Hóa đơn của người thân
Tập hóa đơn bán lẻ bằng giấy bãi bằng ngả màu vàng ố kẹp chung với ba tờ bảng sao kê tài khoản ngân hàng được vuốt phẳng mép đặt trơ trọi ngay giữa mặt bàn gỗ thông ghép. Trong không gian chật hẹp của kho trung chuyển Bình Thạnh, bữa cơm trưa đạm bạc gồm một đĩa đậu phụ sốt cà chua nguội ngắt và tô canh cải nấu thịt nạc băm đã đóng váng mỡ mỏng chìm hẳn vào một sự im lặng căng đặc quánh.
Mùi kim loại hoen rỉ của những khung kệ sắt V lỗ hòa lẫn với mùi dung dịch sát khuẩn trung tính pH 7.2 bốc lên nhàn nhạt từ dãy can nhựa hai mươi lít xếp dọc vách tường phía sau. Chiếc quạt đảo gió treo trên xà gồ mái tôn kêu lạch cạch theo từng vòng quay chậm chạp, phả xuống những luồng khí hầm hập không đủ làm tan cái oi nồng của buổi trưa Sài Gòn giữa tháng mười. Hà cầm đôi đũa tre trên tay, đầu ngón tay trắng bệch vì siết chặt, nhưng không thể nào gắp nổi một cọng rau vào chén.
Trước mặt cô, chiếc máy tính xách tay của Lan vẫn sáng rực. Ánh sáng xanh hắt lên tròng kính cận dày cộp của cô bạn thân, phản chiếu những ô bảng tính Excel dày đặc những con số màu đỏ quạch. Ở góc dưới cùng bên phải của trang sổ phụ tài khoản Techcombank, dòng số dư khả dụng hiện lên trần trụi đến thắt nghẽn lồng ngực: 1.120.000 đồng.
Một triệu một trăm hai mươi nghìn đồng. Đó là toàn bộ nguồn sinh lực bằng tiền mặt còn sót lại của Sạch Nhà sau đúng bảy ngày oằn mình hứng chịu những đòn đánh liên tiếp: vụ khách hàng Đỗ Mai Chi ở căn hộ 14.08 chung cư An Phúc quy kết nhân viên lấy cắp chiếc vòng vàng Ý mười tám cara; bài viết bóc phốt sắc lạnh kèm hình ảnh chụp cận cảnh rãnh trượt cửa nhôm Xingfa bám bụi của Vũ Thanh Thảo lan truyền trên nhóm cư dân; ba hợp đồng vệ sinh định kỳ theo tháng tại cụm chung cư này bị ban quản trị và chủ nhà đơn phương hủy ngang; và cay đắng hơn cả là phong bì hỗ trợ thiện chí hai triệu đồng vừa bị Mai Chi từ chối thẳng thừng, trả lại kèm ánh mắt khinh miệt vào sáng ngày hôm qua. Dẫu cho tập hồ sơ tranh chấp số 07 đã được niêm phong cẩn thận, khóa chặt trong ngăn kéo tủ thép bảo mật với đầy đủ biên bản đối soát và xác nhận rà soát hiện trường, cái giá phải trả bằng tiền tươi thóc thật vẫn rành rành ra đó: mười bảy triệu tám trăm năm mươi nghìn đồng tổn thất trực tiếp và gián tiếp đè nặng lên một bộ máy vỏn vẹn chưa đầy năm con người.
Lan buông đũa xuống mép bát sứ có vết mẻ nhỏ. Cô không chạm vào một hạt cơm nào kể từ lúc mở máy tính. Ngón trỏ tay phải của Lan gõ từng nhịp đanh gọn, dứt khoát xuống mặt bàn gỗ thông chưa qua lớp sơn bóng, tạo thành những âm thanh gõ nhịp khô khốc như tiếng búa gõ trong phòng xét xử. Ánh mắt Lan nhìn Hà không hề có sự bốc đồng hay giận dữ bột phát của một người bạn cùng phòng thời đại học; đó là sự sắc lạnh, nghiêm cẩn của một kiểm toán viên đã nhìn thấy khối u di căn đang âm thầm hủy hoại một cơ thể sống, trong khi người bệnh vẫn khăng khăng dùng những lớp băng gạc thơm tho và nụ cười gượng gạo để che đậy.
"Hà này," Lan mở lời. Giọng cô trầm, khô khốc và có độ nén lớn đến mức tiếng quạt trần bên trên dường như cũng chìm nghỉm đi. "Tao đặt điều kiện với mày trưa nay. Không phải với tư cách con bạn thân mười năm từng chia nhau gói mì tôm thời sinh viên, mà với tư cách người chịu trách nhiệm pháp lý và kỹ thuật cho hệ thống sổ sách kế toán của mày. Tao sẽ ngừng toàn bộ việc làm sổ, dừng đối soát dòng tiền và từ chối nộp tờ khai thuế quý ba cho Sạch Nhà kể từ chiều nay, nếu mày tiếp tục dùng sự trợ cấp bằng tình cảm để che giấu chi phí thực của cái bộ máy này."
Hà ngẩng phắt đầu lên. Bàn tay cầm đũa khẽ run rẩy, chạm vào thành bát tạo nên một tiếng "leng keng" lạc lõng giữa căn phòng kho nồng mùi hóa chất.
"Lan... sao tự nhiên mày lại nói bằng giọng đó? Chẳng phải tối hôm qua tao với mày đã ngồi đến hai giờ sáng để thống nhất cơ chế phong tỏa mười phần trăm doanh thu lập quỹ phòng ngừa rủi ro rồi sao? Mày cũng vừa đồng ý tạm ứng năm triệu tiền túi cá nhân để tao giữ nguyên lương đợt một cho chị Hạnh với thằng Phúc vào ngày mai mà..."
"Chính cái năm triệu tiền túi cá nhân đó là bằng chứng cho thấy mày đang làm ăn theo kiểu tự sát!" Lan cắt ngang lời Hà. Âm lượng của cô không lớn nhưng độ sắc nhọn thì như một nhát dao rọc giấy lướt qua mặt bìa cứng. Lan xoay hẳn góc màn hình laptop về phía Hà, ngón tay trỏ ấn mạnh phím chuyển tab. "Mày có biết tại sao cái công ty TNHH Dịch vụ Vệ sinh Sạch Nhà này vẫn còn thoi thóp tồn tại được qua đợt sóng gió vừa rồi không? Mày thực sự nghĩ là nhờ vào mấy cái quy trình chuẩn buồng phòng khách sạn năm sao mà mày mang từ resort về à? Mày nghĩ là nhờ sự tận tụy, cái tâm làm nghề của mày, của con bé Vy hay tính thật thà không nhận tiền bồi dưỡng của chị Hạnh à? Mày nhầm to rồi Hà ạ. Mày sai bét ngay từ gốc rễ!"
Lan mở một bảng tính mới tinh chưa từng có trong các báo cáo gửi cho nội bộ. Phía trên cùng, dòng tiêu đề được gõ bằng chữ in hoa bôi đậm màu đỏ: *BẢNG KÊ THÙ LAO VÀ ĐỊNH PHÍ ẨN - QUÝ III/2026*.
