Quán Chè Đầu Ngõ Và Bản Kế Hoạch

Mùi đường phèn, lá dứa và nước cốt dừa ngậy béo quen thuộc ở quán chè đầu ngõ đón nhóm bạn sau buổi học căng thẳng.

Quán chè nằm lọt thỏm dưới bóng mát của một tán bàng xòe rộng, sát cạnh bức tường rêu phong của một ngõ nhỏ ngoằn ngoèo chỉ cách cổng trường Trung học phổ thông Trần Văn Lan chừng trăm mét. Từ bao thế hệ học sinh trong thị xã, cái khoảnh sân nhỏ lát gạch tàu đã mòn vẹt, bốn mùa ẩm ướt với dăm ba bộ bàn ghế nhựa thấp tè, mấy chiếc khay nhôm bọc nẹp sắt và một tủ kính nhỏ bày các thau chè đủ màu đã trở thành một chốn dung thân bất thành văn. Ở đây, hơi ngọt nồng nàn của đường thốt nốt nấu chín, mùi ngầy ngậy của nước dừa đun liu riu trên bếp than hồng, tiếng đá bào rạo rạo xào xạc hòa quyện cùng tiếng còi xe máy thỉnh thoảng dội lại từ đường lớn đã làm dịu đi biết bao nỗi muộn phiền, những bài kiểm tra điểm kém hay những cuộc cãi vã vặt vãnh vừa nổ ra sau giờ tan học.

Miên ngồi thu lu trên chiếc ghế nhựa màu xanh lam đã bạc màu và sờn nham nhở ở bốn góc mép, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đùi. Chiếc cặp vải thô màu hạt dẻ ôm khư khư trước ngực như một tấm mộc vô hình che chắn cho nỗi bất an vẫn chưa thể tan biến từ cuộc đối đầu gay gắt ở lớp ban chiều. Đối diện với cô, Quân ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế nhựa đỏ quá khổ so với chiều cao nổi bật của cậu. Chiếc ba lô rêu sờn đặt ngay ngắn dưới chân, sát mép gạch. Khuôn mặt cậu lạnh tanh không chút biểu cảm, ánh mắt nhìn lơ đãng ra con ngõ nhỏ phía trước, nơi những vệt nắng chiều Nam Định cuối thu xiên qua kẽ lá rớt xuống nền gạch vỡ những đốm sáng tròn xoe, chập chờn theo từng cơn gió thoảng.

Không khí giữa hai người bạn cùng bàn vẫn quánh đặc lại bởi sự im lặng đầy tính phòng thủ, hệt như dư chấn của cú va chạm nảy lửa khi nãy tại phòng học tầng ba. Quân vẫn giữ nguyên vẻ bất cần của một kẻ đứng ngoài lề, đôi vai vuông vức hơi so lại dưới lớp áo đồng phục trắng tinh còn hằn nếp gấp ủi phẳng phiu. Còn Miên lại cảm thấy một nỗi xót xa âm ỉ bóp nghẹt lồng ngực: cô vừa giận sự máy móc, khô khốc của cậu, vừa tự trách bản thân đã quá nhạy cảm khi đem những điều trừu tượng như “cảm xúc” ra làm bình phong cự tuyệt kỷ luật. Tiếng cọ quẹt của chiếc quạt nan cũ kỹ từ tay bà chủ quán phẩy ruồi bên tủ kính càng khiến sự im lặng giữa hai người trở nên nặng nề hơn bao giờ hết.

Sự ngột ngạt ấy chỉ thực sự bị phá vỡ khi một giọng nói lanh lảnh quen thuộc xé toạc bầu không khí đặc quánh.

“Đây rồi! Trốn ra tận góc này mà vẫn không thoát được thiên la địa võng của bổn thiếu gia!”

Phạm Đức Tín sải từng bước dài, hai tay vừa vung vẩy vừa túm chặt quai cặp của Quốc Bảo đang bị cậu ta kéo xềnh xệch phía sau. Đi ngay phía sau hai chàng trai là Lê Khánh Na. Dù chỉ mặc chiếc áo đồng phục cổ bẻ đơn giản của trường và chiếc quần tây xanh sẫm, Na vẫn toát lên vẻ thanh nhã, chỉn chu đến từng chi tiết nhỏ nhặt; mái tóc đen mượt được kẹp gọn ghẽ sau gáy bằng một chiếc kẹp ngọc trai nhỏ, bước đi thong dong, ung dung đối lập hoàn toàn với cái vẻ hớt hải, nhốn nháo của hai kẻ đi trước. Gió chiều lùa qua ngõ làm bay bay lọn tóc mai bên trán cô gái, mang theo hương bồ kết thoang thoảng dịu nhẹ.

