Đèn vườn không phải việc của hai ông

Khói đen bốc lên nghi ngút kèm theo tiếng "tách" giòn giã và mùi nhựa cháy khét lẹt khiến ông Tư và ông Bảy giật bắn người, lùi phắt lại góc cửa kính ban công.

Mới chừng mười phút trước, góc ban công rộng chừng hai mét vuông của căn hộ 12B08 vẫn còn là một công trường thu nhỏ tràn đầy khí thế hăng hái. Nhìn mấy chậu ớt chỉ thiên trơ trọi lá và luống rau thơm có dấu hiệu chững lại vì những đợt gió lạnh chuyển mùa, ông Bảy đã nảy ra một sáng kiến lớn. Với kinh nghiệm của một thợ điện miệt vườn về hưu từ thời máy nổ còn chạy bằng dây curoa tải kéo đầu bơm, ông Bảy quả quyết rau cỏ trồng ở tít trên tầng cao thiếu hơi ấm thổ nhưỡng dưới mặt đất nên mới còi cọc, èo uột. Muốn cây cối đâm chồi nảy lộc, rễ bén sâu, kết trái sum sê trong mấy ngày gió chướng se sắt này thì ban đêm nhất thiết phải "kích nhiệt".

Thế là chẳng cần bàn bạc hay hỏi qua ý kiến của vợ chồng thằng Minh, hai ông già đã lén lút lôi từ đáy bao tải chứa đồ ve chai của ông Bảy ra một cuộn dây điện phế liệu chắp vá chằng chịt. Cuộn dây ấy vốn được chắp nối từ nhiều đoạn dây đồng khác kích cỡ, lớp vỏ bọc bên ngoài đã bạc màu năm tháng. Kèm theo đó là ba chiếc đui đèn bằng sứ đục ngầu cáu bẩn và mấy bóng đèn sợi đốt công suất năm trăm oát vàng óng, loại bóng cổ lỗ sĩ tỏa nhiệt hầm hập mà người ta thường dùng để ấp trứng gà ở quê ngày trước.

Theo tính toán đầy tự tin của ông Bảy, chỉ cần mắc nối tiếp số bóng đèn này vào nhau rồi giăng dây treo lủng lẳng cách ngọn rau thơm chừng hai gang tay, cắm thẳng vào ổ cắm cấp nguồn cho máy giặt đặt ngoài góc tường là xong. Đêm nay, luống ớt chỉ thiên và mấy bụi húng quế sẽ được sưởi ấm hệt như nằm trong lồng ấp chuyên dụng, tha hồ mà đâm chồi non mơn mởn. Ông Tư đứng bên cạnh, chốc chốc lại đưa tay giữ giùm đầu dây, gật gù khen ngợi tài tháo vát của người bạn già cùng quê.

Thế nhưng, đời không như là mơ. Những cơn gió chướng thốc mạnh vào hành lang hút gió ngoài tầng mười hai mang theo hơi ẩm mịt mù của một buổi chiều muộn cuối năm. Lớp sương chiều ẩm ướt kết hợp với phần vỏ nhựa dây điện đã mủn nát sau nhiều năm lăn lóc ngoài bãi phế liệu lập tức biến sáng kiến nông nghiệp của hai lão nông thành một thảm họa kỹ thuật nhãn tiền.

"Xoẹt! Xoẹt!"

Tia lửa điện màu xanh lè bất thần lóe lên từ một mối nối quấn sơ sài bằng lớp băng dính đen rách tả tơi. Hơi nước đọng lấm tấm trên mép chậu sành bén vào dòng điện trần bị hở mạch, phát ra những tiếng nổ lép bép đanh gọn và kinh hoàng. Dòng điện quá tải cục bộ lập tức hun nóng lõi đồng rỉ sét. Một ngọn lửa con le lói bắt đầu bùng lên, liếm láp vào lớp bọc cao su lưu hóa, bốc lên cuộn khói xám đặc quánh cùng mùi nhựa khét lẹt nồng nặc thấu tận buồng phổi, xộc thẳng qua khe cửa lùa vào gian phòng khách.

"Chết cha! Cháy rồi ông Bảy ơi!" Ông Tư hoảng hồn la toáng lên, hai chân cuống cuồng giậm thụp thình trên nền gạch men trơn tuột. "Lấy... lấy cái ca nước tưới cây ngoài kia dội vô mau!"

