Mẹ không bỏ con đi

Tiếng đồ vật nện mạnh xuống nền gạch hành lang tầng ba giữa đêm khuya kéo Mai và Linh lao vội ra chiếu nghỉ.

Âm thanh ấy dội thẳng vào màng nhĩ như một nhát búa giáng xuống khoảng không tĩnh mịch đến rợn người của khu tập thể Hòa An. Lúc chiều muộn hôm qua, khi hoàng hôn buông xuống và Linh vừa rời đi nộp hồ sơ, một tiếng va đập mơ hồ cùng tiếng nấc nghẹn của Thảo từng dội lên qua giếng trời như một điềm báo tâm linh rạn nứt. Nhưng theo quy luật bất biến của khu nhà, người chết chỉ có thể trực tiếp di chuyển vật chất trong sáu mươi giây định mệnh từ 3 giờ 17 phút đến 3 giờ 18 phút sáng. Linh đã kịp quay lại túc trực cùng Mai trước nửa đêm sau khi sao lưu toàn bộ hồ sơ gửi cho điều tra viên Trịnh Quốc Quân. Giờ đây, đúng vào canh ba buốt giá, hiện tượng siêu nhiên thực sự mới nổ ra. Cả khối nhà bê tông cũ kỹ dường như rùng mình. Gió lùa qua những ô thông gió hình quả trám nơi chiếu nghỉ, mang theo màn sương đục ngầu quánh đặc của một đêm cuối thu, xộc thẳng vào cuống họng mùi vôi vữa rữa nát, mùi gỉ sắt ẩm mốc từ những đường ống rò rỉ dọc hộp kỹ thuật, và cả mùi xú uế lởn vởn từ miệng cống thoát sàn tầng trệt bốc ngược lên.

Bóng tối nơi hành lang bị xé toạc bởi ánh đèn tuýp vàng vọt, chập chờn như hơi thở của một người hấp hối. Đèn nhấp nháy theo từng nhịp rè rè của chấn lưu cũ, hắt bóng hai người phụ nữ đổ dài, méo mó và run rẩy trườn trên những mảng tường loang lổ rêu mốc. Mai liếc nhanh mặt đồng hồ đeo tay: vệt sáng lân quang màu xanh lục vừa vặn nhảy sang 3:17.

Tại chiếu nghỉ tầng ba, trước ngưỡng cửa căn hộ 302, một âm thanh thứ hai lại vang lên — tiếng một vật nặng rơi *bộp* xuống sàn xi măng thô ráp. Không phải tiếng kim loại va đập sắc lẹm, buốt lạnh như chiếc đồng hồ mạ vàng của thợ điện Bùi Văn Phúc từng rơi trước cửa nhà ông Tự đêm trước. Đây là một khối vật chất xốp mềm, sũng nước, nặng trịch bùn đất và toát ra một thứ hàn khí tanh tưởi, như thể vừa bị trục vớt từ đáy một lòng giếng sâu không đáy.

Dưới khe hở chân cánh cửa sắt sơn xanh đã tróc từng mảng lớn của căn hộ 302, ánh đèn tròn bên trong hắt ra một vệt mỏng manh, nhợt nhạt. Đỗ Thu Thảo đang đứng ngay sau cánh cửa ấy. Mai có thể nghe thấy rõ mồn một từng âm thanh bên trong: tiếng thở dốc nghẹn ứ nơi lồng ngực, tiếng gót chân trần run rẩy ma sát trên nền gạch hoa cũ kỹ, và cả tiếng những khớp ngón tay co quắp ghì chặt lấy then cài sắt lạnh ngắt. Thảo đang nép mình sát mép cửa gỗ, lưng tì chặt vào vách tường gạch nứt toác, toàn thân bất động trong trạng thái căng cứng đến cùng cực.

Ngay ngoài bậc thềm, chỉ cách khe hở chân cửa chừng nửa gang tay, một chiếc túi vải dù viền da màu mận chín bạc màu nằm trơ trọi. Chiếc túi méo mó, sũng nước bùn đen quánh, từng vệt rỉ sắt loang lổ như máu khô trên nền vải bạt xám tro. Những thớ vải đã mủn, đóng cặn chất hữu cơ phân hủy lầy lội, nước bẩn rỉ ra từ từ, đọng thành một vũng sẫm màu nuốt trọn ánh sáng đèn hành lang. Đó chính là vật chứng từng bị niêm phong, tịch thu và lưu giữ dưới kho đồ cũ ẩm thấp ở tầng trệt suốt mười tám năm ròng — một góc chết của khu nhà vốn dĩ chẳng một ai dám bén mảng tới, nơi mà ký ức về thảm kịch năm 2006 bị chôn vùi dưới lớp bụi dày và những lời nguyền rủa truyền miệng.

Mai giật mình, theo phản xạ toan bước vội xuống vài bậc thang để tiếp cận chiếc túi, nhưng bàn tay Linh đã kịp thời siết chặt lấy cổ tay cô. Cú nắm mạnh đến mức khiến Mai đau điếng. Linh lắc đầu thật khẽ, đôi mắt mở to căng thẳng, ngón tay trỏ chỉ thẳng vào mặt đồng hồ điện tử đang chớp nháy những con số: 3:17:28.

*Quy tắc ngưỡng cửa.*

Ý niệm ấy ập vào tâm trí Mai như một gáo nước lạnh buốt. Trong khoảng thời gian sáu mươi giây định mệnh từ 3 giờ 17 phút đến 3 giờ 18 phút, không một cánh cửa nào được phép hé mở, không một bàn tay người sống nào được chạm vào vật chứng ngoài thềm. Bài học suýt phải trả bằng mạng sống của ông Vũ Đức Tự ở căn hộ 204 vẫn còn nóng hổi, một vết sẹo ám ảnh khắc sâu vào thần kinh của tất cả những ai có mặt đêm đó. Nếu mở chốt trong phút gọi, toàn bộ quyền năng xâm nhập của cõi âm — thứ oán khí tích tụ từ đáy hầm ngập nước mười tám năm qua — sẽ tràn qua ngưỡng cửa, cuốn phăng ranh giới mong manh giữa cõi sống và cõi chết.

