Điều Na Đã Không Nói

Căn phòng mỹ thuật ở góc chái tầng trệt dãy nhà B chìm dần vào thứ ánh hoàng hôn đỏ quạch như một vệt phẩm nhuộm đã loang dở trên nền giấy xơ thô. Nắng cuối ngày của một chiều tháng Chạp vùng đồng bằng Bắc Bộ không mang hơi ấm, nó chỉ rọi những vệt sáng vát chéo, xám lạnh và gắt gỏng qua những ô cửa sổ chấn song gỗ sơn xanh đã tróc lở, hắt bóng những giá vẽ đứng ngổn ngang lên bức tường quét vôi vàng ố những vết nấm mốc hoa râm. Nơi này, trong sự câm lặng quánh đặc của không gian, như một bãi chiến trường hoang tàn lặng lẽ phản chiếu toàn bộ sự đổ vỡ âm thầm sau cuộc cãi vã dữ dội bên bậu cửa sổ lớp 12 Văn trên tầng ba vừa dứt cách đây chưa đầy nửa tiếng.

Miên ngồi thu lu trên chiếc ghế đẩu bằng gỗ mít tiện tròn, mặt ghế nứt toác một đường chạy dọc tâm và lớp vec-ni đã bong tróc thành từng mảng nham nhở như da rắn lột. Hai bàn tay cô đan chặt vào nhau đặt trên đầu gối, ngón cái bên phải bấm sâu vào lòng bàn tay bên trái, miết mạnh đến mức lớp da thịt trắng bệch ra, rát bỏng, nhưng cái đau râm ran nơi ngón tay chẳng thấm tháp gì so với nỗi buốt lạnh đang từng đợt trào dâng, bóp nghẹt lồng ngực cô.

Trong tâm trí Miên, tiếng đế giày thể thao nện dồn dập, gắt gỏng của Quân rời khỏi dãy hành lang tầng ba vẫn còn dội lại từng hồi nhức nhối. Âm thanh thô bạo của góc tờ lịch đếm ngược ngày thi tốt nghiệp bị giật tung khỏi chiếc đinh rỉ trên góc tường lớp học vẫn kêu sột soạt bên màng nhĩ. Và kinh khủng hơn cả là ánh mắt của Quân khi ấy: một cái nhìn vỡ vụn, hoảng loạn cùng cực trong chớp mắt trước khi bị chính lòng kiêu hãnh cay đắng của cậu dập tắt phụt, đông cứng lại thành một bức tường băng sắc lạnh, xa cách và tuyệt tình. Cậu đã quay lưng đi, không để lại bất kỳ một lời giải thích nào ngoài sự khinh miệt câm lặng dành cho những người ở lại.

Mọi thứ trong căn phòng mỹ thuật này từ lâu đã mang một mùi hương rất đỗi đặc trưng của sự cũ kỹ và thời gian: mùi dầu lanh ngai ngái, nồng hắc bám trên những giẻ lau vắt hờ hững miệng xô nhựa; mùi bột màu công nghiệp khô khốc quyện với mùi ẩm mốc bốc lên từ những góc tường rêu phong sau những ngày mưa phùn gió bấc triền miên; và cả mùi ngai ngái của những chồng báo cũ được cô giáo dạy vẽ xếp cao ngất ngưởng ở góc chiếc phản gỗ tạp.

Nơi đây từng là chốn nương náu bình yên nhất của nhóm năm người. Đó là nơi Tít thường nằm ườn ra sàn gạch hoa xám xịt để gối đầu lên ba lô ngủ vùi sau những giờ ôn đội tuyển mệt mỏi; nơi Quân tỉ mẩn dùng dao rọc giấy gọt từng chiếc bút chì 2B nhọn hoắt với độ chính xác đến từng mi-li-mét; nơi Na chăm chú pha màu nước vào những chiếc nắp chai nhựa bỏ đi; và là nơi Miên có thể trốn khỏi những cặp mắt săm soi của bạn bè cùng khối để cặm cụi gõ nháp từng mẩu tản văn dưới ánh đèn vàng vọt.

Thế nhưng lúc này, giữa không gian tranh tối tranh sáng, những bức tượng thạch cao bán thân đặt rải rác trên kệ gỗ cao — tượng thần Vệ Nữ cụt đầu, tượng David với những đường gân cổ căng cứng, tượng Voltaire với nụ cười nửa miệng mỉa mai — với những hốc mắt rỗng không dường như đang đồng loạt hướng về phía Miên, lặng lẽ bóc trần sự bất lực và kiệt quệ đến tận cùng của cô.

Cánh cửa gỗ lim nặng nề khẽ cọt kẹt đẩy vào. Tiếng bản lề rỉ sét rên rỉ một âm thanh khô khốc, kéo theo một luồng gió bấc rát buốt thốc qua khe cửa hẹp, làm những tờ giấy ma-két hỏng ghim trên tấm bảng nỉ cuối phòng run lên bần bật.

Miên không quay đầu lại. Cô rụt cổ sâu hơn vào chiếc khăn len màu chàm thô ráp quấn quanh cổ áo khoác đồng phục. Cô nghĩ đó là bác lao công đi gom rác muộn, hoặc thầy bảo vệ cầm chùm chìa khóa sắt đi kiểm tra chốt cửa trước khi đóng cổng trường vào lúc sáu giờ tối. Nhưng tiếng bước chân ngập ngừng dừng lại ở bậc thềm xi măng, tiếng gõ nhè nhẹ, rụt rè của đôi giày da quai mảnh màu nâu sẫm trên nền gạch hoa cũ kỹ đã báo cho Miên biết người vừa bước vào là ai.

