Chậu lan của đối thủ

Tiếng bước chân lẹp xẹp của đôi dép tổ ong cũ dừng lại trước cửa phòng thu rác tầng mười một. Giữa khoảng không gian hành lang lộng gió hút từ giếng trời hun hút, bóng lưng gầy gò của bà Dung đang cúi gập xuống, bất động như một pho tượng đá bên cạnh chậu phong lan đai châu rụng trơ trụi nụ.

Gió bấc cuối năm thổi luồn qua khe cửa thoát hiểm rít lên từng hồi u u, làm bay bay mấy sợi tóc bạc lơ thơ buông xõa bên thái dương người đàn bà luống tuổi. Dưới ánh đèn huỳnh quang trắng ở góc hành lang, bà Dung giật thót mình khi nghe tiếng đế cao su ma sát trên mặt sàn gạch men. Bà vội vàng xoay phắt người lại, vạt áo lụa hoa màu tím than phất mạnh, dùng trọn cả tấm thân mảnh khảnh của mình che chắn lấy chậu lan gốm nung đang vàng vọt úng rễ dưới chân. Khuôn mặt bà thoắt cái biến sắc, kéo căng lại nét phòng thủ gắt gỏng quen thuộc nhằm xua đuổi ông Tư ra khỏi ranh giới hành lang trước cửa nhà mình:

“Ông Tư? Giờ này ông không ở trên lầu mà mò xuống tầng mười một làm cái gì? Đừng có bảo với tôi là lại đi rình mò xem ai vứt rác sai giờ đấy nhé! Tôi nhắc cho ông nhớ, cái vụ giàn cây thí điểm của nhà ông ở tầng trên, tôi vẫn đang là người giám sát trực tiếp đấy. Đừng có hòng qua mắt tôi!”

Gương mặt đầy những nếp nhăn hằn sâu nơi khóe mắt của bà cụ căng lên như một sợi dây đàn sắp đứt. Đôi bàn tay gầy guộc nổi rõ từng đường gân xanh run rẩy, vụng về kéo vạt áo cố che đậy cái miệng chậu trồng lan cáu bẩn. Nhưng làm sao qua mắt được một ông giáo làng già đã có hơn bốn mươi năm đứng trên bục giảng, vốn quen nhìn thấu từng cử chỉ lấm lét giấu tài liệu của đám học trò nghịch ngợm nhất vùng quê Mỏ Cày.

Chỉ bằng một cái liếc mắt sắc sảo giấu sau cặp kính lão đồi mồi, ông Tư đã kịp thu trọn vào tầm mắt thảm cảnh của cái cây. Mấy nhánh rễ gió teo tóp, đen sì sì như củi khô cháy dở, vươn ngoằn ngoèo ra khỏi miệng chậu một cách tuyệt vọng. Mùi chua nồng của rêu mốc tù đọng, hòa lẫn với mùi mùn cưa mục rữa và xơ dừa sũng nước bốc lên nhàn nhạt trong luồng gió hành lang, chua loét và ngột ngạt.

Thay vì đôi co hay tỏ thái độ khó chịu trước những lời xoi mói cay nghiệt, ông Tư chỉ khẽ nheo mắt cười xòa, nụ cười đôn hậu làm những nếp nhăn nơi khóe mắt giãn ra ấm áp. Ông đưa tay nhấc chiếc bình xịt tưới cây bằng nhựa màu xanh lá rỗng không đang cầm bên tay phải lên ngang ngực, lắc nhẹ hai cái như để chứng minh mình hoàn toàn vô can:

“Ấy chết, bà Dung hiểu lầm cái bụng tôi quá rồi! Chẳng là cô Trâm bên Ban quản lý có hẹn tôi đúng chín giờ sáng nay cùng đi kiểm tra định kỳ độ khít của mấy cái máng hứng nước composite tầng mười hai. Cô Trâm dặn là phải rà soát thật kỹ từ trên xuống dưới, ngó nghiêng xem máng nhà tôi có làm giọt nước thừa nào rớt xuống mép ban công căn hộ 11B08 của bà hay không. Tôi nghĩ mình đi cầu thang bộ xuống đây cho nó giãn gân cốt tuổi già, tiện thể đứng ghé qua ban công căn mười một này để ngó xem hướng gió bấc với độ ẩm thực tế mé ngoài nó thổi thấu vào ra sao thôi mà.”