Bên trong căn hộ 302, Thảo dường như cũng nhận thức được điều tàn nhẫn ấy bằng trực giác nguyên thủy nhất của một kẻ đứng trước bờ vực diệt vong. Dù hơi thở cô đứt quãng trong nỗi kinh hoàng tột độ, dù hai hàm răng va vào nhau lập cập phát ra tiếng lách cách rợn người nghe rõ mồn một qua khe gỗ mỏng, chiếc chốt sắt vẫn nằm im lìm trong ổ khóa. Thảo không mở cửa. Cô nép chặt vào góc tường, hai mắt dán trừng trừng vào bóng đen mờ mờ in hằn qua khe cửa hẹp, kiên quyết cắn chặt môi dưới đến bật máu để nuốt từng tiếng nấc nghẹn ngào xuống lồng ngực.

Không gian đặc quánh lại. Từng giây trôi qua nặng nề như chì đổ vào tai.

3:17:45.

Mùi bùn đáy hầm ngấm qua thớ vải dù bốc lên nồng nặc hơn, tanh lợm mùi cá chết lẫn mùi rêu rữa. Một cơn gió xoáy bất chợt từ đáy giếng trời thốc ngược lên cầu thang, cuốn theo những mảnh giấy vụn và bụi vôi bay là là sát mặt sàn xi măng.

3:17:59.

3:18:00.

Mặt đồng hồ nhảy số. Ngay khoảnh khắc ấy, luồng gió buốt lạnh tanh tưởi đột ngột tan biến, như thể một bàn tay vô hình vừa rút ngược lại vào lòng bóng tối sâu thẳm. Nhưng Thảo vẫn không hề nhúc nhích. Bên trong căn phòng, tiếng thở nghẹn vẫn dồn dập, sợ hãi tột cùng khiến cơ bắp cô tê liệt. Phải mất thêm trọn vẹn một phút căng thẳng tột độ nữa, khi kim phút trên cổ tay áo Mai nhảy dứt khoát sang con số 3:19, âm thanh kim loại ken két mới bắt đầu rên rỉ vang lên.

Cánh cửa căn hộ 302 hé ra một khoảng hẹp, vừa đủ cho một bàn tay luồn qua. Một cánh tay gầy guộc, nổi rõ những đường gân xanh tím, trắng bệch vì sợ hãi thò vội ra ngoài. Những ngón tay run rẩy chộp lấy quai chiếc túi vải dù ướt sũng rồi giật phắt vào bên trong.

*Rầm!*

Cánh cửa gỗ lập tức sập lại dữ dội. Then cài sắt bên trong bị đẩy sập xuống nghe một tiếng *khách* khô khốc, vang dội khắp hành lang tầng ba.

Mai và Linh nhìn nhau, không ai bảo ai, cùng lao nhanh xuống cầu thang xi măng, đôi chân dẫm lên những vụn vữa lạo xạo.

"Thảo! Mở cửa ra, là tôi và Linh đây!" Mai áp sát miệng vào khe cửa gỗ, đập dồn ba tiếng bằng mu bàn tay trần. Da thịt cô rát buốt khi va vào bề mặt gỗ sần sùi. "Chị an toàn rồi! Qua 3 giờ 18 phút rồi, mở cửa ra đi Thảo!"

Mất gần nửa phút im lặng ngột ngạt đến nghẹt thở, bên trong mới vang lên tiếng then cài lách cách rút ngược trở lại. Bản lề rỉ sét rên xiết khi cánh cửa từ từ mở toang.

Đỗ Thu Thảo đứng chết trân giữa phòng khách mờ tối. Ánh đèn neon vàng nhợt nhạt phía trên đầu rọi xuống gương mặt trắng bệch, mồ hôi lạnh vã ra như tắm ướt đẫm hai bên thái dương và dính bết những lọn tóc ngắn vào gò má hốc hác. Đôi mắt Thảo trợn trừng, đồng tử giãn to, dán chặt xuống vật thể vừa được kéo vào giữa nhà.

Chiếc túi vải dù nằm bẹp dí trên nền gạch hoa men xanh nhạt đã ố vàng. Nước bùn từ thớ vải thô đang rỉ ra từng vệt ngoằn ngoèo, tạo thành một quầng đen sẫm loang rộng trên mặt sàn, bốc lên mùi rỉ sắt mục và xác rêu tầng ngầm quen thuộc đến đau đớn. Ở góc mép bên phải chiếc túi, những sợi chỉ thêu tay hình bông hoa cúc vàng úa đã sờn rách, bung chỉ phân nửa, nhưng từng đường kim mũi chỉ vụng về, xiêu vẹo thuở nào vẫn hiện lên rõ mồn một dưới ánh sáng trần.

Thảo quỵ xuống. Hai đầu gối cô đập mạnh xuống nền gạch cứng. Đôi bàn tay vốn luôn được chăm chút cẩn thận, sắc sảo và lạnh lùng mỗi khi cầm tập hồ sơ di dời đi gõ cửa từng nhà, giờ đây run rẩy không sao kiểm soát nổi. Những ngón tay cô lướt qua lớp bùn nhão, chạm vào những cánh hoa cúc bằng chỉ thêu đã bạc phếch.

Cô ngửa mặt lên trần nhà, lồng ngực gầy guộc phập phồng dữ dội như một người vừa trồi lên khỏi mặt nước sau cơn ngạt thở kéo dài, rồi vỡ òa thành một tiếng khóc nấc xé ruột xé gan:

"Mẹ ơi... đúng là túi của mẹ rồi... Chiếc túi này... mẹ tự tay thêu hoa cúc cho con trước ngày khai giảng lớp sáu..."

Tiếng khóc của Thảo bật ra khàn đặc, méo mó, rách toạc không gian tĩnh mịch. Trong âm thanh ấy không còn chút gì của vẻ trịch thượng, gai góc hay nụ cười mỉa mai của người phụ nữ đại diện ban vận động di dời từng đứng giữa sân khu tập thể lớn tiếng ép các hộ dân ký biên bản nhận tiền đền bù. Đó là tiếng khóc tức tưởi, uất nghẹn của một đứa trẻ bị bỏ lại trong nỗi ô nhục suốt mười tám năm ròng rã.

