Buổi hẹn có ba người thừa

Quán cà phê Góc Hẻm sớm nay đẫm trong một vùng bóng râm mát rượi, bảng lảng mùi hoa nhài mới hé nụ quyện với mùi vỏ cà phê ủ mục từ những gốc kiểng lá sum sê. Phía góc sân trong, tiếng nước róc rách chảy tràn qua phiến đá tổ ong của hồ cá bán cạn ngân nga đều đặn, điểm xuyết cho sự tĩnh lặng hiếm hoi của một con ngõ cụt giữa lòng đô thị. Quốc Phúc đang cúi người bên mảng tường gạch thô, tỉ mẩn dùng kéo bấm tỉa bớt những chiếc lá trầu bà vàng úa sau đợt mưa đầu mùa, thì thoáng thấy chiếc bóng lưng quen thuộc của ông Tư chầm chậm hiện ra sau tấm kính mờ.

Ông giáo già mặc chiếc áo sơ mi cộc tay màu mỡ gà đã sờn mép cổ, vạt áo bỏ ngoài chiếc quần tây xám xếp ly thẳng thớm theo thói quen mấy mươi năm đứng trên bục giảng. Hai tay ông chắp hờ sau lưng, chiếc cằm vuông cạo nhẵn nhụi hơi vươn về phía trước, bước chân dạo qua bậc thềm gỗ có vẻ thong dong như một lữ khách nhàn tản ghé chân tránh nắng. Thế nhưng, tròng kính lão gọng đồi mồi trễ xuống sống mũi lại không giấu được đôi đồng tử đang đảo lia lịa, quét nhanh từ dãy bàn sát vách tường kính ra tận góc quầy pha chế rực rỡ nắng sớm.

Thấy Phúc quay sang, nở nụ cười đón khách quen, ông Tư vội vàng đưa nắm tay lên miệng ho khan một tiếng thật giòn để lấy giọng. Ông rút chiếc điện thoại thông minh viền trầy xước trong túi ngực ra, ngón tay cái vân vê mép ốp lưng nhựa dẻo ố vàng, cất giọng sang sảng với âm lượng tự nhiên đến mức gượng gạo:

“Chú Phúc rảnh rang tay chân chút đỉnh không đó? Mấy bữa nay thiệt tình tôi rầu ruột quá chừng. Mấy cái chậu ớt hiểm chỉ thiên ngoài ban công căn hộ trên lầu mười hai, chẳng biết trúng gió độc hay sao mà đọt non cứ quăn tít thò lò lại như sâu cuốn chiếu, nụ hoa vừa nhú bằng hạt tấm đã rụng lả tả trắng gốc. Tôi đi ngang qua đây, sực nhớ chú rành rọt ba cái món nông nghiệp đô thị, tính bụng ghé hỏi xin chú chút kinh nghiệm bón phân trùn quế hay phân vi sinh tự ủ gì đó, đặng cứu vãn cho nó trổ bông lại.”

Phúc tháo đôi găng tay vải bạt, cẩn thận vắt chiếc kéo cắt cành vào đai da đeo hông rồi lau sạch những vụn đất đỏ bám trên kẽ móng vào chiếc tạp dề màu lam thẫm. Nụ cười của anh hiền khô, bừng nở trên khuôn mặt chữ điền rám nắng, đôi mắt sáng và tĩnh lặng như mặt hồ phẳng lặng:

“Dạ, phân bón hữu cơ cho cây trồng ban công thì không khó đâu bác Tư. Cây ở chung cư tầng cao thường hay bị thiếu ẩm cục bộ lại thừa gió lùa, rễ non hút không kịp dinh dưỡng nên nó mới rụng nụ. Bác ngồi chơi xơi nước đi, để cháu lấy cuốn sổ tay, ghi lại cho bác mấy cái công thức ủ rác nhà bếp từ vỏ chuối với bã đậu nành. Bác làm theo cách đó vừa không bốc mùi hôi thối, vừa tiết kiệm được mớ tiền mua phân hóa học, mà đất chậu lại tơi xốp xài được mấy năm trời.”

“Ờ, được vậy thì quý hóa quá chừng chừng!”

Ông Tư vỗ đùi đánh đét một cái, lập tức kéo chiếc ghế gỗ thông có đệm cói đặt cạnh bồn cúc tần Ấn Độ rủ dài như bức rèm xanh ngắt. Tấm lưng vốn bị chứng thoái hóa đốt sống thắt lưng hành hạ suốt mấy mùa trở trời hơi khựng lại khi ông hạ người xuống, nhưng gương mặt già nua vẫn cố giữ nét tươi tỉnh đầy mưu tính.

Đợi cho bóng dáng cao ráo của Phúc khuất hẳn sau quầy pha chế lát đá mài xám tro để lục tìm cuốn sổ tay đóng gáy lò xo, ông Tư lập tức ghé sát mắt vào màn hình điện thoại. Lồng ngực người cha già bảy mươi hai tuổi phập phồng một nhịp đập gấp gáp, tựa như một người sắp sửa kích nổ quả mìn đã dày công chôn giấu suốt bao ngày.

