu đồ hình cột với những con số doanh thu dự phóng nhảy vọt theo từng tháng hiện ra rõ ràng dưới nét mực in laser sắc sảo. Từng đường nét, từng dải màu phân cấp từ xanh lục sang xanh dương đậm được thiết kế vô cùng chuyên nghiệp.

"Kế hoạch của tôi rất rõ ràng và mạch lạc," Bảo chỉ ngón tay trỏ với móng tay cắt tỉa phẳng phiu vào cột mốc đầu tiên trên biểu đồ. "Tôi không mua lại công ty của chị, tôi không can thiệp vào pháp nhân cốt lõi ở Bình Thạnh. Tôi muốn nhận nhượng quyền độc quyền thương hiệu Sạch Nhà tại toàn bộ địa bàn Quận 7. Chúng ta sẽ mở một văn phòng điều phối và điểm trung chuyển dụng cụ đặt ngay trung tâm Tân Mỹ hoặc Phú Mỹ Hưng để đón đầu tệp khách hàng giàu có nhất. Trong giai đoạn một, tôi cam kết rót vốn mở ba cụm kíp thợ độc lập, phủ kín các khu đô thị khép kín compound. Mỗi cụm phụ trách một bán kính không quá ba cây số để tối ưu hóa thời gian chạy ca, triệt tiêu hoàn toàn thời gian chết trên đường."

Hà nhìn chăm chú vào các con số in trên trang giấy bóng. Mắt cô lướt qua các thuật ngữ chuyên ngành tài chính: LTV, CAC, biên lợi nhuận gộp, tỷ lệ khấu hao công cụ dụng cụ... và dừng lại ở một ô đóng khung viền đỏ nổi bật ở góc dưới trang giấy.

"Mức phí nhượng quyền ban đầu tôi đề xuất là hai trăm triệu đồng cho thời hạn ba năm," Bảo nói, giọng hạ thấp xuống một tông nhưng gằn từng tiếng đầy sức nặng. "Để thể hiện thiện chí hợp tác cao nhất và giúp chị giải tỏa những vướng mắc tài chính trước mắt mà tôi biết Sạch Nhà đang phải gồng gánh, tôi sẵn sàng thanh toán ngay một trăm tám mươi triệu đồng tiền mặt trong vòng hai mươi bốn giờ sau khi hai bên ký biên bản ghi nhớ nguyên tắc. Hai mươi triệu còn lại sẽ thanh toán nốt khi điểm vận hành đầu tiên tại Quận 7 chính thức phát đơn ca làm đầu tiên."

Một trăm tám mươi triệu đồng.

Con số đó vang lên trong đầu Hà như một tiếng chuông đồng ngân vang dữ dội giữa một căn phòng trống rỗng, làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ thận trọng mà cô đã dựng lên suốt những ngày tháng chật vật vừa qua.

Chỉ mới trưa nay thôi, trước khi bước chân vào quán cà phê này, Hà đã mở ứng dụng ngân hàng Techcombank của công ty ra kiểm tra lần thứ năm trong ngày. Con số số dư khả dụng hiển thị trên màn hình điện thoại chạm đáy ở mức một triệu một trăm hai mươi nghìn đồng. Đó là toàn bộ nguồn vốn lưu động còn lại của một doanh nghiệp đang gánh trên vai sinh kế của cả một đội ngũ. Để thanh toán dứt điểm khoản tiền hai triệu hai trăm nghìn đồng tiền linh kiện cơ điện thay thế — những vòng bi motor hút bụi, phớt cao su chịu áp lực cho máy phun bọt và chổi than cổ góp mà Quân đã lắp ráp hoàn thiện trước khi anh rời xưởng sang Bình Dương nhận hợp đồng bảo trì cho một nhà máy dệt — Hà đã phải vét sạch từng đồng tiền mặt lẻ trong ngăn kéo bàn làm việc, rồi rút thêm bốn trăm nghìn đồng tiền cá nhân từ chiếc ví da sờn góc của mình để bù vào cho đủ.

Chưa dừng lại ở đó, trên chiếc bàn làm việc ọp ẹp ở nhà kho Bình Thạnh, biên bản nhận nợ chín triệu đồng tiền thù lao kế toán và kiểm soát dòng tiền của Lan vẫn nằm im lìm dưới tập kẹp hồ sơ. Suốt ba tháng qua, Lan chưa nhận một đồng phụ cấp chuyên môn nào, kèm theo một cam kết miệng đầy cay đắng rằng mỗi tháng Hà phải trích ít nhất ba triệu đồng tiền định phí kế toán vào sổ sách chi phí hợp lý. Rồi còn khoản lương đợt một ngày hai mươi lăm tháng này cho Hạnh và Phúc. Để có tiền trả cho thợ đúng hẹn nhằm giữ vững tinh thần làm việc sau biến cố An Phúc, Lan đã phải cắn răng trích năm triệu đồng từ sổ tiết kiệm cá nhân của mình để tạm ứng cho công ty mượn không tính lãi. Quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật mười tám triệu đồng — tấm đệm an toàn duy nhất mà Hà chắt chiu suốt hai năm lập nghiệp — đã bị rút cạn sạch để khắc phục hậu quả, in ấn tài liệu đối soát và chi trả chi phí hỗ trợ pháp lý trong vụ vu khống ở căn 14.08.