Mẹ của cô — cựu thủ quỹ Đỗ Thị Lệ — người mà cả cái khu tập thể Hòa An này từng nguyền rủa, rỉ tai nhau bằng những lời cay độc nhất. Người ta bảo bà là kẻ lòng lang dạ thú, kẻ phụ bạc, đã đang tâm ôm toàn bộ số tiền quỹ sửa chữa hơn hai trăm triệu đồng rồi cao chạy xa bay trong đêm cơn bão số 2 đổ bộ năm 2006, để lại đứa con gái mười hai tuổi côi cút giữa những ánh nhìn khinh miệt và những lời xỉ vả của xóm giềng.

Linh bước tới, nhẹ nhàng quỳ xuống bên cạnh, đặt một bàn tay ấm áp lên bờ vai đang run bần bật của Thảo, đồng thời khẽ đưa mắt ra hiệu cho Mai lùi lại nửa bước để Thảo có không gian thở. Linh rút tập khăn giấy trong túi áo đưa cho Thảo, giọng trầm xuống, nhẹ nhàng nhưng kiên định:

"Chị Thảo, chị bình tĩnh lại đã. Hít thở sâu đi. Chiếc túi này xuất hiện tức là bác Lệ chưa từng rời khỏi khu nhà này. Mẹ chị không ôm tiền bỏ trốn đâu."

Thảo dường như không nghe thấy lời an ủi. Cô cúi rạp người xuống, ôm chặt lấy chiếc túi sũng nước bùn vào lòng, mặc cho thứ chất lỏng nhơ nhớp dính đầy vạt áo ngủ bằng lụa màu lam nhạt. Cô vùi trọn gương mặt đầm đìa nước mắt vào lớp vải dù bạc màu, hít lấy hít để thứ mùi ẩm mốc cay nồng xộc thẳng vào sống mũi. Bờ vai gầy gò của cô rung lên từng chập theo từng cơn nấc:

"Mười tám năm... Suốt mười tám năm trời, ngày nào tôi bước chân ra khỏi cái cổng sắt kia, người ta cũng xì xào sau lưng: 'Con của con mụ ôm tiền trốn nợ kìa'. Đi chợ người ta không thèm thối lại tiền lẻ, họp tổ dân phố người ta nhìn tôi như phường trộm cắp. Tôi hận bà ấy... Tôi đã từng hận bà ấy đến thấu xương tủy vì nghĩ bà ấy vì tiền mà vứt bỏ tôi... Nhưng mẹ ơi, sao mẹ lại nằm ở dưới đó... Sao mẹ không về với con... Sao mẹ để con chịu nhục suốt ngần ấy năm trời..."

Mai đứng lặng bên khung cửa sổ nhìn ra khoảng giếng trời tối mịt mùng. Từng lời nấc nghẹn ngào, từng câu chữ uất hận của Thảo như từng mũi kim đâm thẳng vào lồng ngực cô, buốt nhói. Mai thấu hiểu đến tận cùng cảm giác ấy — nỗi đau đớn cùng cực của những đứa con lớn lên cùng một khoảng trống rỗng mang hình bóng cha mẹ bị bôi nhọ.

Nhưng nếu như cha cô, kỹ sư Nguyễn Văn Dũng, chỉ để lại danh xưng "mất tích" lơ lửng giữa những lời đồn thổi mơ hồ, thì mẹ của Thảo đã phải gánh lấy bản án ô nhục của một kẻ tội đồ hoàn chỉnh trong tâm thức của toàn bộ cộng đồng. Người ta trút mọi căm phẫn về sự xuống cấp của khu nhà, về những lần vỡ đường ống, về những mùa đông dột nát lên đầu bà Đỗ Thị Lệ, và người hứng chịu mọi làn roi dư luận ấy không ai khác chính là Thảo.

Sau gần nửa tiếng đồng hồ Linh liên tục vỗ về và dỗ dành, cơn hoảng loạn của Thảo mới dần lắng xuống thành những tiếng sụt sùi đứt quãng. Linh đỡ Thảo đứng dậy, dìu cô từng bước nặng nề về phía mép giường ngủ.

Thảo kiên quyết không cho ai mang chiếc túi đi đâu cả. Dù Linh đề nghị mang túi ra ban công phơi cho ráo nước, Thảo vẫn bặm môi lắc đầu quầy quậy. Cô đặt bọc vải ướt sũng ngay sát mép chiếu trúc, ngay cạnh chiếc gối nằm của mình, đôi mắt đỏ ngầu không rời nó lấy một phần mười giây, tựa như nỗi ám ảnh rằng chỉ cần cô chớp mắt hay quay lưng, di vật duy nhất của người mẹ sẽ lại tan biến vào cõi hư vô thăm thẳm.

"Mai, Linh... hai người về nghỉ đi," Thảo thì thầm, giọng khản đặc và rời rạc, ánh mắt dại đi vì kiệt sức sau cơn sang chấn tinh thần quá lớn. "Tôi muốn ở một mình với mẹ tôi đêm nay. Làm ơn... để tôi một mình."

Mai ngập ngừng nhìn chiếc túi ẩm ướt vẫn đang rỉ từng giọt nước đen xuống sàn gạch men, rồi nhìn sang Linh. Nhận thấy ánh mắt cương quyết nhưng chất chứa sự cầu xin của Thảo, Linh khẽ thở dài, gật đầu với Mai. Cả hai lẳng lặng khép cánh cửa căn hộ 302, cẩn thận cài chặt then ngoài giúp Thảo rồi quay gót bước lên cầu thang, trở về căn hộ 407 để tiếp tục đêm túc trực căng thẳng.

Đêm đó, giấc ngủ không đến dễ dàng với bất kỳ ai tại khu tập thể Hòa An.