“Bỏ cái tay cậu ra coi, Tít!” Bảo làu bàu, giật mạnh vai áo nhưng bất thành trước lực kéo dai như đỉa của cậu bạn thân. Chân cậu bước khập khiễng nhẹ sau pha tranh bóng quyết liệt ở sân sau hồi trưa, trên trán vẫn còn lấm tấm mồ hôi ướt đẫm chân tóc. “Đã bảo là chiều nay phải đi kiểm tra lại cái gối mà cứ lôi lôi kéo kéo. Ăn chè có chữa được giãn dây chằng không hả ông tướng?”

“Chữa được hết! Đường phèn lá dứa thông kinh hoạt lạc, ngọt giọng sáng mắt, tăng cường sĩ khí!” Tít ngoác miệng cười toe toét, buông quai cặp của Bảo ra rồi nhanh nhảu vớ lấy ba chiếc ghế nhựa xếp chồng bên hông quán, thoăn thoắt rải ra quanh chiếc bàn con bằng một chuỗi động tác điêu luyện. Cậu ta chẳng đợi ai mời mọc, ngồi phịch xuống giữa Miên và Quân, xoay xoay chiếc đồng hồ điện tử Casio trên cổ tay rồi gõ bộp một cái xuống mặt bàn nhựa. “Bác gái ơi, cho bàn cháu năm ly thập cẩm nhiều đỗ đen, cốt dừa để riêng nhé ạ! À quên, đại công tử Hà Nội kia ăn chè gì?”

Tít quay sang nhìn Quân, đôi mắt một mí híp lại đầy vẻ giảo hoạt, cái miệng liến thoắng không ngơi nghỉ nửa giây.

Quân không thèm chớp mắt, ngước lên nhìn người phụ nữ luống tuổi đang đứng bên nồi chè hạt sen nghi ngút khói thơm lừng mùi vani:

“Cháu xin một cốc chè hạt sen trần, ít ngọt, không lấy đá.”

“Eo ôi, người gì mà ăn uống cũng thanh cảnh như mấy ông cụ ngồi uống trà bên hồ Hoàn Kiếm vậy,” Bảo buông một câu trêu chọc, kéo ghế ngồi phịch xuống cạnh Quân, tiện tay huých nhẹ cùi chỏ vào cánh tay săn chắc của cậu bạn mới chuyển trường. “Ở đất Thành Nam này, đi ăn chè là phải xực cả thau thạch đen thạch trắng, đỗ xanh đánh nhuyễn rồi tọng nửa cốc đá bào vào quậy lạo xạo lên mới đã cái nư! Nhưng mà thôi, tính tiền là lớp trưởng lo, cứ ăn cho đã đi anh em.”

“Ai bảo tiền tao lo?” Tít trừng mắt lườm Bảo, nhưng nụ cười trên khóe môi thì không giấu nổi vẻ hớn hở thường ngày. Cậu ta thọc tay rút từ trong túi quần ra chiếc điện thoại đen trắng Nokia đời cũ, màn hình vàng vọt sáng lên kèm theo tiếng *bíp* ngắn ngủi báo có tin nhắn đến. Tít liếc vội vào màn hình. Miên tinh ý nhận thấy chỉ trong một phần nghìn giây, nụ cười rạng rỡ của lớp trưởng bỗng khựng lại giữa chừng. Ánh mắt cậu ta tối sầm đi khi nhìn vào dòng chữ hiển thị kết quả một bài thi thử nào đó vừa được phụ huynh gửi tới, những ngón tay gầy guộc siết chặt lấy thân máy bằng nhựa cứng đến mức khớp xương trắng bệch. Một tia bất an, hoang mang thoáng cào qua đáy mắt Tít như một vết nứt ngầm dưới tảng băng trôi. Nhưng chỉ chớp mắt sau, cậu ta đã vội vã nhét tọt chiếc điện thoại vào tận đáy túi quần, nhe răng cười hề hề như chưa từng có chuyện gì xảy ra trên đời.

“Hôm nay là buổi triệu tập lịch sử!” Tít hắng giọng thật to, ưỡn ngực, hai tay chống nạnh ra vẻ bề trên. “Cô Hà giao tờ báo tường sinh tử cho hai đứa ngồi bàn bốn, nhưng một lớp trưởng mẫn cán, có tầm nhìn vĩ mô và luôn đau đáu với vận mệnh non sông của tập thể 12 Văn như tôi làm sao có thể khoanh tay đứng nhìn? Nhân danh người đứng đầu danh sách lớp, tôi xin long trọng tuyên bố: Tổ báo tường tối cao chính thức được thành lập gồm đúng năm nhân vật tinh hoa ngồi quanh cái bàn này!”