Đó là tiếng bước chân của Lê Khánh Na.

Na dừng lại cách chiếc ghế đẩu của Miên chừng năm sáu bước chân, ngay mép vệt nắng cuối cùng vừa lụi tắt trên sàn gạch. Chiếc áo khoác gió đồng phục màu xanh tím than viền trắng của trường Trần Văn Lan khoác hờ hững trên đôi vai gầy guộc, vạt áo bên phải bị gió lật ngược để lộ một góc áo len cổ lọ dệt kim màu be trang nhã. Mái tóc dài thường ngày luôn được Na chải chuốt cẩn thận, kẹp gọn gàng bằng chiếc cặp kim loại hình chiếc lá bạc phía sau gáy, lúc này lại buông xõa xơ xác, vài lọn tóc bết nhẹ vào vầng trán vì mồ hôi lạnh và gió bấc.

Gương mặt thanh tú, đôi mắt hạnh vốn luôn sắc sảo, kiêu kỳ và nụ cười chừng mực từng làm nên danh hiệu hoa khôi không chính thức của khối chuyên Văn nay hoàn toàn biến mất. Đôi mắt ấy lúc này đỏ hoe, mọng nước, mi mắt sưng húp và chóp mũi ửng đỏ lên vì rét và vì những cơn nấc kìm nén. Na không mang theo chiếc cặp da đựng tài liệu khổ A3 quen thuộc; trên đôi bàn tay buốt cóng của cô chỉ có chiếc điện thoại nắp trượt màu bạc đã sờn bóng lớp sơn ở các góc cạnh và một chiếc máy ảnh kỹ thuật số mini vỏ kim loại xám tro — vật dụng mà cô đã phải ký giấy cam kết mượn từ tủ kính của phòng truyền thống nhà trường từ sáng hôm qua.

Không gian giữa hai đứa con gái đặc quánh lại như một khối keo hồ đã bắt đầu khô cứng. Tiếng gió mùa đông bắc ngoài kia luồn qua kẽ hở của ô cửa kính bị nứt một góc hình tam giác, rít lên từng hồi u u ma mị.

— "Miên này..."

Na cất tiếng gọi. Giọng cô khản đặc, run rẩy và lạc hẳn đi, vỡ vụn thành từng âm sắc nghẹn ngào. Nó hoàn toàn xa lạ với chất giọng trong trẻo, mực thước, tròn vành rõ chữ mà Na vẫn thường dùng để điều hành các buổi họp tổ báo tường hay khi đứng trước lớp trình bày các bản thuyết trình phương án thiết kế. Chiếc áo giáp điềm đạm, hoàn hảo mà cô dày công khoác lên người suốt ba năm trung học dường như đã bị nứt toác, để lộ ra sự bối rối và hoảng loạn tột cùng.

Miên vẫn ngồi bất động, mi mắt trĩu nặng nhìn chằm chằm vào mũi đôi giày ba-ta vải trắng đã lấm lem bụi phấn và những vệt mực Cửu Long xanh tím bám chặt quanh đường viền cao su. Cô khẽ cựa quậy người, hai bàn tay buông lỏng ra đặt lên mặt đùi, định bụng sẽ đứng dậy với lấy chiếc ba lô vải dù đặt dưới chân giá vẽ để ra về. Cô không muốn nói chuyện. Cô sợ hãi cái khoảnh khắc phải mở miệng ra để trao đổi về bất cứ điều gì lúc này.

Cô sợ những lời an ủi vụng về mang tính xoa dịu bề mặt; sợ những câu hỏi han dọ dẫm chỉ nhằm mục đích thỏa mãn sự tò mò của những người đứng ngoài cuộc; và trên hết, Miên sợ phải nhìn thẳng vào sự thật cay đắng rằng tờ báo tường tâm huyết — đứa con tinh thần mà cả nhóm đã đánh đổi bằng biết bao đêm thức trắng, bao nhiêu giọt mồ hôi và cả niềm tin non nớt của tuổi mười tám — đang đứng trước bờ vực đổ vỡ tan tành không thể cứu vãn.

Nhưng khi Miên vừa chống tay lên mặt ghế toan đứng dậy, Na đã lao vội tới. Bước chân của Na cuống cuồng, va phải mép một chiếc giá vẽ bằng gỗ tạp khiến nó chao đảo, một hộp đựng cọ vẽ bằng nhựa rơi xuống đất phát ra tiếng lách cách chói tai giữa gian phòng vắng. Na không buồn nhặt. Bàn tay gầy guộc, lạnh ngắt của cô vươn ra, túm chặt lấy vạt áo khoác đồng phục của Miên, ghì chặt lại như thể nếu buông tay ra, người trước mặt sẽ biến mất vào bóng tối vĩnh viễn.

— "Cậu đừng đi vội... Miên ơi, làm ơn... nghe tớ nói đã."

Tiếng nghẹn ngào của Na vỡ òa thành một giọt nước mắt nóng hổi rớt thẳng xuống mu bàn tay Miên. Miên giật mình, rụt nhẹ tay lại theo phản xạ tự nhiên nhưng Na đã dùng cả hai tay níu chặt lấy cổ tay cô.

Miên sững sờ ngẩng đầu lên. Trong ánh sáng nhá nhem của gian phòng mỹ thuật, đối diện với gương mặt đẫm lệ của bạn thân, Miên cảm thấy một cơn choáng váng mơ hồ ập đến.