"Mày nhìn kỹ từng dòng này cho tao," Lan dùng bút bi chỉ vào màn hình. "Ba tháng qua, từ ngày mày cầm cái giấy phép đăng ký kinh doanh về kho này rồi nhờ tao làm thủ tục kê khai thuế ban đầu, tao làm kế toán dịch vụ cho mày với mức giá bao nhiêu? Không đồng. Tao thức đêm rà soát từng cái hóa đơn bán lẻ rách nát của bên nhà xe, đối soát từng biên lai đổ xăng xe máy của thằng Minh, làm báo cáo tài chính nội bộ, kê khai thuế giá trị gia tăng, giải trình nguồn gốc từng lô hóa chất trung tính nhập từ bên Công ty Hóa chất Bình An... Mày ra ngoài thị trường hỏi xem, một đơn vị dịch vụ kế toán thuế thuê ngoài có trách nhiệm, nhận xử lý hóa đơn chứng từ và bảo vệ số liệu trước chi cục thuế quận cho một doanh nghiệp dịch vụ, mức phí sàn thấp nhất hiện nay là bao nhiêu? Ba triệu đồng mỗi tháng. Không một ai nhận dưới con số đó nếu phải làm cả sổ sách nội bộ chi tiết đến từng ca làm việc như tao đang làm cho mày."
Hà cắn chặt môi dưới. Một luồng khí lạnh buốt chạy dọc sống lưng cô.
"Ba tháng qua là chín triệu đồng chẵn," Lan tiếp tục, giọng nói rành rọt như đọc từng điều khoản trong bản án. "Mày chưa từng trả cho tao một đồng cắc nào. Và trên bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mà mày nhìn vào mỗi cuối tháng để thở phào nhẹ nhõm, chi phí quản lý doanh nghiệp cho hạng mục kế toán - tài chính luôn hiển thị một con số không tròn trĩnh và dối trá!"
"Nhưng Lan ơi... tao đâu có ý định quỵt của mày," giọng Hà khản đặc lại, sự tủi thân và lòng tự trọng va đập chan chát trong lồng ngực. "Tao đã tính hết rồi. Tao tính đợi đến khi công ty ký được hợp đồng vệ sinh trọn gói cho tòa nhà văn phòng bên đường Phan Xích Long, dòng tiền đi vào quỹ đạo ổn định, tao sẽ bù lại cho mày một khoản thù lao xứng đáng, thậm chí chia cổ phần vận hành cho mày..."
"Đó là bánh vẽ! Là sự tự lừa mị của những kẻ khởi nghiệp bằng cảm tính!" Lan đập mạnh lòng bàn tay xuống mặt bàn gỗ. Chiếc bát sứ nảy lên một nhịp khô khốc. "Mày sẽ không bao giờ có lãi để mà bù đắp, nếu mày cứ tiếp tục hạch toán chi phí kiểu cắt xén sự hy sinh của người khác như thế này! Mày nhìn vào điểm hòa vốn mà mày tự vẽ ra đi. Vì mày không đưa ba triệu tiền kế toán của tao vào chi phí cố định, mày thấy mỗi ca dọn dẹp bốn tiếng thu về sáu trăm nghìn, trừ tiền công trả cho thợ bốn trăm nghìn, tiền hóa chất hao mòn năm mươi nghìn, mày thấy công ty còn dư ra một trăm năm mươi nghìn là mày mừng rỡ tưởng mình đã có lãi ròng! Nhưng mày có cộng ba triệu tiền chất xám của tao vào định phí hàng tháng chưa? Cùng với năm triệu tiền thuê cái kho ẩm thấp này, tiền điện ba pha, tiền nước sinh hoạt, cước internet, và khoản trích khấu hao tài sản cố định cho máy hút bụi, máy chà sàn... thì điểm hòa vốn thực tế của Sạch Nhà phải gánh thêm ít nhất ba mươi ca làm việc tiêu chuẩn mỗi tháng!"
Lan đẩy mạnh tập giấy kê chi tiết sang trước mặt Hà. Từng dòng mực xanh thẳng tắp, ngay ngắn đến tàn nhẫn: - *Tháng 7/2026: Chi phí dịch vụ kế toán và đối soát thuế: 3.000.000đ (Chưa thanh toán).* - *Tháng 8/2026: Chi phí dịch vụ kế toán và đối soát thuế: 3.000.000đ (Chưa thanh toán).* - *Tháng 9/2026: Chi phí dịch vụ kế toán và đối soát thuế: 3.000.000đ (Chưa thanh toán).* *Tổng cộng công nợ chuyên môn tồn đọng: 9.000.000 đồng.*
"Mày đang lấy chính thời gian ngủ, lấy chất xám và công sức của tao để đi trợ cấp cho từng mét vuông sàn nhà của những người như bà Mai Chi, bà Thanh Thảo!" Lan nhìn thẳng vào đôi mắt đang ầng ậc nước của bạn mình, ánh mắt không hề chớp. "Mày bán dịch vụ với giá rẻ hơn thị trường mười lăm phần trăm không phải vì mày tối ưu hóa được quy trình buồng phòng của mày giỏi hơn các công ty khác. Mày bán rẻ được là vì tao đang làm không công cho mày! Sự tử tế của mày thực chất là một thứ tử tế vay mượn, một thứ tử tế được tài trợ bởi chính những người thương mày nhất. Và điều đó biến cái giá trị cốt lõi mà mày rao giảng mỗi sáng với nhân viên thành một sự đạo đức giả vô thức."
Từng lời Lan nói như những chiếc đinh thép đóng thẳng vào tâm can Hà. Cô ngồi bất động, hai tai lùng bùng. Ký ức về những ngày đầu rời bỏ vị trí giám sát buồng phòng tại khách sạn năm sao ùa về. Khi ấy, cô tràn đầy nhiệt huyết, tin rằng chỉ cần mang sự tỉ mỉ, trung thực và tiêu chuẩn vệ sinh khắt khe vào từng căn hộ dân sinh là sẽ tạo nên một chỗ đứng vững chắc. Cô từng tự hào nói với chị Hạnh—người phụ nữ đơn thân tần tảo—rằng ở Sạch Nhà, công sức của người lao động sẽ được trả đúng giá trị. Cô từng cam đoan với Phúc—chàng trai trẻ chịu thương chịu khó—rằng công ty sẽ minh bạch từng đồng doanh thu. Nhưng cô đã quên mất một điều cơ bản nhất của bài toán kinh tế: muốn bảo vệ người lao động và duy trì phẩm giá của dịch vụ, bộ máy vận hành không thể sống nhờ vào việc bòn rút âm thầm sự giúp đỡ vô điều kiện của người thân.
Lan đã im lặng ngồi làm việc sau giờ tan ca ở công ty kiểm toán, thức đến một, hai giờ sáng bên chiếc bàn gỗ tạm bợ này, rà soát từng biên lai mua giẻ lau microfiber, từng hóa đơn can hóa chất tẩy cặn canxi... suốt ba tháng ròng rã. Lan làm điều đó vì thương Hà, vì không nỡ nhìn thấy giấc mơ khởi nghiệp của bạn mình chết yểu ngay từ vạch xuất phát. Nhưng chính sự bao bọc ấy đã tạo ra một lớp vỏ bọc an toàn giả tạo, khiến Hà ảo tưởng rằng mức giá dịch vụ của mình là cạnh tranh, rằng mô hình của mình đã tự nuôi sống được nó.
"Tao hiểu rồi..." Hà nói, giọng cô run rẩy nhưng âm lượng đã chìm sâu xuống đáy của sự tỉnh ngộ. Nước mắt không rơi ra ngoài mà dường như chảy ngược vào trong, mặn đắng nơi cuống họng. "Tao hiểu những gì mày nói rồi, Lan."
Hà vươn tay lấy cây bút bi Thiên Long vỏ nhựa cắm trong ống cắm bút bên cạnh màn hình laptop. Bàn tay cô không còn run nữa. Cô kéo tập giấy kê chi tiết về phía mình, ký tên dứt khoát vào góc dưới bên phải, ngay dưới dòng chữ ghi nhận công nợ.