Bàn tay gầy guộc, các khớp ngón thô ráp từng bao năm cầm viên phấn trắng nắn nót từng nét chữ ngay ngắn cho lũ học trò miệt vườn Mỏ Cày, nay vụng về lần mò từng phím ảo li ti. Ông nheo mắt sau tròng kính lão mờ hơi sương, cố nhớ lại bài học gõ chữ tiếng Việt kiểu Telex mà con dâu Hạnh vừa kiên nhẫn chỉ cho tối hôm qua. Ngón tay trỏ run rẩy mổ từng ký tự một, mắt chớp liên hồi vì ánh sáng xanh chói gắt.

Phải mất gần ba phút đồng hồ, ông Tư mới hoàn tất một đoạn tin nhắn đầy kịch tính gửi cho cô con gái út:

*“Út ơi cứu anh Hai con liền đi! Thằng Minh nó lú lẫn làm sao mà bỏ quên nguyên tập hồ sơ thiết kế mật gì tối quan trọng dưới bàn quán Góc Hẻm nè. Bên đối tác họ gọi điện đòi tới nơi rồi, nghe đâu trễ hạn là bị phạt mấy trăm triệu hay siết nợ gì đó dữ dằn lắm con ơi. Con chạy hộc tốc ra lấy giùm nó đem giao kẻo người ta hủy hợp đồng thì tán gia bại sản nghe con!”*

Bấm nút gửi xong, mũi tên xanh vụt bay đi, ông Tư ngả lưng vào thành ghế gỗ, thở phào một hơi dài thượt đầy đắc ý. Khóe môi ông nhếch lên một nụ cười kín đáo, đuôi mắt chằng chịt vết chân chim co rúm lại trong niềm hân hoan của một kẻ vừa dàn dựng xong một nước cờ hoàn hảo.

Trong tâm thức sâu thẳm của người đàn ông cả đời gắn bó với mảnh đất cù lao, nơi con gái mười tám đôi mươi đã yên bề gia thất, bồng bế con thơ chạy quanh gốc dừa, thì cô con gái út ba mươi lăm tuổi của ông đích thực là một nỗi trăn trở khôn nguôi, một “quả bom nổ chậm” lơ lửng trong gia đình. Lan thông minh, tháo vát, làm cái nghề sáng tạo nội dung tự do gì đó trên chiếc máy tính mỏng dính mà ông chẳng bao giờ hiểu nổi, tiền thù lao nhận về toàn bằng tiền đô chuyển khoản thẳng vào thẻ ngân hàng. Nhưng tiền nhiều để làm gì khi đêm hôm về nhà chỉ có bốn bức tường lạnh ngắt đón chào?

Mỗi lần nhìn Lan cặm cụi gõ phím thâu đêm, mắt thâm quầng vì những bản kế hoạch tiếp thị xuyên lục địa, lòng ông Tư lại quặn thắt như có ai xát muối. Ông sợ cái cảnh mai này mình xuôi tay nhắm mắt theo bà giáo về cõi vĩnh hằng, thằng Minh còn có vợ con lo toan, còn con Út thì trơ trọi một bóng đi về giữa chốn thị thành xa lạ. Nhìn sang Phúc—chàng thanh niên ba mươi tám tuổi đĩnh đạc, từng tốt nghiệp đại học kiến trúc chính quy rồi ra mở công ty thiết kế cảnh quan, nay lại làm chủ một quán cà phê ngập tràn cây xanh mát mắt, tính tình lại hòa nhã, lễ độ—ông Tư tin chắc đây chính là mảnh ghép trời ban mà con gái ông đang cố tình chối bỏ. Phúc mê cây, ông cũng mê cây, hai người đàn ông nói chuyện với nhau về hoa lá, đất cát chưa bao giờ hết chuyện. Một người con rể như thế, ông tìm khắp xứ Sài Gòn này chắc gì đã có người thứ hai.

Chưa đầy mười phút trôi qua, đúng như dự liệu của người cha già, tiếng guốc nện dồn dập trên thềm gỗ ngoài hiên đã phá tan sự tĩnh lặng của sớm mai.

Lan lao xô qua cánh cửa kính trượt, mái tóc hạt dẻ buộc vội bằng chiếc kẹp càng cua bung ra mấy lọn xõa lòa xòa trước trán. Mồ hôi rịn ra hai bên thái dương, chiếc áo sơ mi lụa màu be nhăn nhúm một bên vạt vì cô vội vã cài cúc lệch, còn chiếc túi vải bố nặng trịch đựng máy tính xách tay đeo trễ trĩu bên vai trái. Đôi mắt to tròn mở lớn, hoảng loạn nhìn dáo dác khắp các góc bàn:

“Hồ sơ đâu ba? Anh Hai đâu rồi? Có chuyện gì mà hệ trọng tới mức phạt tiền siết nợ dữ vậy ba… Anh Hai có sao không?”