Trong suốt ba năm học chung dưới mái trường THPT Trần Văn Lan, từ những ngày chập chững bước chân vào lớp 10 chuyên Văn, Miên chưa từng thấy Khánh Na khóc. Chưa một lần nào. Na luôn là biểu tượng của sự hoàn mỹ và tự chủ: một cô tiểu thư phố cổ Nam Định với chiếc cổ áo đồng phục trắng tinh không bao giờ vương một vết ố, mái tóc dài luôn thoang thoảng hương hoa bưởi thanh khiết mẹ cô cất công nấu gội bằng bồ kết mỗi cuối tuần, những bước đi khoan thai và một nụ cười chừng mực, lịch thiệp, luôn giữ khoảng cách an toàn chính xác một sải tay với tất cả mọi người.

Dù thân thiết với Miên đến mức có thể chụm đầu chia nhau từng mẩu ruột bánh mì nóng giòn chấm sữa đặc trong góc thư viện cũ những trưa ở lại trường, Na vẫn luôn là người kiểm soát cảm xúc sắt đá nhất trong nhóm năm người. Cô không bao giờ lớn tiếng, không bao giờ bộc lộ sự giận dữ hay hoảng hốt ra ngoài mặt, và luôn giải quyết mọi bất đồng bằng một phong thái điềm tĩnh đến lạnh lùng.

Thế nhưng ngay lúc này, cái vỏ bọc kiêu hãnh và hoàn mỹ ấy đang vỡ vụn từng mảng dưới chân họ.

— "Có chuyện gì thế Na?" — Miên lên tiếng, giọng cô khô khốc, mệt mỏi và rệu rã như thanh kim loại bị rỉ sét sau một ngày dài dầm mưa. — "Nếu là chuyện tờ ma-két số đặc biệt bị lệch trục đối xứng, hay chuyện phải viết lại bài xã luận thay thế cho phần của Quân... thì để ngày mai đi. Hôm nay tớ kiệt sức rồi. Tớ không còn đầu óc đâu mà nghĩ đến báo tường nữa."

— "Không phải chuyện ma-két!" — Na lắc đầu lia lịa, những sợi tóc mai rối bù dính chặt vào gò má đẫm nước mắt. Bờ vai nhỏ bé của cô run lên bần bật theo từng nhịp thở dồn dập, đứt quãng. Cô cắn chặt môi dưới, cắn mạnh đến mức để lại một vệt hằn trắng bệch rồi rớm máu, như thể đang dùng nỗi đau thể xác để đè bẹp một cơn giằng xé dữ dội đang cào xé ruột gan. — "Tớ... tớ có lỗi với cậu. Tớ có lỗi với cả nhóm... và tớ có lỗi với Quân nhiều nhất."

Miên khựng lại. Đôi lông mày thanh mảnh của cô nhíu chặt vào nhau, ánh mắt từ mệt mỏi chuyển sang ngạc nhiên, rồi dần đông cứng lại thành một nỗi nghi ngại mơ hồ. Cô nhìn sâu vào đôi mắt đỏ ngầu, ướt sũng của người bạn gái đối diện:

— "Cậu nói thế là có ý gì? Cậu thì có lỗi gì với Quân?"

Na hít một hơi thật sâu. Luồng không khí lạnh buốt của buổi chiều đông tràn vào cuống họng khiến cô ho sặc sụa, lồng ngực gầy guộc phập phồng sau lớp áo len dày. Đôi bàn tay đang cầm chiếc máy ảnh kỹ thuật số của phòng truyền thống siết chặt vào thân máy kim loại đến mức các đốt ngón tay nhô lên trắng bệch, gân xanh nổi rõ dưới lớp da mỏng manh:

— "Buổi phát thanh sáng hôm qua của Đỗ Minh Trang... buổi phát thanh mà Trang đọc bức thư nặc danh tố cáo Quân ấy... tớ... tớ đã biết trước nội dung của nó từ chiều hôm trước rồi."

Từng âm tiết, từng chữ một rơi tõm vào bầu không khí câm lặng của căn phòng mỹ thuật giống như những tảng băng thô bạo ném thẳng vào mặt Miên.

Xung quanh Miên, không gian dường như ngưng đọng lại trong một phần mười giây. Tai cô lùng bùng một thứ âm thanh chói gắt, sắc nhọn như tiếng kim loại cào trên mặt kính xe buýt. Gió ngoài cửa sổ bỗng nhiên thổi mạnh hơn, đập phần phật vào tấm rèm vải bạt cũ bám đầy bụi đỏ.

Miên trân trối nhìn Na, ánh mắt như dại đi:

— "Cậu... biết trước?"

Miên lắp bắp lặp lại hai chữ ấy, giọng nói nghẹn lại nơi cuống họng, nghe vừa xa lạ vừa trĩu nặng một sự bàng hoàng không thể tin nổi.

— "Chiều thứ Ba..." — Na nấc lên một tiếng, nước mắt tuôn rơi lã chã xuống gò má, làm nhòe đi những vệt phấn mỏng manh còn sót lại từ buổi sáng. — "Sau khi bọn mình phân loại xong đống ảnh tư liệu ở phòng truyền thống, tớ nhận phần mang chùm chìa khóa quay lại khu hiệu bộ để gửi trả cho cô phụ trách văn phòng Đoàn. Lúc tớ đi qua khúc quanh của hành lang sau văn phòng, chỗ mấy bồn hoa chuỗi ngọc cạnh cửa sổ sổ sách... tớ vô tình nghe thấy tiếng cười của Trang. Trang đứng nói chuyện với hai bạn trong ban biên tập phát thanh của khối Tự nhiên."