Và nhức nhối hơn tất cả, như một cái gai cắm sâu vào tâm can Hà, chính là hình ảnh bộ hồ sơ ứng tuyển của Hạnh. Tối hôm qua, khi ghé qua phòng trọ của Hạnh ở khu cầu Bông để gửi túi cam sành bồi dưỡng sau ca làm việc căng thẳng, Hà đã vô tình nhìn thấy bản sơ yếu lý lịch in sẵn nằm trên bàn học của con gái Hạnh. Sáng thứ Ba tới, người thợ nòng cốt nhất, người đội trưởng kỹ thuật có đôi bàn tay vàng và tính khí cương trực nhất của Sạch Nhà sẽ bước vào vòng phỏng vấn cuối cùng tại ban quản lý tòa nhà khu đô thị Sala. Người ta mời chào Hạnh mức lương cứng mười bốn triệu đồng mỗi tháng, kèm theo đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội chính ngạch, phụ cấp độc hại, đồng phục phát theo mùa và lương tháng thứ mười ba — những phúc lợi cơ bản mà một cơ sở dịch vụ nhỏ bé, chật vật bám trụ từng ngày như Sạch Nhà hoàn toàn bất lực, không thể nào bảo đảm cho cô ấy.

Một trăm tám mươi triệu đồng tiền tươi rói chuyển khoản ngay lập tức.

Số tiền ấy đủ để xóa sạch mọi món nợ nội bộ đang bóp nghẹt cổ họng Hà. Cô có thể hoàn trả ngay lập tức chín triệu tiền công nợ kế toán cho Lan, trả lại năm triệu tiền túi Lan đã ứng trước, lập lại trọn vẹn quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật mười tám triệu đồng để làm chỗ dựa khi có đồ đạc của khách bị nứt vỡ hay sàn gỗ gặp sự cố. Và quan trọng nhất: cô có thể đường hoàng ngồi xuống với Hạnh, nâng mức đãi ngộ cơ bản của người thợ cả lên mười lăm triệu đồng, ký một bản hợp đồng lao động chính thức có đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, giữ người cộng sự tài năng và trung thành ấy ở lại sát cánh bên mình.

"Ngoài phí nhượng quyền ban đầu," Bảo tiếp tục rót vào tai Hà những lời lẽ đầy ma lực, giọng điệu mang trọn vẹn sức thuyết phục của một kẻ nhìn thấy rõ thế thượng phong trên bàn cờ đàm phán, "Sạch Nhà sẽ nhận tiếp năm phần trăm phí quản lý thương hiệu tính trên tổng doanh thu thực tế hàng tháng của cụm Quận 7. Tôi cam kết với chị, với bộ máy bán hàng chuyên nghiệp, đội ngũ chạy quảng cáo số và mạng lưới quan hệ khách hàng doanh nghiệp sẵn có của tôi, trong vòng sáu tháng, quy mô đơn hàng tại Quận 7 sẽ tăng gấp ba lần hiện tại của toàn bộ Sạch Nhà gộp lại. Doanh thu dự kiến không dưới ba trăm triệu mỗi tháng sau quý đầu tiên vận hành trơn tru. Năm phần trăm của con số đó là dòng tiền thụ động đều đặn chảy về tài khoản của chị mỗi tháng. Mười lăm triệu đồng mỗi tháng rót vào tài khoản mà chị không cần phải xách từng can hóa chất nặng mười lít, không cần phải chạy xe máy ngập nước bì bõm trong mưa giông đi cứu từng ca làm hỏng hóc, không phải thức trắng đêm trả lời tin nhắn phàn nàn của những bà nội trợ khó tính."

Hà ngước mắt lên nhìn thẳng vào Bảo. Trong đôi mắt sáng quắc phía sau cặp kính gọng titan của anh ta không hề có sự giễu cợt hay ép uổng lộ liễu. Ở đó chỉ có sự sắc sảo, tự tin tột độ của một nhà kinh doanh nhìn thấy một món tài sản tiềm năng nhưng đang bị kẹt lại trong đầm lầy vì sự thiếu hụt vốn liếng và tư duy quản trị quy mô lớn.

"Chị Hà, chị hãy dũng cảm tự nhìn lại mô hình hiện tại của mình xem," Bảo nghiêng người về phía trước, hai khuỷu tay chống lên mặt bàn gỗ ép, bàn tay đan vào nhau tạo thành thế vững chãi. "Chị là một cựu giám sát buồng phòng xuất sắc của khách sạn năm sao, điều đó không ai phủ nhận. Chị hiểu cặn kẽ từng loại bề mặt vật liệu, chị phân biệt được cấu trúc từng sợi khăn vi sợi dệt phẳng hay dệt vòng, chị nắm rõ độ pH của từng can hóa chất tẩy cặn canxi hay dầu mỡ công nghiệp. Nhưng chị đang tự biến mình thành một người lính cứu hỏa kiệt sức. Chị vừa phải làm giám đốc điều hành, vừa làm nhân viên kiểm soát chất lượng, vừa đi cãi nhau với khách hàng về từng hạt bụi đọng trong rãnh cửa sổ, vừa phải đau đầu lo từng bữa cơm trưa hai mươi lăm nghìn cho thợ. Chị làm việc mười sáu tiếng mỗi ngày, ngày nào cũng như ngày nào, nhưng công ty lúc nào cũng đứng chênh vênh bên bờ vực phá sản chỉ vì một vài ca hủy lịch đột ngột. Đó không phải là kinh doanh thực thụ, chị Hà ạ. Đó là sự tự bóc lột chính mình một cách mù quáng dưới danh nghĩa đam mê."