"Tao xác nhận khoản nợ này. Kể từ tháng mười, đưa ba triệu đồng tiền thù lao kế toán của mày vào bảng định phí cố định hàng tháng, hạch toán thẳng vào chi phí quản lý doanh nghiệp. Khoản chín triệu đồng của ba tháng qua, tao ghi nhận đây là khoản nợ phải trả nội bộ của Sạch Nhà đối với cá nhân mày. Khi nào tài khoản công ty có dòng tiền dương trở lại, khoản này sẽ được ưu tiên trích trả định kỳ cùng với tiền gốc năm triệu mày vừa tạm ứng cho lương thợ. Tao sẽ không bao giờ để một đồng công sức nào của mày bị biến thành chi phí ẩn nữa."
Lan nhìn chữ ký mực xanh còn ướt trên nền giấy bãi bằng. Nét mặt căng thẳng của cô dịu đi đôi chút, nhưng khóe môi vẫn giữ nguyên vẻ nghiêm nghị: "Ký tên là việc dễ nhất, Hà ạ. Đối diện với thực tế dòng tiền mới là việc khó. Khi mày đưa ba triệu này vào định phí, giá thành mỗi giờ làm việc của Sạch Nhà sẽ tăng lên. Mày sẽ không thể tùy tiện giảm giá để chiều lòng khách hàng như trước nữa. Mày có chịu nổi áp lực mất khách không?"
"Chịu được," Hà trả lời, ánh mắt cô nhìn thẳng vào đôi mắt sau tròng kính của Lan. "Mất khách vì định giá đúng chi phí thực tế còn hơn là đông khách để rồi kéo cả mày lẫn tao xuống hố phá sản."
Đúng khoảnh khắc đó, từ ngoài hẻm cụt dẫn vào kho, tiếng động cơ xe máy bốn thì cũ kỹ vang lên giòn tan, kèm theo tiếng xích xe chùng va lách cách vào hộp chắn xích. Chiếc xe Wave Alpha màu đỏ đô đã bạc màu sơn tấp vội vào mép thềm xi măng trước cửa kho. Tiếng chân chống sắt gạt xuống nền gạch tàu vỡ kêu "keng" một tiếng khô khốc.
Quân bước vào. Hơi nóng hầm hập của mặt đường nhựa buổi trưa dường như theo bước chân anh ùa thẳng vào căn phòng kho ngột ngạt. Anh mặc chiếc áo sơ mi công nhân cơ khí màu xanh công nhân, hai bên vai áo đã sờn rách và bạc phếch vì nắng gió, vạt áo lấm lem những vệt dầu luyn đen đặc. Trên hai tay anh là hai khối mô-tơ máy hút bụi công nghiệp ba nghìn sáu trăm oát nặng trịch, được bọc cẩn thận trong nhiều lớp giấy báo cũ và buộc chặt bằng dây kẽm mềm.
"Chào hai cô gái," Quân cất tiếng, cố tạo ra một vẻ vui vẻ thường ngày dù giọng anh khản đặc vì khói bụi đường phố. Anh cẩn thận đặt hai khối kim loại xuống tấm pallet gỗ thông đặt gần cửa ra vào, tránh để dầu mỡ dính ra sàn nhà vừa được quét dọn sạch sẽ. "Hai cái mô-tơ của máy hút bụi ba mô-tơ đợt trước bị cháy stator, anh xử lý xong xuôi rồi nhé."
Hà đứng dậy, bước lại gần tấm pallet. Qua khe lưới tản nhiệt bằng thép của vỏ máy, cô nhìn thấy những cuộn dây đồng mới tinh, đỏ au và bóng loáng dưới ánh nắng rọi xiên qua ô cửa sổ thông gió. Từng múi dây được quấn đều tăm tắp, phủ một lớp sơn cách điện vec-ni bóng loáng, khô cong và thơm mùi nhựa thông mới sấy.
"Anh quấn lại hết cả hai cái à?" Hà hỏi, giọng cô chùng xuống khi nhìn thấy những vết trầy xước nông sâu trên mu bàn tay Quân, nơi những vệt dầu mỡ đen sì đã ăn sâu vào kẽ móng tay không thể tẩy sạch bằng xà phòng thông thường.
"Ừ, cuộn stator cũ bị chập vòng do thợ hút phải nước xà phòng trào ngược lên buồng động cơ," Quân quệt mồ hôi trán bằng ống tay áo, giải thích cặn kẽ với vẻ say mê của một người thợ lành nghề. "Dây đồng nguyên bản của nó chỉ chịu nhiệt được một trăm ba mươi độ C thôi, chạy liên tục bốn tiếng trong phòng kín là chảy lớp men cách điện ngay. Anh tháo sạch ra, cạo rãnh cách điện, thay bằng dây đồng chịu nhiệt hai trăm độ của Hàn Quốc. Bạc đạn cũ bị rơ, anh tiện tay đóng luôn hai bộ vòng bi NSK nắp cao su chống nước của Nhật vào rồi. Giờ em lắp vào thùng chứa, bảo thằng Phúc bật thử xem, bảo đảm êm ru, lực hút chân không đạt chuẩn hai mươi lăm kilopascal như máy mới đập hộp."
Nhìn những khối kim loại được phục hồi hoàn hảo, Hà biết rõ anh đã phải làm gì. Để kịp giao hai chiếc mô-tơ này cho ca làm việc tổng vệ sinh văn phòng vào tối nay, Quân chắc chắn đã phải ngồi cặm cụi suốt hai đêm liền bên chiếc bàn quấn dây thủ công trong căn phòng trọ chật hẹp ở quận 11, dưới ánh đèn sợi đốt vàng vọt, tỉ mỉ đếm từng vòng dây, nắn từng rãnh thép kỹ thuật.
"Sao anh không nhắn tin để thằng Minh hay anh Phúc chạy xe máy qua lấy? Trưa nắng chang chang thế này mà anh chở hai khối sắt nặng cả chục ký chạy từ bên kia qua đây làm gì cho mệt..."
"Thằng Minh nó bận chạy giao đồ bảo hộ với hóa chất cho chị Hạnh bên Phú Nhuận, còn Phúc thì đang kẹt ca xử lý kính ngoài giờ, anh tiện đường chạy giao mấy cái rơ-le nhiệt cho xưởng gỗ bên Bình Triệu nên vòng qua đây luôn, có mất công mấy đâu," Quân cười xòa, nhưng nụ cười của anh chợt khựng lại khi ánh mắt anh chạm phải bầu không khí đặc quánh trong phòng kho.
Anh nhìn thấy mâm cơm nguội ngắt với tô canh cải đã đóng váng chưa ai đụng đũa. Anh nhìn thấy chiếc laptop mở toang của Lan với những cột số đỏ rực, và đặc biệt là ánh nhìn sắc lạnh, chăm chú của Lan đang hướng thẳng về phía mình. Sự nhạy cảm của một người đàn ông từng trải qua nhiều năm lăn lộn kiếm sống mách bảo cho Quân biết rằng một cuộc tranh cãi căng thẳng vừa mới diễn ra ngay tại chiếc bàn này.
Quân ngập ngừng, đưa bàn tay lấm lem dầu mỡ ra sau lưng, thọc sâu vào túi quần bò đã sờn rách ở gối. Anh rút ra một tập giấy nhỏ gấp làm tư. Mép giấy đã bị mài mòn, vài chỗ dính vệt vân tay màu đen xám của dầu máy công nghiệp. Quân nhìn tập giấy trên tay, rồi lại nhìn sang gương mặt hốc hác, đôi quầng thâm sâu hoắm dưới mắt Hà—hậu quả của một tuần thức trắng đối phó với khủng hoảng truyền thông và áp lực tài chính. Bàn tay anh khẽ siết lại, các khớp ngón tay trắng bệch ra như muốn nhét ngược tập giấy vào lại túi quần. Anh đứng chần chừ giữa khoảng sân kho, đôi chân dường như muốn lùi lại một bước ra phía cửa.