"Khoan! Đừng có dội nước, điện giật chết tươi đó cha nội!"

Ông Bảy run rẩy xua tay lia lịa, gương mặt già nua bỗng chốc tái mét không còn một giọt máu. Trong cơn hoảng loạn tột cùng, kinh nghiệm thợ điện mấy mươi năm bỗng bay biến sạch trơn. Lão thợ điện run như cầy sấy, mắt dớn dác, quờ quạng đưa bàn tay gầy gộc nổi đầy gân xanh toan túm lấy đoạn dây nguồn đang bốc khói ngùn ngụt để giật phắt ra khỏi ổ cắm âm tường.

"DỪNG LẠI! BUÔNG TAY RA!"

Một tiếng quát sắc lạnh, vang dội tựa sấm sét xé toạc bầu không khí ngột ngạt. Cánh cửa chính căn hộ vừa vặn bật mở toang, Nguyễn Văn Minh – con trai ông Tư, hiện là kỹ sư phụ trách kỹ thuật vận hành của cả cụm chung cư – vừa bước chân về tới ngưỡng cửa sau ca trực.

Nhác thấy vệt sáng lập lòe cùng làn khói đen cuộn lên ngùn ngụt từ ngoài ban công, bằng phản xạ nghề nghiệp đã ăn sâu vào từng thớ thịt, Minh không mất tới nửa giây chần chừ. Anh quẳng phắt chiếc cặp tài liệu xuống mặt ghế sofa, cả người phóng vụt đi như một mũi tên lao thẳng về phía hộp kỹ thuật tổng âm tường lắp cạnh tủ giày.

"Cạch!"

Một cú gạt tay dứt khoát, chuẩn xác hạ phắt chiếc cần gạt của cầu dao chống dòng rò RCBO tổng.

Toàn bộ hệ thống điện trong căn hộ 12B08 lập tức ngắt ngấm. Ánh sáng từ mấy ngọn đèn trần phòng khách phụt tắt, vệt lửa xanh ngoài ban công lịm đi ngay tức khắc, chỉ còn lại những sợi khói xám mỏng manh lượn lờ cuốn theo làn gió chiều lồng lộng thổi qua lan can sắt.

Minh thở hắt ra một hơi dài buốt rát, lồng ngực vạm vỡ phập phồng sau cú lao người cứu nguy trong gang tấc. Tim anh vẫn còn đập thình thịch trong lồng ngực. Không chậm trễ một giây, Minh rút chiếc đèn pin chuyên dụng giắt bên hông túi quần bảo hộ, bật luồng sáng trắng cực mạnh rồi sải bước dài tiến thẳng ra ban công.

Lúc này, Trần Thu Hạnh cũng vừa từ trong bếp nhỏ chạy xộc ra, tay vẫn còn cầm nguyên chiếc muôi canh inox, mặt mày thất thần khi thấy hai ông lão đang đứng co ro ép sát vào vách tường kính, người run lên từng chặp, mặt cắt không còn một hột máu.

"Hai ba... hai ba có sao không? Trời đất ơi, cái mùi gì mà kinh khủng vậy nè!" Hạnh thất thanh kêu lên, vội vã đưa tay kéo toang cánh cửa lùa bằng kính cường lực để gió lùa khói độc thoát bớt ra ngoài trời.

Minh không trả lời vợ ngay. Ánh mắt nghiêm nghị của người kỹ sư quét một lượt khắp hiện trường. Anh rọi luồng sáng trắng gắt gao của chiếc đèn pin vào mớ dây nhợ bùng nhùng đang nằm cháy đen thui trên nền gạch, nơi lớp vỏ cách điện đã chảy quánh lại thành một bọc nhựa đường nham nhở, dính chặt vào mép chiếc khay hứng nước bằng tôn mạ kẽm.

Gương mặt Minh đanh lại, ánh mắt nghiêm khắc đến mức khiến cả ông Tư lẫn ông Bảy đều bất giác co vai lại, cúi gằm mặt xuống sàn nhà như hai đứa trẻ tiểu học vừa bị người lớn bắt quả tang làm vỡ chiếc bình hoa quý.

"Ba, chú Bảy," giọng Minh trầm hẳn xuống, rành rọt từng từ nhưng chứa đựng sức nặng ngàn cân của một người làm chuyên môn lâu năm. "Hai người có biết hành động này nguy hiểm tới mức nào không? Điện đóm ngoài ban công chung cư cao tầng tuyệt đối không thể giỡn mặt được đâu!"