Na run rẩy đưa bàn tay lên ôm lấy ngực mình, như muốn giữ cho trái tim đang đập loạn xạ khỏi nhảy ra ngoài lồng ngực:

— "Trang cầm một tờ giấy nháp kẻ ngang, vẫy vẫy trước mặt hai bạn kia. Trang cười rất đắc ý, bảo rằng lần này lớp chuyên Tự nhiên chắc chắn sẽ giật giải Nhất phong trào báo tường, sẽ đè bẹp hoàn toàn lớp 12 Văn của bọn mình. Trang bảo Trang vừa 'bắt được thóp', vừa nắm được một bí mật động trời về nhân sự của lớp Văn. Trang nói... Trang nói bố của Quân đã gửi đơn can thiệp từ Hà Nội về thẳng bàn thầy Hiệu phó. Rằng Quân về cái đất Nam Định này học chẳng qua chỉ là kẻ ghé chân tạm bợ để trốn tránh tai tiếng phá sản và ly hôn của gia đình. Và ngay sau kỳ thi học kỳ một này, Quân sẽ lập tức rút học bạ để chuyển về lại một trường chuyên trên thủ đô..."

Miên đứng chết lặng như một pho tượng đá giữa gian phòng. Từng mạch máu trong cơ thể cô dường như đảo chiều, dồn ứ hết lên màng tang rồi lại đột ngột rút cạn đi, để lại một cảm giác tê cóng, rỗng tuếch chạy dọc từ sống lưng xuống tận gót chân.

Hình ảnh Quân đứng bên khung cửa sổ lớp học ban nãy lại hiện về rõ mồn một: gương mặt tái mét, đôi môi mím chặt không nói một lời thanh minh khi bị cả lớp xì xào chỉ trỏ sau bài phát thanh độc địa của Trang; bàn tay run rẩy giật nát góc tờ lịch đếm ngược; và cái nhìn tuyệt vọng đến u uất của một kẻ thấy bí mật sâu kín nhất, nỗi đau đớn nhục nhã nhất mà mình muốn chôn vùi lại bị phơi bày ra cho toàn trường bêu riếu, giễu cợt.

— "Cậu đã nghe thấy tất cả những điều đó?" — Giọng Miên run bắn lên. Đó không phải là sự run rẩy vì sợ hãi, mà là sự run rẩy của một cơn chấn động tâm lý quá lớn, một nỗi phẫn uất đang bắt đầu nhen nhóm từ tro tàn của sự sững sờ. — "Cậu nghe thấy Trang chuẩn bị rêu rao chuyện đó trên hệ thống loa truyền thanh của trường? Cậu biết rõ nó sẽ đọc bài đó vào giờ sinh hoạt đầu giờ sáng hôm sau? Cậu biết nó nhắm thẳng vào Quân, nhắm vào gia đình Quân... vậy mà cậu không hề nói một lời nào với tớ? Với Quân? Hay với Tít? Cậu im lặng suốt từ chiều thứ Ba đến tận bây giờ?"

— "Tớ... tớ sợ!" — Na bật khóc nức nở thành tiếng. Cô buông thõng chiếc máy ảnh xuống mặt bàn vẽ bằng gỗ ép, hai bàn tay run rẩy ôm trọn lấy gương mặt đẫm lệ của mình. Những giọt nước mắt tràn qua kẽ ngón tay, rơi lộp độp xuống mặt bàn bám đầy bụi phấn. — "Tớ hèn nhát lắm Miên ơi... Tớ tồi tệ lắm! Lúc nghe Trang nói những lời đó, tớ đã lạnh toát cả người. Tớ đã định bước ra, định xông vào hỏi cho ra nhẽ xem Trang lấy đâu ra cái quyền đi bới móc đời tư của người khác như thế. Nhưng rồi... rồi tớ nhìn thấy nụ cười tự tin của Trang, nhìn thấy cái phù hiệu ban chỉ huy Đoàn trường trên ngực áo nó..."

Tiếng nấc của Na nghẹn lại giữa cuống họng, vỡ vụn ra thành những mảnh âm thanh đau đớn:

— "Cậu biết rõ gia đình Trang mà... Bố Trang là Phó Giám đốc Sở Giáo dục, mẹ Trang là bác sĩ trưởng khoa ở bệnh viện tỉnh. Trong trường này, từ thầy cô đến các bạn trong Đoàn trường, ai cũng kiêng nể nó vài phần. Còn tớ... tớ đang làm hồ sơ xin gửi bộ ảnh tham gia triển lãm cụm trường cấp tỉnh vào tháng sau. Tớ lại đang phải mượn chiếc máy ảnh này của phòng truyền thống để chụp ảnh bổ sung... Tớ sợ nếu tớ làm ầm ĩ lên, nếu tớ can thiệp vào chuyện này, Trang sẽ ghét tớ. Trang sẽ nói một tiếng với các thầy cô bên Đoàn trường, và hồ sơ triển lãm của tớ sẽ bị gạt phắt đi ngay từ vòng sơ loại..."

Miên lùi lại nửa bước, lưng chạm vào mép một chiếc giá vẽ khác. Chiếc giá vẽ khẽ rung lên, làm một bức tranh tĩnh vật vẽ dở bằng màu bột rơi nghiêng xuống đất. Miên không buồn cúi nhìn, ánh mắt cô vẫn găm chặt vào người bạn gái đang co rúm người trước mặt.

— "Chỉ vì... một cái hồ sơ triển lãm ảnh thôi sao?" — Miên thì thầm, từng chữ thốt ra buốt nhói như cứa vào thịt da.