Nhưng rồi, sau một thoáng đấu tranh nội tâm lộ rõ trên vầng trán nhăn lại, Quân thở dài một hơi kín đáo. Anh bước lại gần bàn, đặt nhẹ tập giấy gấp tư lên mặt gỗ thông, ngay sát mép tờ bảng sao kê tài khoản ngân hàng của Lan.
"Hà này..." Giọng Quân thấp hẳn xuống, ngập ngừng và thiếu hẳn sự hào sảng, tự tin thường ngày của anh. "Cái này... là mấy cái hóa đơn mua linh kiện thay thế cho mấy cái máy chà sàn với máy giặt thảm đợt trước. Anh gom lại suốt hai tháng qua."
Căn phòng kho dường như chùng hẳn xuống thêm một bậc. Tiếng giọt nước rỉ từ vòi nước bồn rửa dụng cụ ở góc phòng rơi xuống đáy xô nhựa kêu "tõm" một tiếng rõ mồn một.
"Mấy đợt trước... thấy bên em kẹt tiền nhập lô hóa chất Goodmaid Pro với tiền đặt cọc đồ bảo hộ lao động, anh bảo em cứ để đó từ từ tính sau cũng được," Quân nói tiếp, ánh mắt anh nhìn xuống mũi giày bảo hộ lấm lem bụi xi măng của mình, không dám nhìn thẳng vào mặt Hà. "Nhưng mà... sáng nay bên đại lý linh kiện cơ điện Chợ Lớn họ chốt sổ công nợ cuối tháng. Họ bảo nếu anh không thanh toán dứt điểm tiền mấy bộ chổi than carbon, mấy cái phớt cao su chịu áp lực cao với cuộn dây đồng nhập về đợt này, họ sẽ cắt giá sỉ và không cho anh lấy gối đầu linh kiện cho các đơn hàng bảo trì khác nữa. Tổng cộng mấy đợt... là hai triệu hai trăm nghìn đồng."
Hai triệu hai trăm nghìn đồng.
Từng âm tiết rơi ra từ miệng Quân như những tảng đá ném vào mặt hồ nước đang đóng băng. Lan không nói một lời nào. Cô chỉ lặng lẽ đưa tay đẩy nhẹ gọng kính cận lên sống mũi, ánh mắt chuyển từ những con số nợ linh kiện sang gương mặt bàng hoàng của Hà. Cái nhìn của Lan không mang ý chế giễu hay phán xét Quân; đó là cái nhìn của một người vừa chứng kiến một định lý toán học tàn nhẫn được chứng minh chuẩn xác đến từng chữ số thập phân.
Hà run rẩy đưa tay nhặt tập giấy gấp tư lên. Những tờ giấy bãi bằng mỏng manh, ngả màu ố vàng vì bụi xưởng cơ khí, bên trên là nét chữ viết tay bằng bút bi mực xanh quen thuộc của Quân. Chữ viết của anh gãy gọn, mộc mạc nhưng ghi chép vô cùng chi tiết từng hạng mục kỹ thuật: - *Ngày 12 tháng 8: Thay 04 bộ chổi than carbon chuyên dụng cho máy chà sàn CleanMaid: 480.000đ.* - *Ngày 28 tháng 8: 02 phớt cao su chịu dầu buồng hút chân không máy giặt thảm phun hút: 320.000đ.* - *Ngày 15 tháng 9: Vòng bi NSK nắp cao su chống nước cho cụm mô-tơ máy hút bụi công nghiệp 80L: 450.000đ.* - *Ngày 02 tháng 10: Dây đồng trần bọc men chịu nhiệt 200 độ C quấn lại 02 cuộn stator mô-tơ 1200W: 950.000đ.* *Tổng cộng tiền phụ tùng thay thế: 2.200.000 đồng.*
Tất cả chỉ thuần túy là tiền phụ tùng mua hộ từ chợ đầu mối. Không có lấy một dòng nào ghi tiền công thợ. Không có tiền xăng xe anh chạy ngược chạy xuôi giữa trưa nắng từ quận 11 sang Chợ Lớn rồi vòng qua Bình Thạnh. Không có tiền công anh thức trắng hai đêm liền cặm cụi quấn từng cuộn stator trong phòng trọ.
Hai triệu hai trăm nghìn đồng tiền linh kiện gốc đặt cạnh con số một triệu một trăm hai mươi nghìn đồng tiền số dư tài khoản ngân hàng.
Một cảm giác cay đắng nghẹn ứ nơi cổ họng khiến Hà không thể thốt nên lời. Nỗi đau đớn lớn nhất lúc này không phải là sự thiếu hụt tiền bạc, mà là sự bẽ bàng khi nhìn thấy vẻ mặt lúng túng, ngượng ngùng của Quân. Anh là người đàn ông cô yêu. Anh là người đã không quản ngại bất kể ngày đêm, mưa gió, hễ nghe cô gọi điện báo máy hút bụi bị kẹt cánh quạt hay máy chà sàn bị khét dầu là lập tức có mặt để tháo lắp, sửa chữa, cứu nguy cho từng ca làm việc của Sạch Nhà khỏi nguy cơ bị phạt hợp đồng.
Suốt hai tháng qua, Quân đã âm thầm gánh chịu áp lực công nợ từ những chủ tiệm phụ tùng cơ điện gắt gỏng ở Chợ Lớn. Anh dùng uy tín cá nhân, dùng tiền túi còm cõi kiếm được từ việc sửa máy cho những khách vãng lai khác để đắp vào chi phí bảo trì cho công ty của cô. Anh làm tất cả những điều đó chỉ để cô bớt đi một mối lo, để cô không phải rơi nước mắt giữa những cơn đau đầu về nhân sự và khách hàng.
Và bây giờ, chính người đàn ông ấy lại phải đứng đây, cúi gầm mặt xuống như một kẻ có lỗi, ngập ngừng đưa ra những tờ hóa đơn hoàn toàn chính đáng cho những món đồ mà Sạch Nhà đã dùng để kiếm ra từng đồng doanh thu.
Hà nhắm chặt mắt lại. Trong bóng tối sau mi mắt, toàn bộ bức tranh vận hành mà cô hằng tự hào sụp đổ tan tành từng mảng lớn. Hóa ra bấy lâu nay, cái gọi là "tự chủ tài chính", cái gọi là "dịch vụ cao cấp giá bình dân" chỉ là một sự dối trá ngọt ngào. Bên cạnh chín triệu đồng chất xám kế toán của Lan bị bóc lột không công, cô còn đang sống bám vào mồ hôi, vào dòng vốn lưu động còm cõi của người yêu mình. Nếu không có Lan làm việc quần quật ban đêm để giữ cho sổ sách không bị phạt thuế, nếu không có Quân làm kỹ thuật viên kiêm nhà tài trợ phụ tùng không lãi suất, thì Sạch Nhà đã vỡ nợ và đóng cửa từ tận tháng tám. Cái doanh nghiệp non trẻ này không hề khỏe mạnh; nó là một thực thể ký sinh đang hút cạn kiệt năng lượng và lòng tốt của những người thân yêu nhất xung quanh nó.
"Hà... anh xin lỗi," Quân vội vàng lên tiếng khi nhìn thấy hai hàng nước mắt lăn dài trên má cô. Anh bối rối xua tay, nét mặt đầy vẻ ân hận: "Nếu bên em đang kẹt quá vì mấy vụ đền bù tuần rồi thì... thì cứ để đó đi. Để chiều nay anh chạy vạy mượn tạm thằng bạn bên xưởng tiện một ít đập vào bên Chợ Lớn trước cũng được. Em đừng khóc, không sao đâu mà..."