Ông Bảy ngập ngừng gãi mái đầu bạc phơ, lí nhí trong miệng như muốn tìm một lý do chống chế: "Tui... tui thấy trời trở lạnh, tính đấu tạm cái bóng đèn sưởi ấm cho mấy gốc ớt chỉ thiên... Ai dè dây nhợ nó ẩm..."

"Chú Bảy, đây hoàn toàn không đơn giản chỉ là chuyện dây bị ẩm!"

Minh ngồi xổm xuống, lấy chiếc kìm cách điện chuyên dụng gắp đoạn dây bị cháy cong queo lên cho hai ông nhìn rõ từng tao đồng cháy đen xì bên trong.

"Khu vực ngoài trời ở độ cao tầng mười hai này luôn có độ ẩm cực kỳ đậm đặc, gió chướng mang theo hơi ẩm ngưng tụ liên tục trên bề mặt. Bất kỳ một thiết bị điện nào muốn lắp đặt ngoài ban công bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn chống nước tối thiểu là IP65. Nghĩa là hộp đấu nối phải có gioăng cao su kháng nước kín mít, đui đèn phải là loại chuyên dụng đúc liền khối để ngăn hơi ẩm xâm nhập. Còn mớ dây này của chú... vỏ nhựa PVC đã lão hóa giòn tan, nứt nẻ từ lâu lắm rồi, mối nối thì quấn bằng băng keo vải hở cả lõi kim loại. Đã vậy, chú lại cắm thẳng vào ổ cắm máy giặt mà không hề qua một bộ khởi động từ hay rơ-le nhiệt bảo vệ. Tổng công suất bóng sợi đốt lên tới năm trăm oát tỏa nhiệt liên tục, chỉ cần nửa tiếng thôi là chảy nát cả cụm nhựa của ổ cắm âm tường!"

Minh hít sâu một hơi, luồng sáng đèn pin chuyển sang rọi vào phần khung sắt của giàn treo cây cảnh chạy dọc lan can:

"Chỉ cần sương chiều đọng thành giọt rỉ qua mối hở, dòng điện xoay chiều hai trăm hai mươi vôn sẽ rò thẳng ra khung giàn kim loại, truyền dọc theo toàn bộ hệ thống lan can sắt và máng hứng nước composite kéo dài sang cả các căn hộ kế bên. Nếu lúc nãy chú Bảy sơ ý chạm tay vào sợi dây đó khi chân đang đi đất ẩm, hoặc rủi ro hơn là dòng điện rò rỉ truyền xuống ban công nhà bà Dung tầng dưới... hậu quả sẽ là điện giật chết người tại chỗ, hoặc một trận hỏa hoạn thiêu rụi cả mặt đứng của tòa nhà!"

Sự quyết đoán cùng mớ kiến thức kỹ thuật xác đáng của con trai khiến ông Tư run bắn cả người. Người cựu giáo viên già cả đời chỉ quen với trang sách, ngòi bút và bảng đen phấn trắng, nào ngờ được mớ dây phế liệu tưởng chừng vô hại gom góp ở góc nhà lại chực chờ biến thành lưỡi hái tử thần kinh khủng đến thế. Nỗi sợ hãi xen lẫn sự ân hận khiến lồng ngực ông thắt lại.

Hạnh đứng bên cạnh khẽ đưa tay kéo nhẹ vạt áo chồng, vừa thở phào nhẹ nhõm vì không có ai bị thương, vừa nhỏ nhẹ đỡ lời để làm dịu bầu không khí căng thẳng: "May mà anh Minh về kịp... Thôi anh, hai ba ở nhà cũng chỉ vì tiếc mấy chậu cây còi cọc mà lỡ tay thôi mà."

"Không thể xuề xòa chuyện an toàn điện được em," Minh nghiêm giọng, ánh mắt kiên quyết nhìn thẳng vào hai ông lão. "Con yêu cầu tháo dỡ toàn bộ mớ dây điện chắp vá và bóng sợi đốt này ngay lập tức. Từ nay về sau, bất kỳ thiết bị điện nào muốn đem ra sử dụng ngoài ban công đều phải qua tay con kiểm tra, đo đạc thông số kỹ thuật đạt chuẩn mới được cắm điện. Tuyệt đối không ai được phép tự ý câu móc bừa bãi nữa đâu đó."