Từng câu, từng chữ của Bảo như những mũi kim đâm trúng vào nỗi mệt mỏi âm ỉ sâu kín nhất mà Hà đã chôn chặt dưới đáy lòng suốt bao tháng ngày qua. Cô thấy khóe mắt mình nong nóng, sống mũi cay xè. Bảo nói không sai một chữ nào về tình trạng của cô. Đúng là cô đang kiệt sức đến tận cùng tế bào. Suốt sáu tháng ròng rã, chưa có một đêm nào cô được đặt lưng xuống giường mà có được một giấc ngủ trọn vẹn năm tiếng đồng hồ. Cô luôn giật mình thảng thốt giữa đêm vì một tiếng chuông báo tin nhắn Zalo của khách hàng phàn nàn vệt nước trên gương chưa khô hẳn, vì tiếng sấm sét đùng đoàng của một cơn mưa giông bất chợt báo hiệu những cung đường Sài Gòn lại ngập lụt khiến thợ trễ ca, hay vì nỗi ám ảnh kinh hoàng về việc máy móc cơ điện bốc khói giữa một biệt thự sang trọng. Cô đã cố gắng xây dựng một dịch vụ tử tế, cố gắng giữ gìn phẩm giá cho những người lao động chân tay nghèo khó như Hạnh, như Phúc, nhưng cái giá cô phải trả là gì? Là sự thiếu hụt dòng tiền triền miên, là những lời đe dọa đánh giá một sao từ những khách hàng quyền quý, là sự bất lực tê tái khi thấy người thợ giỏi nhất của mình phải len lén nộp hồ sơ xin việc nơi khác chỉ vì miếng cơm manh áo gia đình.

Nếu gật đầu với Bảo, cô sẽ có một trăm tám mươi triệu đồng ngay ngày mai. Sạch Nhà sẽ thoát khỏi vũng lầy Bình Thạnh để bước lên một vị thế hoàn toàn khác. Thay vì cặm cụi với từng ca làm ba trăm nghìn đồng ở những căn chung cư cũ kỹ, thương hiệu của cô sẽ hiện diện kiêu hãnh ở những khu biệt thự triệu đô lộng lẫy nhất Nam Sài Gòn. Cô sẽ có nguồn lực tài chính để tổ chức phòng đào tạo bài bản với đầy đủ mô hình thực hành, và quan trọng hơn cả, cô sẽ thoát khỏi cái vòng lặp điều hành vụn vặt, độc hại đang bòn rút từng chút sinh lực và thanh xuân của mình.

"Bản kế hoạch của anh rất chi tiết và hấp dẫn," Hà cố giữ cho giọng mình thật bình thản, kìm nén cơn sóng ngầm đang cuộn trào dữ dội nơi lồng ngực. "Nhưng việc nhượng quyền một dịch vụ chăm sóc không gian sống không giống như nhượng quyền một quầy trà sữa đóng hộp hay một tiệm giặt sấy tự động, anh Bảo. Chất lượng của Sạch Nhà nằm ở bàn tay và đạo đức của con người. Người thợ bước chân vào nhà khách hàng mang theo toàn bộ danh dự và uy tín sống còn của thương hiệu. Tôi không thể nhắm mắt giao thương hiệu này đi nếu không trực tiếp nắm quyền kiểm soát quy trình vận hành và tiêu chuẩn con người ở đó."

"Tôi hiểu chứ! Tôi tôn trọng tuyệt đối điều đó ở chị," Bảo gật đầu rất nhanh, nụ cười trên môi càng rạng rỡ hơn khi nhận thấy sự mềm mỏng và xuôi lòng trong thái độ của Hà. "Chính vì vậy tôi mới chủ động đưa điều khoản chị giữ quyền tối cao trong việc thẩm định và phê duyệt tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật. Toàn bộ cẩm nang quy trình SOP dày cộp của chị sẽ được áp dụng nguyên vẹn một trăm phần trăm tại cụm Quận 7. Tôi chỉ đứng sau lo phần tài chính, pháp lý mặt bằng, chiến dịch tiếp thị và tuyển dụng nhân sự quy mô lớn. Còn về chuyên môn, chị vĩnh viễn là linh hồn không thể thay thế của thương hiệu này."

Bảo đẩy nhẹ một tập tài liệu mỏng hơn, được kẹp rời cẩn thận phía sau tập hồ sơ chính: "Đây là bảng dự toán chi tiết về định phí, biến phí và dòng tiền vận hành thực tế của điểm thử nghiệm đầu tiên trong sáu tháng. Chị cứ mang về nghiên cứu thật kỹ cùng đội ngũ của mình. Tôi biết chị là người cẩn trọng và có trách nhiệm. Nhưng tôi cũng xin chia sẻ thật lòng, thị trường này biến động rất nhanh và không chờ đợi chúng ta lâu đâu. Tôi có những cổ đông tài chính đứng sau, họ đang giục tôi phải giải ngân ký hợp đồng thuê mặt bằng ở trục Nguyễn Lương Bằng trước thứ Hai tuần tới. Nếu chị đồng ý về mặt chủ trương, sáng mai chúng ta có thể gặp nhau ký ngay biên bản ghi nhớ nguyên tắc, và tiền cọc một trăm tám mươi triệu sẽ nằm gọn trong tài khoản của chị trước mười hai giờ trưa."

Hà nhìn tập tài liệu mỏng nằm trên mặt bàn gỗ ép. Những hàng số được in ngay ngắn, thẳng tắp: chi phí thuê mặt bằng, chi phí khấu hao công cụ dụng cụ, doanh thu bình quân trên mỗi kíp thợ, biên lợi nhuận ròng... Mọi thứ trông sạch sẽ, tinh tươm, hoàn hảo và tràn đầy hy vọng giải thoát.