Giọng Lan hổn hển, đứt quãng vì một mạch chạy bộ từ sảnh chung cư băng qua hai dãy nhà phố dưới cái nắng bắt đầu gắt gao của phương Nam.

Nhưng rồi, lời nói của cô đột ngột nghẹn ứ lại nơi cuống họng. Không gian quán Góc Hẻm vẫn êm ả như một tờ giấy trắng chưa từng vấy mực. Không có bóng dáng người anh trai kỹ sư trán đẫm mồ hôi đang quỳ gối xin gia hạn nợ, cũng chẳng có gã đối tác hung hăng nào cầm giấy phạt đập bàn đòi bồi thường.

Giữa chiếc bàn gỗ thông lau chùi bóng loáng, ba chiếc ly thủy tinh cao chứa đầy nước ép cam cà rốt màu cam rực rỡ đã được xếp ngay ngắn thành một hình tam giác cân đối. Trên miệng mỗi ly đều cắm một chiếc ống hút giấy màu nâu trang nhã. Và đối diện với ông Tư, Phúc đang ngồi ngay ngắn, trên tay cầm cuốn sổ bìa da màu nâu đất. Đôi mắt màu hổ phách của anh chạm vào ánh nhìn của Lan, thoáng qua một nét bàng hoàng kinh ngạc tột cùng, rồi rất nhanh sau đó chùng xuống, chuyển thành một sự ái ngại và bối rối đến tột cùng khi chứng kiến bộ dạng tả tơi, thất thần của cô.

Ông Tư không hề nhận ra sự sượng sùng đang đông cứng giữa hai người trẻ. Ông cười rạng rỡ, hai hàm răng giả hơi trễ xuống khi ông xua tay lia lịa, cử chỉ đắc thắng hệt như một đạo diễn đại tài vừa chứng kiến vở kịch của mình hạ màn trong tràng pháo tay tưởng tượng:

“Lại đây, lại đây ngồi thở miếng đi Út! Gớm, bây làm cái giống gì mà chạy hớt hải như gà mắc đẻ vậy con. Thằng Minh nó vừa mới gọi điện thoại cho ba tức thì, bảo giấy tờ hợp đồng gì đó nó tìm thấy trong cốp xe máy rồi, tự xử lý êm xuôi trên cơ quan đàng hoàng rồi. Tổ trác thiệt chớ, làm ba già này một phen hết hồn hết vía! Sẵn tiện con đã lỡ chân chạy ra đây rồi, ba có gọi sẵn cho con ly nước cam cà rốt mát lạnh để giải nhiệt nè. Lại ngồi xuống đi con gái. Giới thiệu với con, đây là chú Phúc, chủ cái quán Góc Hẻm này. Chú ấy là kiến trúc sư đàng hoàng có bằng cấp lớn nghe hôn, lại còn mê hoa lá kiểng vật y chang cái nết của ba mày dưới quê vậy đó!”

Lan vẫn đứng chôn chân trên nền gạch bông cổ điển. Đôi chân cô như bị đóng đinh xuống sàn nhà, chiếc quai túi vải bố trĩu nặng trên vai như kéo ghì cả lồng ngực xuống một hố sâu thăm thẳm của sự bẽ bàng.

Cô nhìn nụ cười toe toét đầy vẻ tự hào lộ rõ nơi khóe mắt nhăn nheo của cha, nhìn ba ly nước ép cam màu sắc tươi tắn đã tan bớt vài viên đá lạnh, rồi nhìn sang gương mặt đang lúng túng cúi gằm của Phúc. Từng chi tiết nhỏ nhặt nhất, từ tin nhắn hoảng loạn lúc nãy cho đến vẻ nhàn tản của cha lúc này, lập tức ráp nối lại thành một sự thật trần trụi và chua chát: một cái bẫy. Một cái bẫy mai mối vụng về, thô thiển và kệch cỡm đến mức nực cười.

Cơn giận bắt đầu nhen nhóm từ lồng ngực, lan nhanh như một vệt dầu loang thiêu đốt các mạch máu. Nhưng chưa kịp để Lan tìm một lời thoái thác để quay lưng bước đi, ông Tư đã đứng phắt dậy, bước tới kéo chiếc ghế gỗ đối diện với Phúc ra, vỗ vỗ lên mặt nệm cói rồi hắng giọng bắt đầu bài diễn văn mà dường như ông đã học thuộc lòng suốt mấy đêm mất ngủ:

“Ngồi xuống đi Út, người lớn nói chuyện không được đứng lừng lững như cột đình vậy. Chú Phúc ngó bộ trẻ trung vậy chớ coi tướng mạo là biết người đàng hoàng, căn cơ, biết tính đường dài lo cho tương lai. Mà tục ngữ người ta nói cấm có sai bao giờ, đàn ông xây nhà thì đàn bà phải biết xây tổ ấm. Con gái út của tôi đây nè chú Phúc ơi, ba mươi lăm tuổi đầu rồi chớ có ít ỏi gì đâu, nhưng mà cái nết thì khỏi chê vào đâu được, công dung ngôn hạnh của con gái miền Tây không thiếu một chữ nào. Nó làm cái nghề gì trên máy vi tính bấm lách cách tối ngày tôi thiệt không rành rọt, nhưng tài nữ công gia chánh, thu vén chi tiêu, cất giữ tiền bạc trong nhà là số một. Ai mà có phước rước được nó về làm dâu, làm vợ thì ấm êm ba đời, chỉ cần biết an phận thủ thường, bớt cắm mặt vô ba cái màn hình vô bổ rồi chăm chút cho chồng con, lo cho cái bếp đỏ lửa là đời người đàn bà coi như trọn vẹn!”

Từng lời, từng chữ của người cựu giáo viên già sang sảng vang lên giữa không gian vắng vẻ của buổi sáng, dội vào tai Lan như những nhát búa nện thẳng vào lòng tự trọng của một người phụ nữ trưởng thành. Tiếng nhạc không lời phát ra từ chiếc loa trần dường như tắt lịm, nhường chỗ cho sự ngột ngạt đến nghẹt thở.

Phúc bối rối đến mức mặt đỏ bừng, anh vội buông cây bút chì trên tay xuống mặt bàn, đứng bật dậy xua tay lia lịa hòng ngăn dòng thác ngôn từ tai hại của ông lão:

“Bác Tư ơi, bác đừng nói vậy… Bác hiểu lầm rồi, cháu với…”

Nhưng âm thanh van vỉ của Phúc không thể xuyên qua lớp sương mù uất nghẹn đang bao bọc lấy tâm trí Lan. Máu dồn ngược lên thái dương khiến hai vành tai cô nóng ran, rồi ngay sau đó, toàn bộ khuôn mặt cô tái nhợt đi, trắng bệch như không còn một giọt máu.

Ba mươi lăm năm làm con gái của ba, cô đã làm gì sai? Mười tám tuổi rời quê lên thành phố trọ học, cô vừa đi dạy kèm vừa rửa chén thuê để tự trang trải từng đồng học phí. Tốt nghiệp loại giỏi, cô thức trắng bao nhiêu đêm trong những căn phòng trọ ẩm thấp để tự học thiết kế số, tự gầy dựng từng khách hàng quốc tế. Căn nhà ngói ba gian dưới Mỏ Cày mục nát sau cơn bão năm kia, ai là người gửi về hai trăm triệu để lợp lại mái tôn, lát lại nền gạch men cho ba an dưỡng tuổi già? Những hộp sâm, những lọ thuốc khớp ba uống mỗi ngày, từng đồng viện phí mỗi bận ba nhập viện cấp cứu, có đồng nào không phải từ mồ hôi nước mắt cô cày cuốc trên bàn phím thâu đêm?

Vậy mà hôm nay, dưới con mắt của người cha ruột thịt, tất cả những nỗ lực tự thân, tất cả sự độc lập và giá trị làm người của cô dường như chẳng đáng giá một xu. Trong mắt ông, cô chỉ là một món hàng ế ẩm đã quá lứa lỡ thì, một gánh nặng gia đình cần phải dùng mưu hèn kế bẩn, dựng chuyện lừa lọc để đem ra trưng bày, đại hạ giá và nài ép một người đàn ông xa lạ rước đi giùm cho rảnh nợ.

“Cạch!”

Tiếng đáy ly thủy tinh va đập chan chát xuống mặt bàn gỗ vang lên đanh gọn. Lan không ngồi xuống, cô vừa chộp lấy một ly nước cam rồi giằn mạnh nó trở lại mặt bàn. Nước cam màu cam tươi sánh ra ngoài vành mép, bắn tung tóe lên mặt kính lót bàn, làm mấy cánh hoa nhài trắng muốt rụng vương vãi trên khay gỗ khẽ chao đảo.

“Ba thôi đi!”

Giọng Lan run lên bần bật. Đôi mắt cô đã ngân ngấn nước nhưng ánh nhìn phóng thẳng vào gương mặt sững sờ của ông Tư thì lạnh buốt như băng tuyết:

“Ba coi con là cái gì vậy ba? Một món hàng hết đát trong nhà cần ba phải dựng chuyện lừa đảo, van nài người ta rước đi giùm cho khuất mắt hả ba?”

“Út! Sao… sao mày lại ăn nói với ba cái giọng hỗn hào đó trước mặt khách khứa vậy con?”

Nụ cười trên môi ông Tư vụn vỡ tan tành. Ông sượng sùng, mặt đỏ gắt lên vì bất ngờ trước cơn thịnh nộ dữ dội của cô con gái vốn dĩ ngày thường luôn nhu mì, chiều chuộng cha hết mực.

“Con tự làm ra tiền, con sống đàng hoàng bằng sức lao động của con, con chưa từng ngửa tay xin gia đình một đồng nào từ ngày rời khỏi trường đại học!”