Trước uy lực chuyên môn không thể chối cãi của chàng kỹ sư trẻ, ông Bảy chỉ biết cắn môi, cúi đầu thở dài ảo não. Còn ông Tư vội vàng gật đầu lia lịa, giọng run rẩy: "Phải... phải rồi, thằng Minh nói chí phải. Dỡ, dỡ hết liền đi ông Bảy ơi. Hú hồn hú vía, già đầu từng này tuổi rồi mà còn lú lẫn, xém chút nữa mang họa sát thân cho cả nhà lẫn chòm xóm láng giềng!"

Sau khi Minh kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ hệ thống tủ điện, dùng bút thử điện rà soát từng chân ốc rồi mới bật lại cầu dao tổng trong nhà, anh quay vào phòng tắm để rửa sạch vết muội than bám trên tay. Không gian ban công lúc này chỉ còn lại hai ông bạn già lúi húi thu dọn bãi chiến trường ngổn ngang.

Cầm chiếc kéo con tỉ mỉ cắt rời từng đoạn dây cháy khét đem cuộn lại bỏ vào bao rác, ông Tư bỗng khựng lại. Ánh mắt tinh tường của một cựu giáo viên dạy văn có thói quen quan sát từng tiểu tiết lập tức dừng lại ở phần phích cắm mà ông Bảy vừa hì hục đấu nối ban nãy.

Đầu phích cắm hai chân bằng nhựa cứng bị nhiệt hun nám đen một bên. Nhưng điều kỳ lạ đến mức khó tin lại nằm ở hai sợi dây dẫn bên trong: sợi dây bọc vỏ nhựa đỏ (dây pha - mang điện) và sợi dây bọc vỏ sọc xanh lá (dây trung tính) lại bị tước trần lõi đồng rồi xoắn chặt chung vào một chân ốc, trong khi chân cắm bằng đồng còn lại thì hoàn toàn để trống không!

Một lỗi đấu nối sơ đẳng đến mức nực cười. Ngay cả một đứa trẻ mới học nghề điện sơ cấp hay một người bình thường chưa từng cầm kìm cũng hiểu rằng hai dây đối nghịch chụm vào một chân ốc sẽ gây ra đoản mạch trực tiếp ngay khi vừa cắm vào nguồn điện. Làm sao mà một cựu thợ điện lão luyện, từng có tiếng tăm khắp vùng miệt vườn suốt mấy chục năm trời như ông Bảy lại có thể phạm phải sai lầm ngớ ngẩn như vậy?

Ông Tư khẽ ngẩng đầu lên, kín đáo quan sát cử chỉ của bạn mình.

Dưới ánh sáng ban chiều mờ ảo đang nhạt dần ngoài trời, ông Bảy đang chật vật dùng hai ngón tay run rẩy cố nhặt một con ốc vít bằng đồng thau bị rơi trên sàn gạch. Lão già đưa sát mặt xuống sát rạt mặt đất, hai con mắt nheo tít lại đến mức nhăn nhúm cả khóe mi. Tròng mắt ông đùng đục, ngơ ngác đảo quanh một cách vô định. Bàn tay khẳng khiu quờ quạng, chụp trượt tới ba bốn lần mới chạm được vào con ốc nhỏ xíu đang nằm trơ trọi ngay trước mũi giày.

Một nỗi xót xa bất thần dâng lên nghẹn ứ nơi lồng ngực ông Tư. Ông khẽ bước lại gần, ngồi thụp xuống bên cạnh bạn.

"Ủa ông Bảy... sao cọng dây đỏ với cọng dây xanh ông lại xoắn chùm vô một chỗ vầy nè?" Ông Tư ghé sát tai bạn, cất giọng thật khẽ, cố ý giữ cho thanh âm không lọt vào gian phòng khách bên trong.

Bả vai gầy guộc của ông Bảy giật bắn lên bần bật. Lão già hốt hoảng như một kẻ phạm tội vừa bị bắt quả tang tại trận, vội vàng giật lấy chiếc phích cắm trên tay ông Tư rồi giấu biến ra sau lưng. Gương mặt nhăn nheo, sạm đen vì nắng gió của ông Bảy bỗng chốc đỏ bừng lên vì xấu hổ và tủi nhục. Đôi môi móm mém mím chặt lại, ngực phập phồng, ánh mắt hoang mang dáo dác nhìn quanh xem có ai nghe thấy không.