Miên ngẩng phắt đầu lên, mở to hai mắt ngỡ ngàng: “Tít… cậu lại tự tiện…”

“Không tự tiện chút nào cả, thưa Trưởng ban Nội dung Nguyễn Hạ Miên,” Tít nghiêm mặt, ngắt lời cô bằng một giọng điệu kịch nghệ quen thuộc mỗi khi cậu ta muốn biến một mớ bòng bong thành chuyện hệ trọng. “Tớ đã tính toán hết rồi. Hai người các cậu, một người là ‘thánh thơ ca mộng mơ’, một người là ‘cỗ máy hình học không gian’, để hai người tự biên tự diễn thì chưa đầy ba ngày nữa một là cắn xé nhau rách áo, hai là biến tờ báo thành bản báo cáo số liệu kinh tế vĩ mô khô như ngói. Phải có nhân sự bổ sung! Tớ tự phong cho mình chức danh Tổng điều phối kiêm Trưởng ban Chạy vặt đối ngoại. Bất cứ khi nào cần mua giấy rô-ki, xin giấy giới thiệu gặp cựu học sinh, gạ gẫm cô Hà gia hạn nộp bài hay đơn giản là mua bánh mì patê lót dạ cho cả bọn thức khuya, cứ réo tên Phạm Đức Tín này!”

“Thế còn tôi?” Bảo nhe răng cười, hai tay vỗ đùi bôm bốp làm bụi trên ống quần bay mù mịt. “Tôi chạy thì nhanh, đá bóng thì hay, nhưng bắt viết mấy bài văn ca ngợi mái trường mến yêu thì xin kiếu nhé. Đọc ba câu là đầu óc tôi quay mòng mòng như tiền đạo đối phương bị việt vị.”

“Yên tâm, chân sút vàng của khối 12,” Tít nháy mắt tinh quái. “Mục Truyện cười học đường và Bản tin Thể thao sinh tồn dành riêng cho ông. Đợt này trường chuẩn bị đá giao hữu với trường chuyên Lê Hồng Phong, ông vừa đá bóng vừa viết lại mấy pha bóng kinh điển, chém gió thêm thắt vài câu hài hước là độc giả bu vào đọc rầm rầm ngay.”

“Được đấy!” Bảo gật gù khoái chí, đôi mắt sáng rực lên dưới hàng lông mày rậm rạp. “Cái này tôi ôm được. Tôi sẽ viết về những góc khuất sau khung thành, về mấy thằng dự bị ngồi mòn đít trên ghế đá mà vẫn gào khản cổ cổ vũ đồng đội. Đảm bảo cười ra nước mắt mà không đụng hàng với bất kỳ lớp nào!”

Na nãy giờ vẫn im lặng ngồi quan sát. Cô dùng chiếc khăn giấy khô khéo léo lau sạch miệng chiếc cốc thủy tinh vừa được bà chủ quán bưng ra đặt trước mặt mình, rồi chậm rãi ngước nhìn ba cậu con trai đang tranh cãi om sòm. Ánh mắt Na dừng lại nơi Miên, nhìn thấy đôi vai vẫn còn hơi co rút lại vì căng thẳng của cô bạn thân, khóe môi Na khẽ cong lên một nụ cười kín đáo, thấu hiểu.

“Còn tôi,” Na cất tiếng, giọng nói trong trẻo, điềm đạm nhưng mang theo một trọng lượng khiến cả Tít và Bảo đều phải ngưng bặt mọi trò đùa cợt. “Tôi nhận lo toàn bộ phần mỹ thuật, vẽ viền, dựng ma-két và chụp ảnh chân dung cho các thành viên trong lớp.”

Tít reo lên tán thưởng: “Tuyệt vời! Hoa khôi lớp Văn ra tay thì giải Nhất cấp tỉnh cũng nằm gọn trong túi áo!”

“Khoan đã, đừng mừng vội,” Na giơ một ngón tay thon thả lên, ánh mắt sắc sảo nhìn lướt qua từng người một, rồi dừng lại trên khuôn mặt lạnh lùng của Quân. “Tôi có một điều kiện tiên quyết. Toàn bộ phần hình ảnh, bố cục thị giác và phong cách minh họa sẽ do một mình tôi toàn quyền quyết định. Tôi không muốn bất kỳ ai can thiệp, không ai được bảo tôi phải vẽ hoa sen cho nó ‘truyền thống’, hay phải dùng phông chữ tròn trịa cho nó ‘dễ thương hợp lứa tuổi học trò’. Tôi chụp ảnh bằng chiếc máy cơ mượn của anh họ, tôi rửa ảnh bằng ánh sáng tự nhiên và góc nhìn thật. Nếu các cậu đồng ý để tôi tự do với thẩm mỹ của mình, tôi làm. Còn nếu định chỉ tay năm ngón bắt tôi làm theo kiểu pa-nô cổ động phong trào, thì mời lớp trưởng tự đi mà vẽ.”