Lan nghiến chặt răng, từng lời nói như xé rách cuống họng mà thoát ra, nghẹn ngào nhưng dứt khoát đến gai người:

“Chuyện tình cảm, chuyện hôn nhân của con là cuộc đời riêng của con! Dù con có lấy chồng hay con chọn sống một mình suốt cả đời này, thì đó cũng là quyền và lựa chọn của con, không phải là thứ để ba đem ra chào hàng rong, làm nhục con giữa bàn dân thiên hạ như một món nợ đời như vậy!”

Dứt câu, lồng ngực Lan phập phồng dữ dội. Cô không để rơi thêm một giọt nước mắt nào trước mắt hai người đàn ông. Giật phắt chiếc quai túi xách trên vai, Lan quay ngoắt người, sải những bước chân gấp gáp lao thẳng ra khỏi cửa quán.

Cánh cửa kính trượt tự động đóng sập lại sau lưng cô với một tiếng cọ xát khô khốc, để lại một khoảng lặng thê lương, đặc quánh như chì bao trùm khắp góc quán quen thuộc.

Ông Tư ngồi chết trân trên chiếc ghế gỗ thông. Bàn tay khẳng khiu giơ lơ lửng giữa không trung run rẩy từng hồi, rồi chầm chậm hạ xuống đầu gối. Nụ cười hỉ hả ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự bẽ bàng, chua chát đến tê dại. Xung quanh tĩnh mịch đến rợn người, chỉ còn tiếng bong bóng sủi tăm đều đặn từ máy lọc nước của hồ cá nhỏ vọng lại, nghe rời rạc và vô tình.

Người thầy giáo già từng đứng trên bục giảng suốt bốn mươi năm ròng, từng dạy dỗ hàng ngàn lứa học trò về đạo làm người, về luân thường đạo lý, chưa bao giờ cảm thấy mình thất bại, lạc lõng và thừa thãi đến mức này. Chiếc thước kẻ đạo đức của ông, chiếc khung luân lý cổ hủ mà ông luôn gìn giữ như báu vật, hóa ra lại vừa giáng một đòn chí mạng vào chính đứa con gái mà ông thương yêu nhất mực.

Một bàn tay ấm áp, vững chãi khẽ đặt lên cánh tay áo sờn mép của ông.

Phúc kéo chiếc ghế ngồi sang bên cạnh, điềm tĩnh dịch chiếc khay đựng những giọt nước cam vương vãi sang một bên. Anh rút chiếc khăn bông sạch lau khô mặt bàn gỗ, rồi với tay lấy chiếc ấm gốm Bát Tràng, nhẹ nhàng rót một tách trà sen nóng bốc khói nghi ngút, đẩy về phía người cha già đang thất thần:

“Bác uống ngụm trà nóng cho ấm giọng đã bác Tư. Đừng để nguội, mất ngon.”

Giọng nói trầm ấm, chừng mực và đầy tôn trọng của Phúc như một dòng nước mát xoa dịu đi cơn choáng váng đang làm lồng ngực ông Tư co thắt. Ông run run bưng tách trà bằng cả hai tay, nhưng không uống, mà chỉ nhìn chằm chằm vào làn khói mỏng đang lượn lờ tan biến vào không khí. Giọng ông khản đặc, nghe như tiếng gỗ mục cọ vào nhau:

“Tôi… tôi thiệt tình chỉ muốn tốt cho nó thôi chú Phúc ơi. Con gái người ta ba mươi lăm tuổi ở dưới quê là con cái đùm đề, lớn tướng hết rồi. Tôi nay đau mai ốm, cái thân già này như ngọn đèn trước gió, biết tắt lúc nào đâu. Tôi chỉ sợ… mai mốt tôi nhắm mắt xuôi tay theo mẹ nó, nó thui thủi một mình giữa cái đất Sài Gòn mênh mông này, đau ốm không ai hay, buồn vui không ai sẻ chia… Tôi thương nó quá hóa ra tôi làm bậy…”

Phúc mỉm cười, một nụ cười thấu cảm sâu sắc. Ánh mắt anh hướng qua khung cửa kính, nhìn theo lối rẽ dẫn về phía cổng phụ của khu chung cư cao tầng, nơi bóng lưng nhỏ bé của Lan vừa khuất dạng sau hàng dâm bụt:

“Cháu hiểu lòng bác. Bác là người làm cha, bác thương con gái nên mới lo xa như vậy. Nhưng bác Tư nè, thật lòng cháu muốn thưa với bác chuyện này… Thật ra, cháu với Lan đã biết nhau từ trước rồi.”

Ông Tư giật bắn mình. Tròng kính lão trên sống mũi chao đảo, ông ngước đôi mắt kèm nhèm nhìn trân trân vào gương mặt chàng trai trẻ:

“Hả? Chú… chú với con Út biết nhau hồi nào? Sao… sao tôi không nghe nó nhắc gì hết?”