Lời phân trần chất phác rặt một giọng Nam Bộ mộc mạc của ông Tư vừa dứt thì từ phía sảnh thang máy trung tâm, tiếng giày cao gót nện côm cốp trên sàn gạch bóng loáng đã dồn dập vang lên. Cửa thang máy mở ra, Võ Thanh Trâm, Phó ban quản lý tòa nhà, sải bước dứt khoát đi tới. Trên tay cô là tập hồ sơ kỹ thuật kẹp bìa cứng dày cộm cùng một chiếc đèn pin chuyên dụng gắn ở thắt lưng công tác.

“Chào bác Tư, chào cô Dung ạ,” Trâm mở lời, giọng nói rõ ràng, dứt khoát và chuẩn mực theo phong cách công sở. “Cháu đến đúng giờ hẹn để tiến hành kiểm tra nghiệm thu hệ thống thoát nước tuần thứ nhất của giàn cây thí điểm căn hộ 12B08. Tiện có mặt cô Dung ở đây với tư cách đại diện cư dân liền kề giám sát độc lập, cháu muốn xin phép cô cho vào kiểm tra luôn hiện trạng thực tế mép trần bê tông ban công tầng mười một, xem có xuất hiện bất kỳ dấu hiệu thẩm thấu ẩm cục bộ hay rỉ nước nào từ tầng trên dội xuống hay không.”

Bà Dung đứng sững ở cửa, gương mặt già nua hết chuyển từ đỏ bừng lúng túng sang tái nhợt. Tình thế bất ngờ khiến bà không kịp tìm ra bất kỳ lý do nào để thoái thác. Đôi môi mỏng mím chặt lại một hồi, cuối cùng bà đành ngậm ngùi né người sang một bên, bấm khóa mở cánh cửa gỗ căn hộ 11B08 để Trâm và ông Tư bước ra phía ngoài ban công.

Khác hẳn với vẻ rực rỡ, xanh mướt tràn trề nhựa sống của những khóm ớt chỉ thiên trĩu quả và vạt rau muống nước xanh mơn mởn ở tầng mười hai bên trên, ban công nhà bà Dung trơ trọi và quạnh quẽ đến nao lòng. Nơi góc tường quét vôi xám lạnh ngắt chỉ có độc một cái giá sắt uốn nghệ thuật han gỉ, treo lơ lửng một chậu phong lan đai châu cổ. Đây là giống lan rừng thuần chủng quý hiếm, loài hoa mà những người sành chơi cây cảnh phương Nam luôn nâng niu như báu vật trong nhà mỗi độ xuân về.

Nhưng lúc này đây, chậu hoa quý giá ấy lại mang một vẻ thảm hại khôn cùng. Ba cặp lá gốc phía dưới đã ngả sang màu vàng vọt úng thủy, rũ rượi áp sát vào thành chậu gốm. Đỉnh ngọn non thâm đen cụt lủn, và đau lòng nhất là toàn bộ chùm nụ hoa dài chừng gang tay, vốn từng hứa hẹn sẽ bung nở những cánh hoa trắng điểm đốm tím ngát hương đúng dịp Tết Nguyên Đán, nay đã khô héo, rụng sạch trơn không còn một nốt, chỉ trơ trọi lại cái cuống hoa nâu xỉn khẳng khiu như một nhánh gai nhọn cào vào mắt người nhìn.

Trong lúc Trâm cặm cụi rút thước đo độ dốc mép máng hứng nước, bật đèn pin rọi từng luồng sáng trắng quét dọc trần bê tông để xác nhận bề mặt hoàn toàn khô ráo, không hề có một vệt ố vàng hay giọt nước rỉ, thì ông Tư lại lặng lẽ bước chậm rãi về phía chậu lan.

Đôi bàn tay thô ráp của một lão nông cả đời gắn bó với đất đai, vườn tược miệt vườn chỉ cần khẽ chạm vào mép chậu là đã nhìn thấu tận gốc rễ căn bệnh hiểm nghèo của cây hoa. Người trồng vì quá cưng chiều, quá sốt ruột sợ cây đói ăn thiếu nước nên đã nhồi nhét vào lòng chậu một lượng mùn cưa và mụn xơ dừa xay mịn quá dày đặc, nén chặt đến mức không còn một khe hở cho không khí lưu thông. Đã vậy, ngày nào bà cũng tưới đẫm nước lã, khiến bộ rễ gió vốn cần sự thông thoáng tự nhiên bị ngạt thở hoàn toàn. Bệnh nấm đen nguy hiểm đã ăn sâu từ đáy chậu ngoi lên, rễ cây thối rữa thành một lớp dịch nhầy đen nhũn, biến toàn bộ giá thể trồng lan thành một ổ vi khuẩn ẩm xì và độc hại.