Một thoáng im lặng bao trùm lấy bàn chè. Tiếng nước dừa sôi lục bục trên bếp lò phía xa bỗng nghe rõ mồn một. Bảo nhìn Na trân trân, trong ánh mắt cậu lộ rõ vẻ thán phục lẫn một chút e dè, bối rối không che giấu. Cậu biết Na luôn kín tiếng, ít khi chia sẻ về sở thích cá nhân, nhưng mỗi khi cô gái này đã lên tiếng bảo vệ quan điểm nghệ thuật của mình, cô luôn kiên định đến mức đáng ngạc nhiên. Miên thì không ngạc nhiên chút nào; cô là người duy nhất từng thấy Na thức trắng đêm bên chiếc bàn học ngập tràn những bản phác thảo logo và những tấm ảnh đen trắng chụp góc phố Nam Định mờ hơi sương, những khung hình không hề có sự sắp đặt giả tạo. Đằng sau cái danh xưng hoa khôi bị người ta gán ghép chỉ vì vẻ ngoài, Na có một khát khao mãnh liệt muốn được nhìn nhận bằng chính tài năng sáng tạo của bản thân.

“Nhất trí một trăm phần trăm!” Tít đập tay cái chát xuống đùi Bảo, phá vỡ bầu không khí căng thẳng bằng sự xởi lởi vốn có. “Nghệ thuật là phải vị nghệ thuật, ai dám can thiệp vào kiệt tác của Lê Khánh Na, tôi cắn chết người đó! Thế là xong phần khung xương và bộ mặt của tổ báo. Bây giờ đến phần quan trọng nhất: chiến lược tác chiến!”

Tít quay sang Quân, nhướng mày đầy vẻ khiêu khích: “Nào, chàng trai Thủ đô, nghe đồn ban nãy cậu đã nảy ra một công trình vĩ đại làm cô nương Miên của chúng tôi suýt khóc thét giữa lớp. Mau lôi ra cho quần thần chiêm ngưỡng xem thế nào.”

Quân không tỏ ra khó chịu trước những lời trêu chọc của Tít. Cậu điềm đạm với tay lấy chiếc ba lô dưới chân, kéo khóa rút ra cuốn sổ bìa đen quen thuộc cùng một tờ giấy A3 gấp tư phẳng phiu không một nếp nhăn thừa thãi. Bằng những cử chỉ chuẩn xác, gọn gàng đến mức gần như vô trùng, Quân trải rộng tờ giấy ra giữa mặt bàn nhựa, gạt mấy chiếc cốc chè sang một bên để tránh nước đá rỉ ra làm ố mép giấy.

Trên mặt giấy kẻ ô ly chằng chịt những đường kẻ bằng bút kim đen sắc lẹm, phân chia rành mạch từng cột mốc, từng ngày tháng kéo dài từ tháng Chín cho đến tận lễ bế giảng tháng Năm năm sau.

“Đây là bản kế hoạch tổng thể phân kỳ thực hiện tờ báo,” Quân cất giọng, đều đều và lạnh lùng như một phát thanh viên đọc bản tin kinh tế vào giờ cao điểm. Ngón tay trỏ thon dài của cậu chỉ vào góc trên cùng bên trái của tờ giấy. “Dự án được chia làm ba giai đoạn chính: Phân kỳ Alpha kéo dài 4 tuần, tập trung thu thập dữ liệu thô và xây dựng khung sườn; Phân kỳ Beta kéo dài 8 tuần thực hiện các module nội dung chuyên sâu; và Phân kỳ Gamma nghiệm thu, kiểm định chất lượng và đóng gói thành phẩm.”

Bảo đang ngậm một thìa chè đỗ đen trong miệng, nghe đến chữ “module” bỗng khựng lại, hai mắt tròn xoe như hai hòn bi ve, chiếc thìa lơ lửng giữa không trung.

Quân vẫn tiếp tục chỉ vào các khối hình chữ nhật được đánh số thứ tự từ 1 đến 6 bằng mực đỏ: “Về mặt cấu trúc thông tin, toàn bộ bề mặt 1,2m x 2,4m của tờ giấy rô-ki sẽ được phân bổ thành 6 khối nội dung độc lập. Mỗi khối chịu trách nhiệm giải quyết một tập hợp chỉ số truyền thông cụ thể. Chúng ta sẽ áp dụng định mức khống chế: tối đa 400 từ cho mỗi bài cảm luận, thời gian xử lý bản thảo không quá 72 giờ kể từ khi tiếp nhận dữ liệu. Hạn chót đóng băng dữ liệu thô của từng tuần là 17 giờ chiều thứ Sáu. Nếu bất kỳ cá nhân nào vi phạm tỷ lệ trễ hạn vượt quá 10%, phân kỳ Beta sẽ bị vỡ ma trận tiến độ và kéo tụt toàn bộ chỉ số KPI của dự án.”

“Phụt… khụ khụ khụ!”

Bảo không thể nào nhịn được nữa. Cậu sặc một ngụm nước đường cốt dừa, ho sặc sụa đến đỏ gay cả mặt mũi, phải đấm ngực thùm thụp khiến chiếc bàn rung lên bần bật. Tít thì há hốc mồm nhìn Quân, rồi đột nhiên ngửa cổ ra sau cười phá lên thành những tràng cười sặc sụa, vang động cả góc ngõ nhỏ, làm mấy chiếc thìa inox trong khay nhôm va vào nhau lanh canh rộn rã.

