Bảng xếp hạng giữa năm

Bảng xếp hạng thi đua giữa năm của một công ty startup công nghệ chưa bao giờ đơn thuần là tờ giấy khen thưởng. Nó giống như bảng điểm học kỳ thời phổ thông vậy: nó chẳng phản ánh hết xem bạn thông minh, thấu đáo hay có đạo đức nghề nghiệp đến đâu, nhưng nó định đoạt trực tiếp việc Tết năm nay bạn có ngẩng cao đầu bước vào nhà, có tiền gửi mẹ sắm sửa dọn dẹp, hay phải lầm lũi trốn tiệt trong phòng trọ gặm mì gói qua ngày.

Chưa đầy ba phút sau khi chị Hạnh bên Kế toán cùng cái Lan nhân sự cầm cuộn băng keo hai mặt, dán bẹp tờ giấy A3 in màu hãy còn ấm rực và nồng nặc mùi mực laser lên bảng nỉ trung tâm, sảnh chính của Công ty Cổ phần Công nghệ Sao Chổi đã biến thành một cái chợ nổi miền Tây thu nhỏ vào giờ cao điểm.

Hơn bốn mươi con người túa ra từ khắp các ngách bàn làm việc. Ghế xoay trượt bánh ken két, dép xốp lẹt quẹt, tiếng thì thầm to nhỏ lập tức nở rộ rồi nhanh chóng đặc quánh lại thành một thứ âm thanh vo ve như đàn ong vỡ tổ bị chọc gậy vào bọng. Người cao thì rướn cổ, kẻ thấp bé thì kiễng gót chân đến run rẩy; có người hai tay chống nạnh ra vẻ bất cần nhưng mắt đảo liên hồi; có người thở hắt ra một hơi sặc mùi cà phê hòa tan khi thấy tên mình nằm trong vùng an toàn; lại có mấy cô bé thực tập sinh lấm lét mở sẵn ứng dụng máy tính trên điện thoại, bấm lách cách để tính xem từ giờ đến cuối năm phải nhịn bao nhiêu cữ trà sữa, bao nhiêu đĩa cơm tấm sườn bì thì mới bù đắp nổi vào khoản KPI đang bị âm điểm nặng nề.

Tôi nép mình ở một rìa ngoài cùng của cái vòng tròn nhốn nháo ấy. Một tay tôi cầm chiếc ly thủy tinh đựng nước lọc nguội ngắt lấy từ cây nước nóng lạnh, tay kia thọc sâu vào túi quần bò sờn gấu. Tôi cố gắng đúc tạc lên khuôn mặt mình một vẻ bình thản, tĩnh lặng đến lạnh lùng—thần thái điển hình của một kẻ đã tu luyện đắc đạo theo tôn chỉ tối thượng chốn văn phòng: "Làm vừa đủ chỉ tiêu để không bị đuổi, không nổi bật để khỏi bị giao thêm việc, và biến mất không dấu vết vào đúng 18:00 mỗi ngày."

Nhưng nếu khuôn mặt tôi là một bức tượng gỗ thì đôi mắt tôi lại hoàn toàn phản bội chủ nhân. Dưới cặp kính cận mỏng, đồng tử tôi di chuyển với tốc độ của một con chuột cống lành nghề đang lùng sục từng mẩu phô mai rơi vãi dưới gầm sàn.

Ở vị trí quán quân, đứng ngạo nghễ trên đỉnh chóp vinh quang, không có lấy nửa phần bất ngờ: Phạm Quốc Khải.

Cột điểm của Khải trên biểu đồ thanh ngang dài ngoằng và đỏ rực như chiếc đèn pha ô tô chiếu thẳng vào mặt người đối diện. Doanh số chốt hợp đồng quý hai dẫn đầu tuyệt đối; chỉ số "Độ hiện diện thương hiệu cá nhân" chạm mức kịch trần 100/100. Người ta dường như đã hoàn toàn quên bẵng sự cố kinh hoàng trong đêm gala team building ở khu du lịch ngoại ô vào cuối tuần trước, khi Khải to tiếng cãi cọ với sếp Dũng trong buồng kỹ thuật rồi bị chiếc micro vô tình bật truyền thẳng lời thú nhận 'vẽ' thêm tính năng khống cho hợp đồng mười tỷ ra toàn thể hội trường và ban cố vấn. Cú lộ tẩy ấy từng khiến ban điều hành và sếp Dũng lên cơn đau thắt ngực dữ dội.

Thế nhưng, bằng một năng lực kỳ ảo nào đó—mà phần lớn được tạo nên từ tài ăn nói trơn tru như bôi mỡ bò, những bài thuyết trình PowerPoint chuyển động mượt mà không tì vết, cùng khả năng luồn lách đi vét sạch từng hợp đồng bán lẻ quy mô nhỏ để bù đắp dòng tiền—Khải đã quét một lớp sơn bóng bẩy lên toàn bộ đống tro tàn. Hắn vẫn đứng đó, chễm chệ ở ngôi đầu, vững vàng như một tượng đài thạch cao không thể suy suyển.