"Tôi cần thời gian đối soát lại các số liệu vận hành này," Hà nói, với tay cầm lấy cả hai tập hồ sơ bỏ vào chiếc túi vải bạt sờn mép của mình. "Chậm nhất là năm giờ chiều nay, tôi sẽ có phản hồi chính thức cho anh."

"Rất mong nhận được tin tốt từ chị," Bảo mỉm cười, ánh mắt lấp lánh sự tự tin tuyệt đối của một kẻ đi săn tin chắc con mồi đã bước chân vào chiếc bẫy nhung êm ái.

***

Rời khỏi quán cà phê trên đường Điện Biên Phủ, Hà bắt một chuyến xe ôm công nghệ quay thẳng về kho Bình Thạnh.

Cái nắng gắt giữa trưa của Sài Gòn hắt xuống mặt đường nhựa bốc lên hơi nóng hầm hập, táp thẳng vào mặt Hà qua lớp khẩu trang vải mỏng. Chiếc xe máy cũ kỹ luồn lách qua những con hẻm ngoằn ngoèo, gập ghềnh, bỏ lại sau lưng những đại lộ thênh thang rợp bóng cây xanh của trung tâm thành phố để đưa cô trở về với thực tại quen thuộc: mùi ẩm mốc ngai ngái bốc lên từ những căn nhà trọ san sát, tiếng máy giặt công suất lớn vắt đồ rền rĩ rung chuyển cả bức tường gạch mộc, và con hẻm dẫn vào kho của Sạch Nhà lầy lội những vũng nước đọng quánh lại sau trận mưa xối xả đêm qua.

Bước qua cánh cửa sắt kéo sơn xanh đã tróc từng mảng lớn kêu ken két chói tai, luồng không khí nồng nặc mùi xà phòng sinh học, cồn y tế và tinh dầu sả chanh ùa vào sống mũi Hà. Căn phòng kho rộng vỏn vẹn hai mươi lăm mét vuông vừa là nơi chứa máy móc, vừa là văn phòng điều phối kiêm chỗ nghỉ ngơi của kíp thợ. Trên chiếc bàn gỗ ép kê ở góc phòng, Lan đang cắm cúi trước chiếc màn hình ThinkPad cũ kỹ dán đầy những mảnh giấy ghi chú màu vàng. Những tiếng gõ bàn phím lạch cạch vang lên đều đặn, khô khốc và dồn dập. Phía sau lưng Lan, trên chiếc giá sắt v lỗ ba tầng, những xô nhựa chia vạch, cây lau sàn sợi microfiber và từng chồng khăn vi sợi dệt phẳng ba màu xanh dương, vàng, đỏ đã được giặt sạch bằng dung dịch khử khuẩn, phơi ráo và gấp vuông vức ngay ngắn, nằm im lìm chờ đợi ca làm việc buổi chiều.

"Về rồi đấy à?" Lan không ngước mắt lên, hai tròng mắt sau cặp kính cận dày cộp vẫn dán chặt vào những ô số nhảy nhót liên tục trên bảng tính. "Vừa thanh toán cho ông Quân xong xuôi rồi chứ gì? Tao vừa nhập khoản hai triệu hai trăm nghìn đó vào mục chi phí sửa chữa bảo dưỡng máy móc tháng mười rồi. Số dư tài khoản công ty hiện tại là một triệu một trăm hai mươi nghìn tròn trĩnh. Nếu không có gì phát sinh bất thường, tiền thu từ ca vệ sinh văn phòng nhỏ bên Phú Nhuận tối nay sẽ vừa vặn đủ đắp vào tiền đổ xăng xe máy và phụ cấp ăn trưa hai mươi lăm nghìn cho hai đứa kíp thợ ngày mai."

Hà không trả lời ngay. Cô bước lại gần, kéo chiếc ghế nhựa màu đỏ đối diện bàn làm việc, ngồi xuống và đặt phịch tập hồ sơ của Phan Gia Bảo lên mặt bàn gỗ ép đã cong vênh mép.

"Có một lối thoát khác cho chúng ta rồi, Lan ạ," Hà nói, giọng cô hơi khẽ nhưng run rẩy vì những đợt sóng cảm xúc dồn nén suốt từ quán cà phê trên đường Điện Biên Phủ về đến đây.

Lan dừng hẳn ngón tay đang gõ phím. Đôi mắt mệt mỏi của cô bạn từ từ chuyển từ màn hình máy tính sang tập tài liệu bìa bóng bẩy đặt ngay ngắn trước mặt. Cô liếc nhìn dòng chữ in đậm trên trang bìa mica trong suốt, rồi ngước lên nhìn thẳng vào khuôn mặt đang căng cứng vì xúc động của Hà.

"Phan Gia Bảo?" Lan nhướn một bên lông mày, giọng đầy hoài nghi. "Gã làm chuỗi bán lẻ từng qua đây khảo sát cơ sở vật chất cách đây hai tuần đúng không? Anh ta đưa ra đề nghị gì thế này?"