“Trời đất quỷ thần ơi!” Tít vừa cười vừa chảy cả nước mắt, vỗ bồm bộp vào lưng Bảo để cứu nguy cho bạn. “Cậu… cậu đang làm báo tường cấp ba hay là đang lập đề án xây dựng nhà máy điện hạt nhân thế Quân? Lại còn ‘Phân kỳ Alpha’, ‘vỡ ma trận tiến độ’, ‘chỉ số KPI’ nữa chứ! Lớp mình là lớp 12 Văn, thưa cậu Trịnh Đông Quân! Bốn mươi đứa trong lớp nghe mấy cái từ đấy xong chắc tưởng cậu sắp phát cho mỗi đứa một cái cờ-lê mỏ-lết để đi lắp ráp xe tăng chiến đấu!”

Bảo vừa lau nước mắt vừa thở dốc, hai gò má đỏ bừng: “Tôi thề… từ bé đến giờ tôi chưa thấy ai nói về báo tường mà nghe giống như lệnh triệu tập quân sự như cậu. 400 từ là thế quái nào? Lớp này viết một bài mở bài gián tiếp thôi đã dài ba trang giấy thi rồi, cậu ép 400 từ thì chúng nó thà cắn bút tự tử còn hơn!”

Đến cả Na, người vốn luôn giữ vẻ mặt điềm đạm, kín đáo trong mọi hoàn cảnh, cũng không nén nổi một nụ cười mỉm sau mu bàn tay. Cô lắc đầu nhìn tờ giấy A3 được kẻ vẽ thẳng tắp như bảng mạch điện tử viễn thông, khẽ thở dài một cách hóm hỉnh.

Trước những tràng cười nghiêng ngả của ba người bạn, Quân chỉ khẽ nhíu mày. Cơ mặt cậu hơi giật nhẹ một cái, ánh mắt lóe lên vẻ bất lực của một người duy lý rơi vào giữa một bầy nghệ sĩ lang bạt. Cậu không nói gì thêm, khoanh hai tay trước ngực, môi mím chặt lại, toát ra một vẻ lạnh lùng cố hữu để tự vệ. Cậu đã quen với việc bị coi là kẻ lập dị, khô khan; từ những năm tháng ở trường cũ ngoài Hà Nội cho đến những cuộc cãi vã không hồi kết của bố mẹ trong căn hộ chung cư ngột ngạt, lý lẽ và những con số logic luôn là thứ duy nhất cậu bám víu để không bị nhấn chìm bởi những mớ bòng bong cảm xúc hỗn loạn. Sự trật tự mang lại cho cậu cảm giác an toàn, và khi trật tự ấy bị đem ra làm trò cười, phản xạ đầu tiên của cậu là rút lui vào pháo đài của chính mình.

Miên nhìn Quân. Lần đầu tiên trong suốt những tuần ngồi chung bàn, cô không thấy giận sự cứng nhắc của cậu nữa. Ngồi đối diện ở cự ly gần như thế này, dưới ánh nắng chiều xiên khoai của con ngõ nhỏ mờ sương khói chè, cô nhìn thấy rõ một sự cô đơn sâu hoắm ẩn giấu sau cái vẻ sắt đá, bọc thép của cậu bạn cùng bàn. Cậu dựng lên một hệ thống rào chắn bằng những thuật ngữ khô khốc ấy cốt chỉ vì cậu sợ sự bất định, sợ những ký ức trôi tuột khỏi tầm tay, sợ thất bại và sợ bị bỏ rơi giữa một tập thể xa lạ.

Miên khẽ hít một hơi thật sâu. Lồng ngực cô phập phồng, tim đập thình thịch liên hồi. Nỗi sợ đám đông quen thuộc lại trỗi dậy, làm cổ họng cô khô khốc như thể vừa nuốt phải một nắm cát. Nhưng nếu bây giờ cô không lên tiếng, nếu cô cứ tiếp tục trốn chạy sau sự im lặng nhút nhát, thì tờ báo này sẽ mãi mãi là một chiến trường giằng xé giữa hai thái cực: một bên là sự phóng túng vô kỷ luật của Tít và Bảo, một bên là cỗ máy lạnh lùng, vô hồn của Quân.

Cô muốn làm một điều gì đó khác đi, cho lớp, cho tờ báo, và cho cả chính cậu bạn đang co mình bên kia bàn.

Miên chậm rãi đặt hai bàn tay lên mặt bàn, những ngón tay chạm khẽ vào mép tờ giấy A3 phẳng phiu của Quân. Động tác nhỏ bé nhưng dứt khoát ấy khiến cả Tít, Bảo và Na đều bất giác dừng tiếng cười, hướng ánh mắt ngạc nhiên về phía cô.