Tôi khẽ nuốt nước bọt, ghìm ánh mắt trượt xuống vài phân.

Vị trí thứ ba: Nguyễn Minh Hoàng. Tổng điểm: 84.5/100.

Tôi chớp mắt liên tục ba cái, suýt chút nữa sặc ngụm nước lọc vừa nuốt xuống cuống họng. Lồng ngực tôi đập thịch một tiếng nặng nề.

Một thằng chuyên viên marketing chuyên trị kiếp "lính cứu hỏa giấu mặt" như tôi, một kẻ từng có tiền sử trượt một lèo xuống tận hạng bốn mươi tám của công ty chỉ vì trót dại táy máy sửa lại công thức hàm SUMIF bị lỗi trong file báo cáo tài chính nội bộ mà sếp Dũng trình lên hội đồng quản trị, nay lại hiên ngang có mặt trong top ba của cả một tổ chức bốn mươi mấy con người.

Tôi ghé sát mắt nhìn vào cột diễn giải chi tiết bằng phông chữ nhỏ li ti bên dưới. Sự thăng tiến kỳ quặc này được cấu thành từ hai yếu tố nực cười: điểm khảo sát tín nhiệm 360 độ đạt 4.7/5 điểm nhờ vào việc tôi hiếm khi từ chối giúp đỡ ai trong văn phòng mỗi khi họ cần sửa lỗi file Excel hay chỉnh ảnh gấp, và đặc biệt là cột "Tỷ lệ xử lý sự vụ khẩn cấp phát sinh" đạt mức kỷ lục 98%. Hóa ra chuỗi ngày ròng rã ngồi ôm trán thức trắng đêm để gỡ những quả bom deadline phát nổ vào lúc 17:58 do sếp Dũng bộc phát giao xuống cũng được bộ máy nhân sự định danh là một dạng "năng lực sinh tồn và cống hiến vượt bậc".

Thế nhưng, cái thứ thực sự châm ngòi cho một đợt sóng xung kích lan khắp căn phòng không phải là ngôi vị đầu bảng của Khải, cũng chẳng phải sự trồi sụt bất thường của tôi.

Cả sảnh chính đột nhiên đồng thanh "ồ" lên một tiếng dài, tiếp theo đó là những tiếng xì xào kinh ngạc tột độ khi mọi ánh mắt va phải cái tên đang nằm ngang nhiên ở vị trí thứ hai, đè bẹp tôi xuống dưới bằng một khoảng cách điểm số không hề nhỏ:

Hạng nhì: Lê Thảo Vy. Tổng điểm: 88.0/100.

"Ối giời đất ơi, con Vy!"

Tiếng thằng Tuấn bên khối Vận hành gào toáng lên, xé toạc bầu không khí vốn đã ồn ào. Cả đám đông lập tức ngoái đầu lại, đổ dồn sự chú ý vào Lê Thảo Vy.

Khổ chủ của vị trí Á quân lúc này đang đứng ngay sát nách tôi. Một tay Vy xách túi xách, tay kia vẫn còn đang cầm dở bịch bánh tráng trộn ngập sa tế đỏ lòm, hai má phúng phính còn dính nguyên một vụn hành phi chưa kịp nhai hết. Mắt nó tròn xoe, đôi môi bóng nhẫy hé mở ra như thể chính nó cũng vừa nhìn thấy bóng ma của cụ tổ hiện về trên bảng thi đua chứ không phải tên của mình.

Người ta sốc là điều hoàn toàn dễ hiểu. Ở cái công ty Sao Chổi này, Vy nổi danh là cô nàng sáng tạo nội dung có tâm hồn treo ngược cành cây. Thời gian nó lượn lờ trên Threads, lướt TikTok tìm meme và săn hàng giảm giá trên sàn cam còn nhiều hơn thời gian nó mở tài liệu tiếp thị. Hồi tháng trước, nó còn lập chiến tích vô tiền khoáng hậu khi gửi nhầm một bức ảnh chế gương mặt sếp Dũng ghép vào thân hình một con hải cẩu béo ú vào thẳng nhóm chat thông báo chung có mặt đầy đủ các cổ đông.

Thế nhưng, trên tờ giấy in A3 của chị Hạnh, điểm số của Vy lại bay cao vút nhờ một cột chỉ số duy nhất nhận điểm tối đa tuyệt đối: "Độ lan tỏa và tương tác chiến dịch cộng đồng".

Chiến dịch vì môi trường mang tên "Sống Xanh Sao Chổi" triển khai hồi đầu quý hai của Vy đã bất ngờ tạo ra một cơn bão mạng cục bộ. Hơn nửa triệu lượt chia sẻ, hàng triệu lượt xem trên nền tảng video ngắn, lượng người tải ứng dụng của công ty tăng đột biến trong vòng hai tuần. Đích thân sếp Dũng đã cắt ảnh chụp màn hình các bài báo mạng viết về chiến dịch đó để đưa vào trang đầu tiên của tập tài liệu gọi vốn hạt giống trong buổi gặp gỡ các quỹ đầu tư mạo hiểm tháng trước.