Ánh mắt ông Tư vô tình quét qua khung cửa kính phòng khách ngăn cách với ban công. Trên chiếc tủ gỗ gụ trang trọng đặt chính giữa gian phòng, tấm ảnh thờ một người đàn ông trung niên có khuôn mặt phúc hậu đang lặng lẽ nhìn ra khoảng trời xanh ngắt bên ngoài. Ông Tư nhớ lại bờ vai hơi gầy run rẩy của bà Dung lúc nãy, và nhớ cả mẩu chuyện vụn vặt mà anh con trai tên Minh từng buột miệng kể trong bữa cơm gia đình. Minh bảo, người chồng quá cố của bà Dung khi sinh thời là một người mê phong lan như chính mạng sống của mình. Chậu đai châu rừng này chính là kỷ vật cuối cùng ông tự tay đi tầm từ tuốt miền rừng Đông Nam Bộ mang về ghép lũa, trao tặng cho bà ngay trước khi ông bất ngờ đổ bệnh tai biến mạch máu não rồi nằm liệt giường suốt bảy năm ròng rã cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

Ông Tư hiểu rất rõ tính khí của những người già cô đơn sống khép kín nơi phố thị. Nếu lúc này ông buông ra một lời chê bai thẳng thừng, hay lên giọng dạy đời về mặt kỹ thuật trồng trọt nông học, lòng tự ái cao ngút trời của bà Dung chắc chắn sẽ bùng nổ dữ dội. Bà sẽ nổi giận, đóng sập cửa lại, đuổi ông ra ngoài, và chậu lan kỷ vật thiêng liêng kia rồi đây sẽ bị quẳng vào xó tối, chết rũ rục theo năm tháng mà không còn cơ hội cứu vãn.

Nghĩ đoạn, ông Tư bèn giả vờ đưa bàn tay chai sần vỗ đánh "bốp" một cái rõ kêu lên trán mình, đoạn quay ngoắt sang nhìn bà Dung bằng một vẻ mặt đầy vẻ bối rối, tha thiết như người đang rơi vào bước đường cùng cần tìm phao cứu sinh:

“Chao ôi là trời, may quá là may! Bà Dung ơi bà Dung, tôi đang có cái nỗi niềm này bí bách trong bụng mấy bữa rày, may sao bữa nay gặp bà ở đây. Nhờ bà là người sống lâu năm ở chốn chung cư này, lại có con mắt nhìn cây cảnh thuộc hàng sành sỏi, bà làm ơn làm phước thẩm định giúp tôi một phen với!”

Bà Dung đang đứng khoanh tay dựa lưng vào khung cửa ban công với vẻ mặt căng thẳng chờ đợi biên bản kiểm tra, bỗng nghe ông Tư cất lời thì sững sững người lại. Đôi lông mày lá liễu nhíu chặt, bà trố mắt nhìn ông lão nông dân:

“Thẩm định cái gì cơ chứ? Tôi với ông xưa nay có thân thiết gì nhau đâu mà thẩm với chả định? Ông đừng có mà bày trò đánh trống lảng trước mặt cán bộ Ban quản lý đấy nhé!”

“Thì cái chuyện giàn cây treo trên tầng mười hai của tôi chứ đâu xa bà!” Ông Tư vội hạ giọng xuống thật trầm, gương mặt chất phác nặn ra vẻ phân trần bẽ bàng vô cùng thật thà. “Bà coi, thằng Minh nhà tôi với con dâu nó cứ chê tôi là đồ nhà quê cổ hủ, mang ba cái thói làm vườn lạc hậu dưới miệt vườn lên làm xấu mặt nhà cửa. Ở dưới quê Mỏ Cày của tụi tôi hồi nào tới giờ, ươm cây quý hay cứu mấy gốc cây bệnh, tụi tôi chỉ một mực tin dùng vỏ thông nướng cháy cạnh với nước vôi tôi trong để khử trùng trừ nấm mốc thôi. Đợt rồi lên chơi, tôi cất công chở từ Bến Tre lên nguyên một bao tải vỏ thông già đã được tôi đích thân nướng sơ qua lửa than củi để diệt sạch mầm bệnh, lại chắt lọc được cả một can nước vôi trong veo để xịt ngừa nấm rễ. Thế mà con Hạnh với thằng Minh nó cứ cằn nhằn mãi, bảo thời buổi công nghệ bốn chấm không rồi, ai mà xài ba cái thứ tro than nước vôi quê mùa bẩn thỉu đó nữa, phải ra tiệm hoa kiểng mua thuốc hóa học tiền trăm tiền triệu của ngoại nhập về xịt vô thì cây nó mới sang, mới mau lớn. Tôi tức mình quá chừng chừng! Tôi biết thừa bà Dung ở đây là dân chơi phong lan rừng thứ thiệt từ thời xưa, mắt nhìn cây của bà tinh đời dữ lắm. Tôi muốn nhờ bà ngó giùm tôi coi cái mớ vỏ thông nướng với can nước vôi tôi tự tay chuẩn bị đó có đúng chuẩn kỹ thuật của dân nhà nghề hay không. Chứ để cái đám trẻ ranh trong nhà nó cứ cười mũi bảo tôi là ông già lẩm cẩm, tôi giận tụi nó ăn không vô ba ngày cơm liền!”