“Tớ… tớ có một ý này cho chủ đề mở màn,” Miên cất tiếng. Giọng cô ban đầu còn hơi run rẩy, nhỏ nhẹ như tiếng gió thu thoảng qua tán lá bàng, nhưng từng chữ buông ra lại vô cùng rõ ràng, rành rọt.

Quân ngước mắt lên nhìn cô, ánh mắt đen sâu thẳm phẳng lặng như mặt hồ nước mùa đông không một gợn sóng.

Miên nuốt khan một cái, dũng cảm nhìn thẳng vào mắt Quân, không hề né tránh: “Những con số của Quân không hề sai. Chúng ta cần thời gian, cần kỷ luật, nếu không mọi thứ sẽ tan rã trước áp lực của những kỳ thi dồn dập sắp tới. Nhưng những con số ấy không thể tự kể chuyện được. Chúng ta không thể mở đầu tờ báo cuối cấp bằng những khẩu hiệu thi đua rỗng tuếch hay những bài văn mẫu về ‘mái trường thân yêu’ mà số báo nào, năm nào người ta cũng viết đi viết lại đến phát chán.”

“Thế cậu muốn viết về cái gì?” Na nghiêng đầu, ánh mắt ánh lên sự tò mò và khích lệ chân thành.

Miên rút từ trong chiếc cặp vải thô ra cuốn sổ tay nhỏ bìa bọc vải hoa đã sờn góc của mình. Cô mở một trang giấy trắng tinh, cầm chiếc bút máy Trường Sơn nắn nót viết từng chữ một bằng nét mực tím thân thuộc, nắn nót từng dấu móc, từng nét thanh nét đậm:

*“Những điều bình thường bị lãng quên.”*

Dòng chữ hiện lên trên trang giấy trắng giữa bàn, mộc mạc, giản dị đến bất ngờ, không hề có những từ ngữ đao to búa lớn.

“Những điều bình thường bị lãng quên?” Tít lặp lại, giọng cậu ta chùng xuống hẳn, không còn vẻ cợt nhả ban nãy nữa. Cậu lớp trưởng nhìn chằm chằm vào dòng mực tím còn chưa kịp khô. “Nghĩa là sao hả Miên?”

Miên nhìn quanh bốn người bạn, ánh mắt cô dần trở nên ấm áp và kiên định hơn bao giờ hết: “Lớp chúng ta đã ở bên nhau suốt ba năm. Năm nay là năm cuối cùng rồi. Hầu hết mọi người khi nghĩ về trường học chỉ nhớ đến những buổi lễ khai giảng lộng lẫy, những kỳ thi học sinh giỏi, những điểm mười chói lọi hay những gương mặt ưu tú được tuyên dương dưới cờ vào mỗi sáng thứ Hai. Nhưng thanh xuân của chúng ta đâu chỉ có thế?”

Cô quay sang nhìn Quân, giọng nói đượm vẻ chân thành và tha thiết: “Thanh xuân của chúng ta còn là những góc khuất thân thuộc mà chưa từng có một bài báo tường nào nhắc tới. Là tiếng quạt trần kẽo kẹt ở góc phòng học tầng ba mỗi buổi trưa oi ả; là vệt nứt trên bậu cửa sổ gỗ nơi chúng ta hay ngồi nhìn mưa rơi; là chiếc đồng hồ hỏng ở phòng bảo vệ của bác gác cổng già luôn chạy chậm năm phút để học sinh đi muộn có cơ hội lẻn vào sân; là mùi phấn ướt sau giờ lau bảng; là những chiếc ghế đá rêu phong dưới gốc phượng già nơi những đứa bạn học yếu ngồi ủ rũ sau giờ trả bài thi thử môn Toán… Những điều ấy bình thường đến mức chúng ta đi qua nó mỗi ngày mà không hề để ý. Nhưng đến khi tốt nghiệp, khi mỗi người bước vào một ngã rẽ cuộc đời, chính những điều bình thường nhỏ bé ấy mới là thứ làm chúng ta bật khóc khi nhớ lại.”

Không gian quán chè bỗng chốc rơi vào một khoảng lặng kỳ lạ. Tiếng đá bào rạo rạo của bà chủ quán ở quầy phía sau dường như cũng nhỏ dần rồi ngưng hẳn. Một cơn gió chiều thổi nhẹ qua ngõ, cuốn theo vài chiếc lá bàng khô xoay tít trên nền gạch tàu, mang theo hơi đất ẩm và mùi hoa sữa thoang thoảng từ phía bờ sông Đào bay lại, len lỏi qua từng kẽ bàn.