Bên trong căn phòng 302 ngột ngạt, Thảo nằm co quắp bên cạnh chiếc túi vải dù bạc màu. Hơi lạnh ẩm ướt tỏa ra từ thớ vải thô ngấm dần qua làn chăn mỏng, luồn sâu vào từng thớ thịt, ngấm vào tủy xương cô một thứ buốt giá kỳ lạ. Trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê vì kiệt sức, ranh giới giữa thực tại và ảo ảnh bắt đầu nhạt nhòa. Cơn mê sảng đen đặc cuốn tâm trí Đỗ Thu Thảo trôi ngược về một chiều không gian ngột ngạt, chìm trong bóng tối dày đặc và mùi nước tù đọng.

Ký ức bám vào chứng vật bắt đầu thức giấc.

Thảo thấy mình không còn nằm trên chiếc giường quen thuộc trong căn phòng nhỏ nữa. Cô đang đứng giữa một khoảng không tối om như hũ nút, nước ngập ngang đầu gối, lạnh buốt thấu xương. Tiếng mưa bão gầm rú dữ dội từ phía trên trần bê tông dày cộp, kèm theo tiếng nước chảy xối xả, gầm thét qua những khe nứt của buồng bơm áp lực cao. Không khí nồng nặc mùi xăng dầu, mùi sắt vụn và bùn đất lở loét.

Trước mắt cô, một bóng phụ nữ nhỏ bé, gầy guộc đang thở dốc giữa dòng nước đục ngầu cuồn cuộn — đó là mẹ cô, bà Đỗ Thị Lệ của mười tám năm về trước. Bà Lệ mặc chiếc áo khoác gió mỏng màu xanh rêu sũng nước, toàn thân run rẩy vì rét, nhưng hai cánh tay khẳng khiu lại ôm ghì lấy một cuốn sổ bìa cứng bọc da đen vào trước lồng ngực với một sự ngoan cường đến tuyệt vọng.

Vây quanh bà là những bóng đàn ông cao lớn, hung hãn, chuyển động chập chờn trong bóng tối. Những luồng ánh sáng vàng vọt từ những chiếc đèn pin công trường quét qua quét lại trên mặt nước nổi váng dầu nhờn nhẫy. Những bàn tay thô bạo vươn ra từ bóng tối, túm lấy vạt áo, giằng xé dữ dội cánh tay bà.

"Giao cuốn sổ thu chi ra đây, chị Lệ! Chị muốn chết rục xương dưới này à?" Một giọng đàn ông trầm đục, khản đặc và quen thuộc đến ghê rợn gầm lên át cả tiếng sấm sét rền vang ngoài trời.

"Không! Tôi không đưa!" Bà Lệ thét lên, giọng khản đặc vì sặc nước nhưng đanh thép và dứt khoát đến phi thường. Bà dùng hết sức bình sinh cắn phập vào mu bàn tay một gã đàn ông đang cố giật lấy cuốn sổ. "Các người nâng khống vật tư, rút ruột toàn bộ quỹ sửa chữa của bốn mươi hộ dân! Tôi là thủ quỹ, tôi đã ký tên trên sổ sách thì tôi phải chịu trách nhiệm trước pháp luật! Các người không thể bịt miệng tôi bằng đống giấy tờ quyết toán giả mạo này được!"

*Chát!*

Một cái tát trời giáng nện thẳng vào mặt bà Lệ. Tiếng va đập vang lên khô khốc. Bóng người phụ nữ nhỏ bé ngã chúi xuống dòng nước lạnh ngắt, bọt nước bắn tung tóe. Cuốn sổ bìa da đen tuột khỏi tay bà, rơi tõm xuống nước và ngay lập tức bị một bàn tay lông lá, thô bạo chộp lấy giơ lên cao.

Nhưng giữa cơn giằng co hỗn loạn ấy, giữa tiếng chửi rủa tục tĩu và tiếng bước chân bì bõm của đám đàn ông đang cuống cuồng lục lọi giấy tờ, Thảo — trong cơn ác mộng — nhìn thấy rõ mồn một mẹ mình. Với ánh mắt căm hờn và tuyệt vọng cùng cực, bà Lệ nằm sấp giữa dòng nước, lén lút thò tay vào túi áo trong. Bằng những ngón tay run rẩy dính đầy bùn đất và máu, bà đã xé phăng một trang giấy mỏng kẹp riêng bên trong, nhanh như cắt nhét sâu vào lớp lót bên trong của chiếc áo khoác gió trước khi gục đầu xuống, mặc cho dòng nước đen ngòm dần dâng lên tới cằm, tới mũi...

"Mẹ ơi!"

Thảo hét lên một tiếng thất thanh rồi bật người ngồi dậy trên giường.

Mồ hôi đầm đìa ướt sũng lưng áo cô, dính dấp lạnh ngắt. Căn phòng ngủ chìm trong ánh sáng lờ mờ, nhập nhoạng của buổi sớm mai. Đồng hồ treo tường phát ra tiếng tích tắc đều đặn, kim ngắn kim dài chỉ đúng 6 giờ 15 phút sáng.

Không có căn hầm ngập nước nào cả. Không có tiếng quát tháo của đám đàn ông. Chỉ có chiếc túi vải dù thêu hoa cúc vẫn nằm im lìm bên mép giường ngủ. Thớ vải ướt đêm qua giờ đã se lại phần nào, để lại một quầng ố màu nâu vàng nham nhở trên nền gạch hoa men xanh.

Lồng ngực Thảo đập thình thịch liên hồi như muốn vỡ tung ra khỏi lồng ngực. Từng hình ảnh trong cơn mê sảng hiện lên sắc nét như một thước phim quay chậm. Ánh mắt kiên định không chịu khuất phục của mẹ cô, tiếng thét đòi công bằng giữa dòng nước buốt giá, hành động xé trang giấy giấu vào lót áo... tất cả in hằn sâu vào tâm trí Thảo như một vết chém sâu hoắm.

Mẹ cô không hề bỏ trốn. Mẹ cô không phải kẻ tham lam ôm tiền của hàng xóm để hưởng vinh hoa phú quý. Mẹ cô đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, đã dùng chính tính mạng mình để bảo vệ sự thật!