"Nhượng quyền thương hiệu cụm Quận 7," Hà nói nhanh, từng câu chữ tuôn ra như một dòng nước lũ vừa phá vỡ con đập ngăn cách bấy lâu. "Một trăm tám mươi triệu tiền tươi chuyển khoản ngay khi ký biên bản ghi nhớ nguyên tắc. Hai mươi triệu còn lại thanh toán nốt khi phát lệnh ca làm đầu tiên. Sau đó, mỗi tháng Sạch Nhà được hưởng năm phần trăm phí quản lý trên tổng doanh thu toàn cụm. Anh ta cam kết trong sáu tháng sẽ mở ba cụm kíp thợ độc lập, doanh thu không dưới ba trăm triệu mỗi tháng. Mày thử làm một phép tính xem, Lan! Một trăm tám mươi triệu đó sẽ giải quyết sạch bách mọi khoản nợ nần đang đè bẹp chúng ta: trả hết chín triệu tiền thù lao kế toán cho mày, hoàn lại năm triệu tiền túi mày ứng trước cho thợ, tái lập lại trọn vẹn quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật mười tám triệu... Và quan trọng nhất trên đời này, tao có tiền để giữ chân chị Hạnh! Tao có thể đường hoàng ký hợp đồng lao động chính thức, đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ và trả cho chị ấy mười bốn, thậm chí mười lăm triệu một tháng như bên Sala đang mời chào!"

Lan không hề tỏ ra hào hứng hay vui mừng như Hà kỳ vọng. Khuôn mặt vuông vức của cô vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh, lạnh lùng và khắt khe cố hữu của một người làm tài chính đã quá quen nhìn cuộc đời qua lăng kính của những con số kế toán trần trụi không biết dối lừa. Cô kéo tập dự toán mỏng kẹp rời phía sau lại gần, lật mở từng trang giấy trắng tinh.

"Một trăm tám mươi triệu nghe êm tai và ngọt ngào đấy," Lan cất giọng, đều đều không một chút gợn sóng cảm xúc. "Nhưng tiền của những kẻ làm chuỗi thương mại chưa bao giờ là thứ từ trên trời rơi xuống cả. Mở file Excel ra đây. Để tao soi chiếu từng dòng định phí với biến phí của gã xem có cái bẫy chết người nào giấu sau những con số lung linh này không."

Lan với tay lấy chiếc máy tính cầm tay Casio cũ kỹ đã mờ hết các phím số, ngón tay thoăn thoắt bấm tanh tách, rồi bắt đầu nhập từng mục dữ liệu từ bản dự toán của Bảo vào một bảng tính trống trên màn hình ThinkPad. Ánh sáng xanh nhợt nhạt từ màn hình hắt lên những tròng kính cận dày cộp của Lan, phản chiếu những cột số dài dằng dặc nối đuôi nhau. Hà ngồi im bên cạnh, hai bàn tay siết chặt lấy nhau đến mức các đốt ngón tay trắng bệch, hồi hộp theo dõi từng cử động cơ mặt của bạn mình.

Căn phòng kho nhỏ chìm vào một sự im lặng ngột ngạt và căng thẳng suốt gần hai mươi phút đồng hồ. Không gian chỉ còn lại tiếng cánh quạt trần cũ kỹ quay vù vù trên đỉnh đầu, tiếng gió rít qua khe cửa sắt và tiếng lách cách khô khốc của những phím số. Thỉnh thoảng, đôi lông mày rậm của Lan lại nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu hoắm giữa trán, khóe môi cô trĩu xuống thành một đường thẳng thừng đầy vẻ châm biếm và giận dữ.

Cuối cùng, Lan dừng tay. Cô nhấn phím Enter một cái thật mạnh, tiếng gõ vang lên dứt khoát như một tiếng búa gõ phán quyết. Cô tựa hẳn lưng vào thành ghế nhựa, khoanh hai tay trước ngực, đôi mắt rực lên nhìn thẳng vào Hà.

"Mày bị con số một trăm tám mươi triệu làm cho mờ mắt và mất hết lý trí rồi, Hà ạ," Lan cất tiếng, giọng sắc lẹm như một nhát dao rạch toạc tấm màn hy vọng màu hồng mà Hà vừa cẩn thận dựng lên trong tâm trí.

"Sao thế?" Tim Hà thắt lại một nhịp đau nhói, lồng ngực cô nghẹn ứ. "Các chỉ số doanh thu và biên lợi nhuận gộp anh ta tính toán đều trên ba mươi phần trăm mà? Thị trường Quận 7 giá ca làm việc cao hơn hẳn bên này, khách hàng sẵn sàng chi trả..."

"Doanh thu trên giấy của mấy gã làm thuyết trình gọi vốn thì bao giờ chẳng đẹp như tranh vẽ!" Lan chỉ ngón tay trỏ thẳng vào màn hình máy tính, gõ cộc cộc vào mặt kính phát ra những tiếng kêu đanh thép. "Mày nhìn thẳng vào đây. Hạng mục đầu tiên: Chi phí đào tạo nghề và chuẩn hóa quy trình cho nhân sự mới. Trong bảng dự toán sáu tháng của gã Bảo, chi phí này được phân bổ bao nhiêu mày có biết không? Đúng năm triệu đồng cho toàn bộ ba cụm kíp thợ, tức là bình quân mỗi tháng chưa đầy tám trăm nghìn, gần như bằng không!"

Hà chớp mắt, cố gắng tìm lại lý lẽ để biện hộ: "Bảo có giải thích với tao lúc nãy, anh ta nói giai đoạn đầu sẽ áp dụng triệt để hình thức kèm cặp trực tiếp trên ca làm thực tế, tức là người mới tuyển vào sẽ đi theo người cũ hai ngày để quen việc, nắm quy trình rồi sau đó tự tách ra nhận ca độc lập..."