"Không!"
Tiếng thốt lên của Hà làm cả Quân và Lan đều giật mình. Giọng cô run rẩy vì xúc động, nhưng âm sắc bên trong lại chứa đựng một sự kiên quyết chưa từng thấy. Hà quệt mạnh mu bàn tay lên má, lau sạch những giọt nước mắt vừa rơi.
"Không được để đó nữa. Tuyệt đối không bao giờ được để như thế nữa!"
Hà hít một hơi thật sâu, lồng ngực cô phập phồng theo từng nhịp thở dồn dập. Cô nhìn thẳng vào Quân, rồi quay sang nhìn Lan. Ánh mắt cô không còn sự bối rối, hoảng loạn của một người bị dồn vào chân tường, mà đã lấy lại được sự sắc bén, tỉnh táo của một cựu giám sát buồng phòng từng đối mặt với những cuộc khủng hoảng vận hành khắc nghiệt nhất.
"Hai người ngồi xuống đi," Hà kéo chiếc ghế nhựa màu đỏ đặt cạnh bàn, đẩy nhẹ về phía Quân. "Ăn cơm hay không tính sau. Bây giờ ngồi xuống đây giải quyết dứt điểm toàn bộ chuyện này."
Lan khoanh hai tay trước ngực, không ngồi xuống nhưng khẽ gật đầu, kéo chiếc ghế gỗ lại gần hơn. Quân ngơ ngác nhìn hai người phụ nữ, rồi chậm chạp kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống mép bàn, hai bàn tay lấm lem dầu máy đặt nép vào hai bên đầu gối chiếc quần bò sờn.
Hà mở chiếc ba lô vải dù sờn chỉ đặt dưới chân bàn, rút ra cuốn sổ tay bìa da màu đen—cuốn sổ điều hành hiện trường mà cô luôn mang theo bên mình mọi lúc mọi nơi. Trong cuốn sổ đó ghi chép chi tiết từng lịch ca, doanh thu dự kiến của từng ngày, và danh sách các gói dịch vụ mà Minh đang triển khai trên kênh tiếp thị trực tuyến. Cô lật nhanh đến trang danh sách các chương trình khuyến mãi tháng mười.
"Lan, mày mở lại file dự toán chi phí biến đổi cho tao," Hà nói, giọng cô đanh gọn và dứt khoát. "Kiểm tra lại ngay lập tức gói ưu đãi 'Tri ân cư dân căn hộ'—cái gói giảm giá mười lăm phần trăm cho các ca tổng vệ sinh gia đình mà thằng Minh vừa tự ý tung lên fanpage tuần trước để vớt vát khách sau vụ bão truyền thông ở An Phúc. Biên lợi nhuận thực tế của gói đó sau khi trừ tiền công thợ, tiền hỗ trợ ăn trưa, tiền xăng xe máy và tiền tiêu hao hóa chất trung tính là bao nhiêu?"
Ngón tay Lan lướt thoăn thoắt trên bàn phím máy tính. Tiếng gõ phím lách cách vang lên đều đặn trong căn phòng kho tĩnh lặng. Sau khoảng ba mươi giây rà soát lại các công thức hạch toán, Lan ngẩng đầu lên, ánh mắt lạnh như băng:
"Âm mười hai nghìn đồng cho mỗi ca làm việc bốn tiếng. Đó là tao mới chỉ tính chi phí biến đổi trực tiếp gồm tiền công hai thợ ba trăm sáu mươi nghìn, tiền hóa chất và giẻ lau ba mươi nghìn, tiền hỗ trợ xăng xe ba mươi nghìn. Còn nếu cộng thêm chi phí khấu hao máy móc năm nghìn đồng một giờ theo đúng quy chuẩn kế toán mà sáng nay tao vừa áp vào hệ thống, thì mỗi ca làm việc theo gói giảm giá mười lăm phần trăm đó, Sạch Nhà đang bù lỗ ba mươi hai nghìn đồng tiền mặt để được vinh dự đến lau chùi nhà cửa cho người ta."
"Cắt ngay lập tức!" Hà ra lệnh không một giây chần chừ. "Gọi điện thoại ngay cho thằng Minh. Yêu cầu nó gỡ toàn bộ bài đăng quảng cáo gói giảm mười lăm phần trăm trên fanpage xuống trong vòng mười lăm phút tới. Những khách hàng nào đã lỡ nhắn tin đặt lịch nhưng chưa chuyển tiền cọc giữ chỗ, gọi điện trực tiếp xin lỗi và báo lại đúng giá niêm yết chuẩn: hai trăm nghìn đồng một giờ cho ca hai nhân viên có trang bị máy công nghiệp, không giảm một xu, không chiết khấu một đồng nào hết. Khách nào đồng ý thì làm, khách nào chê đắt đòi hủy lịch thì chấp nhận cho hủy. Chúng ta dứt khoát dừng ngay cái trò lấy tiền túi của người thân trong nhà đi tài trợ cho sự sạch sẽ của người dưng!"
Lan nhướng đôi lông mày lá liễu lên sau cặp kính cận. Một tia sáng hài lòng lướt qua rất nhanh nơi đáy mắt cô: "Mày có nhận thức được hậu quả trước mắt không, Hà? Nếu cắt phăng cái gói khuyến mãi đó ngay lúc này, lượng khách mới tuần này của thằng Minh sẽ sụt giảm ít nhất bốn mươi phần trăm. Dòng tiền mặt thu về trong ngắn hạn sẽ hụt một khoản lớn đấy."
"Dòng tiền ảo tạo ra từ việc bù lỗ thì sụt càng sớm càng tốt cho bộ máy!" Hà đập tay xuống mặt bàn, giọng cô vang lên đầy sức nặng. "Thà một tuần chúng ta chỉ nhận mười ca làm việc chuẩn chỉ, nhưng mỗi ca thu đủ tiền công xứng đáng cho chị Hạnh, cho Phúc, bù đắp đủ hao mòn máy móc, trích đủ mười phần trăm lập quỹ dự phòng rủi ro và còn lại một khoản biên lợi nhuận thực tế để trả tiền phụ tùng cho anh Quân, còn hơn là cắm đầu cắm cổ chạy ba mươi ca khuyến mãi để rồi trưa hôm nay tao phải ngồi đây nhìn người yêu mình nhịn nhục đi vay tiền bù lỗ linh kiện cho khách hàng của mình!"
Cô quay ngoắt sang nhìn Quân. Ánh mắt cô chan chứa sự biết ơn nhưng đồng thời rực lên một ngọn lửa kiên định:
"Còn tập hóa đơn hai triệu hai trăm nghìn đồng này của anh. Chiều nay em sẽ thanh toán sòng phẳng cho anh. Từng tờ biên lai, từng đồng bạc lẻ, không thiếu một xu."
Quân lúng túng, hai bàn tay anh vặn vào nhau: "Hà, anh vừa nhìn thấy số dư tài khoản của em trên màn hình rồi... Em đang kẹt cứng tiền mặt như thế, làm sao mà..."