Nỗi bàng hoàng xen lẫn sự thức tỉnh dữ dội cuốn phăng đi mọi sự mệt mỏi. Thảo lao vội ra khỏi giường, đôi chân trần đạp mạnh lên sàn gạch lạnh buốt. Cô chạy bổ đến chiếc tủ gỗ ép cũ kỹ kê sát đầu giường, giật mạnh ngăn kéo dưới cùng — nơi chất đống những giấy tờ tùy thân, sổ hộ khẩu cũ và những kỷ vật thời thơ ấu mà cô từng muốn chôn chặt vào quên lãng.

Đôi bàn tay Thảo bới tung đống tài liệu lộn xộn, lôi ra từ tận đáy ngăn kéo một chiếc hộp sắt đựng bánh quy hoen gỉ, các góc kim loại đã mòn vẹt. Nắp hộp kêu lên một tiếng *két* chói tai khi bị cạy mở.

Bên trong, dưới vài tấm ảnh đen trắng đã ố vàng của gia đình, một chiếc phong bì thư gấp mép, giấy đã mủn vì thời gian hiện ra. Đó là lá thư viết vội trên một trang giấy kẻ ngang học sinh — thứ mà mẹ cô đã nhét vội qua khe cửa căn hộ vào buổi chiều muộn định mệnh ngày 16 tháng 7 năm 2006, chỉ vài tiếng đồng hồ trước khi bà bước chân xuống buồng bơm ngầm và biến mất vĩnh viễn khỏi cuộc đời cô.

Thảo mở run rẩy từng nếp gấp. Nét chữ nghiêng nghiêng, hối hả và run rẩy của bà Đỗ Thị Lệ hiện lên nhức nhối dưới ánh ban mai:

*“Thảo của mẹ, nếu tối nay mẹ không về kịp, con tuyệt đối không được tin vào bản quyết toán kinh phí giải tỏa của ban quản trị. Tiền quỹ sửa chữa đã bị bọn chúng chia chác hết rồi. Chúng đang ép mẹ ký vào biên bản nghiệm thu khống. Mẹ sẽ đi gặp anh Dũng và chú Phúc để làm rõ. Con phải tự chăm sóc bản thân, chờ mẹ về...”*

Thảo siết chặt bức thư vào ngực, gục đầu xuống thành tủ gỗ. Những giọt nước mắt nóng hổi rớt xuống làm nhòe thêm những nét mực cửu thập niên cũ kỹ. Suốt mười tám năm qua, cô giữ lá thư này như một vết sẹo nhức nhối, nhưng chính sự thao túng tinh vi của ông Khang, những lời rỉ tai ngon ngọt lẫn đe dọa của ban quản trị, và cả những lời đàm tiếu độc địa của cư dân đã khiến cô dao động. Cô từng tự dằn vặt mình, từng cay đắng nghĩ rằng lá thư này chỉ là lời biện minh vụng về của một người mẹ yếu đuối trước khi dứt áo ra đi theo nhân tình hoặc ôm tiền trốn nợ.

Cô đã nghi ngờ chính người mẹ đã mang nặng đẻ đau ra mình.

*Cốc cốc cốc.*

Tiếng gõ cửa phòng vang lên nhát gừng, kéo Thảo giật mình quay lại với thực tại. Cô vội vã quệt nước mắt bằng mu bàn tay, hít một hơi sâu để lấy lại bình tĩnh rồi bước ra kéo then cài cửa.

Mai và Linh đứng bên ngoài hành lang. Vẻ mặt cả hai đều lộ rõ sự mệt mỏi, bơ phờ sau một đêm thức trắng túc trực trên tầng bốn. Linh cầm trên tay một chiếc cặp lồng nhôm đựng cháo sườn nóng hổi mua từ đầu ngõ, khói mỏng bốc lên qua khe nắp mang theo mùi hành lá và tiêu thơm nhẹ. Mai đứng nép một bên, đôi mắt thâm quầng và trĩu nặng những âu lo day dứt.

"Chị Thảo, chị đỡ hơn chút nào chưa? Linh mua cháo nóng cho chị này, ăn chút gì cho lại sức," Mai khẽ nói, giọng ngập ngừng đầy vẻ thăm dò.

Thảo nhìn hai người phụ nữ trước mặt. Lồng ngực cô vẫn nghẹn ứ những uất ức chưa thể giải tỏa, nhưng trong ánh mắt không còn vẻ thù địch, cảnh giác như mọi ngày. Cô lùi lại một bước, để cánh cửa mở rộng:

"Hai người vào đi."

Cả ba ngồi xuống quanh chiếc bàn trà nhỏ bọc nhựa fooc-mi-ca cũ kỹ giữa phòng khách. Thảo không hề đụng đến chiếc cặp lồng cháo vẫn đang bốc khói. Bằng những ngón tay dứt khoát nhưng vẫn còn run rẩy, cô đặt lá thư ố vàng của mẹ mình lên mặt bàn, miết phẳng nếp gấp rồi ngước mắt nhìn thẳng vào Mai:

"Đêm qua, tôi đã nhìn thấy ký ức của mẹ tôi. Chiếc túi vải dù đó... mẹ tôi không hề ôm tiền bỏ tôi mà đi. Bà ấy bị người ta dồn ép, bị người ta đánh đập dưới tầng hầm vì kiên quyết không chịu giao nộp sổ thu chi." Giọng Thảo nghẹn lại ở cổ họng, nhưng ánh mắt cô bừng lên những tia lửa rực cháy, sắc lẹm và uất hận. "Mẹ tôi dặn tôi tuyệt đối không được tin vào bản quyết toán của ban quản trị. Bọn chúng đã giết mẹ tôi rồi vu oan giá họa cho bà ấy suốt mười tám năm trời!"

Linh gật đầu chậm rãi, đưa bàn tay ấm áp qua mặt bàn vỗ nhẹ lên mu bàn tay Thảo:

"Đúng thế, chị Thảo. Những gì chị thấy hoàn toàn trùng khớp với chứng cứ chúng tôi thu thập được. Chúng tôi đã tìm thấy tài liệu gốc giấu trong chiếc đài bán dẫn của chú Dũng. Chữ ký của chú Dũng bị cạo xóa thô bạo, toàn bộ quỹ hai trăm bốn mươi lăm triệu đồng bị biển thủ sạch sẽ. Bác Lệ là người giữ sổ sách, bà ấy kiên quyết không chịu đồng lõa nên mới gặp nạn cùng với bố của Mai và chú Phúc."