"Và người cũ đó là ai?" Lan ngắt lời, giọng cô gay gắt và đanh lại. "Là Hạnh? Là Phúc? Ai sẽ là người trả tiền công cho hai ngày kèm cặp đó? Trong bảng dự toán này của Bảo, thợ mới đi học việc không có một đồng thù lao học nghề, thợ cũ đi kèm hướng dẫn không có một đồng phụ cấp trách nhiệm. Gã đang tính toán một cách tàn nhẫn để biến thời gian đào tạo chuyên môn thành sức lao động miễn phí nhằm cắt giảm chi phí vận hành! Mày nhớ lại ca làm ở nhà con mụ Vũ Thanh Thảo hay vụ con Mai Chi xem? Con bé Vy mới vào nghề, chỉ vì sóng 4G chập chờn, vì chưa thuần thục thao tác nhận diện gioăng cao su cửa nhôm Xingfa và ghi chép nhật ký hiện trạng mà suýt chút nữa kéo cả công ty mày xuống bùn lầy nhục nhã! Nghề này của chúng ta có phải là nghề bưng bê khay nước hay rót ly cà phê đâu? Nhận diện sai đá nhân tạo Solid Surface với đá cẩm thạch tự nhiên Marble là đền hàng chục triệu đồng như chơi. Dùng sai nồng độ bọt tẩy acid hữu cơ là làm cháy vĩnh viễn lớp phủ chống lóa của kính cường lực ban công. Gã Bảo muốn tuyển người ào ạt ngoài đường, khoác cái áo đồng phục mang tên Sạch Nhà lên người họ sau đúng hai ngày dạo mát rồi đẩy họ vào những căn penthouse, những biệt thự triệu đô ở Phú Mỹ Hưng. Đó không phải là mở rộng quy mô, Hà ạ! Đó là hành vi gài mìn vào chính danh dự và uy tín sống còn của mày!"

Hà cắn chặt môi dưới đến mức bật máu, vị tanh mằn mặn lan tỏa trong khoang miệng. Những hình ảnh về vách kính tắm bị ố vôi hóa cứng đờ, về những rãnh ray cửa lùa dính bùn đất đen ngòm bám chặt vào từng khớp nối hiện lên mồn một trong tâm trí cô. Lời phân tích lạnh lùng của Lan đã đánh trúng vào nỗi sợ hãi sâu kín nhất, cái bản năng nghề nghiệp mà cô vừa cố tình nhắm mắt phớt lờ tại quán cà phê sang trọng kia.

"Chưa hết đâu, sự tàn nhẫn của bảng tính này mới chỉ bắt đầu thôi," Lan dùng chuột cuộn màn hình xuống dòng tiếp theo trên bảng tính, giọng cô càng lúc càng lạnh buốt. "Mày nhìn sang hạng mục thứ hai: Chi phí dự phòng bồi thường sự cố và rủi ro kỹ thuật. Nhìn con số hiển thị ở cột này đi: đúng một con số không tròn trĩnh! Suốt sáu tháng vận hành ba cụm thợ, không có lấy một dòng dự toán, không có lấy một đồng xu cắc bạc nào cho việc khắc phục lỗi hay bồi hoàn thiệt hại tài sản cho khách hàng!"

"Bảo nói rủi ro kỹ thuật sẽ được triệt tiêu và kiểm soát bằng quy trình nghiệm thu ba bước chặt chẽ..." Hà yếu ớt phân bua, giọng cô chìm nghỉm giữa không gian ngột ngạt.

"Kiểm soát bằng niềm tin ngây thơ của mày à?" Lan cười khẩy một tiếng cay đắng, khóe mắt giật giật vì phẫn nộ. "Tuần trước, vụ chiếc vòng vàng ở căn 14.08 ngốn của Sạch Nhà gần mười tám triệu đồng tổn thất thực tế: bốn mươi hai giờ công phi sản xuất của cả bộ máy để rà soát dữ liệu, hai triệu tiền chi phí trực tiếp đi lại in ấn hồ sơ và tham vấn luật sư, và mười ba triệu tư trăm nghìn doanh thu định kỳ của ba hợp đồng lớn bị khách hủy ngang vì sợ liên lụy! Nếu không có cái quỹ dự phòng mười tám triệu mà mày chắt bóp từng đồng tích lũy, công ty của mày đã sập tiệm, đã bị giải thể ngay từ sáng thứ Hai tuần trước rồi! Mô hình của gã Bảo mặc định trên lý thuyết rằng người thợ là những cỗ máy vô tri không bao giờ phạm sai lầm, hoặc nếu có sự cố đổ vỡ xảy ra, người thợ nghèo đó sẽ phải tự cắn răng trừ thẳng vào tiền công nhật ít ỏi của họ. Sạch Nhà của mày sống sót được đến ngày hôm nay, giữ được cái đầu ngẩng cao là vì mày dám đứng ra nhận trách nhiệm, dám hoàn trả một triệu hai tiền cước dịch vụ cho khách và đem cả uy tín cá nhân ra bảo vệ danh dự cho con Hạnh. Nhưng dưới cái bảng tính Excel vô nhân tính này của Bảo, khi một chiếc bình gốm cổ bị va vỡ hay một mảng sàn gỗ công nghiệp HDF bị trương nở mục nát vì đọng nước lau sàn, ai sẽ đứng ra đền? Thương hiệu Sạch Nhà sẽ là cái bia đỡ đạn hứng trọn búa rìu dư luận trên mạng xã hội, còn gã Bảo sẽ phủi tay sạch trơn, bảo rằng đó là lỗi kỹ thuật cá nhân của người thợ vô kỷ luật!"