Bảo ngồi im lặng, bàn tay vô thức chạm vào chiếc đầu gối hơi nhức của mình. Cậu nhớ đến những buổi chiều một mình ngồi lại trên khán đài xi măng vắng ngắt sau khi cả đội bóng đã về hết, chỉ có tiếng gió xào xạc qua tán phượng và ánh mắt lo lắng của thầy Khánh nhìn cậu từ xa qua khung cửa sổ phòng thể chất. Na khẽ mỉm cười, đôi mắt sáng lên một tia lấp lánh như tìm thấy một nguồn cảm hứng bấy lâu bị chôn giấu dưới những khuôn mẫu vẽ tranh sáo rỗng; cô đã hình dung ra những góc máy đen trắng chụp lại vệt nắng xiên trên chiếc bàn học cũ loang lổ vết mực, những viên phấn gãy nằm chỏng chơ dưới hộc bàn, hay ánh mắt lặng lẽ của một người bạn ngồi một mình trong góc thư viện phủ đầy bụi sách.

“‘Những điều bình thường bị lãng quên’…” Tít lẩm bẩm lại cái tên ấy một lần nữa, ngón tay gõ nhè nhẹ lên mặt bàn theo một nhịp điệu suy tư hiếm thấy. Cậu lớp trưởng ồn ào khẽ thở dài, một nụ cười thật sự nở ra trên môi, xua tan đi vẻ căng thẳng gượng gạo ban nãy khi phải giấu giếm tin nhắn báo điểm. “Hay lắm, Miên ạ. Nghe nó không đao to búa lớn, không giáo điều, mà nó chạm vào đúng cái bụng của học sinh chúng mình. Tôi duyệt! Bổn điều phối viên duyệt toàn phần!”

“Tôi cũng duyệt,” Na gật đầu dứt khoát, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào Miên. “Ý tưởng này cho phép tôi tự do với hình ảnh. Tôi sẽ không chụp những nụ cười tạo dáng giả tạo trước cổng trường nữa. Tôi sẽ chụp những khoảnh khắc thật nhất, mộc mạc nhất của lớp mình.”

“Tôi thì thấy… nó làm tôi nhẹ cả người,” Bảo gãi gãi gáy, cười ngượng nghịu, đôi mắt híp lại chân chất. “Nghe chữ ‘bình thường’ thấy đỡ áp lực hẳn. Tôi ghét nhất cái cảm giác lúc nào cũng phải gồng mình lên để trở thành người xuất sắc, chạy thật nhanh, sút thật mạnh, lúc nào cũng phải là người chiến thắng.”

Cả ba người đều đã đồng thuận. Nhưng tất cả ánh mắt bấy giờ lại một lần nữa dồn về phía người cuối cùng đang ngồi im như một pho tượng đá ở đầu bàn: Trịnh Đông Quân.

Quân ngồi yên bất động, hai bàn tay vẫn đan vào nhau đặt trên mặt bàn nhựa. Ánh mắt cậu dừng lại rất lâu trên dòng chữ *“Những điều bình thường bị lãng quên”* viết bằng mực tím ngay ngắn của Miên. Trong đầu cậu, những dòng suy nghĩ đang xô đẩy nhau dữ dội như những con sóng ngầm.

Cậu nhớ đến ngôi trường chuyên khang trang, hiện đại ngoài Hà Nội với những dãy phòng học lát kính bóng lộn, nơi mọi học sinh đều lao đi như những mũi tên được bắn ra từ một cây cung thép để giành lấy những tấm huy chương, những suất học bổng du học danh giá, nơi mà bố mẹ cậu chỉ nói chuyện với nhau bằng những con số điểm số và những kỳ vọng tàn nhẫn đến nghẹt thở. Ở đó, không có chỗ cho những điều bình thường. Ở đó, sự thất bại hay yếu đuối là một vết nhơ không thể gột rửa. Và rồi gia đình cậu vỡ vụn, để lại cậu một mình với chiếc ba lô chuyển về căn nhà ngói cũ kỹ của bà ngoại ở phố Hàng Đồng, nơi mỗi buổi sáng chỉ có tiếng chim chuyền cành bên giàn hoa giấy và mùi cháo hoa thơm ngát của bà xua đi cái lạnh đầu đông.

Cậu đã cố gắng đem cái trật tự sắt đá, khô khốc của thế giới cũ ấy vào đây, dựng lên một hàng rào bảo vệ kiên cố cốt để ngăn mình không bị tổn thương thêm một lần nào nữa. Cậu đã đặt cho tờ báo một cái tiêu đề mẫu mực mang đậm tính kỹ thuật: *“Ma trận Ký ức — Hồ sơ Tốt nghiệp Khóa 2006-2009”*. Một cái tên nghe như một tập hồ sơ lưu trữ lạnh lẽo trong kho dữ liệu của một cơ quan hành chính.

Thế nhưng, đề xuất mộc mạc của cô bạn cùng bàn ngồi cạnh cửa sổ lại vừa khéo léo bóc tách từng lớp phòng thủ ấy ra một cách êm đềm đến không ngờ. Nó không phủ nhận kỷ luật của cậu, nhưng nó thổi vào đó một linh hồn sống động.