“Dạ, tụi cháu biết nhau từ cuối năm ngoái,” Phúc khẽ cười, ánh mắt ánh lên vẻ hoài niệm đầy trân trọng. “Quán Góc Hẻm này hồi chuẩn bị mở rộng mặt bằng, cháu cần một đội ngũ thiết kế lại toàn bộ bộ nhận diện thương hiệu số và định hình không gian làm việc kết hợp sân vườn. Bạn bè giới thiệu, cháu đã ký hợp đồng với đúng nhóm sáng tạo do Lan làm trưởng nhóm.”

Phúc dừng lại một nhịp, cẩn thận đặt tách trà của mình xuống đĩa lót, giọng nói đượm vẻ thán phục:

“Lan làm việc cực kỳ chuyên nghiệp bác ạ. Những ý tưởng về sự kết hợp giữa mảng xanh bản địa với phong cách làm việc của giới trẻ hiện đại đều do cô ấy đề xuất và bảo vệ thành công trước các đối tác khó tính. Lan sắc sảo, có gu thẩm mỹ rất tinh tế và đặc biệt là cực kỳ kiên định với những giá trị mình theo đuổi. Cháu nể phục cô ấy vô cùng từ dạo đó. Mấy tháng nay dự án kết thúc, Lan lại bận rộn với các hợp đồng mới, còn cháu thì lu bu chăm sóc quán xá nên hai đứa chưa có dịp ngồi lại với nhau đàng hoàng như những người bạn.”

Nhìn thẳng vào đôi mắt già nua đang mở to vì ngỡ ngàng của ông Tư, Phúc chân thành bộc bạch:

“Bác ơi, Lan là một người phụ nữ hiện đại rất đáng trân trọng. Một người độc lập, tự chủ và tài năng như cô ấy không cần một người đàn ông để nương tựa theo quan niệm bảo bọc phong kiến ngày xưa. Cô ấy cần một người bạn đồng hành thực sự thấu hiểu, tôn trọng năng lực và thế giới tinh thần của mình. Bác dùng cách này ép duyên, vô tình đã phủ nhận sạch trơn bao nhiêu năm nỗ lực xây dựng giá trị bản thân của Lan, biến cô ấy thành người yếu thế cần sự ban ơn. Nếu giữa cháu và Lan thực sự có duyên nợ, tụi cháu sẽ tự tìm đến nhau theo cách tự nhiên và bình đẳng nhất. Bác đừng quá lo lắng mà tạo thêm áp lực nặng nề lên vai cô ấy nữa, tội nghiệp Lan lắm bác.”

Những lời phân tích thấu tình đạt lý, nhỏ nhẹ mà đanh thép của chàng kiến trúc sư trẻ như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tâm can ông Tư.

Ông bưng tách trà sen lên miệng nhấp một ngụm nhỏ. Hương sen đầu mùa thanh tao ngào ngạt quanh mũi, thế nhưng vị chát đọng lại nơi cuống họng sao đắng ngắt và tê tái đến nhường này. Ông giáo già ngồi im lìm, nhìn ra khoảng sân ngập nắng. Hóa ra, thế hệ của con gái ông đã sải cánh bay đi rất xa khỏi rặng dừa, bờ kênh của miệt vườn Nam Bộ, tiến vào một thế giới bao la mà chiếc thước kẻ định kiến cũ mèm của ông chẳng thể nào đo vừa cuộc đời của chúng nó được nữa.

***

Buổi trưa, căn hộ 12B08 chìm trong một bầu không khí ngột ngạt đến bức bối. Tiếng động cơ máy lạnh chạy rì rì trên trần nhà thạch cao càng làm tăng thêm cảm giác cô lập, nặng nề. Cánh cửa phòng ngủ nhỏ của Lan đóng im ỉm, bên trong tuyệt nhiên không phát ra một âm thanh nào, dù chỉ là tiếng lách cách gõ phím quen thuộc mỗi ngày.

Trên chiếc ghế sofa nỉ màu xám tro ở phòng khách, ông Tư ngồi bất động suốt hai tiếng đồng hồ. Hai bàn tay gầy guộc đan chặt vào nhau đặt trên đầu gối, lưng ông còng rạp xuống hơn mọi ngày, như thể vừa phải gánh thêm một tảng đá vô hình ngàn cân. Minh và Hạnh đều ăn trưa tại công sở, hai đứa cháu nội thì học bán trú ở trường tiểu học đến chiều muộn mới về. Sự vắng lặng của ngôi nhà chung cư hiện đại chưa bao giờ trở nên đáng sợ đối với ông như lúc này.

Nỗi ân hận cào xé tâm can người cha già. Cứ mỗi lần nhắm mắt lại, ông lại nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe ngấn nước, bờ môi run rẩy và bóng lưng đơn độc của con gái út khi lao ra khỏi quán cà phê. Cả đời ông đứng trên bục giảng dạy cho học trò chữ “nhân”, chữ “nghĩa”, dạy người ta biết tôn trọng phẩm giá con người, vậy mà chính tay ông lại đem phẩm giá của đứa con ruột thịt ra chà đạp chỉ vì những nỗi lo toan thiển cận và ích kỷ của tuổi già.