Chỉ có điều... người duy nhất trong cái công ty này biết rõ ngọn nguồn của cơn bão mạng ấy đang đứng ngay cạnh Vy, tay vẫn cầm chiếc ly nước lọc sắp tan hết bọt khí.

Chính là tôi.

Ký ức của hai tháng trước vẫn còn hằn rõ mồn một trong tâm trí tôi như một vết sẹo mới kéo da non. Đêm đó là một ngày thứ Năm mưa tầm tã, Vy đã ngồi sụp xuống sàn gạch cạnh vách ngăn bàn tôi, nước mắt ngắn nước mắt dài làm nhòe nhoẹt cả đường kẻ mắt nước vì bị sếp Dũng dọa sẽ cắt sạch tiền thưởng và hạ bậc lương thử việc nếu không nộp được một kế hoạch truyền thông đột phá trước sáng thứ Sáu.

Trong cơn mềm lòng trước ba cốc cà phê muối nhiều sữa mà nó bấm bụng đặt giao hỏa tốc đến tận bàn để hối lộ, tôi đã ngồi lại văn phòng đến ba giờ sáng. Tôi nốc cạn bốn lon nước tăng lực bò húc, thức chong chong hai đêm liền để đập đi xây lại toàn bộ một khung sườn chiến lược từ con số không. Tôi tự tay trau chuốt từng câu kịch bản ngắn với những đoạn mở đầu giật gân dài đúng ba giây đầu tiên, vạch sẵn từng góc máy quay cận cảnh, căn chỉnh từng thông điệp sao cho đánh trúng phóc vào tâm lý chuộng lối sống tối giản của lứa người dùng trẻ tuổi.

Sáng hôm sau, việc duy nhất Vy cần làm là cầm nguyên tập tài liệu đã được tôi định dạng chỉn chu từng lề lối, đưa cho đội ngũ media bấm máy, rồi canh đúng khung giờ vàng để nhấn nút tải lên hệ thống.

Tôi đã tự tay nhào nặn nên một bức tượng mạ vàng rực rỡ, để rồi giờ đây, chính bức tượng ấy đang đè bẹp dí tôi xuống vị trí thứ ba trên bảng xếp hạng giữa năm.

"Hoàng ơi..." Vy kéo giật vạt áo sơ mi của tôi, giọng run rẩy như sắp khóc đến nơi. Nó ngước đôi mắt ươn ướt lên nhìn tôi, trong ánh mắt đó là một mớ bòng bong hỗn độn giữa sự hưng phấn cực độ của một kẻ vừa trúng số độc đắc và nỗi chột dạ, áy náy đến thắt lòng. "Tao thề... tao thề có trời đất chứng giám luôn á! Tao không hề biết là cái điểm tương tác mạng xã hội đợt đó nó lại được phòng nhân sự nhân hệ số 1.5 vào tổng kết giữa năm đâu! Tao thề danh dự đấy!"

"Chúc mừng nhé, bà hoàng truyền thông, á quân của lòng sếp," tôi nhếch khóe môi, cố nặn ra một nụ cười nửa miệng rồi thở hắt ra một hơi dài nghe chát xít. "Cảm giác đứng trên đầu trên cổ người khác thế nào? Tầng ozone trên đấy gió thổi có mát mẻ không?"

"Mày đừng có nói cái giọng xát muối vào tim tao thế mà, tao lạy mày đấy Hoàng ơi!" Vy túm chặt lấy ống tay áo tôi lắc lấy lắc để, cái giọng the thé thường ngày bỗng chốc ngọt ngào như rót mật vào tai. "Đi ra pantry ngay đi, tao bao mày trà sữa! Full topping luôn! Trân châu đen, thạch phô mai, pudding trứng, thạch củ năng... mày muốn bỏ thêm cả cái bàn phím máy tính vào ly tao cũng trả tiền!"

Mười phút sau, trong góc phòng pantry sực nức mùi cà phê rang xay và mùi bánh mì ngọt còn sót lại từ bữa sáng, tôi ngồi thừ người nhìn ly trà sữa size L khổng lồ đặc quánh những thạch và trân châu. Đó là món đắt nhất trên ứng dụng giao hàng mà Vy vội vã bấm đặt mà không thèm nhìn giá.

Vy ngồi đối diện tôi, tay thoăn thoắt cắm ống hút nhựa cỡ lớn vào ly rồi đẩy sang trước mặt tôi, mắt không ngừng liếc ra ô cửa kính như thể sợ có ai đó bên ngoài bắt quả tang hai đứa đang lén lút chia chác tang vật của một vụ trộm.