Hà ngồi chết lặng trên chiếc ghế nhựa thô ráp. Hai vai cô sụp xuống, đầu gục vào lòng bàn tay. Từng lời phân tích của Lan như những gáo nước đá tạt thẳng vào cơn sốt làm giàu nhanh chóng, cơn khát vốn đang làm mờ mịt lý trí cô suốt mấy tiếng đồng hồ qua.

"Và đây mới là cái lỗ hổng nguy hiểm nhất, tàn nhẫn và bóc lột nhất," Lan đập mạnh ngón tay trỏ vào cột lịch trình điều phối ở trang tài liệu cuối cùng. "Định mức thời gian di chuyển và bàn giao giữa các ca làm liên tiếp. Nhìn đi Hà! Mở to mắt ra mà nhìn! Gã ép mỗi kíp thợ hai người phải gánh trọn vẹn bốn ca làm việc mỗi ngày tại địa bàn Quận 7. Khoảng đệm thời gian dự phòng giữa hai ca liên tiếp được gã ấn định là bao nhiêu? Đúng hai mươi phút!"

Lan đập mạnh cả bàn tay xuống mặt bàn gỗ ép khiến chiếc cốc thủy tinh đựng bút bi nảy lên, mấy chiếc bút bi lăn lông lốc rơi xuống nền xi măng: "Hai mươi phút từ khu đô thị Phú Mỹ Hưng chạy xe máy sang khu biệt thự khép kín bên Tân Phong! Gã tính thời gian theo đường chim bay vẽ trên bản đồ vệ tinh của Google Maps à? Gã có tính đến việc bảo vệ tòa nhà chặn thợ lại ở bốt barie mất mười lăm phút để kiểm tra căn cước công dân, chụp ảnh đồ nghề và đối chiếu danh sách đăng ký dịch vụ của ban quản lý không? Gã có tính đến việc thang máy chở hàng chung cư vào giờ cao điểm chờ từ tầng hầm lên tầng ba mươi mất bao nhiêu thời gian không? Gã có tính đến những buổi chiều mưa ngập lụt, đường Nguyễn Thị Thập kẹt cứng xe cộ, nước ngập lút bô xe máy không? Trong hai mươi phút ngắn ngủi đó, người thợ sẽ phải vừa chạy xe máy bạt mạng như điên trên đường, vừa chở theo sau lưng chiếc thùng đồ nghề cồng kềnh với máy hút bụi công nghiệp, xô chậu, cây lau và máy chà sàn nặng hàng chục ký lô gam. Họ sẽ không có lấy nổi năm phút để uống trọn một ngụm nước sạch, không có lấy một phút để đứng thẳng lưng mà thở, nói gì đến việc tấp vào lề đường nhai vội nửa ổ bánh mì khô khốc để lót dạ!"

Lan quay ngoắt sang, nhìn thẳng vào mắt Hà, đôi mắt sau cặp kính cận rực lên sự phẫn nộ chân thành và xót xa của một người bạn tri kỷ đã cùng cô nếm mật nằm gai từ những ngày đầu lập nghiệp: "Mày quên sạch bài học đắt giá của thằng Minh rồi sao? Thằng Minh vì muốn chứng tỏ năng lực, vì muốn kiếm thêm hoa hồng mà tự ý cắt khoảng đệm di chuyển từ bốn mươi lăm phút xuống còn mười lăm phút để nhét thêm hai đơn khách vãng lai vào lịch trình, và hậu quả để lại là gì? Xe thằng Phúc chết máy ngập nước chết đứng ở chân cầu Nguyễn Hữu Cảnh, con Hạnh với con Vy kiệt sức run rẩy cả hai tay làm sót bùn đất đen ngòm ở rãnh ray cửa lùa nhà bà Vũ Thanh Thảo, rồi đẻ ra cái bài bóc phốt một sao chửi rủa thậm tệ trên mạng xã hội, kéo tụt toàn bộ điểm đánh giá dịch vụ của công ty xuống tận đáy bùn! Thằng Minh làm thế vì nó nông nổi, nó ngu ngốc muốn kiếm tiền nhanh. Nhưng gã Phan Gia Bảo này... gã không hề nông nổi một chút nào! Gã là một kẻ tính toán cực kỳ lạnh lùng và chuyên nghiệp. Gã tính toán từng li từng tí trên cái bảng Excel này để vắt kiệt từng giọt mồ hôi, từng phút sinh lực cuối cùng của người thợ nhằm tối đa hóa số lượng đơn hàng trên một ngày công lao động! Đó là một cỗ máy nghiền người, Hà ạ. Một cỗ máy băm nát phẩm giá con người được bọc bằng cái vỏ nhượng quyền hào nhoáng và một trăm tám mươi triệu đồng tiền tươi!"

Hà ôm chặt lấy đầu, những ngón tay cô cào nhẹ vào mái tóc đã bết dính mồ hôi. Tiếng quạt trần quay đều đều trên đỉnh đầu nghe như tiếng thở dài nặng nhọc của một người bệnh không có thuốc chữa.