Sau một hồi đấu tranh dữ dội, ông Tư run rẩy chống tay lên đầu gối, chậm chạp đứng dậy. Khớp xương bánh chè kêu lên một tiếng lạo xạo khô khốc.

Ông bước từng bước ngập ngừng, đôi dép xốp trong nhà kéo lê trên sàn gỗ bóng loáng, dừng lại trước cánh cửa phòng ngủ của Lan. Bàn tay khẳng khiu, nổi đầy những đốm đồi mồi giơ lên giữa không trung ngập ngừng một lúc lâu, rồi gõ nhẹ ba tiếng:

“Cộc… cộc… cộc…”

Bên trong vẫn là sự im lặng tuyệt đối.

“Út ơi… Ba nè con,” giọng ông Tư khàn đặc, nghẹn lại nơi khe cửa gỗ cách âm. “Ba… ba vô nói chuyện với con chút xíu được hôn con gái? Ba… ba tới để xin lỗi con nè Út. Ba già rồi, lẩm cẩm tối dạ quá, cứ quen cái thói gia trưởng áp đặt dưới quê hồi xửa hồi xưa rồi mang lên đây làm nhục con giữa chỗ đông người. Chú Phúc chú ấy nói cặn kẽ hết cho ba hiểu rồi. Ba biết ba bậy dữ lắm rồi Út ơi…”

Một khoảng lặng dài đến nghẹt thở trôi qua. Tưởng chừng như cánh cửa ấy sẽ vĩnh viễn khép chặt trước mặt ông già lẩm cẩm, thì bất chợt, bên trong có tiếng dép sột soạt. Chốt khóa cơ học kêu lên một tiếng “lách cách” khô giòn.

Cánh cửa từ từ hé mở. Lan đứng tựa vào khung cửa, hai vành mắt đã sưng mọng, đỏ hoe, trên gò má vẫn còn vương những vệt nước mắt chưa kịp khô. Nhưng khi nhìn thấy dáng hình nhỏ thó, chiếc lưng còng rạp xuống và đôi mắt già nua đùng đục ngập tràn vẻ ân hận, tự trách và cả sự sợ hãi của cha, khối đá giận dữ sắc lạnh trong lòng cô bỗng chốc rạn vỡ, tan biến thành một nỗi xót xa nghẹn ứ đến tận đáy lòng.

Lan hít một hơi sâu, nghiêng người bước lùi lại, mở rộng cánh cửa:

“Ba vô phòng đi ba.”

Căn phòng của Lan bài trí tối giản, một chiếc bàn làm việc lớn đặt cạnh cửa sổ hướng ra bầu trời bao la, trên bàn là chiếc màn hình máy tính lớn và bảng vẽ điện tử chuyên dụng. Ông Tư rụt rè bước vào, ngượng ngùng ngồi ghé một nửa mông lên mép chiếc ghế xoay bọc lưới của con gái, hai bàn tay luống cuống không biết đặt vào đâu cho phải.

Ông thò tay vào túi áo ngực, run rẩy rút chiếc điện thoại thông minh ra, dùng cả hai tay nâng niu đưa về phía Lan như một đứa học trò phạm lỗi đang nộp lại tang vật cho thầy giáo:

“Ba trả cái máy này lại cho con nè Út. Ba… ba thề có vong linh má mày chứng giám, từ rày về sau ba tuyệt đối không bao giờ thò mũi can thiệp vô chuyện tình cảm, chồng con của mày nữa. Mày muốn yêu ai, muốn lấy chồng lúc nào, hay mày quyết định ở vậy suốt đời suốt kiếp nuôi thân, ba cũng bằng lòng hết ráo trẽn. Miễn sao… miễn sao con gái của ba được sống vui vẻ, tự do tự tại theo ý con là ba mãn nguyện rồi.”

Nhìn cử chỉ vụng về, thật thà và ánh mắt vừa hối lỗi vừa tội nghiệp của người cha già đã đi gần hết một kiếp người, Lan vừa giận, vừa buồn cười, lại vừa trào dâng một niềm thương xót vô hạn. Cơn thịnh nộ bốc hỏa sáng nay đã hoàn toàn nhường chỗ cho tình phụ tử máu mủ ruột rà.

Cô kéo chiếc ghế phụ bằng gỗ đặt đối diện với ông, ngồi xuống, khẽ khàng đón lấy chiếc điện thoại từ tay cha rồi đặt nó lên bàn:

“Con đâu có cấm ba xài điện thoại. Con mua máy cho ba là để ba đọc báo, xem tin tức thời sự dưới quê, gọi video cho mấy bác ở Mỏ Cày cho đỡ buồn chân buồn tay. Con cũng chưa từng trách chuyện ba thương con, lo cho tương lai của con. Nhưng mà ba ơi, thời đại bây giờ nó khác xa cái thời của ba má mấy mươi năm trước rồi.”