"Tui... tui..." Ông Bảy lắp bắp, giọng nghẹn lại nơi cổ họng, hai bàn tay giấu sau lưng run rẩy không ngừng.

Thế nhưng, khi ngước lên và chạm phải ánh mắt ấm áp, bao dung ngập tràn sự thấu hiểu của ông Tư đang lặng lẽ nhìn mình, bao nhiêu lớp vỏ bọc kiên cường, tự ái của người đàn ông già bỗng chốc vỡ òa thành từng mảnh vụn.

Ông Bảy ngồi thụp xuống bậu cửa lùa, hai tay buông thõng, gục đầu thở dài một hơi sườn sượt, nghe não nuột như tiếng gió rít qua rặng trâm bầu mùa nước nổi.

"Thôi... tui không giấu ông giáo nữa," giọng ông Bảy chùng xuống, khàn đặc và run rẩy. "Dạo này... mắt tui nó mờ dữ lắm rồi ông Tư ơi. Nhìn cái gì trước mặt cũng chỉ thấy một màn sương mù xám ngoét chập chờn. Mấy cọng dây điện màu đỏ, màu xanh, màu vàng... tui đưa lên sát mí mắt mà nhìn nó cứ nhờ nhờ một màu xam xám như tro bếp hết ráo. Lúc nãy tui quáng gà, loay hoay miết, cứ tưởng hai cọng dây đó chập lại làm một sợi to... nên mới nhét chung vô một lỗ..."

"Mắt kém tới mức nghiêm trọng vậy rồi sao ông không biểu mấy đứa con nó đưa đi bệnh viện lớn khám xem sao?" Ông Tư nắm lấy cánh tay bạn, xót xa hỏi dồn.

"Trời đất ơi, làm sao dám nói!" Giọng ông Bảy run lên, mang theo nỗi sợ hãi sâu kín nhất, tuyệt vọng nhất của một người đã bước sang dốc bên kia của cuộc đời. "Thằng Hai với con Út nhà tui mà biết mắt tui mờ câm vầy, thế nào tụi nó cũng tịch thu chìa khóa chiếc xe máy Cub năm mươi tàn tạ của tui liền. Rồi tụi nó sẽ viện cớ lo cho an toàn của ba, bắt tui ngồi ru rú suốt ngày trong bốn bức tường chung cư ngột ngạt này, cấm tiệt không cho tự chạy xe đi uống cà phê cóc đầu hẻm, cấm không cho xách cần câu ra bờ kênh bắt mấy con cá rô, cấm bước chân ra khỏi sảnh tòa nhà một mình..."

Ông Bảy nấc nghẹn một tiếng, đôi mắt đục mờ ươn ướt:

"Ông tính coi, già cả rồi, răng rụng mắt mờ, con cháu thì đi làm từ sáng sớm tới tối mịt mới về, chung cư kín cổng cao tường chẳng ai thèm ngó ngàng tới ai. Cả ngày tui chỉ còn mỗi chiếc xe máy cà tàng làm đôi chân để tự do đi lại, để thấy mình còn là một con người sống có ích, còn được giao lưu với bà con chòm xóm ngoài đời. Giờ mà bị con cái tước mất quyền tự do đó, bị xem như một kẻ vô dụng chờ người ta nuôi cơm bưng nước rót, thì khác nào bị bắt đi ngồi tù hả ông Tư? Sống cảnh đó... thà tui chết quách đi cho rồi, sướng hơn nhiều!"

Từng lời trần tình mộc mạc, cay đắng và đau đớn của người thợ điện già như những mũi kim nhọn châm thẳng vào trái tim ông Tư.

Ông hiểu chứ. Ông quá thấu hiểu cái cảm giác bất lực đến nghiệt ngã của tuổi xế chiều. Cái nỗi sợ hãi tột cùng khi mỗi buổi sáng thức dậy lại nhận thấy cơ thể mình đang dần rệu rã, phản bội lại chính mình. Nỗi sợ bị con cháu nhìn bằng ánh mắt thương hại, sợ bị xem là gánh nặng thừa thãi, là một phế nhân cần được bảo hộ, giám sát từng bước đi. Lòng tự ái của người già vốn dĩ mỏng manh và dễ vỡ như một giọt sương mai đọng đầu ngọn cỏ; chỉ cần một câu trách cứ vô tình hay một sự bảo bọc thái quá cũng đủ làm cho nó tan tành, để lại vết thương âm ỉ không bao giờ lành.