— "Không chỉ có thế..." — Na lắc đầu trong đau đớn, tiếng khóc của cô càng lúc càng thảm hại hơn giữa bốn bức tường vôi ẩm mốc. — "Tớ còn tự lừa dối bản thân mình nữa, Miên à. Tớ đứng ở góc hành lang hôm ấy, tự nhủ rằng Trang chỉ đang bốc phét, chỉ đang nói suông để hù dọa cho sướng miệng thôi. Tớ tự bảo mình rằng chuyện gia đình Quân là chuyện riêng của cậu ấy, mình là người ngoài, can dự vào làm gì để rồi rước họa vào thân. Mẹ tớ... mẹ tớ ngày nào cũng dặn tớ phải giữ mình, phải giữ cái hình ảnh một nữ sinh ngoan hiền, chỉ biết học và vẽ, tuyệt đối không được dính líu vào bất kỳ thị phi, tranh chấp nào ở trường nếu không muốn ảnh hưởng đến kỳ thi đại học sắp tới..."

Na quỳ sụp một bên gối xuống nền gạch hoa lạnh ngắt, hai tay bám vào mép bàn vẽ, ngước khuôn mặt đẫm lệ nhìn Miên van lơn:

— "Tớ đã tự thuyết phục mình rằng Quân là con trai, Quân lại bản lĩnh và kín đáo như thế, nếu có chuyện gì thì Quân sẽ tự biết cách giải quyết. Tớ đã chọn cách im lặng để bảo vệ sự yên thân của chính mình. Nhưng tớ không ngờ... tớ thực sự không ngờ con Trang lại trơ trẽn và tàn nhẫn đến mức đem nguyên văn câu chuyện đó đọc lên sóng phát thanh toàn trường vào sáng hôm sau! Tớ không ngờ cái bản tin ác ý đó lại tạo ra một làn sóng đàm tiếu khủng khiếp đến thế... Nhìn thấy cả trường xì xào chỉ trỏ Quân ở căng-tin; nhìn thấy Quân bị đẩy vào chân tường, cô lập hoàn toàn; nhìn thấy cậu với Quân to tiếng cãi vã đến mức Quân giật nát cả tờ lịch rồi bỏ đi... Tớ thấy mình kinh tởm quá, Miên ơi! Tớ chính là kẻ đồng lõa, tớ là một đứa bạn tồi tệ, khốn nạn nhất trên đời này!"

Không gian lại một lần nữa rơi thõng vào một khoảng lặng buốt giá. Chỉ còn tiếng gió rít bên ngoài cửa sổ và tiếng nấc xé lòng của Na dội vào những góc tường rêu phong.

Miên đứng chôn chân tại chỗ. Một cảm giác hụt hẫng, trống rỗng và thất vọng khủng khiếp dâng lên như một đợt triều cường lạnh ngắt, nhấn chìm toàn bộ tâm trí cô. Lồng ngực cô thắt lại, đau đớn đến mức nghẹt thở.

Trước mắt cô lúc này không còn là một Lê Khánh Na rạng rỡ, chỉn chu, người bạn cùng bàn luôn thông minh, nhạy bén, người đã cùng cô chụm đầu dưới ánh đèn bàn học chia sẻ từng bản vẽ phác thảo giấu mẹ, người đã từng cùng cô giơ nắm tay thề sẽ bảo vệ sự thật và nhân phẩm cho từng nhân vật xuất hiện trên mặt báo tường của lớp.

Trước mắt Miên lúc này chỉ là một người bạn thân thiết nhất — người mà cô từng trao trọn niềm tin — nhưng lại chọn cách khoanh tay đứng nhìn bão tố và bùn nhơ dội thẳng xuống đầu những người đồng đội của mình, chỉ để giữ cho chiếc váy đồng phục và đôi giày da của bản thân được sạch sẽ, an toàn.

Nếu là Hạ Miên của một năm trước, hay thậm chí của những tháng đầu năm lớp 12 nhút nhát và an phận, có lẽ cô đã làm cái việc mà cô vẫn thường làm: cô sẽ lại cúi đầu xuống thật thấp, nuốt toàn bộ sự uất ức, thất vọng và cay đắng vào tận đáy lòng; cô sẽ nở một nụ cười gượng gạo, vỗ vai Na bảo "thôi không sao đâu, chuyện lỡ rồi", rồi lẳng lặng quay về ôm nỗi đau một mình trong đêm tối để dĩ hòa vi quý, để giữ cho tập thể không bị tan đàn xẻ nghé. Cô sẽ tự tìm lý do để tha thứ cho Na, tự bảo rằng ai cũng có quyền tự bảo vệ mình trong những hoàn cảnh ngặt nghèo. Và rồi, sau sự tha thứ gượng ép ấy, tình bạn giữa họ sẽ dần dần xuất hiện một vết nứt ngầm, ngày một rộng hoác ra, để rồi cuối cùng nguội lạnh và biến mất tăm sau kỳ thi tốt nghiệp.

Thế nhưng lúc này, đứng giữa căn phòng mỹ thuật tranh tối tranh sáng này, đối diện với những giọt nước mắt muộn màng của Na và nhớ lại ánh mắt tuyệt vọng của Quân khi giằng nát góc tờ lịch, một ngọn lửa âm ỉ trong sâu thẳm tâm can Miên bỗng bùng cháy dữ dội.