"Nói thật với mày là tao áy náy phát điên lên được," Vy chống hai cùi chỏ lên bàn, hạ giọng thì thầm, vẻ mặt ỉu xìu như bánh phở ngâm nước. "Đáng lẽ cái tên đứng thứ hai trên cái bảng nỉ chết tiệt kia phải là mày. Rõ ràng từ đầu đến cuối là chất xám của mày hết. Tao... tao chỉ là cái đứa bấm nút đăng bài với kiểm tra hộp thư thôi..."

"Thôi đi cô nương, bớt đóng kịch lại giùm tôi cái," tôi cầm chiếc ống hút khuấy nhẹ lớp đá viên trong ly, nghe tiếng lách cách va vào thành nhựa mà lòng cũng dần lắng lại đôi chút. "Dù sao thì viết ra được cái khung sườn cũng chỉ là một nửa chặng đường. Cái việc mày ngồi lì từ sáng đến nửa đêm, canh từng khung giờ vàng để đẩy bài, rồi gõ bàn phím trả lời từng cái bình luận xàm xí của cư dân mạng để bẫy thuật toán kéo video lên xu hướng... cái đó là công sức của mày. Công ty startup mà, số liệu nhảy trên màn hình của ai thì công lao tính cho người đó. Tao quen kiếp làm phu đào đường lót đá cho người khác bước rồi, lạ gì nữa đâu."

"Ai bảo mày là phu đào đường? Đứng thứ ba toàn công ty là kinh khủng khiếp lắm rồi đấy có biết không hả?!" Vy trừng mắt, chồm người về phía trước, nói như tát nước vào mặt tôi. "Lúc nãy tao vừa nghe ngóng được từ chỗ chị Hạnh kế toán xong. Chị ấy bảo bất kỳ ai lọt vào top ba của đợt đánh giá giữa năm nay đều sẽ mặc định có tên trong danh sách hạt giống để ban giám đốc xét duyệt danh hiệu 'Nhân viên xuất sắc nhất năm' vào dịp tổng kết tháng Mười Hai. Mày biết phần thưởng là gì không? Ba tháng lương thực nhận đấy! Ba tháng lương tươi rói chuyển thẳng vào tài khoản!"

Tôi còn chưa kịp mở miệng để bình phẩm về cái bánh vẽ ba tháng lương đầy hấp dẫn kia thì một cái bóng cao lớn, thẳng tắp đã đột ngột đổ dài qua ô cửa, chắn ngang luồng ánh sáng le lói rọi vào bàn chúng tôi.

Phạm Quốc Khải bước vào.

Hắn cầm trên tay chiếc bình giữ nhiệt bằng thép không gỉ mạ bạc mờ, bên trên có in logo dập nổi của một thương hiệu cà phê rang mộc đắt đỏ bậc nhất khu trung tâm quận 1. Hắn mặc chiếc áo sơ mi màu xanh đá được là ủi phẳng phiu đến từng nếp gấp cổ tay, chiếc đồng hồ dây da cá sấu bóng loáng khẽ lộ ra dưới gấu áo. Toàn thân Khải toát ra cái mùi nước hoa đắt tiền hòa lẫn với phong thái ngút trời của một kẻ vừa thâu tóm trọn vẹn mọi ánh hào quang rực rỡ nhất về phần mình.

Khải đưa mắt lướt qua ly trà sữa ngập ngụa topping của tôi, rồi dừng lại trên gương mặt đang căng cứng như dây đàn của Vy. Khóe miệng hắn khẽ nhếch lên, tạo thành một nụ cười nửa miệng quen thuộc—cái kiểu cười nửa như thân thiện xã giao, nửa như thương hại kẻ bề dưới.

"Ăn mừng sớm thế hai bạn trẻ?" Khải thong thả bước tới bên chiếc máy lọc nước cao cấp, ngón tay thon dài nhấn vào vòi nước nóng. Hắn buông một câu bâng quơ vào không khí, nhưng từng âm tiết, từng nhịp nhả chữ đều nhắm thẳng như tên bắn vào mặt tôi. "Công nhận phòng Marketing đợt này hoạt động sôi nổi thật, nhiều sáng kiến phong trào mang tính cộng đồng ghê. Nhưng mà này... hai bạn làm lâu năm rồi chắc cũng hiểu, kinh doanh thực chiến trên thương trường nó khác xa với chuyện làm văn nghệ giúp vui cho công chúng lắm. Một người làm chiến lược thực sự có tầm là người biết biến từng giọt mồ hôi của mình thành hợp đồng ký kết có tiền tươi thóc thật, chứ không phải tối ngày đi cày view dạo, làm từ thiện không công cho người khác đứng tên."

Vy lập tức dựng ngược lông nhím. Nó đập bàn một cái rầm, chiếc thìa nhựa nảy lên: "Này anh Khải, anh nói ai làm từ thiện? View đó là chuyển đổi trực tiếp ra khách hàng đăng ký trải nghiệm đấy nhé! Anh đừng có ở đó mà giở cái giọng coi thường công sức của người khác..."