Lan nắm lấy bàn tay gầy gò, nổi đầy gân xanh của cha, giọng cô trầm xuống, tha thiết:

“Bây giờ mỗi người trưởng thành, dù là đàn ông hay đàn bà, dù có gia đình hay độc thân, họ đều có một khoảng trời riêng, một ranh giới cá nhân bất khả xâm phạm cần được tôn trọng ba à. Ba thương con thì ba phải tin tưởng vào sự lựa chọn và bản lĩnh của con, phải tôn trọng cái ranh giới đó của con, chứ không phải nhân danh tình thương mà biến con thành một đứa trẻ không có tiếng nói.”

Ông Tư chớp chớp mắt sau tròng kính lão, gương mặt lộ rõ vẻ ngơ ngác, bối rối thật thà:

“Ừ… ừ, ba nghe hiểu mà… Nhưng mà Út nè, cái… cái ranh giới cá nhân đó… trên cái màn hình cảm ứng này nó nằm ở chỗ nào đặng cài đặt vậy con? Mày chỉ cho ba với, chớ ba dốt công nghệ quá, sợ lỡ tay quẹt trúng cái ranh giới của mày nữa thì khốn!”

Câu hỏi ngây ngô, chân chất đến tội nghiệp của ông giáo già khiến bầu không khí u uất trong phòng bỗng chốc vỡ òa. Lan không kìm được nữa, cô vừa bật cười thành tiếng vừa đưa mu bàn tay quệt vội giọt nước mắt còn đọng trên khóe mi.

Cô cầm chiếc điện thoại lên, bật sáng màn hình rồi kéo sát lại gần cha, kiên nhẫn chỉ từng ngón tay vào các biểu tượng:

“Đây, con chỉ cho ba một lần cho rõ nè. Đầu tiên là cái ranh giới công nghệ: cài mật mã khóa màn hình bằng sáu con số. Máy của ai người nấy giữ mật mã, ba không được tự tiện mở máy của con, và con cũng tôn trọng không lục lọi máy của ba. Thứ hai là quyền riêng tư của các ứng dụng mạng xã hội, tin nhắn của ai gửi cho ai thì chỉ người đó có quyền đọc và trả lời, không ai được mạo danh người khác để nhắn tin bậy bạ nữa. Và cái điều thứ ba, cũng là cái quan trọng nhất…”

Lan ngước nhìn thẳng vào đôi mắt già nua của cha, ánh mắt nghiêm nghị nhưng lấp lánh sự bao dung và yêu thương sâu đậm:

“…là cái cam kết bằng miệng giữa hai ba con mình: Ba tuyệt đối không được tự ý đi làm mai làm mối, không được dàn cảnh gạt con, và không được can thiệp vào đời sống riêng tư của con nữa. Ba có chịu ký cái hiệp ước này với con không?”

“Chịu chớ! Ba chịu một trăm phần trăm luôn!”

Ông Tư gật đầu lia lịa như gà mổ thóc, gương mặt già nua bừng sáng rạng rỡ như một phạm nhân vừa nhận được lệnh ân xá tại tòa. Ông đưa ba ngón tay lên trước ngực, giọng quả quyết:

“Ba xin hứa danh dự của một cựu giáo viên bốn mươi năm đứng bục giảng luôn đó! Từ nay ba chỉ lo chăm mấy chậu ớt với tưới mấy cây kiểng ngoài ban công thôi, chuyện thiên hạ sự của mày ba nhắm mắt bịt tai hết!”

Hai cha con nhìn nhau, và những tràng cười nhẹ nhõm, ấm áp rộ lên, xua tan hoàn toàn đám mây u ám nặng trĩu đã bóp nghẹt căn nhà suốt cả buổi sáng.

Ông Tư thở phào một hơi khoan khoái, vỗ vỗ hai tay vào đùi rồi lật đật đứng dậy:

“Thôi, mày ngồi làm việc tiếp đi con gái. Để ba xuống bếp vo gạo cắm cái nồi cơm điện, sẵn tay làm chén kho quẹt tóp mỡ với luộc mớ đọt bầu cho mày ăn trưa lấy sức. Chạy ngược chạy xuôi từ sáng tới giờ chắc đói lả ruột gan rồi!”

Thấy cha vui vẻ lui cui bước ra ngoài, lòng Lan cũng nhẹ bẫng đi như vừa cởi bỏ được một nút thắt nghìn cân. Cô mỉm cười nhìn theo bóng lưng gầy guộc của người cha già đang hướng về phía gian bếp nhỏ.

Ông Tư vừa bước ra khỏi cửa căn hộ 12B08 định cầm bao rác xuống hầm chung cư, nụ cười trên môi ông giáo già bỗng chốc tắt ngấm. Bản thông báo dán trước sảnh thang máy với dòng chữ đỏ 'Cấm trồng cây ngoài lan can' khiến ông Tư đứng sững hồi lâu.