Cô nhìn vào những dòng số màu xanh đỏ đang phát sáng trên màn hình máy tính của Lan. Tất cả những gì Lan vừa vạch trần đều là sự thật trần trụi, trần trụi đến mức tàn nhẫn. Cái mô hình nhượng quyền hào nhoáng của Bảo không phải là chiếc phao cứu sinh cho triết lý kinh doanh tử tế của Sạch Nhà. Nó là sự đối lập hoàn toàn, là sự phản bội lại tất cả những gì cô đã dày công xây dựng. Nó muốn biến sự cẩn trọng, tỉ mỉ, lương tâm nghề nghiệp và sự tôn trọng đối với người lao động mà cô trân quý thành một thứ hàng hóa công nghiệp rẻ mạt, được nhân bản vô tính bằng cách bòn rút thời gian, sự an toàn và phẩm giá của những người công nhân dọn dẹp như Hạnh, như Phúc.

Đúng lúc đó, tiếng còi xe ô tô bim bim vang lên ngắt quãng, đanh gọn ngoài đầu con hẻm nhỏ lầy lội.

Một chiếc sedan màu đen bóng loáng, sang trọng từ từ tiến vào và dừng lại ngay trước cánh cổng sắt rỉ sét của văn phòng Bình Thạnh. Tiếng đóng cửa xe "thịch" một tiếng trầm ấm và chắc nịch. Phan Gia Bảo bước xuống xe. Anh ta vẫn khoác trên mình bộ âu phục màu xanh đá phẳng phiu, cà vạt chỉnh tề, nụ cười rạng rỡ và phong thái đĩnh đạc, tự tin của một người nắm giữ chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai thịnh vượng.

Hà hít một hơi thật sâu, luồng không khí nồng mùi xà phòng sinh học tràn vào phổi như tiếp thêm cho cô một điểm tựa vô hình. Cô buông tay, chậm rãi đứng dậy, nén lại cơn đau nhói nơi lồng ngực. Cô bước ra bậc thềm xi măng lồi lõm của phòng kho. Lan cũng đẩy chiếc ghế nhựa đứng lên, khoanh hai tay trước ngực đứng tựa vào khung cửa sắt, ánh mắt sắc lạnh như gươm dõi theo từng bước chân của vị khách lạ.

"Chào chị Hà!" Bảo bước tới, bước chân khéo léo tránh những vũng nước đọng trên mặt đất, đưa tay nhìn lướt qua mặt chiếc đồng hồ thông minh trên cổ tay. "Tôi có cuộc hẹn đối tác bên Thảo Điền, tiện đường chạy qua con hẻm này ghé xem cơ sở thực tế của chị một chút. Chị và bạn kế toán đã xem qua tập dự toán tài chính tôi gửi trưa nay chưa? Các cổ đông tài chính bên tôi vừa gọi điện giục chốt tiền cọc mặt bằng Nguyễn Lương Bằng trước bốn giờ chiều nay. Thời gian không còn nhiều nữa. Nếu chị gật đầu đồng ý về mặt nguyên tắc, tôi có thể gọi điện cho kế toán trưởng chuyển ngay một trăm tám mươi triệu vào tài khoản của Sạch Nhà trong vòng mười lăm phút."

Bảo vừa nói vừa đưa mắt nhìn lướt qua căn phòng kho chật chội, ẩm thấp. Ánh mắt anh ta đảo qua những chiếc xô chậu nhựa màu xanh đỏ, những chiếc máy hút bụi công nghiệp đã trầy xước vỏ ngoài, và giàn phơi những tấm khăn vi sợi ba màu đang bay nhè nhẹ phía sau lưng Hà. Trong đáy mắt của người đàn ông thành đạt ấy thoáng hiện lên một tia ái ngại kín đáo xen lẫn vẻ thương hại, như thể anh ta đang nhìn vào một đống tàn tích rệu rã của một xưởng thủ công nghèo nàn đang tuyệt vọng chờ đợi sự cứu rỗi từ dòng tiền của giới tinh hoa tài chính.

Hà nhìn thẳng vào người đàn ông đối diện. Đôi mắt cô đã hoàn toàn rũ bỏ vẻ dao động, mỏi mệt lúc ở quán cà phê, thay vào đó là sự điềm tĩnh, lạnh lùng và kiên định của một cựu giám sát buồng phòng từng đứng vững trước hàng trăm sự cố phức tạp và khắc nghiệt nơi khách sạn năm sao.

"Tôi và kế toán đã xem rất kỹ từng dòng, từng con số trong bản dự toán của anh, anh Bảo," Hà cất tiếng, giọng cô trầm, chậm rãi nhưng dứt khoát đến từng âm tiết. "Có những điểm cốt tử về chi phí đào tạo nghề, quỹ dự phòng rủi ro kỹ thuật và định mức thời gian di chuyển giữa các ca làm việc... chúng tôi thấy nó hoàn toàn không thể dung hòa với tiêu chuẩn vận hành thực tế và đạo đức nghề nghiệp của Sạch Nhà."

Bảo thoáng sững người trong một phần giây ngắn ngủi, nụ cười trên môi anh ta hơi khựng lại trước sự từ chối thẳng thừng ngoài dự liệu. Nhưng rất nhanh sau đó, bản năng của một tay bán hàng lão luyện và một nhà thương thuyết nhà nghề đã giúp anh ta lấy lại sự tự tin. Nụ cười chuyên nghiệp, hoàn hảo lại nở rộng trên môi, xua tan đi sự ngập ngừng như một phản xạ tự nhiên không tì vết. Anh ta bước tới một bước gần hơn, chìa bàn tay ấm áp, mềm mại và sạch sẽ về phía Hà.

Bảo bắt tay Hà với nụ cười tự tin: "Quy trình là để kiếm tiền, chị Hà ạ. Khách hàng mua cái tên của chị, chứ họ không mua từng giọt nước lau sàn."