Nghe ông lão nhắc trúng vào vốn liếng kinh nghiệm dân gian xưa cũ, lại thấy người đàn ông cả đời làm lụng có vẻ đang lép vế, ấm ức trước sự lấn lướt của đám con cái tân thời, đôi mày đang chau lại của bà Dung khẽ nhướng lên một chút. Bức tường phòng thủ lạnh lùng trên gương mặt bà bỗng chốc vơi đi phân nửa vẻ gay gắt. Bà nhìn vào mắt ông Tư, ngập ngừng buột miệng:

“Vỏ thông nướng à?... Đúng là cái thời ông nhà tôi còn khỏe mạnh minh mẫn... hồi đó ông ấy mê lan rừng lắm, cũng toàn lặn lội tự tay đi nhặt vỏ thông già về chặt miếng, nướng trên bếp than cho chảy bớt tinh dầu rồi mới luộc qua nước sôi để nguội đem ghép lan. Chứ ba cái mùn cưa với xơ dừa xay bán sẵn ngoài mấy vựa kiểng bây giờ toàn rác tạp nham, giữ nước cho cố vô rồi sinh nấm độc làm thối rễ hết chứ béo bở gì.”

“Đấy! Tôi biết ngay mà! Đúng là chỉ có những người từng trải, sâu sắc như bà mới hiểu thấu ngọn ngành cái lý lẽ này!” Ông Tư chớp lấy thời cơ ngàn vàng ngay tắp lự, hoàn toàn không cho bà Dung một giây nào để kịp nghĩ ngợi rút lui. “Tôi để sẵn cái can nước vôi tôi với túi vỏ thông nướng ngay góc cửa cầu thang bộ đằng kia kìa. Để tôi chạy ù sang xách qua đây liền, trăm sự nhờ bà làm phúc chỉ bảo giùm tôi cách thức xử lý bộ rễ ra làm sao, đặng cho bọn trẻ con trên nhà nó phải sáng mắt ra mà nể phục người già!”

Nói là làm, chẳng buồn đợi bà Dung kịp lên tiếng xua tay chối từ, ông Tư đã thoăn thoắt xỏ dép chạy nhanh ra cửa. Đôi chân già nua nhưng còn dẻo dai thoắt cái đã biến mất sau khúc ngoặt hành lang, rồi chỉ vài phút sau đã quay trở lại với một túi vải bố dày cộm đựng những mẩu vỏ thông nâu sẫm đã được chặt vuông vức, sém cạnh thơm nồng mùi nhựa thông khô ráo, cùng một chiếc can nhựa năm lít đựng thứ nước vôi trong vắt, đáy can đọng lại một lớp vôi lắng trắng muốt mịn màng.

Nhìn thấy mớ đồ nghề chuẩn chỉ, sạch sẽ và ngăn nắp đến từng chi tiết, đôi bàn tay gầy của bà Dung vô thức chạm khẽ vào thành chậu lan đang thoi thóp bên cạnh. Ánh mắt bà nhìn xuống những nhánh rễ thâm sì, hiện rõ một nỗi xót xa, đau đớn và bất lực mà bấy lâu nay bà phải gồng mình giấu kín sau vẻ ngoài chua ngoa, cay nghiệt.

Ông Tư làm như vô tình không để ý đến nét xúc động ấy, ông bước lại gần giá treo, nhẹ nhàng đặt một bàn tay ấm áp lên mép chậu đất nung:

“Mà này bà Dung ơi, tiện có can nước vôi ở đây, tôi dòm thấy cái chậu đai châu quý này của bà hình như đang bị cái lớp mùn cưa ẩm xì này lèn chặt cứng rồi. Nước tưới mỗi ngày không thoát đi đâu được, đọng lại đáy chậu làm nấm đen nó thừa cơ xông ra cắn phá hết đầu rễ non của cây. Uổng quá chừng uổng! Nếu bà Dung đây không chê bàn tay nông dân của tôi thô kệch vụng về, thì để tôi xin phép phụ bà một tay dọn lại cái gốc này xem sao. Tiện thể tôi làm mẫu thực tế cho cô Trâm bên Ban quản lý đây chứng kiến tận mắt, để cô ấy ghi vào sổ nghiệm thu là quy trình dùng nước vôi khử khuẩn sinh học này sạch tinh tươm, an toàn tuyệt đối, không có một giọt nước bẩn nào rớt ra sàn hành lang chung cư hết á!”