Cô đã đi qua những ngày tháng run rẩy không dám mở lời trước đám đông. Cô đã dám đối diện với những lời can ngăn của thầy cô để kiên quyết đưa những mảnh đời thầm lặng của các cô lao công, bác bảo vệ lên trang nhất của tờ báo tường. Cô đã hiểu thế nào là sức nặng của ngòi bút và giá trị của sự thật. Và Miên nhận ra rằng, nếu ngay lúc này cô tiếp tục chọn sự nhân nhượng giả tạo, nếu cô tiếp tục đóng vai một người hiền lành dễ dãi để làm vừa lòng người khác, thì cô không chỉ đánh mất tình bạn này, mà cô sẽ đánh mất chính nhân cách và bản lĩnh mà cô đang chật vật tìm kiếm cho cuộc đời mình.

Miên hít một hơi thật sâu, ngẩng cao đầu. Ánh mắt cô nhìn thẳng vào đôi mắt sưng húp, đẫm lệ của Na. Trong ánh mắt ấy không còn chút lẩn tránh hay nhút nhát nào nữa, mà rực lên một sự thẳng thắn, nghiêm khắc và cương nghị đến nao lòng.

— "Cậu làm tớ thất vọng lắm, Na."

Tiếng nói của Miên cất lên giữa gian phòng tĩnh mịch. Cô không hề gào thét, không to tiếng, cũng chẳng gắt gỏng, nhưng từng âm tiết rành rọt, đanh thép và lạnh lùng như những mũi kim băng xuyên thẳng qua lớp không khí ngột ngạt.

Na run bắn người lên. Cô ngước nhìn Miên bằng ánh mắt sững sờ, dường như không thể tin nổi một Hạ Miên vốn luôn dịu dàng, nhẫn nhịn, luôn nhận phần thiệt thòi về mình lại có thể thốt ra những lời trực diện và sắc lạnh đến mức ấy.

— "Tớ thất vọng không phải vì cậu sợ Trang." — Miên bước lên một bước, thu hẹp khoảng cách giữa hai người. Giọng cô run rẩy vì những đợt sóng cảm xúc đang cuộn trào trong huyết quản, nhưng từng lời nói ra đều dứt khoát lạ thường. — "Ai trong chúng ta cũng có những nỗi sợ của riêng mình. Tớ sợ đứng trước micro đám đông, tớ sợ tiếng quát tháo của bố mỗi lần tớ nói tớ không muốn thi vào trường Sư phạm. Cậu sợ sự đánh giá của người ngoài, cậu sợ mẹ cậu thất vọng, cậu sợ mất đi cơ hội tham gia triển lãm ảnh... tất cả những điều đó tớ đều biết, tớ đều hiểu và tớ chưa bao giờ dám trách cậu một lời nào. Nhưng Na này, rốt cuộc thì bọn mình là cái gì của nhau? Tổ báo tường này đối với cậu rốt cuộc có giá trị gì?"

Hai hàng nước mắt của Miên cuối cùng cũng tràn mi, nóng hổi lăn dài trên đôi gò má tái tê vì gió lạnh, nhưng ánh mắt cô vẫn không hề chớp, vẫn ghim chặt vào khuôn mặt tái ngắt của bạn:

— "Suốt mấy tháng trời vừa qua, chúng ta đã cùng nhau làm những gì? Bọn mình đã nhịn ăn sáng để gom tiền mua từng tờ giấy roki dày cộp, cùng nhau ngồi ở quán chè nóng đầu ngõ bàn từng li từng tí về bố cục ma-két, chia nhau từng mẩu bánh mì khô khốc trong phòng mỹ thuật này cho kịp tiến độ nộp bài. Bọn mình đã kể cho nhau nghe những bí mật sâu kín nhất mà ngay cả bố mẹ chúng mình cũng không hề hay biết! Cậu kể cho tớ nghe về ước mơ thi vào khoa Thiết kế của Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, về việc cậu phải lén giấu mẹ nhận vẽ tranh minh họa cho báo Hoa Học Trò từng đêm để gom góp từng đồng bạc lẻ mua chiếc máy ảnh cũ kỹ này. Còn tớ, tớ đã tin tưởng đưa cho cậu xem những bài viết ký bút danh Mộc Miên mà tớ giấu kín dưới đáy ngăn kéo suốt ba năm qua... Bọn mình đã tin nhau đến mức nào cơ mà, Na?"

Lồng ngực Miên phập phồng dữ dội, cô phải dừng lại một nhịp để nén một cơn nấc đang chực trào lên:

— "Vậy mà khi cậu thấy một cái hố sâu, một cái bẫy bẩn thỉu giương ra ngay trước bước chân của đồng đội mình, cậu lại chọn cách đứng dạt sang một bên để đứng nhìn? Cậu biết rõ tính cách của Quân! Cậu biết Quân là người kiêu hãnh và dễ tổn thương đến mức nào trước những chuyện liên quan đến gia đình cậu ấy! Cậu cũng biết rõ cả trường này, từ các lớp chuyên Tự nhiên cho đến ban giám hiệu, đang soi mói vào lớp chuyên Văn chúng mình ra sao sau những bài viết gai góc vừa rồi... Nếu như chiều thứ Ba hôm ấy, cậu chỉ cần chạy về nói với tớ một câu thôi, chỉ một câu duy nhất thôi: 'Miên ơi, Trang nó sắp đưa chuyện của Quân lên loa phát thanh đấy'... thì mọi chuyện đã khác rồi!"