"Tài khoản ngân hàng của công ty chỉ còn một triệu một trăm hai mươi nghìn, số tiền đó phải giữ nguyên làm số dư tối thiểu và để phòng trường hợp khẩn cấp đóng tiền điện kho," Hà ngắt lời anh một cách dứt khoát. "Nhưng chiều nay, lúc ba giờ, bên căn hộ tháp B chung cư Sky Garden của chị Mai—khách hàng thân thiết từ thời em còn làm ở khách sạn—chị ấy vừa đồng ý cho Phúc và Vy qua làm một ca tổng vệ sinh kính định kỳ bổ sung. Ca đó làm xong nghiệm thu sẽ thu tiền mặt tại chỗ tám trăm nghìn đồng. Cộng với một triệu đồng tiền mặt khách lẻ ca sáng hôm qua ở Phú Nhuận thằng Minh vừa thu về hiện đang cất trong két sắt nhỏ đằng kia, chúng ta có một triệu tám trăm nghìn đồng tiền mặt."
Hà dừng lại một nhịp, cô thò tay vào túi quần vải của mình, rút ra chiếc ví cá nhân nhỏ nhắn đã sờn mép da. Cô mở ví, rút ra bốn tờ tiền polymer mệnh giá một trăm nghìn đồng—những đồng tiền tiêu vặt cá nhân cuối cùng còn sót lại của cô cho đến kỳ nhận lương tiếp theo.
"Em sẽ bù thêm bốn trăm nghìn tiền túi của cá nhân em vào. Đủ hai triệu hai trăm nghìn đồng. Trả dứt điểm cho xưởng Chợ Lớn ngay trong chiều nay."
"Hà à, em không cần phải vét đến đồng bạc cuối cùng trong ví như thế đâu..." Nét mặt Quân lộ rõ vẻ xót xa.
"Cần chứ anh!" Hà nhìn sâu vào mắt Quân, nụ cười trên môi cô lúc này không còn là nụ cười gượng gạo che giấu sự bất lực nữa, mà là nụ cười thanh thản của một người vừa bước qua được ranh giới tăm tối nhất của nhận thức. "Một doanh nghiệp muốn làm ăn đàng hoàng, tử tế thì việc đầu tiên là không được phép ăn quỵt, không được phép nợ nần mồ hôi nước mắt của người nhà mình. Nếu Sạch Nhà muốn nhân viên của mình đi làm có phẩm giá, muốn khách hàng nhìn vào những người thợ lau dọn bằng sự tôn trọng, thì chính cái công ty này phải biết tôn trọng giá trị sức lao động của người thợ sửa máy cho nó trước tiên. Em không thể xây dựng sự tử tế với xã hội bằng sự bóc lột vô ơn đối với anh được."
Lan khẽ mỉm cười. Cô gập hẳn màn hình chiếc laptop lại, cầm đôi đũa tre lên, gắp một miếng đậu phụ sốt cà chua nguội ngắt bỏ vào bát cơm của mình rồi bắt đầu ăn một cách ngon lành. Hành động nhỏ bé đó của Lan là một sự chuẩn thuận tuyệt đối. Tối hậu thư của buổi trưa hôm nay đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của nó. Những lằn ranh nhập nhằng, nguy hiểm giữa tình cảm cá nhân và quy luật vận hành kinh tế cuối cùng đã được bóc tách và phân định một cách dứt khoát ngay trên mặt chiếc bàn gỗ thông thô ráp này.
***
Hai giờ ba mươi chiều, cái nắng gay gắt đặc trưng của phương Nam dội thẳng xuống mặt đường nhựa Điện Biên Phủ, hun nóng bầu không khí khiến cảnh vật phía xa như rung rinh trong làn sóng nhiệt. Dòng xe máy, xe tải nêm chặt như nêm xuôi ngược về hướng ngã tư Hàng Xanh, tiếng động cơ gầm rú hòa lẫn với tiếng còi xe inh ỏi dội vào vách tường của những dãy nhà phố san sát.
Hà và Quân ngồi ở chiếc bàn gỗ thấp kê sát mép hiên của một quán cà phê cóc ven đường, nép mình dưới bóng râm thưa thớt của một cây bàng già đang mùa trút lá. Chiếc quạt máy công nghiệp gắn trên cột bê tông của quán quay vù vù, phả ra từng luồng gió mang theo hơi nóng hầm hập của mặt đường. Trên mặt bàn kính tròn ố vàng những vệt nước chè cũ, hai ly cà phê đen đá đã tan gần hết, những giọt nước ngưng tụ chảy dài xuống chân ly, đọng thành những vũng nước nhỏ trên mặt bàn.
Hà kéo khóa chiếc túi xách vải dù đặt trên đùi, lấy ra một cọc tiền mặt được xếp ngay ngắn, phẳng phiu. Cô đặt cọc tiền xuống mặt bàn kính, ngay cạnh tập hóa đơn bán lẻ của Quân. Đó là những tờ tiền polymer mệnh giá năm mươi nghìn và một trăm nghìn đồng—toàn bộ một triệu tám trăm nghìn đồng tiền mặt vừa được kiểm đếm cẩn thận từ két sắt của kho Bình Thạnh, hòa cùng bốn tờ một trăm nghìn đồng tiền túi cá nhân của cô.
Hà dùng các đầu ngón tay đẩy nhẹ cọc tiền về phía Quân:
"Hai triệu hai trăm nghìn đồng chẵn. Anh đếm lại giúp em cho chuẩn xác nhé."
Quân nhìn cọc tiền dày dặn nằm trên mặt bàn, rồi ánh mắt anh dừng lại trên đôi bàn tay của Hà. Những ngón tay thon thả của cô gái từng làm việc trong môi trường máy lạnh năm sao giờ đây đã xuất hiện những vết chai sần ở đốt ngón tay do thường xuyên cầm cán chổi, tay cầm máy hút bụi và tiếp xúc với khăn lau công nghiệp. Anh không vội vàng vơ lấy số tiền, mà chỉ chậm rãi đưa bàn tay to bản, thô ráp đầy những vết sẹo nhiệt của mình ra, đặt nhẹ lòng bàn tay lên trên cọc tiền ấy, rồi kéo nó về phía mép bàn của mình.
"Anh không cần đếm đâu," Quân nói khẽ, giọng anh ấm áp át đi cả tiếng gầm rú của dòng xe cộ ngoài đường lộ. "Em đưa bao nhiêu thì anh biết bấy nhiêu. Giữa anh với em, con số chưa bao giờ sai lệch một hào."
Quân rút cây bút bi dắt ở mép túi áo bảo hộ lao động ra. Anh lật từng tờ biên lai bán lẻ bằng giấy bãi bằng màu vàng ố, tì ngòi bút lên mặt kính bàn cà phê, nắn nót ký tên mình vào góc dưới của từng tờ giấy, ghi rõ dòng chữ: *Đã thu đủ 2.200.000đ ngày 18/10/2026 - Người nhận: Lê Quốc Quân.*
Sau khi ký xong tờ cuối cùng, anh vuốt phẳng lại tập hóa đơn rồi đưa trả toàn bộ cho Hà:
"Đây, chứng từ công nợ của công ty em đây. Cầm lấy đem về đưa cho con Lan nó kẹp vào tập hồ sơ chi phí, vào sổ sách đàng hoàng cho đúng nguyên tắc kế toán của nó."
Hà nhận lấy tập giấy. Đầu ngón tay cô chạm vào nét mực bi còn chưa khô hẳn trên chữ ký của anh. Một cảm giác nhẹ nhõm đến kỳ lạ bất thần lan tỏa khắp lồng ngực cô, như thể một khối đá tảng vô hình đè nặng lên tim suốt nhiều tuần lễ qua vừa được nhấc bổng đi. Lần đầu tiên kể từ khi Sạch Nhà rơi vào vòng xoáy khủng hoảng, cô có thể nhìn thẳng vào mắt Quân mà không cảm thấy một sự cắn rứt, áy náy âm ỉ về việc mình đang lợi dụng lòng tốt của anh. Giữa hai người lúc này, mối quan hệ giao dịch thiết bị đã trở về đúng với bản chất sòng phẳng, minh bạch của thị trường. Và chính sự sòng phẳng ấy, kỳ diệu thay, lại trả lại cho tình cảm lứa đôi của họ một sự thuần khiết, tự do và nhẹ nhõm vốn có.