Võ Thanh Trâm đứng tựa lưng vào lan can, nhanh nhạy nắm bắt ngay tình hình tâm lý của cư dân. Cô mỉm cười thật tươi, gật đầu lia lịa đỡ lời cho ông lão:

“Dạ đúng đấy cô Dung ạ! Ban quản lý chúng cháu đang rất khuyến khích các giải pháp chăm sóc cây xanh thân thiện với môi trường, hạn chế tối đa việc dùng phân bón hay thuốc xịt hóa học độc hại trong không gian kín của tòa nhà. Cháu cũng muốn ghi nhận phương pháp khử khuẩn truyền thống an toàn này của bác Tư vào hồ sơ kỹ thuật làm tiền đề nhân rộng cho các tầng khác nữa đấy cô.”

Trước sự đưa đẩy vừa khéo léo, vừa chân tình của cả hai người, cái vẻ kiêu kỳ, khó tính cố hữu của bà Dung như một lớp băng mỏng gặp nắng ấm, từ từ tan chảy. Bà khẽ thở dài một tiếng thật sâu, bờ vai buông thõng xuống mệt mỏi, rồi gật đầu thật khẽ, giọng chùng xuống run rẩy:

“Thì... ông... ông xem giúp tôi với. Dạo này trời trở gió, nụ nó cứ vàng rồi rụng lả tả từng ngày... Tôi nhìn mà thắt từng khúc ruột... Chậu cây này... là của ông nhà tôi để lại...”

Không để lãng phí một giây phút quý giá nào, ông Tư lập tức xắn cao hai ống tay chiếc áo bà ba màu nâu sòng. Từng động tác của ông bỗng trở nên chuẩn xác, thuần thục và cẩn trọng đến kinh ngạc, chẳng khác nào một vị bác sĩ ngoại khoa lão luyện đang bước vào một ca đại phẫu thuật sinh tử. Ông mượn chiếc kéo bấm tỉa cành nhỏ của bà Dung, quẹt nhanh qua ngọn lửa xanh của chiếc bật lửa ga mang theo để tiệt trùng lưỡi kéo. Sau đó, bằng những ngón tay gầy guộc nhưng khéo léo vô cùng, ông nhẹ nhàng tách từng mảng rễ bám, dỡ toàn bộ thân cây lan ra khỏi cái khối mùn cưa và xơ dừa nhão nhoét, bốc mùi chua nồng.

Từng nhát kéo bấm vang lên lách tách dứt khoát và ngọt sớt. Ông tỉ mỉ cắt bỏ toàn bộ những đoạn rễ thối đen, những khúc rễ rỗng ruột úng nước chỉ còn trơ lại sợi lõi xơ xác, tuyệt đối không làm trầy xước đến phần mô rễ lành lặn hiếm hoi còn mang chút ánh xanh khỏe khoắn.

Xong xuôi, ông đổ can nước vôi trong vào một chiếc chậu nhựa sạch mà bà Dung mang ra, rồi nhẹ nhàng đặt toàn bộ phần gốc rễ của cây lan vừa tỉa sạch vào ngâm ngập trong dung dịch chừng mười phút. Chất kiềm tự nhiên dịu nhẹ trong nước vôi tôi ngay lập tức làm se khít các vết cắt rỉ nhựa, đồng thời tiêu diệt triệt để các ổ bào tử nấm mốc ẩn náu mà không hề gây xót hay cháy tế bào rễ non của cây như các loại thuốc sát khuẩn công nghiệp.

Trong lúc chờ rễ ráo nước, ông Tư lấy mấy miếng xốp trắng bẻ vụn thành từng cục cỡ đầu ngón tay, rải một lớp dày dưới đáy chậu gốm nung để tạo nên một khoảng đệm thông thoáng tuyệt đối, ngăn ngừa nước đọng. Tiếp đó, ông xếp từng mẩu vỏ thông nướng khô ráo, thơm ngát mùi nhựa xung quanh thành chậu, rồi cẩn thận nâng niu đặt gốc lan đai châu vào chính giữa. Thay vì nhồi nhét giá thể đè nặng lên gốc như trước, ông chỉ chèn nhẹ vài miếng vỏ thông to bản để giữ thăng bằng, rồi dùng sợi dây thít nhựa mảnh cố định thân cây đứng thẳng tắp, vững chãi vào khung treo, để lộ toàn bộ phần cổ rễ thoáng đãng ra ngoài không khí.