"Thôi, Vy. Uống trà sữa đi." Tôi vươn tay ra, ấn mạnh cổ tay Vy xuống mặt bàn, cắt ngang cơn bốc hỏa của nó trước khi nó kịp nói ra những điều không nên nói.

Khải chẳng buồn chớp mắt trước sự phản kháng của Vy. Hắn vặn chặt nắp chiếc bình giữ nhiệt bằng thép, xoay người lại, nhìn thẳng vào mắt tôi bằng một ánh nhìn đầy ẩn ý, ngạo nghễ và sắc lạnh như một lưỡi dao cạo.

"Cứ tiếp tục phát huy đi nhé," Khải vỗ nhẹ hai cái vào bờ vai tôi trước khi lướt qua. "Đứng ở vị trí thứ ba cũng là một thành tích rất đáng khích lệ cho một vị trí hậu cần hỗ trợ rồi. Giữ vững phong độ đó đến cuối năm nhé, Hoàng."

Tiếng gót giày da của Khải nện đều đặn, khô khốc trên nền sàn gỗ dọc theo hành lang, xa dần rồi mất hút, để lại một thứ âm thanh chói tai hệt như tiếng chuông báo thức réo rắt vào một buổi sáng mùa đông buốt giá.

Vy nghiến răng trèo trẹo, nó vung tay đấm thùm thụp xuống mặt bàn gỗ ép: "Cái đồ hợm hĩnh khó ưa! Tự cao tự đại nó vừa vừa phai phải thôi chứ! Mày thấy cái mặt vênh váo của hắn lúc nãy chưa hả Hoàng? Sao mày cứ ngồi trơ ra đấy thế? Sao mày không vỗ thẳng vào mặt hắn là cái hợp đồng cung ứng dữ liệu cho chuỗi bán lẻ hôm qua, nếu không có mày thức trắng đêm dựng lại cấu trúc bảng giá để sếp Dũng kịp ký thì hắn có mà ăn cám à?!"

"Nói ra để làm gì?" Tôi cắm ống hút sâu xuống đáy ly, hút một ngụm trà sữa thật lớn.

Vị ngọt lịm của đường đen và vị béo ngậy của sữa đặc tràn ngập khoang miệng, nhưng nó chẳng thể nào xua đi nổi cái cảm giác đắng nghét, khô khốc đang dâng lên nghẹn ứ nơi cuống họng.

"Hắn nói đúng một nửa mà," tôi nhìn những viên đá đang tan dần, giọng trầm hẳn xuống. "Ở cái đất này, kết quả cuối cùng nằm trên giấy trắng mực đen, có chữ ký tươi và con dấu đỏ mới là thứ được quy đổi ra điểm số thi đua. Mồ hôi hay chất xám mà không có mã số thuế đi kèm thì muôn đời chỉ là thứ rác rưởi vô hình. Hắn biết nắm bắt cơ hội, hắn biết đứng ra ánh sáng, thế nên hắn đứng đầu. Có gì phải bất công đâu."

Tôi lại cười trừ một cái, cố gắng lôi cái triết lý an phận thủ thường quen thuộc ra để băng bó cho lòng tự trọng đang rỉ máu. Vị trí thứ ba thực ra là một vị trí tuyệt hảo. Nó vừa đủ cao để không bị liệt vào danh sách cắt giảm nhân sự định kỳ, lại vừa đủ thấp để không trở thành cái bia đỡ đạn cho sếp Dũng mỗi khi dự án gặp trục trặc. Cứ túc tắc hoàn thành công việc ở mức tròn vai, đúng 17:58 tắt màn hình, dắt chiếc xe máy cà tàng vượt qua dòng kẹt xe nghẹt thở để về cái phòng trọ ẩm thấp ở Gò Vấp. Tranh giành làm gì cho tổn thọ?

Thế nhưng, cuộc đời dường như chẳng bao giờ chịu để yên cho những kẻ muốn chui sâu vào cái vỏ ốc an toàn của mình.

Gần năm giờ chiều muộn. Ánh nắng vàng vọt, mệt mỏi của một ngày hè oi bức bắt đầu hắt những vệt dài xiên khoai qua các ô cửa kính lớn của tòa nhà văn phòng. Người trong phòng bắt đầu thưa dần, tiếng bàn phím thưa thớt hẳn, thay vào đó là tiếng dọn dẹp đồ đạc lách cách.

Chiếc điện thoại cũ kỹ đặt cạnh bàn phím máy tính của tôi bỗng nhiên rung lên bần bật, kéo lê một vệt dài trên mặt bàn gỗ.

Màn hình nhấp nháy tên người gọi: Mai Anh.

Lòng tôi thắt lại một nhịp bất an. Tôi vội vàng chộp lấy máy, bước thật nhanh ra khỏi khu vực làm việc, lách qua cánh cửa chống cháy nặng trịch để đi vào lối thoát hiểm tối mờ và vắng vẻ ở góc cầu thang bộ.