Quân thở ra một hơi dài, một tiếng thở rất khẽ mà chỉ có Miên ngồi gần mới nghe thấy được. Cậu không nói một lời tranh cãi nào, lẳng lặng rút cây bút chì kim bấm hiệu Staedtler cài trên mép túi áo ngực ra.

Bằng một động tác dứt khoát và chuẩn xác, Quân đặt ngòi bút lên tờ giấy A3 của mình. Cậu gạch một đường thẳng tắp, dứt khoát xóa bỏ dòng chữ *“Ma trận Ký ức — Hồ sơ Tốt nghiệp Khóa 2006-2009”* in hoa cứng nhắc ở vị trí trung tâm của bản thảo. Rồi ngay phía dưới, bằng những nét chữ thanh mảnh, sắc cạnh và chuẩn xác như một bản vẽ kỹ thuật kiến trúc, Quân cẩn thận nắn nót điền vào từng chữ một:

*“Số 1: Những điều bình thường bị lãng quên.”*

Xong xuôi, cậu cất bút chì vào túi áo, ngẩng đầu lên nhìn Miên. Ánh mắt cậu dường như đã bớt đi vài phần buốt giá, thay vào đó là một sự công nhận thầm lặng, nghiêm túc và tôn trọng:

“Tiêu đề này logic hơn. Nó tạo ra một trục định vị nội dung rõ ràng cho 6 khối dữ liệu. Chúng ta sẽ lấy nó làm kim chỉ nam cho phân kỳ đầu tiên.”

“Hoan hô!” Tít vỗ tay rầm rầm làm cả quán chè quay lại nhìn, khiến cậu ta phải vội vàng cúi đầu gãi tai xin lỗi bà chủ quán đang lườm yêu từ quầy hàng. “Thế là thống nhất nhé! Ban biên tập năm người vĩ đại của lớp 12 Văn đã đạt được hiệp ước đình chiến lịch sử! Nào, cạn ly chè ăn mừng!”

Tiếng cốc thủy tinh chạm nhau canh cách vang lên giòn giã giữa ánh chiều buông. Tiếng cười nói của Tít và Bảo lại rộn rã râm ran, lấn át cả tiếng xe cộ ngoài ngõ nhỏ. Na với lấy chiếc máy ảnh cơ cũ đeo bên hông, đưa lên ngắm thử một góc bàn ngập tràn giấy tờ, những nét chữ mực tím và những ly chè ăn dở lóng lánh ánh hoàng hôn.

Miên nâng ly chè của mình lên, lòng ngập tràn một cảm giác nhẹ nhõm, ấm áp lạ kỳ. Một gánh nặng vô hình dường như vừa được cất khỏi đôi vai gầy của cô. Lần đầu tiên trong đời, cô dám đứng lên nói ra suy nghĩ thật của mình trước một nhóm bạn, và tiếng nói ấy đã được lắng nghe, được trân trọng bằng tất cả sự chân thành.

Trong lúc Tít đang hoa chân múa tay kể lại một pha bóng hụt ngớ ngẩn của Bảo ở sân trường, làm cả bàn cười nghiêng ngả, Miên khẽ liếc nhìn sang bên cạnh. Quân vẫn ngồi đó, hai tay khoanh trước ngực, im lặng lắng nghe câu chuyện của nhóm với vẻ mặt lạnh nhạt, như thể cậu vẫn đang đứng ngoài rìa của vòng tròn thân mật ấy. Nhưng Miên nhận ra, trên chiếc đĩa nhựa nhỏ đặt trước mặt Quân, chiếc cốc thủy tinh đựng chè hạt sen trần của cậu đã vơi đi một nửa. Cậu ăn từng hạt sen một cách chậm rãi, điềm đạm, không bỏ sót một hạt nào.

Miên bỗng nhớ lại lời kể của Na vào ngày khai giảng: Quân chuyển từ Hà Nội về sống cùng bà ngoại ở phố Hàng Đồng. Và cô nhớ đến mùi lá dứa thơm ngát phảng phất từ căn bếp nhỏ của những ngôi nhà cổ trên con phố ấy, nơi những người bà đôn hậu vẫn thường ân cần dặn dò con cháu mỗi khi mùa thu sang, rằng những ngày giao mùa nắng hanh hao thế này, nhớ ăn một bát chè hạt sen trần nấu ít đường cho thanh mát tâm can.

Dù luôn cố tỏ ra xa cách và bất cần với cả thế giới, thì sâu thẳm bên trong, cậu bạn cùng bàn của cô vẫn chỉ là một đứa trẻ đang lặng lẽ ngoan ngoãn lắng nghe những yêu thương bình dị nhất của mái nhà mà cậu vừa nương náu. Miên nhận ra dù Quân khoanh tay ngồi ngoài lề câu chuyện của nhóm, cậu vẫn gọi đúng món chè hạt sen mà bà ngoại dặn ăn cho mát.