“Đấy, bà nhìn xem, giống phong lan rừng đai châu này nguồn gốc nó ở trên cành cây đại ngàn cao vút, tính khí nó ưa gió trời lồng lộng chứ đâu có chuộng cái sự ẩm ướt bùn lầy đâu bà,” ông Tư vừa rút chiếc khăn tay bằng vải dù sạch ra lau khô đôi bàn tay thô ráp, vừa từ tốn cất lời giải thích, giọng nói trầm ấm, chân thành mà không hề vương một chút kiêu ngạo hay dạy đời. “Cái gió bấc mùa đông ở thành phố này ban ngày khô ráo hanh hao lắm. Bà cứ dời cái giá treo này, móc chậu cây chếch ra mé ngoài ban công hướng đông nam chừng nửa mét, để mỗi sớm mai nó đón được chút nắng vàng dịu trước chín giờ sáng. Mỗi ngày, bà chỉ cần dùng cái bình xịt cầm tay này, chỉnh nấc phun sương mỏng như khói, xịt lướt qua một lượt làm ẩm mặt vỏ thông thôi, tuyệt đối không được tưới xối xả đẫm gốc như trước nữa. Cứ để mặc kệ cho cái rễ gió nó tự do bò toài ra ngoài không khí mà hít thở khí trời, cây khắc biết cách tự hồi sinh lại thôi bà ạ.”

Bà Dung đứng lặng bên cạnh, đôi mắt mờ đục chăm chú nhìn vào chậu lan giờ đây đã trở nên gọn gàng, thanh thoát. Gốc cây khô ráo, sạch bong không còn vương một vệt nấm mốc đen đúa nào, từng miếng vỏ thông nướng ánh lên màu nâu trầm ấm áp nâng đỡ lấy thân cây xanh sẫm. Khóe mắt kèm nhèm của bà cụ bỗng chốc hoe đỏ, bờ mi chớp chớp liên hồi để ngăn những giọt nước mắt chực trào ra. Bà không thốt lên được một lời cảm ơn hoa mỹ nào, nhưng đôi bàn tay run run vội vã phủi phẳng vạt áo, rồi lặng lẽ quay gót bước nhanh vào gian bếp nhỏ.

Một lát sau, bà bưng ra một chiếc khay gỗ nhỏ, trên đặt một ấm trà ướp hoa sen bốc khói nghi ngút cùng ba chiếc chén sứ trắng tinh khiết, ân cần mời ông Tư và cô cán bộ trẻ ngồi xuống chiếc bàn đá ngoài ban công thưởng trà. Những câu chuyện xưa cũ về tiếng lục đục kéo ghế lúc nửa đêm, chuyện chiếc giá phơi đồ bị nước tưới vấy bẩn làm ố tấm áo lụa đắt tiền từ những ngày đầu chuyển về đây... tuyệt nhiên không còn một ai nhắc lại nửa lời. Trong làn khói trà sen thơm ngát lan tỏa giữa trời đông, chỉ còn lại sự thấu hiểu và ấm áp của tình làng nghĩa xóm láng giềng.

***

Chỉ đúng một tuần sau đó.

Tiết trời đã chính thức chuyển mình sang mùa đông se lạnh rõ rệt. Những cơn gió hanh heo xua tan đi lớp sương mù ban sớm, nhường chỗ cho những vạt nắng rực rỡ như dát mật ong vàng óng ả rọi xuống từng góc ban công cao tầng của khu chung cư An Phúc.

Tại căn hộ 12B08, không khí buổi sáng trôi qua thật êm đềm và ấm cúng. Hạnh đang ngồi bên bàn ăn bằng gỗ sồi, cặm cụi lật giở từng trang sổ ghi chép để kiểm tra lại bảng cân đối chi tiêu sinh hoạt của gia đình trong tháng. Ở góc phản gỗ kê gần cửa sổ, ông Tư đang kiên nhẫn cầm tay cu Nam, chỉ cho thằng bé cách dùng chiếc dao gọt nhỏ tỉ mẩn vót từng chiếc bút chì gỗ thành hình vát búp măng nhọn hoắt, chuẩn bị vẽ sơ đồ tư duy cho bài tập làm văn miêu tả cây cối chiều nay.

Bất chợt, tiếng chuông cửa căn hộ reo vang lên từng hồi dứt khoát: "Kính coong... kính coong..."