"Em cảm ơn anh, Quân," Hà nói chân thành.
Quân bưng ly cà phê lên, húp một ngụm nhỏ. Vị đắng gắt của cà phê hòa cùng vị ngọt của đường tan nơi đầu lưỡi. Anh phóng tầm mắt nhìn ra dòng xe cộ đang hối hả chen chúc nhau trên đại lộ Điện Biên Phủ, ánh mắt trôi dạt về phía chân cầu Sài Gòn xa xa. Anh im lặng một lúc khá lâu, chiếc bật lửa ga trong tay trái cứ xoay đi xoay lại lách cách giữa những ngón tay. Vẻ mặt anh chùng xuống, mang một nét trầm ngâm khác hẳn vẻ bộc trực thường nhật.
"Hà này," Quân quay lại nhìn cô, giọng anh trầm hẳn xuống. "Có chuyện này... thực ra mấy ngày nay anh đã tính nói với em rồi. Nhưng mà thấy em bù đầu bù cổ lo giải quyết cái vụ cáo buộc mất đồ ở chung cư An Phúc, rồi lại lo đối phó với mấy cái bài đăng bóc phốt trên mạng xã hội... nên anh cứ lần lữa mãi, chưa dám mở miệng."
Hà đặt ly trà đá xuống bàn, chăm chú nhìn anh: "Chuyện gì thế anh? Xưởng linh kiện bên Chợ Lớn họ gây khó dễ gì cho anh nữa à?"
"Không, chuyện xưởng Chợ Lớn thì giải quyết xong rồi, chiều nay anh mang tiền qua thanh toán dứt điểm là xong nợ," Quân lắc đầu. Anh hít một hơi dài, nhìn thẳng vào mắt cô: "Tuần trước, có một đơn vị tổng thầu chuyên về bảo trì cơ điện cho khu công nghiệp VSIP bên Thuận An, Bình Dương liên hệ trực tiếp với anh. Họ đang tìm một đội ngũ kỹ thuật lành nghề để giao thầu phụ trọn gói việc bảo trì, bảo dưỡng định kỳ toàn bộ hệ thống động cơ hút bụi công nghiệp, máy nén khí áp lực cao và motor kéo băng chuyền cho ba nhà máy dệt nhuộm và may mặc lớn của Đài Loan bên đó."
Hà khẽ chớp mắt. Lời nói của Quân khiến cô thoáng ngỡ ngàng, nhưng khi nhìn sâu vào đôi mắt anh, cô lập tức nhận ra một ngọn lửa hy vọng đang âm ỉ bùng cháy—ngọn lửa tự hào nghề nghiệp của một người thợ kỹ thuật thực thụ khi đứng trước cơ hội được vẫy vùng ở một quy mô xứng tầm với tay nghề của mình.
"Quy mô hợp đồng bên đó thế nào hả anh?" Hà hỏi, giọng cô chứa đựng sự tò mò thực sự.
"Họ muốn ký hợp đồng dài hạn hai năm một lần," giọng Quân dần lấy lại sự hào hứng, các ngón tay anh gõ nhẹ theo nhịp nói. "Bên tổng thầu họ trả thù lao bảo trì cố định theo từng tháng, chuyển khoản đúng ngày mùng năm hàng tháng không bao giờ trễ hạn. Toàn bộ vật tư, linh kiện cơ khí thay thế như bạc đạn, chổi than, dầu bôi trơn công nghiệp đều được lập dự toán và nghiệm thu thanh toán riêng theo giá thị trường, không phải chịu cảnh khách hàng cá nhân cò kè bớt một thêm hai từng đồng bạc lẻ, cũng không lo bị nợ gối đầu công nợ triền miên. Nếu anh nhận gói thầu này, anh sẽ phải kéo thêm hai đứa thợ phụ dưới xưởng Chợ Lớn lên cắm chốt hẳn bên Bình Dương để trực xử lý sự cố. Thu nhập và dòng tiền của đội anh sẽ ổn định hơn rất nhiều so với việc chỉ ngồi ở phòng trọ chờ mấy cuộc gọi sửa máy khẩn cấp của các đội dịch vụ vệ sinh nhỏ lẻ trong nội thành."
Trái tim Hà khẽ thắt lại trong một tích tắc. Một cảm giác hẫng hụt rất tự nhiên len lỏi vào tâm trí cô.
"Nếu nhận gói bên Bình Dương... tức là anh sẽ phải ở hẳn trên đó thường xuyên?"
"Ừ," Quân gật đầu, ánh mắt anh thoáng qua một tia áy náy và ngập ngừng. "Từ sáng thứ Hai đến tận chiều tối thứ Bảy anh phải trực kỹ thuật tại hiện trường nhà máy để bảo đảm dây chuyền sản xuất không bị gián đoạn. Chỉ có tối thứ Bảy hoặc ngày Chủ nhật anh mới có thể chạy xe máy về lại Sài Gòn với em được thôi. Thời gian anh dành cho em... chắc chắn sẽ ít đi rất nhiều. Và quan trọng nhất là... anh sẽ không thể cứ hễ nghe em gọi điện báo máy hút bụi bị chập cháy lúc mười một giờ trưa là mười hai giờ trưa có mặt ngay tại kho Bình Thạnh để tháo máy ra quấn dây, cứu ca làm việc cho em như trước đây được nữa."
Quân ngập ngừng nhìn cô, như thể anh đang chuẩn bị tinh thần để đón nhận một sự buồn bã, hay thậm chí là một lời trách móc, giận hờn từ người yêu.
Suốt mấy tháng khởi nghiệp chật vật vừa qua, sự hiện diện gần như tức thì của Quân đóng vai trò không khác gì một chiếc phao cứu sinh cơ học tuyệt đối cho Sạch Nhà. Bất cứ khi nào máy móc gặp trục trặc—từ việc motor bị kẹt phớt cao su, chổi than bị mòn vẹt làm tóe lửa, cho đến việc dây áp lực của máy phun hút bị rò rỉ—Hà chỉ cần bấm một cuộc điện thoại là Quân xuất hiện, mang theo đồ nghề và giải quyết êm xuôi mọi vấn đề kỹ thuật để đội của chị Hạnh, của Phúc không bị vỡ trận trước mặt khách hàng. Việc Quân chuyển trọng tâm công việc lên Bình Dương đồng nghĩa với việc Sạch Nhà sẽ mất đi hoàn toàn chiếc phao cứu sinh quen thuộc ấy. Từ nay, cô sẽ phải tự bơi giữa những trục trặc kỹ thuật khốc liệt của đời sống thực tế.
Thế nhưng, cảm giác hẫng hụt trong lòng Hà chỉ tồn tại trong đúng vài giây ngắn ngủi.
Khi nhìn vào đôi vai áo sờn rách vì nắng gió của Quân, nhìn vào những vết sẹo bỏng do mỏ hàn và những kẽ móng tay ám khói dầu luyn của anh, một sự tỉnh thức và lòng tôn trọng sâu sắc trỗi dậy, quét sạch mọi sự ích kỷ non nớt trong lòng cô.