Miên nghẹn ngào, giọng nói vỡ ra từng chặng:

— "Nếu cậu nói cho tớ biết, tớ và cậu đã có thể tìm Quân ngay trong buổi chiều hôm đó để hỏi rõ sự tình. Bọn mình đã có thể cùng Quân chuẩn bị tâm lý, hoặc cùng lắm, bọn mình sẽ kéo nhau lên thẳng văn phòng Đoàn trường, tìm gặp cô Hà, tìm gặp thầy Hiệu phó để yêu cầu kiểm duyệt lại bản tin ác ý đó trước khi nó được phát đi! Bọn mình có cả một buổi tối để hành động, để bảo vệ Quân, để bảo vệ danh dự cho lớp mình! Nhưng cậu đã không làm thế. Cậu đã chọn cách ngậm chặt miệng lại!"

— "Miên ơi... tớ sai rồi... Tớ xin cậu, tớ thực sự biết tớ sai rồi..." — Na nấc nghẹn, bàn tay run rẩy vươn ra toan níu lấy bàn tay Miên lần nữa, nhưng Miên đã dứt khoát rút tay lại, lùi thêm một bước.

Cái rút tay dứt khoát ấy của Miên như một nhát dao vô hình cắt đứt sợi dây bấu víu cuối cùng của Na. Na sững sờ buông thõng hai tay xuống đùi, gương mặt lộ rõ sự bàng hoàng, đau đớn và hụt hẫng tột độ.

— "Cậu có biết cảm giác của tớ lúc này là gì không?" — Giọng Miên trầm xuống, cay đắng và buốt nhói. — "Tớ cảm thấy mình bị phản bội. Tớ cảm thấy người bạn mà tớ tin tưởng nhất, ngưỡng mộ nhất đã nhẫn tâm bỏ rơi tớ, bỏ rơi Quân giữa lúc giông bão nhất, chỉ để giữ cho đôi giày da của mình không bị dính một vệt bùn lầy. Cậu luôn muốn mọi thứ xung quanh mình phải thật hoàn hảo, thật sạch sẽ, thật chỉn chu. Cậu sợ sự lộn xộn, sợ rắc rối, sợ người ta nhìn thấy những khuyết điểm hay vết tì vết của mình... Nhưng Na à, cuộc sống thực tế này làm gì có cái gì hoàn hảo tuyệt đối như một bức ảnh phong cảnh đã được cậu căn chỉnh góc sáng và độ tương phản? Sự im lặng của cậu trong trường hợp này không phải là sự điềm tĩnh hay khôn ngoan, mà đó là sự hèn nhát tàn nhẫn!"

Từng lời, từng chữ của Miên rơi xuống như những chiếc búa đập vỡ vụn lớp vỏ bọc kiêu kỳ, hoàn mỹ cuối cùng mà Na đã dày công tô vẽ, gìn giữ suốt bao năm tháng học trò.

Na không hề giận dữ, cũng không có lấy một lời phản kháng hay ngụy biện. Cô gục hẳn đầu xuống mặt bàn vẽ bằng gỗ ép, hai cánh tay vòng lại ôm chặt lấy đầu, bờ vai gầy guộc rung bần bật trong những tiếng khóc nấc ngắt quãng, thảm thiết. Cô biết Miên nói đúng. Đúng đến mức tàn nhẫn, đúng đến mức bóc trần toàn bộ cái bản ngã ích kỷ, hèn mác mà cô luôn cố tình che đậy dưới danh nghĩa của sự "ngoan ngoãn", "chuẩn mực" và "tập trung cho việc học". Thói quen luôn muốn làm vừa lòng tất cả mọi người, luôn muốn giữ mình đứng ngoài mọi xung đột để bảo toàn sự an toàn của bản thân rốt cuộc chỉ là một tấm bình phong che đậy sự nhu nhược đáng khinh bỉ.

Trong căn phòng mỹ thuật tĩnh mịch, chỉ còn lại tiếng khóc xé lòng của Na quyện với tiếng thở dốc đầy kìm nén của Miên.

Mười phút trôi qua. Rồi mười lăm phút. Thời gian dường như mất đi ý niệm đo lường trong khoảnh khắc nặng nề ấy. Ngoài khung cửa sổ, vệt hoàng hôn đỏ quạch cuối cùng đã hoàn toàn tắt lụi, nhường chỗ cho sắc tím sẫm lạnh lẽo, u tịch của màn đêm mùa đông đang sà xuống khắp sân trường. Những tán cây bàng già trụi lá trơ trọi giữa sân trường như những bộ xương khô khổng lồ giơ tay lên bầu trời đen thẫm. Gió bấc vẫn rít từng hồi u u qua các khe cửa, mang theo cái lạnh thấu xương của sương đêm vùng đồng bằng.

Miên đứng lặng tại chỗ, nhìn người bạn thân đang co rúm người khóc nấc bên chiếc bàn vẽ lộn xộn. Cơn giận dữ bốc hỏa và nỗi thất vọng đắng ngắt cuộn trào ban nãy trong lòng cô dần dần lắng xuống đáy tâm can, nhường chỗ cho một nỗi xót xa âm ỉ, nhức nhối.

Miên nhận ra một điều mà trước đây cô chưa từng hiểu hết: việc cô có thể đứng đây, nhìn thẳng vào mắt Na và nói ra những lời gay gắt, đau đớn đến trần trụi này không phải vì cô muốn vùi dập hay chà đạp Na. Hoàn toàn không. Cô nói ra được những lời ấy chính là vì cô còn trân trọng tình bạn này quá đỗi, cô còn đặt quá nhiều niềm tin và tình cảm vào Na. Nếu như là một người xa lạ, nếu như không còn coi Na là tri kỷ, có lẽ Miên đã chỉ mỉm cười nhạt nhẽo, buông một câu xã giao vô thưởng vô phạt rồi lẳng lặng quay lưng bước ra khỏi căn phòng này, vĩnh viễn gạch tên Na ra khỏi cuộc đời mình.