"Alo, Mai Anh à? Anh Hai nghe đây. Có chuyện gì thế em?"

Đầu dây bên kia không vang lên giọng nói lanh chanh, đùa cợt như mọi lần. Đáp lại tôi là một khoảng lặng nghẹt thở, chỉ có tiếng gió rít qua những khe hở và tiếng nấc nghẹn ngào, đứt quãng của đứa em gái nhỏ.

"Anh... anh Hai ơi..." Tiếng Mai Anh run rẩy, vỡ vụn ra giữa những tiếng mưa rào rào trút như thác đổ xuống mái tôn của nhà hàng xóm bên kia vách. "Đêm qua... đêm qua ở ngoài quê mình mưa giông lớn quá anh ơi. Gió giật dữ dội lắm... Bờ hiên bên hông nhà của mẹ... bị gió cuốn sập mất một mảng ngói lớn rồi..."

Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng tôi. Những ngón tay tôi bóp chặt lấy thân máy điện thoại đến mức các khớp ngón trắng bệch ra: "Mẹ có sao không?! Nói anh nghe xem mẹ có bị thương ở đâu không?!"

"Dạ không... may mà lúc ngói đổ rầm xuống thì mẹ đang ở trong buồng trong thắp nhang..." Mai Anh nói trong tiếng thở dốc, nước mắt dường như đang giàn giụa trên mặt con bé. "Nhưng mà nước mưa... nước mưa tràn hết vào nhà rồi anh Hai ơi. Cả cái gian bếp ngập trắng xóa nước bùn. Trần vôi lâu năm bị ngấm nước mục rữa, rụng xuống từng mảng to bằng cái nơm cá. Toàn bộ bao gạo với đống củi khô mẹ tích trữ dưới gầm chạn ướt sũng hết cả rồi... Hồi trưa mẹ lúi húi xách xô tát nước, chân trơn trượt suýt nữa ngã đập đầu vào cạnh bể nước, em phải gắt lên, cản mãi mẹ mới chịu ngồi yên trên phản..."

Mai Anh sụt sùi, tiếng nấc mỗi lúc một dày: "Sáng nay em vừa chạy sang đầu làng nhờ chú Bảy thợ hồ qua xem giúp rồi. Chú trèo lên xem xong bảo... dàn rui mè bằng gỗ xoan ngày xưa bố dựng bị mối ăn rỗng ruột hết cả rồi anh ạ. Giờ mà không dỡ ra đảo lại toàn bộ ngói, thay rui mè mới rồi đổ thêm trụ bê tông gia cố lại bờ hiên trước khi mùa mưa bão tháng sau tràn về thì... nguy hiểm lắm, sập lúc nào không biết. Chú Bảy tính sơ sơ cho em rồi, cả tiền ngói mới, tiền xi măng, tiền cát, tiền công thợ làm ròng rã cả tuần... ít nhất cũng phải hai mươi triệu đồng mới đủ anh ơi."

Hai mươi triệu đồng.

Con số ấy giáng xuống màng nhĩ tôi nặng nề và chuẩn xác như một nhát búa tạ đập vào tảng đá.

Trong đầu tôi, một bảng tính Excel vô hình lập tức tự động kích hoạt với những con số tàn nhẫn đến thắt lòng: sau khi trừ đi tiền thuê phòng trọ tháng này, tiền điện nước, tiền đóng phí phần mềm làm việc và các khoản chi tiêu chắt bóp đến mức tối đa, số dư khả dụng trong tài khoản ngân hàng của tôi lúc này chỉ còn vỏn vẹn ba triệu hai trăm nghìn đồng. Đó là toàn bộ sinh mạng tài chính của tôi cho đến kỳ nhận lương của tháng sau.

Mai Anh thì đang chuẩn bị bước vào kỳ thực tập tốt nghiệp năm cuối, tiền học phí tín chỉ bổ sung còn đang nợ trường chưa thanh toán xong. Mẹ ở quê thì chứng thoái hóa khớp gối hành hạ quanh năm, mỗi tháng tiền thuốc nam thuốc bắc với tiền châm cứu đã ngốn đứt phân nửa số tiền còm cõi tôi gửi về đều đặn.

Hai mươi triệu đồng. Ngay trong tuần này, tôi biết đào đâu ra một số tiền lớn như thế giữa cái đất Sài Gòn đắt đỏ này?

"Anh Hai..." Tiếng Mai Anh lại nghẹn ngào cất lên, nhỏ dần như một hơi thở tàn. "Mẹ... mẹ dặn em nhất quyết không được gọi điện báo cho anh. Mẹ bảo để mẹ đi mượn tạm mấy tấm bạt dứa của hợp tác xã về căng tạm lên che mưa qua mùa này cũng được. Mẹ sợ anh trên Sài Gòn đã đủ thứ áp lực cơm áo gạo tiền rồi... Nhưng mà anh Hai ơi, em nhìn cái bờ tường nứt toác một đường dài từ trần xuống tận chân móng mà em sợ quá... Lỡ nửa đêm mưa to gió lớn, nó sập xuống thì mẹ với em biết chạy đi đâu..."