Nếu bây giờ ông Tư khuyên can bằng những lời lẽ đao to búa lớn, hay đem chuyện này kể cho con cái ông Bảy nghe, chẳng khác nào chính tay ông tước đoạt đi chút thể diện cuối cùng của người bạn già.

Ông Tư lặng lẽ thở dài, đưa bàn tay ấm áp vỗ nhẹ lên mu bàn tay gân guốc, chai sần của ông Bảy. Ông không hề mở miệng rao giảng đạo lý an toàn, cũng chẳng buông lời dọa dẫm báo cho người nhà. Thay vào đó, ông mỉm cười thật hiền từ, khóe mắt nhăn lại thành những nếp gấp hóm hỉnh quen thuộc như lúc hai người còn ngồi đàm đạo bên ấm trà sen:

"Thiệt tình... Tui tưởng có mỗi một mình tui mắc cái chứng lẩm cẩm mắt mờ, ai dè ông thợ điện lừng danh cũng dính chấu y chang! Bữa hổm tui ngồi đọc mấy trang sách chữ nhỏ mà hoa cả mắt, nhìn chữ nọ xọ sang chữ kia, lúc đứng dậy bước hụt chân suýt nữa té nhào ngoài cầu thang bộ. Sáng mai tui tính ghé Bệnh viện Mắt thành phố khám tổng quát một chuyến, coi cần phải cắt lại cặp kính lão mới hay không. Mà ngặt nỗi..."

Ông Tư làm bộ nhíu mày, tặc lưỡi ra vẻ ngần ngại:

"Ngặt nỗi đường sá trên cái đất Sài Gòn này xe cộ đông như kiến cỏ, chạy bạt mạng khiếp quá. Tui người nhà quê mới lên, nhát gan quen rồi, bắt tui đi xe buýt hay gọi xe ôm công nghệ một mình là tui cứ run lẩy bẩy, sợ lạc đường mất phương hướng dữ lắm. Hay là... ngày mai ông Bảy làm ơn làm phước, rủ lòng thương đi cùng tui một chuyến cho có bạn già đỡ tủi thân nghen? Tiện thể ông ghé vô ngồi thử cái máy đo thị lực giùm tui một chút, coi thử máy móc của bệnh viện lớn trên thành phố nó hiện đại tới cỡ nào so với đồ nghề ngày xưa của ông!"

Lời mời khéo léo, tế nhị đến tận cùng của ông giáo già như một dòng nước mát lành tưới vào tâm hồn đang khô héo vì xấu hổ của ông Bảy. Ông Tư không hề biến ông Bảy thành kẻ mang bệnh cần giúp đỡ, mà ngược lại, đang nâng ông Bảy lên thành một người bạn đồng hành quan trọng, một chỗ dựa tinh thần cho một người "nhát gan" như mình. Vừa giữ trọn vẹn lòng tự trọng của một cựu thợ điện, lại vừa mở ra một lối thoát danh chính ngôn thuận để ông Bảy có thể bước chân vào bệnh viện mà không hề mặc cảm.

Ánh mắt đùng đục của ông Bảy chợt sáng lên một tia xúc động mãnh liệt. Người đàn ông già chớp chớp đôi bờ mi còn ươn ướt, đưa bàn tay run rẩy nắm chặt lấy tay ông Tư, gật đầu lia lịa:

"Được... được chứ ông giáo! Đi với ông Tư thì tui đi liền. Cứ để tui dắt ông đi, cái đường tới Bệnh viện Mắt hồi trước tui rành rẽ dữ lắm, không sợ lạc đâu!"

Không khí ngột ngạt ban nãy dường như tan biến hẳn. Hai người già nhìn nhau, nụ cười móm mém nở trên môi, chất chứa sự đồng cảm sâu sắc của hai mảnh đời đã cùng đi qua bao thăng trầm dâu bể.

***

Tối hôm đó, sau bữa cơm gia đình đầm ấm, Minh không nói không rằng xách từ ngoài cửa vào một chiếc hộp các-tông vuông vức còn thơm mùi bìa carton mới. Gương mặt anh đã hoàn toàn giãn ra nét căng thẳng ban chiều, thay vào đó là nụ cười ấm áp quen thuộc.