Hạnh vội vàng buông cây bút bi xuống mặt bàn, đứng dậy bước nhanh ra cửa:

“Ai gọi cửa sớm thế nhỉ?”

Cô kéo then cài, hé mở cánh cửa gỗ chống cháy nhìn ra ngoài hành lang. Đứng trước cửa không phải là cậu nhân viên giao hàng quen thuộc, cũng chẳng phải là cô Trâm bên Ban quản lý tòa nhà, mà chính là bà Dung ở căn hộ 11B08 ngay tầng dưới.

Hôm nay bà Dung diện một bộ đồ bộ bằng lụa tơ tằm màu xám bạc vô cùng trang nhã, mái tóc hoa râm được chải chuốt cẩn thận, búi gọn gàng sau gáy bằng một chiếc kẹp đồi mồi sáng bóng. Dưới nách bà kẹp chặt một chiếc cặp hồ sơ bằng nhựa màu xanh dương. Nhưng điều làm cho Hạnh phải sững sờ, đứng chôn chân tại chỗ mất vài giây chính là thần thái trên khuôn mặt của người hàng xóm lớn tuổi. Cái vẻ mặt vốn luôn cau có, xét nét, nghiêm nghị đến mức cay nghiệt thường ngày nay đã biến mất hoàn toàn, thay vào đó là một nụ cười rạng rỡ, tươi tắn và ấm áp đến lạ kỳ đang nở bừng trên khóe môi.

“Bác Tư có nhà không cô Hạnh ơi?” Bà Dung cất tiếng chào, giọng nói nhẹ bẫng, dịu dàng và chan chứa một niềm hân hoan khó tả.

“Dạ... dạ, bố cháu đang ở trong nhà chỉ bài cho cháu Nam ạ! Cháu chào bác Dung, mời bác vào nhà chơi ạ!” Hạnh hơi giật mình, lễ phép né người nép sang một bên cửa mời khách, trong lòng không khỏi thoáng chút âu lo, phấp phỏng tự hỏi không biết lại có sự cố rò rỉ nước hay vướng mắc gì từ giàn cây tầng trên dội xuống nữa hay không.

Nghe tiếng gọi thân quen ngoài cửa, ông Tư vội vàng đặt chiếc bút chì vừa gọt xong xuống mặt bàn, phủi sạch mấy mẩu vụn gỗ trên đầu gối quần rồi bước chân trần ra đón khách láng giềng. Vừa nhìn thấy bóng dáng quen thuộc của ông giáo già, bà Dung đã bước thoăn thoắt vào nhà, hai tay nắm lấy mép chiếc kẹp tài liệu, giọng run run nghẹn ngào vì xúc động:

“Ông Tư ơi! Sáng sớm nay tôi vừa ra ban công cầm bình xịt sương tưới cây... Trời phật thương tình, ba cái đầu rễ mới nó nhú ra rồi ông ơi! Nó nhú ra từ cái thân mẹ cằn cỗi ấy, xanh biếc mỡ màng như ngọc bích, đầu rễ mập mạp nhú dài ra hơn cả một lóng tay rồi! Cái chậu lan kỷ vật của ông nhà tôi... nó sống thật rồi ông Tư ơi!”

Bà Dung bước vội tới chiếc bàn ăn, cẩn thận mở chiếc kẹp hồ sơ màu xanh ra đặt ngay ngắn lên mặt kính. Đó chính là bản Biên bản nghiệm thu và đánh giá định kỳ hai tuần vận hành mô hình giàn treo thí điểm ban công của căn hộ 12B08 do Ban quản lý phát hành. Ở phần mục dành riêng cho ý kiến của hộ cư dân giám sát độc lập liền kề, từng nét chữ bằng mực xanh thanh đậm, nắn nót vô cùng cẩn thận của bà Dung hiện lên rõ ràng:

*“Căn hộ 12B08 chấp hành nghiêm túc mọi cam kết kỹ thuật an toàn; hệ thống máng composite thoát nước triệt để, tuyệt đối không gây ẩm mốc hay ảnh hưởng đến căn hộ tầng dưới; mô hình cây xanh tạo cảnh quan văn minh, sạch đẹp cho tòa nhà.”*

Ngay phía dưới nhận xét ấy là chữ ký ngay ngắn, dứt khoát của bà, kèm theo một lá đơn kiến nghị viết tay có chữ ký bảo lãnh của chính bà gửi lên Ban quản lý chung cư An Phúc, tha thiết đề xuất tạo điều kiện cho căn hộ của ông Tư được chính thức giữ lại và mở rộng mô hình vườn treo cây xanh trên ban công.