"Đừng... đừng có khóc nữa," tôi hít một hơi thật sâu, ép lồng ngực mình phải dãn ra, cố gắng nén chặt toàn bộ sự hoảng loạn và run rẩy đang dâng lên trong cổ họng. Tôi hạ giọng, dùng cái tông giọng trầm ấm, chắc nịch nhất của một người anh cả trong gia đình để nói vào ống nghe: "Tuyệt đối không được căng bạt tạm bợ gì hết, giông lốc nó giật sập cả mảng tường thì chết dở đấy. Em cứ bảo với chú Bảy là bắt đầu đo đạc, đặt vật tư gạch ngói trước đi. Chuyện tiền nong để anh Hai lo liệu. Ngay trong tuần này anh sẽ chuyển khoản về trước một phần để đặt cọc cho chú Bảy, số còn lại anh sẽ xoay sở cho đủ trước khi thợ bắt đầu xắn tay vào làm. Nghe rõ chưa? Ở nhà nhớ để ý canh chừng mẹ, không được để mẹ động tay vào xách nước hay dọn dẹp gì nữa đấy."

"Dạ... em biết rồi... Anh Hai trên đó nhớ giữ gìn sức khỏe nha anh..."

Cuộc gọi chấm dứt bằng một chuỗi âm thanh tút... tút... đều đặn, sắc lạnh và khô khốc.

Tôi đứng chôn chân tại chỗ trong khoảng không gian tối mờ của góc chiếu nghỉ cầu thang bộ. Lưng tôi tựa chặt vào bức tường bê tông thô ráp, cái lạnh từ lớp vữa ngấm qua lớp áo sơ mi mỏng, buốt nhói da thịt.

Bên ngoài ô cửa thông gió hình chữ nhật hẹp dài, bầu trời phía trên những tòa nhà cao tầng của Sài Gòn đã chuyển sang một màu xám xịt, vần vũ những đám mây đen kịt nặng trĩu hơi nước. Một cơn giông lớn sắp sửa đổ ập xuống thành phố.

Hai mươi triệu đồng trước khi mùa bão biển Đông quét qua dải đất miền Trung.

Và phần thưởng cho danh hiệu "Nhân viên xuất sắc nhất năm" của Công ty Cổ phần Công nghệ Sao Chổi: ba tháng lương thực nhận, tương đương với một khoản tiền tươi hơn ba mươi bảy triệu đồng.

Cái con số ba mươi bảy triệu ấy đột nhiên xoay tròn, rực cháy trong tâm trí tôi. Nó không còn là một cái danh xưng phù phiếm để tôi mang ra khoe khoang trên mạng xã hội. Nó không còn là thứ công cụ để tôi chứng minh năng lực với những kẻ như Khải, hay để níu kéo chút tự tôn đã vỡ vụn trước mặt Linh ngày xưa.

Nó là một mái nhà lành lặn không dột nát cho mẹ tôi nương náu qua mùa đông giá buốt. Nó là sự an toàn tính mạng của hai người phụ nữ quan trọng nhất cuộc đời tôi.

Tôi đẩy cánh cửa thoát hiểm, bước trở lại sảnh văn phòng.

Chiếc đồng hồ điện tử gắn trên vách kính lớn điểm đúng 17:55. Những đồng nghiệp xung quanh đã bắt đầu thu vén đồ đạc vào ba lô. Tiếng khóa kéo roẹt roẹt, tiếng bàn tán rủ nhau đi ăn ốc, đi uống bia hơi vang lên rôm rả khắp các lối đi.

Tôi lầm lũi bước ngang qua tấm bảng tin ở sảnh trung tâm. Dưới ánh đèn huỳnh quang trắng lóa, tờ giấy A3 vẫn nằm im lìm ở đó. Ba cái tên đầu bảng như ba vết mực khắc sâu vào mắt tôi: Phạm Quốc Khải đứng chót vót ở đỉnh cao, Lê Thảo Vy ngơ ngác ở vị trí thứ hai, và tôi—Nguyễn Minh Hoàng—nằm khiêm nhường, ngoan ngoãn ở vị trí thứ ba an phận.

Một tiếng *ting* nhẹ vang lên. Màn hình điện thoại trong tay tôi sáng lên với dòng tin nhắn mới gửi từ Mai Anh:

*“Anh Hai ráng xoay phụ em với mẹ nha, chứ nhìn cái bếp dột nát thế này mùa mưa tới sao mà ở được hở anh...”*

Đính kèm bên dưới là một bức ảnh chụp vội. Góc bếp nghèo xơ xác, nước mưa đen ngòm nhỏ tong tỏng từ trên trần mục xuống một cái thau nhôm đã méo mó, xung quanh là những mảnh ngói vỡ đỏ quạch nằm ngổn ngang cạnh đống củi ẩm ướt.