Anh bước thẳng ra ban công, ngó vào phòng khách gọi với: "Ba ơi, chú Bảy ơi, hai người ra đây con chỉ cho cái này hay lắm nè!"

Hai ông lão tò mò nhìn nhau rồi cùng chống gối bước ra ngoài hiên. Minh mở nắp hộp, cẩn thận nhấc ra hai chiếc đèn LED thế hệ mới có kiểu dáng thanh mảnh, nhỏ gọn và vô cùng tinh xảo. Toàn bộ thân đèn được đúc bằng hợp kim nhôm sơn tĩnh điện màu đen bóng, mặt trước là thấu kính quang học trong suốt bảo vệ dải chip LED nhiều màu, bên trên gắn kèm một tấm pin năng lượng mặt trời nhỏ gọn bằng bàn tay.

"Con biết hai ba rất tiếc mấy chậu ớt với luống rau thơm mùa này," Minh vừa nói vừa giơ thiết bị lên giải thích cặn kẽ từng chi tiết. "Nhưng thời buổi công nghệ giờ khác xưa nhiều rồi ba. Đây là bộ đèn LED chuyên dụng quang hợp cho cây trồng ban công, chạy hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời độc lập. Ban ngày, tấm pin silicon đơn tinh thể này sẽ tự động hấp thụ ánh nắng để sạc đầy vào khối pin lithium an toàn giấu kín bên trong thân đèn. Đến khi trời sẩm tối, cảm biến ánh sáng sẽ tự động kích hoạt, đèn tự bật sáng với bước sóng ánh sáng vàng ấm và dải quang phổ đặc biệt, vừa sưởi ấm vừa kích thích rễ cây và hoa phát triển mà không hề tốn của nhà mình một đồng tiền điện nào cả."

Minh lật mặt sau của chiếc đèn, chỉ tay vào dòng chữ in chìm sắc nét:

"Quan trọng nhất là toàn bộ vỏ đèn này đạt chuẩn kháng nước IP67. Nghĩa là nó được đúc kín tuyệt đối, dù có mưa bão quất thẳng vào hay ngâm cả cụm đèn xuống nước cũng không thể lọt một giọt ẩm nào vào bo mạch. Điện áp hoạt động của nó chỉ có năm vôn một chiều – một mức điện áp siêu an toàn, dù có đứt dây chạm tay vào cũng chỉ như một cái chạm nhẹ của lông vũ, tuyệt đối không bao giờ lo chập cháy nổ hay giật điện nguy hiểm như dòng điện hai trăm hai mươi vôn."

Nói đoạn, đôi bàn tay khéo léo của người kỹ sư trẻ thoăn thoắt dùng những chiếc đai thít nhựa chuyên dụng siết cố định chiếc đèn vào giàn nhôm treo chậu cây. Anh cắm các giắc nối có gioăng cao su bảo vệ kêu "tách" một tiếng giòn tan, rồi nhấn nhẹ nút công tắc thử nghiệm.

Ngay lập tức, một luồng ánh sáng vàng dịu dàng, ấm áp và êm đềm tỏa rạng khắp luống rau thơm, soi rõ từng chiếc lá ớt chỉ thiên xanh mướt. Dưới ánh sáng vàng lung linh không chói gắt, góc ban công nhỏ bé vốn lạnh lẽo trong gió chuyển mùa bỗng chốc biến thành một khu vườn đêm thơ mộng, ấm cúng và thanh bình đến kỳ lạ.

Ông Bảy tròn xoe mắt nhìn luồng sáng êm ả, rụt rè đưa bàn tay gầy guộc chạm nhẹ vào thân đèn mát rượi, miệng không ngớt trầm trồ: "Trời đất... hay dữ bây! Nhỏ xíu vậy mà sáng trưng, lại không cần kéo dây nhợ lằng nhằng gì hết ráo. Thiệt là khoa học hiện đại, tui lạc hậu quá rồi..."

"Đâu có gì đâu chú Bảy, công nghệ sinh ra là để phục vụ đời sống an toàn hơn mà chú," Minh cười hiền hậu, vỗ nhẹ lên vai người thợ già.