“Tôi mang cái biên bản đánh giá này sang tận tay cho bố con cô chú đây,” bà Dung quay sang nắm lấy bàn tay thon nhỏ của Hạnh, siết nhẹ một cái đầy trìu mến, rồi ngước nhìn ông Tư bằng một ánh mắt tràn đầy sự kính trọng và cảm phục chân thành. “Mấy ngày nay rảnh rỗi, tôi vào mạng xã hội xem hết mấy cái đoạn video ngắn hướng dẫn cách giâm cành rau muống với ủ phân hữu cơ từ rác nhà bếp của hai ông cháu làm rồi. Bác Tư đây thực sự là người làm vườn có hoa tay, vừa giỏi nghề lại vừa có cái tâm trong sáng vô cùng. Một người hiểu cây, yêu cây sâu sắc như bác mà chung cư lại cấm đoán không cho trồng trọt thì đúng là phí hoài cả cái khoảng trời ban công lộng gió! Mà này, tôi nói thật lòng nhé, hôm nào bác rảnh rỗi, bác cứ ươm thêm nhiều nhiều mấy cái chậu kiểng mini để bàn, sen đá với mấy mầm lan con đi. Tôi thấy người ta mở phát sóng trực tiếp livestream bán ầm ầm trên mạng xã hội đó thôi, bác mà đưa cây của bác lên bán, bảo đảm cư dân trong khu chung cư này với người ngoài họ xúm vào tranh nhau mua sạch bách cho mà coi!”

Lời bà Dung vừa dứt, cánh cửa chính căn hộ vẫn đang mở toang bỗng vang lên tiếng cười ha hả sảng khoái. Ông Bảy thợ điện ở tầng mười, trong bộ quần áo thể thao màu xanh quen thuộc sau cữ chạy bộ buổi sáng, sải bước bước thẳng vào nhà, hào hứng cất giọng phụ họa ngay tắp lự:

“Đấy! Tôi đã nói trúng phóc với ông Tư từ hồi tuần trước rồi mà lị! Tôi đi ngang qua ngó vào ban công nhà ông, thấy số lượng bầu cây giống ông ươm giâm mấy tuần nay nó đang quá tải dữ dội rồi. Chậu con chậu lớn xếp chật ních cả lối đi, cây nào cây nấy lá xanh mướt rượt, rễ đâm tua tủa ra ngoài bầu ươm. Bữa nay trời đất run rủi thế nào lại có thêm bà Dung đây đứng ra ủng hộ nhiệt tình thế này, thì trưa nay hay chiều nay, tôi với ông Tư nhất định phải làm một buổi phát trực tiếp trên điện thoại di động! Mình thanh lý bớt cái đống cây con dư thừa này cho bà con cư dân trong các hội nhóm chung cư, vừa gọn nhà mà lại gom được một mớ quỹ kha khá để mua thêm hạt giống mới với giá thể sạch về làm tiếp chứ!”

Từ trong phòng ngủ nhỏ phía trong, bé Mít nãy giờ nghe ngóng câu chuyện ngoài phòng khách đã không thể kìm nén thêm được nữa. Con bé reo lên một tiếng giòn giã rồi nhảy chân sáo thoăn thoắt lao vút ra ngoài, hai con mắt to tròn sáng rực lên như vừa bắt được một bọc vàng mười:

“Duyệt luôn! Để con làm đạo diễn hình ảnh cho! Con set up góc máy quay với đèn chiếu sáng chuẩn xịn sò như mấy kênh triệu view cho ông nội lên sóng luôn nè!”

Trước khi ông Tư kịp hoàn hồn, xua xua đôi bàn tay chai sần từ chối vì sợ làm phiền hay vi phạm vào nội quy của tòa nhà, bé Mít đã nhanh như một chú sóc chuyền cành. Con bé giật lấy chiếc điện thoại thông minh của mẹ Hạnh để trên kệ sách, thoăn thoắt gắn chặt vào chiếc giá đỡ ba chân đặt ngay ngắn giữa khoảng không gian ngập tràn ánh nắng ban mai của phòng khách. Đôi ngón tay nhỏ nhắn bấm thoăn thoắt liên hồi trên màn hình cảm ứng, chọn góc máy chiếu thẳng vào nụ cười phúc hậu của ông Tư đang đứng cạnh chậu cây xanh mướt.

“Ba, hai, một... Lên sóng trực tiếp rồi ông nội ơi!” Mít reo vang cả gian nhà, phấn khích nhấn mạnh ngón tay vào nút bắt đầu phiên livestream bán cây đầu tiên của ông giáo già miệt vườn trên mạng xã hội.