Mai ngồi đối diện, hai bàn tay siết chặt lấy gấu áo khoác gió. Từng lời nói của Thảo, từng giọt nước mắt uất nghẹn của người phụ nữ trước mặt như ngọn lửa thiêu đốt lương tâm cô. Sự đau đớn đến tột cùng của Thảo khiến cảm giác tội lỗi trong Mai vọt lên đến đỉnh điểm.

Mai không thể tiếp tục im lặng được nữa. Nếu cô tiếp tục che giấu, nếu cô tiếp tục giữ khư khư bí mật để bảo vệ sự yên bình giả tạo của bản thân, thì cô chẳng khác nào mẹ cô — bà Hạnh — năm xưa: chọn sự an toàn hèn nhát, ngậm miệng suốt mười tám năm trời để mặc những linh hồn oan khuất chìm sâu trong bóng tối bùn lầy.

Hít một hơi thật sâu, Mai thò tay vào túi áo khoác trong, rút ra một mảnh giấy xi măng gấp tư đã cũ nát, mép giấy nham nhở — mảnh giấy cô tìm thấy giấu kín trong cuốn sổ chợ của mẹ mình từ những ngày đầu tiên trở về căn hộ 407.

Mai đặt mảnh giấy xi măng thô ráp xuống mặt bàn fooc-mi-ca, đẩy nhẹ nó về phía Thảo.

"Chị Thảo... cái này, tôi tìm thấy trong di vật của mẹ tôi."

Thảo khựng lại, đôi lông mày nhíu chặt. Cô nghi hoặc nhìn Mai rồi cầm mảnh giấy lên, cẩn thận mở từng nếp gấp đã giòn vụn vì thời gian. Trên nền giấy xi măng màu nâu xám xịt, ba cái tên viết bằng nét bút bi run rẩy nhưng dứt khoát của kỹ sư Nguyễn Văn Dũng hiện lên rõ mồn một:

*Nguyễn Văn Dũng* *Đỗ Thị Lệ* *Bùi Văn Phúc*

Thảo sững sờ. Đôi mắt cô mở to hết cỡ, đảo qua đảo lại trên ba dòng chữ ngắn ngủi ấy. Không gian trong phòng bỗng chốc đông cứng lại. Và rồi, như một ngọn núi lửa bị kìm nén quá lâu dưới lòng đất, một cơn giận dữ khủng khiếp bùng nổ trên gương mặt hốc hác, tái nhợt của Thảo.

*Rầm!*

Thảo đập mạnh cả bàn tay xuống mặt bàn trà khiến chiếc cặp lồng cháo nảy lên. Cô đứng bật dậy, chiếc ghế nhựa phía sau đổ nhào xuống sàn. Ngón tay trỏ run rẩy của cô chỉ thẳng vào mặt Mai, giọng the the xé toạc bầu không khí:

"Nguyễn Thanh Mai! Cô... cô tìm thấy cái này từ bao giờ?!"

Mai cúi gầm mặt, không dám nhìn thẳng vào ánh mắt đang tóe lửa của Thảo, giọng cô run rẩy trong nỗi cắn rứt:

"Từ... từ hôm sau tang lễ của mẹ tôi. Lúc tôi dọn dẹp lại bàn thờ và tủ đồ cũ của bà..."

"Từ hôm sau tang lễ?!" Thảo thét lên, âm thanh chói gắt, phẫn nộ đến nghẹn thở. "Tức là cả tuần nay cô đã cầm mảnh giấy này trong tay?! Cô biết rõ mẹ tôi có tên trong danh sách nạn nhân cùng với bố cô? Cô biết mẹ tôi không ôm tiền bỏ trốn, cô biết bà ấy chết oan uổng cùng bố cô dưới căn hầm đó, vậy mà cô ngậm chặt miệng lại suốt bấy nhiêu ngày qua?!"

"Chị Thảo, tôi xin lỗi... lúc đó tôi thực sự hoang mang, tôi chưa hiểu hết ý nghĩa của mảnh giấy..." Mai cố gắng ngẩng lên thanh minh, hai khóe mắt cô trào ra những giọt lệ cay đắng.

"Cô xin lỗi ư?!" Thảo bước vòng qua bàn trà, tiến sát lại phía Mai, đôi mắt đỏ ngầu vằn lên những tia máu uất hận. "Cô tàn nhẫn lắm, Mai ạ! Bố cô mất tích thì được cả cái khu nhà này thương xót, được gọi là kỹ sư tài ba đáng thương! Còn mẹ tôi thì sao? Suốt mười tám năm qua mẹ tôi bị cả cái xã hội này rủa xả là con mụ ăn cắp, là đồ lòng lang dạ thú! Tôi phải cúi gầm mặt xuống đất mà sống như một đứa con gái của tội đồ! Cô nắm giữ manh mối có thể rửa sạch vết nhơ cho mẹ tôi, vậy mà cô giấu giếm, cô mặc kệ tôi sống trong tủi nhục, cô mặc kệ tôi bị lão Khang dắt mũi như một con rối!"

Từng lời buộc tội của Thảo như từng trận cuồng phong trút thẳng xuống đầu Mai. Mai chỉ biết cắn chặt môi đến bật máu, hai vai run rẩy, không thốt nổi thêm một lời bào chữa nào. Thảo nói không sai một lời nào cả. Cô đã từng sợ hãi, từng ích kỷ. Cô đã từng muốn bán tống bán tháo căn nhà 407 để gom tiền chạy trốn khỏi vũng lầy tăm tối này, bỏ mặc lại tất cả sau lưng. Sự im lặng của cô, dù xuất phát từ nỗi sợ hay sự bối rối, cũng đã vô tình kéo dài thêm nỗi đày đọa tinh thần tàn khốc mà Thảo phải gánh chịu.

"Chị Thảo! Chị bình tĩnh lại nghe em nói đã!" Linh lập tức đứng bật dậy, bước nhanh tới chắn ngang giữa hai người. Giọng Linh đanh thép, vang rền và đầy uy lực của một người làm báo từng trải qua bao cuộc đối đầu căng thẳng. "Chị mắng Mai không sai, nhưng xin chị hãy tỉnh táo lại và nhìn vào toàn bộ bức tranh này đi!"