Quân là một người đàn ông có năng lực, có tay nghề xuất sắc và có lòng tự trọng nghề nghiệp mãnh liệt. Hoài bão của anh là xây dựng được một xưởng cơ điện bài bản, nhận những hợp đồng bảo trì công nghiệp quy mô lớn, khẳng định giá trị kỹ thuật của bản thân trước xã hội. Anh sinh ra không phải để làm một người thợ phụ không công túc trực hai mươi tư trên bảy sau lưng cô, sẵn sàng bỏ dở công việc của mình chỉ để chạy đến nhặt nhạnh từng mảnh vỡ vận hành vụn vặt cho Sạch Nhà. Việc cô từng thầm coi sự có mặt tức thì của anh là một điều hiển nhiên, việc cô dựa dẫm vào sự hào hiệp của anh để che đậy sự yếu kém trong công tác quản lý thiết bị của công ty mình... tất cả những điều đó ích kỷ và tàn nhẫn chẳng khác nào việc cô bóc lột chất xám kế toán của Lan.
"Anh nhận hợp đồng đó đi," Hà cất tiếng. Giọng cô trong trẻo, ấm áp và dứt khoát đến mức chính Quân cũng phải ngỡ ngàng.
Quân chớp mắt, nhìn sững vào khuôn mặt cô: "Hà... em nói thật lòng đấy à? Em không sợ những lúc máy móc của Sạch Nhà bị hỏng đột xuất giữa ca làm việc, không có người xử lý thì..."
"Sạch Nhà phải học cách tự lớn lên, và em phải học cách chịu trách nhiệm cho thiết bị của mình," Hà mỉm cười, đôi mắt cô ánh lên sự tự tin vững chãi. "Trước đây anh đã tận tình hướng dẫn cho anh Phúc với em quy trình kiểm tra chổi than định kỳ, cách vệ sinh bầu lọc gió và xả cặn buồng hút chân không sau mỗi ca làm việc rồi. Những lỗi bảo dưỡng thông thường đó, từ nay bọn em sẽ đưa vào quy trình kiểm tra bắt buộc mỗi ngày, thợ nào làm sai quy trình dẫn đến hỏng máy sẽ bị trừ điểm đánh giá hiệu quả công việc. Còn đối với những hư hỏng nặng về phần cứng cơ điện, Sạch Nhà sẽ phải học cách lập kế hoạch dự phòng thiết bị: mua máy dự phòng, lên lịch bảo dưỡng định kỳ gửi vào các xưởng dịch vụ chuyên nghiệp trong thành phố, và thanh toán tiền sửa chữa sòng phẳng theo đúng biểu giá thị trường. Em không thể và dứt khoát không bao giờ giữ chân anh ở lại Sài Gòn chỉ để làm chiếc phao cứu sinh miễn phí cho sự yếu kém trong quản trị của công ty em nữa."
Hà vươn tay qua mặt bàn kính ố màu, nắm lấy bàn tay thô ráp của Quân. Bàn tay anh ấm áp, dày dặn và vững chãi. Hơi ấm từ bàn tay người thợ cơ khí truyền qua những ngón tay cô, mang lại cho cô một nguồn sức mạnh tinh thần to lớn hơn bất cứ sự bao bọc vụng trộm nào.
"Anh nhận hợp đồng bên Bình Dương là một bước ngoặt hoàn toàn xứng đáng cho sự nghiệp của anh. Em mừng cho anh, mừng từ tận đáy lòng đấy, Quân ạ. Cả hai chúng ta đều phải trưởng thành thôi, đúng không anh? Em phải học cách chèo lái Sạch Nhà tự đứng vững trên đôi chân của nó bằng doanh thu thật và chi phí thật, còn anh thì phải có xưởng máy riêng, có những hợp đồng công nghiệp lớn xứng tầm với tay nghề của anh."
Quân nhìn sâu vào đôi mắt trong veo của Hà. Toàn bộ sự căng thẳng, âu lo và ngập ngừng đè nặng trên gương mặt phong trần của anh tan biến hoàn toàn. Thay vào đó là một nụ cười rạng rỡ, nhẹ nhõm và tràn đầy sự cảm phục. Anh lật bàn tay lại, dùng những ngón tay thô ráp, chai sạn siết chặt lấy bàn tay thon nhỏ của cô.
"Cảm ơn em, Hà. Cảm ơn em đã hiểu cho anh," Quân nói, giọng anh rung lên vì xúc động. "Anh hứa với em, cuối tuần nào chạy xe máy về Sài Gòn, anh cũng sẽ ghé qua kho Bình Thạnh kiểm tra lại toàn bộ giàn máy móc cho em một lượt. Nhưng mà nói trước nhé, từ nay trở đi, mỗi lần bảo dưỡng anh sẽ xuất phiếu thu, xuất hóa đơn dịch vụ đàng hoàng có đóng mộc xưởng, không có chuyện cho em nợ một đồng nào đâu đấy!"
"Nhất trí luôn!" Hà bật cười giòn tan. Đó là tiếng cười sảng khoái, nhẹ nhõm và tự do đầu tiên của cô sau suốt một tuần lễ ngột ngạt chìm trong bão táp truyền thông và áp lực nợ nần. "Để rồi xem, nếu em mà phát hiện ra anh tính thiếu một đồng tiền công thợ hay giảm giá linh kiện cho em, em sẽ bảo con Lan gạch tên xưởng của anh ra khỏi danh mục nhà cung cấp đạt chuẩn của Sạch Nhà ngay lập tức!"
Quân bật cười lớn theo cô. Tiếng cười của hai người vang lên giòn giã giữa góc quán cà phê ven đường, hòa lẫn vào tiếng lá bàng xào xạc trong làn gió chiều vừa thổi qua.
Khoảng ba giờ ba mươi chiều, ánh nắng chói chang trên đại lộ Điện Biên Phủ bắt đầu ngả dần sang sắc vàng cam dịu nhẹ. Từng đợt gió mang theo hơi nước mát lành từ phía sông Sài Gòn thổi ngược lên, xua tan đi cái ngột ngạt, oi nồng tích tụ suốt từ trưa trên mặt đường nhựa.
Quân nổ máy chiếc xe Wave cũ, tiếng pô xe giòn giã hòa vào dòng người đang hối hả lưu thông về hướng cầu Sài Gòn để kịp cuộc hẹn với đối tác bên Thuận An. Hà đứng trên vỉa hè vẫy tay chào anh, nụ cười vẫn đọng lại trên khóe môi.
Sau khi bóng chiếc xe máy màu đỏ đô hòa lẫn vào dòng xe cộ phía xa, Hà xoay người, thong thả rảo bước về phía trạm xe buýt nằm cách đó một đoạn ngắn để đón tuyến xe quay trở lại kho Bình Thạnh. Đi bộ trên vỉa hè lộng gió, bàn tay cô nắm chặt tập hóa đơn bán lẻ đã được ký nhận đầy đủ trong túi xách.
Những con số đỏ trên màn hình laptop của Lan, những cuộn dây đồng quấn lại của Quân, và cả những đồng tiền mặt cuối cùng vừa được rút ra khỏi ví... tất cả không còn là nỗi sợ hãi hay gánh nặng đè bẹp cô nữa. Chúng đã trở thành những tọa độ chuẩn xác, rõ ràng nhất trên bản đồ vận hành thực tế. Hà hiểu rằng con đường phía trước của Sạch Nhà sẽ còn vô vàn chông gai, sẽ còn những khách hàng khó tính, những sự cố kỹ thuật và những bài toán dòng tiền hóc búa cần giải quyết. Nhưng kể từ khoảnh khắc này, cô biết mình sẽ không bao giờ lặp lại sai lầm cũ.
Bởi vì kinh doanh tử tế, trước khi mang lại giá trị cho bất kỳ khách hàng nào ngoài xã hội, phải bắt đầu từ nguyên tắc tối thượng: không bao giờ được phép bóc lột lòng tốt của những người thân yêu trong nhà.