Đứng tựa lưng vào khung cửa kính, ông Tư nhìn ngắm luồng sáng ấm áp đang hắt lên gương mặt rạng rỡ của bạn già và nụ cười rạng rỡ của con trai mình, trong lòng dâng lên một niềm xúc động khôn tả. Cuộc sống nơi đô thị chật chội này dẫu có bao nhiêu quy chuẩn khắt khe, bao nhiêu ngột ngạt và biến cố bất ngờ, nhưng chỉ cần người ta biết lắng nghe, biết thấu cảm và dành cho nhau tình yêu thương chân thành, thì mọi góc khuất u tối đều có thể được thắp sáng một cách an yên nhất.

***

Sáng hôm sau, đúng như lời hẹn ước, ông Tư cùng ông Bảy đón xe tới Bệnh viện Mắt thành phố từ sáng sớm.

Giữ đúng vai một người bạn đồng hành "nhát gan", ông Tư luôn miệng nhờ ông Bảy dắt tay qua từng ngã tư đông đúc, nhờ ông Bảy hỏi giùm bàn hướng dẫn lấy số thứ tự khám bệnh. Nhờ vậy mà suốt cả buổi sáng, người thợ điện già luôn giữ được tư thế đĩnh đạc của một người đàn anh từng trải, không một chút mặc cảm tự ti.

Tại phòng khám chuyên khoa, sau khi tiến hành đo khúc xạ tự động và soi đáy mắt kỹ lưỡng, vị bác sĩ nhãn khoa lớn tuổi đã đưa ra kết luận chính xác: mắt ông Bảy bị đục thủy tinh thể tuổi già giai đoạn sớm, kèm theo chứng thoái hóa điểm vàng khá nặng khiến tầm nhìn trung tâm bị suy giảm nghiêm trọng, khả năng nhận biết sắc màu và chi tiết nhỏ gần như mất đi phân nửa. Bác sĩ lập tức kê đơn thuốc nhỏ dinh dưỡng, chỉ định cắt một cặp kính chuyên dụng có tròng điều chỉnh độ tương phản cao, đồng thời đặc biệt dặn dò ông Bảy phải tạm thời hạn chế tối đa việc tự lái xe máy một mình trong các khung giờ cao điểm để đảm bảo an toàn tính mạng cho bản thân và người đi đường.

Cầm toa thuốc và chiếc hộp đựng cặp kính mới tinh trên tay bước ra khỏi cổng bệnh viện, dẫu trong lòng còn đôi chút ngậm ngùi luyến tiếc chiếc xe Cub 50 gắn bó cả thời thanh xuân, nhưng nét mặt ông Bảy đã trút bỏ được hoàn toàn gánh nặng sợ hãi giấu giếm bấy lâu nay. Đôi vai ông như nhẹ nhõm hẳn đi. Giờ đây, ông biết mình không còn phải đơn độc đối mặt với sự tàn nhẫn của tuổi già trong bóng tối của sự che giấu nữa. Ông thanh thản bước đi bên cạnh người bạn tri kỷ, đón làn gió ban mai mát lành thổi qua những hàng cây me cổ thụ trên đường phố rộn rã tiếng xe cộ.

***

Cùng lúc đó, tại trường Trung học cơ sở An Phúc nằm cách bệnh viện vài cây số, hồi chuông báo hiệu giờ ra chơi vang lên từng hồi giòn giã, xua tan không khí tĩnh lặng của các phòng học.

Dưới sân trường rợp mát bóng của những tán cây bàng xanh um tùm, từng tốp học sinh mặc đồng phục trắng tinh khôi đang ùa ra ríu rít như bầy chim non. Ở một góc sân khấu trung tâm, một nhóm học sinh đang xúm xít, chen chúc nhau quanh tấm bảng tin lớn dán tờ thông báo màu đỏ chói lọi về vòng sơ khảo cuộc thi "Kể chuyện truyền cảm hứng" cấp trường sắp sửa chính thức diễn ra vào tuần tới. Những tiếng xì xào, bàn tán hào hứng vang lên không ngớt về các đề tài người tốt việc tốt, về những câu chuyện vượt khó vươn lên hay những tấm gương sáng trong cuộc sống thường nhật.

Tách biệt khỏi đám đông ồn ào và náo nhiệt ấy, Nam đứng chôn chân trước bảng thông báo cuộc thi kể chuyện của trường, trên tay cầm bản thảo truyện ngắn viết về người ông nội miền Tây.