Thảo thở hồng hộc, lồng ngực gầy guộc phập phồng dữ dội, ánh mắt rực lửa vẫn găm chặt vào đỉnh đầu đang cúi gằm của Mai.

Linh cầm lấy mảnh giấy xi măng trên mặt bàn, giơ thẳng lên trước tầm mắt của Thảo:

"Chị nhìn kỹ xem, ba cái tên này đại diện cho những ai? Nguyễn Văn Dũng — kỹ sư cơ khí, người duy nhất nắm rõ kết cấu móng và sơ đồ buồng bơm áp lực. Đỗ Thị Lệ — thủ quỹ, người nắm giữ toàn bộ chứng từ thu chi thực tế của công trình. Bùi Văn Phúc — thợ điện phụ trách vận hành toàn bộ hệ thống máy bơm hạ thế. Cả ba người họ là những nhân chứng sống duy nhất phát hiện ra sai phạm rút ruột công trình ngầm năm 2006! Đây tuyệt đối không phải là chuyện riêng của một gia đình nào cả! Cả ba gia đình chúng ta — gia đình Mai, gia đình chị, và cả gia đình anh An — đều là nạn nhân của cùng một âm mưu tàn độc!"

Linh gằn từng từ, giọng nói chắc nịch mang sức nặng đè bẹp sự giận dữ mù quáng:

"Bọn chúng không chỉ nhẫn tâm giết chết ba mạng người dưới tầng hầm ngập nước, mà chúng còn dựng lên một kịch bản hoàn hảo đến rợn người để xóa sạch dấu vết: vu cho bác Lệ và chú Dũng ôm tiền trốn chạy, biến những người chết oan khuất thành tội đồ thiên cổ để người sống phải cắn xé lẫn nhau, nghi kỵ và thù hận lẫn nhau suốt gần hai thập kỷ! Suốt mười tám năm qua, chị căm thù mẹ Mai, chị oán hận chính mẹ ruột của mình, còn Mai thì hoang mang, sợ hãi... Chẳng phải đó chính là điều mà những kẻ thủ ác như Phạm Văn Khang mong muốn nhất hay sao? Bọn chúng muốn chúng ta chia rẽ, muốn chúng ta tự triệt tiêu lẫn nhau để chúng dễ bề san phẳng khu tập thể Hòa An này, chôn vùi vĩnh viễn ba bộ hài cốt dưới lớp bê tông móng của dự án mới!"

Những lời phân tích đanh thép, lạnh lùng và chuẩn xác của Linh như một xô nước đá dội thẳng vào cơn thịnh nộ đang bốc hỏa của Thảo.

Thảo khựng lại giữa chừng. Bàn tay đang run rẩy chỉ vào Mai từ từ hạ xuống, buông thõng bên sườn. Cô lùi lại một bước, hai bước, rồi ngồi phịch xuống mép chiếc giường ngủ. Thảo đưa cả hai bàn tay thô ráp lên ôm chặt lấy mặt, những ngón tay cắm sâu vào mái tóc ngắn rối bời. Tiếng nấc nghẹn ngào, đau đớn tột cùng lại bật ra qua từng kẽ ngón tay.

"Tôi... rốt cuộc tôi đã làm cái quái gì thế này..." Thảo thì thào, giọng nói vỡ vụn thành trăm mảnh.

Mai ngẩng đầu lên. Nhìn thấy người phụ nữ gai góc thường ngày đang hoàn toàn sụp đổ trước mắt mình, lòng Mai thắt lại trong một nỗi xót xa vô hạn. Mọi rào cản, mọi sự e dè và mặc cảm tội lỗi trong cô tan biến. Mai bước lại gần, quỳ một chân xuống sàn gạch ngay trước mặt Thảo.

"Chị Thảo, tôi thật lòng xin lỗi chị," Mai nói, giọng cô chân thành và run rẩy nhưng ánh mắt kiên định. "Tôi đã từng rất hèn nhát. Tôi đã từng chỉ nghĩ đến bản thân mình, chỉ muốn bán nhà rồi trốn chạy. Nhưng tôi thề với chị, bây giờ tôi ở lại đây không phải để chạy trốn nữa. Tôi sẽ không để bất kỳ ai chôn vùi sự thật về bác Lệ, về bố tôi, hay về chú Phúc thêm một ngày nào nữa. Chúng ta phải đưa họ ra ngoài ánh sáng."

Thảo từ từ ngước nhìn Mai qua làn nước mắt nhạt nhòa. Cơn giận dữ bùng phát lúc nãy giờ đây nhường chỗ cho một nỗi nhục nhã, ân hận sâu sắc đang gặm nhấm tâm can cô. Cô hít một hơi thật sâu, cố nén những tiếng nấc đang chực trào lên cổ họng, rồi khó nhọc cất lời, từng câu chữ như rút ruột rút gan:

"Mai... thực ra... tôi cũng có một chuyện tồi tệ đã giấu mọi người."

Cả Linh và Mai đều đồng loạt nhìn Thảo, chờ đợi.

Thảo cắn chặt môi dưới, những ngón tay run rẩy mân mê vạt áo lụa đã nhăn nhúm:

"Thực ra... lão Khang... lão đã ngầm tiếp cận và hứa hẹn với tôi từ hai tháng trước. Lão bảo nếu tôi đứng ra làm đầu mối trong ban vận động di dời, thúc ép các hộ dân ký biên bản đồng thuận sớm để dự án giải tỏa được phê duyệt trơn tru... lão sẽ trích riêng cho mẹ con tôi một khoản tiền đền bù ưu đãi đặc biệt... Một khoản tiền đủ lớn để tôi có thể mua một căn chung cư nhỏ ở vùng ven đô, đưa con gái tôi rời khỏi cái khu tập thể đầy tai tiếng và nhục nhã này..."