Tôi nhìn chằm chằm vào bức ảnh ấy rất lâu. Rồi tôi từ từ ngước mắt lên, nhìn vào khoảng cách điểm số mười hai điểm tròn trĩnh đang ngăn cách giữa tôi và chiếc ghế số một của Khải.

Một cảm giác tê rần kỳ lạ bỗng chốc bùng lên từ thắt lưng, chạy dọc theo tủy sống rồi xộc thẳng lên tận đỉnh đầu. Sự cam chịu, thói quen lùi bước về phía sau bóng tối, cái tâm lý hèn nhát "làm vừa đủ để sống sót" từng là lớp vỏ bọc che chở cho tôi suốt hai năm qua bỗng chốc vỡ vụn ra thành trăm nghìn mảnh vụn.

Nếu tôi tiếp tục nhún nhường, nếu tôi tiếp tục chọn kiếp làm nền cho kẻ khác tỏa sáng, nếu tôi cứ mãi là thằng chuyên viên giấu mặt đi dọn dẹp bãi chiến trường cho thiên hạ... thì cái mái nhà ở quê sẽ sập xuống đầu mẹ tôi. Và tôi sẽ mãi mãi chỉ là một kẻ thất bại thảm hại, bất lực nhìn những thứ vốn dĩ thuộc về công sức của mình bị kẻ khác ung dung đút túi.

Tôi quay ngoắt gót chân, bước thẳng về phía bàn làm việc của mình.

Vy lúc này đã khoác túi xách lên vai, nó tròn mắt ngạc nhiên nhìn tôi kéo ghế ngồi phịch xuống: "Ủa Hoàng? Mày bị ấm đầu à? Sắp 18:00 đến nơi rồi kìa, không lo chuồn lẹ đi, lát nữa sếp Dũng mà thò đầu ra khỏi phòng vớ được thì lại ăn trọn combo deadline bây giờ!"

"Mày về trước đi," tôi đáp gọn lỏn, giọng phẳng lặng nhưng đanh thép một cách lạ thường. Ánh mắt tôi dán chặt vào tập hồ sơ dự thầu của chuỗi bán lẻ đang nằm ngổn ngang dưới chồng sách tiếp thị.

Tôi với tay nhấn nút nguồn chiếc màn hình máy tính vừa tắt ngấm. Ánh sáng xanh lạnh lẽo bừng sáng trở lại, phả thẳng vào mặt tôi, soi rõ một sự quyết liệt chưa từng xuất hiện trong đáy mắt suốt hai mươi sáu năm cuộc đời.

Cuộc đua của sáu tháng cuối năm bây giờ mới thực sự bắt đầu. Và lần này, tôi sẽ không chạy chỉ để tồn tại qua ngày nữa.

Tôi sẽ chạy để giật lấy vị trí số một.

***

Sáng hôm sau, chiếc đồng hồ trên vách tường sảnh chính chỉ đúng 7:45 khi tôi đẩy cửa bước vào công ty.

Dưới nách tôi kẹp chặt một tập tài liệu dày cộp—toàn bộ bản kế hoạch chiến lược giai đoạn hai cho dự án chuỗi bán lẻ mà tôi đã thức trắng gần như trọn đêm qua để hoàn thiện từng con số. Văn phòng lúc này tĩnh lặng đến mức có thể nghe thấy cả tiếng vo ve của hệ thống điều hòa trung tâm và tiếng máy in tài liệu phát ra đều đặn, rù rù từ phía phòng Kế toán của chị Hạnh.

Tôi rảo bước tiến về phía cửa kính của phòng họp nhỏ để rót một cốc nước ấm. Bỗng nhiên, từ phía hành lang bên ngoài, cánh cửa thang máy kim loại mở ra với một tiếng *cạch* khô khốc, phá vỡ bầu không gian yên ắng buổi sớm mai.

Một cô gái trẻ bước ra.

Cô mặc chiếc áo sơ mi lụa màu trắng tinh tươm sơ vin gọn gàng trong chiếc chân váy công sở màu xanh đen, hai tay ôm chặt một tập hồ sơ xin việc bằng bìa cứng dày dặn trước ngực. Những bước chân của cô có phần rụt rè, bỡ ngỡ của một người lần đầu bước vào một môi trường xa lạ, nhưng hướng đi lại vô cùng dứt khoát—tiến thẳng về phía căn phòng phỏng vấn nhân sự kế toán của chị Hạnh.

Tôi sững sờ. Toàn bộ cơ thể tôi như bị đóng đinh cứng ngắc ngay tại chỗ.

Gương mặt thanh tú ấy, đôi mắt đen láy phảng phất nét u buồn ấy, và cả cái dáng người mảnh khảnh quen thuộc đến từng đường nét ấy...

Chiếc ly thủy tinh trên tay tôi run lên bần bật, trượt khỏi lòng bàn tay và suýt chút nữa rơi tự do xuống nền sàn gạch.