Thảo nhắm nghiền mắt lại, những giọt nước mắt chua xót lăn dài trên đôi gò má gầy guộc:

"Tôi... tôi đã nhận năm mươi triệu đồng tiền cọc của lão. Tôi đã cầm số tiền bẩn thỉu đó... Tôi cứ ngỡ... tôi cứ ngỡ lão thương hại hoàn cảnh mẹ góa con côi của tôi, tôi tưởng lão thật lòng muốn giúp tôi thoát khỏi cái bóng ma tủi nhục của mẹ tôi... Hóa ra tôi ngu muội đến mức tự biến mình thành con tốt thí cho lão! Lão dùng chính đứa con gái của người bị hại để bịt miệng những người khác, dùng tôi để đẩy nhanh tiến độ phá dỡ cái hiện trường đã chôn vùi mẹ tôi..."

Không gian trong căn phòng khách rơi vào một khoảng lặng nặng nề như chì.

Bức tranh sự thật trần trụi và tàn khốc đã hoàn toàn phơi bày: Phạm Văn Khang không chỉ là một kẻ tham nhũng, mà là một con quỷ dữ đội lốt người. Lão đã giăng ra một tấm lưới nham hiểm và tinh vi đến tột cùng, biến chính con cái của các nạn nhân thành công cụ phục vụ cho mưu đồ xóa dấu vết tội ác của lão. Lão dùng tiền bạc để mua chuộc và tha hóa Thảo, dùng sự đe dọa sinh mạng để khống chế ông Vũ Đức Tự, và dùng quyền lợi giải tỏa của bốn mươi hộ dân để cô lập gia đình Mai.

Mai nhìn Thảo, không một chút phán xét. Cô vươn hai bàn tay ra, nắm chặt lấy bàn tay đang run rẩy kịch liệt của Thảo. Bàn tay Thảo lạnh ngắt như ngâm trong nước đá, nhưng Mai siết chặt nó bằng tất cả hơi ấm, sự thấu cảm và lòng kiên định của mình:

"Chị Thảo, chuyện đã lỡ rồi. Điều quan trọng là bây giờ chị đã nhận ra bộ mặt thật của lão. Khoản tiền năm mươi triệu đó, chúng ta sẽ lập biên bản giao nộp lại toàn bộ cho cơ quan điều tra làm bằng chứng xác thực về hành vi hối lộ và thao túng hồ sơ giải tỏa của lão Khang. Bây giờ, điều duy nhất có ý nghĩa là chúng ta phải đứng chung trên một chiến tuyến."

Thảo mở mắt, nhìn sâu vào đôi mắt của con gái kỹ sư Dũng. Trong ánh mắt của Mai, cô không hề tìm thấy một tia khinh miệt hay oán trách nào, mà chỉ có một ngọn lửa quyết tâm rực cháy — ngọn lửa của một người đã vượt qua nỗi sợ hãi để đi tìm công lý cho những người đã khuất.

"Chúng ta đạt được thỏa thuận chứ, chị Thảo?" Mai nói chậm rãi, rành rọt từng tiếng một. "Chúng ta phải tìm ra sự thật về cả bố Dũng và mẹ Lệ. Phải buộc Phạm Văn Khang và tất cả những kẻ tiếp tay năm xưa phải trả giá đích đáng trước pháp luật. Không một ai trong chúng ta, và không một ai trong số ba người nằm dưới tầng hầm kia, phải tiếp tục làm vật thế thân cho tội ác của bọn chúng nữa!"

Thảo nhìn Mai, rồi nhìn sang Linh. Bờ môi cô run rẩy, nhưng cái gật đầu của cô thì dứt khoát và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cô siết chặt lấy bàn tay Mai, một cái siết tay nặng trĩu giao ước giữa hai người phụ nữ mang chung một vết thương rỉ máu suốt mười tám năm trời:

"Được. Tôi đồng ý. Tôi sẽ giao nộp lá thư này cho công an, và tôi sẽ đích thân đứng ra làm chứng việc lão Khang ngầm đưa tiền đút lót cho tôi. Mẹ tôi... mẹ tôi không thể chết một cách oan khuất và nhục nhã như thế được!"

Linh thở phào nhẹ nhõm, nụ cười hiếm hoi nở trên gương mặt cương nghị. Cô rút chiếc điện thoại thông minh cùng cuốn sổ tay tác nghiệp bọc da ra khỏi túi xách, nhanh chóng ghi lại từng mốc thời gian và chi tiết cốt lõi vừa được làm sáng tỏ:

"Rất tốt. Sáng nay em đã có hẹn làm việc trực tiếp với điều tra viên Trịnh Quốc Quân rồi. Khi chúng ta nộp thêm lời khai có chữ ký của chị Thảo, bức thư năm 2006 của bác Lệ và mảnh giấy xi măng của chú Dũng, toàn bộ chuỗi chứng cứ sẽ khép kín với sức nặng khủng khiếp. Cơ quan công an sẽ có đầy đủ căn cứ pháp lý để phong tỏa hiện trường và buộc phải ra lệnh khai quật, khám nghiệm khẩn cấp buồng bơm ngầm."

Đúng lúc ấy, khi bầu không khí trong phòng vừa vặn chùng xuống trong sự đồng lòng, thì từ phía hành lang bên ngoài, tiếng bước chân vội vã, dồn dập đột ngột vang lên.

Tiếng bước chân nặng trịch, hớt hải nện thình thịch lên các bậc cầu thang xi măng mục lở, lao nhanh từ tầng dưới lên tầng ba rồi dừng khựng lại ngay trước cửa căn hộ 302.

*Rầm!*

Cánh cửa gỗ vốn chỉ khép hờ bị một lực đẩy cực mạnh xô tung ra.

An đứng sững ở ngưỡng cửa. Anh thở dốc dữ dội, lồng ngực phập phồng sau một cú chạy nước rút điên cuồng. Gương mặt người thanh niên tái nhợt không còn một giọt máu, đôi mắt mở to thất thần chứa đầy vẻ hoảng loạn tột độ. Trong hai bàn tay đầy dầu mỡ máy móc và run rẩy của mình, anh đang ôm chặt một tập hồ sơ kỹ thuật điện bọc bìa các-tông ngả vàng bụi bặm — tập tài liệu tuyệt mật mà anh vừa lén cạy tủ khóa của cha mình để đoạt lấy.