Chính sự thẳng thắn không khoan nhượng này mới là cơ hội sống còn duy nhất cho tình bạn giữa hai đứa.

Miên khẽ thở dài một tiếng thật khẽ, tiếng thở dài tan biến vào cái lạnh của gian phòng. Cô bước chậm rãi lại gần chiếc bàn vẽ, luồn tay vào túi áo khoác đồng phục, rút ra một chiếc khăn tay mùi-soa bằng vải phin trắng đã giặt nhiều lần đến mức sờn cả mép vải. Ở góc chiếc khăn, mẹ cô đã dùng chỉ đỏ thêu một nhánh hoa gạo nhỏ xíu — loài hoa mộc miên của làng quê mà Miên luôn lấy làm niềm tự hào.

Miên cúi người xuống, nhẹ nhàng đặt chiếc khăn tay phin trắng lên mu bàn tay đang run rẩy của Na.

Cảm nhận được hơi ấm và chất vải mềm mại chạm vào da thịt, tiếng khóc của Na bỗng chốc ngưng bặt. Cô giật mình, run rẩy ngẩng khuôn mặt đẫm lệ lên. Đôi mắt sưng húp, đỏ ngầu của Na nhìn trân trối vào chiếc khăn tay thêu nhánh hoa gạo đỏ, rồi từ từ ngước lên nhìn vào gương mặt Miên. Trong ánh sáng nhá nhem của gian phòng, ánh mắt của Miên đã không còn vẻ sắc lạnh, đanh thép ban nãy nữa, mà đã trở về với nét trầm tĩnh, bao dung quen thuộc, dẫu nơi khóe mắt vẫn còn vương lại những vệt nước chưa kịp khô.

— "Lau nước mắt đi." — Miên khẽ nói, giọng cô trầm và dịu lại, dù vẫn còn chút khàn khàn vì dư âm của cơn nghẹn ngào. — "Ngồi đây khóc lóc cả buổi tối cũng chẳng làm cho cái bản tin phát thanh của con Trang tự động biến mất được đâu. Và nó càng không thể mang Quân quay trở lại cái bàn số bốn của lớp mình vào sáng ngày mai."

Na run rẩy cầm lấy chiếc khăn tay, áp chặt vào mặt. Mùi thơm thoang thoảng của xà phòng bột dịu nhẹ và hơi ấm từ chiếc khăn như một dòng nước ấm tưới vào vết thương đang rỉ máu trong tâm can cô. Na hít sâu từng hơi dài, cố gắng đè nén những tiếng nấc cụt nơi lồng ngực. Cô dùng chiếc khăn lau sạch những vệt nước mắt, vệt phấn nhòe nhoẹt trên gò má, rồi từ từ đứng thẳng người dậy.

Na chỉnh lại cổ áo len, kéo thẳng vạt áo khoác đồng phục. Nhưng lần này, hành động chỉnh trang ấy không phải là để tạo ra một vỏ bọc kiêu kỳ, xa cách để che giấu sự yếu đuối như mọi khi nữa, mà trông cô lúc này giống như một người lính vừa trải qua một trận đòn chí mạng, đang gượng đứng dậy chấn chỉnh lại hàng ngũ trước khi bước vào một trận đánh mới:

— "Miên... tớ xin lỗi." — Na nhìn thẳng vào mắt Miên, giọng nói dẫu còn run rẩy nhưng từng chữ đã lấy lại được sự dứt khoát. — "Tớ ngàn lần, vạn lần xin lỗi cậu. Tớ thừa nhận toàn bộ những gì cậu vừa nói. Tớ là một kẻ hèn nhát, ích kỷ. Thói quen luôn cố giữ cho mình một hình ảnh hoàn hảo, không tì vết đã làm tớ mù quáng và vô cảm trước nỗi đau của đồng đội. Tớ đã tưởng rằng mình có thể đứng ngoài lề mọi cuộc chiến để bình an thi đại học, nhưng tớ sai rồi... Nhìn thấy người khác bị vấy bẩn mà mình chọn cách im lặng để thủ thân, thì chính bàn tay mình cũng đã nhúng chàm rồi."

Na bước lên nửa bước, ánh mắt ánh lên một ngọn lửa quyết tâm mà trước đây Miên chưa từng nhìn thấy ở cô hoa khôi lớp Văn:

— "Tớ không dám cầu xin cậu tha thứ cho tớ ngay lúc này. Cậu giận tớ, khinh tớ cũng được. Nhưng tớ xin cậu, hãy cho tớ được cùng cậu gánh vác trách nhiệm này. Tớ muốn sửa chữa sai lầm. Tớ tuyệt đối không thể để tờ báo tường của lớp mình bị hủy hoại một cách oan ức như thế này được! Và tớ càng không thể trơ mắt nhìn Quân phải mang cái danh kẻ trốn chạy, kẻ dối trá gia cảnh mà rời khỏi ngôi trường này!"

Nhìn ngọn lửa rực sáng trong đôi mắt đẫm lệ của Na, Miên cảm thấy tảng đá nặng trĩu đang đè nghẹt trong lồng ngực mình suốt từ chiều dường như vừa được nhấc bỏ một phần. Nỗi cô độc rợn ngợp khi Quân bỏ đi đã tan biến, nhường chỗ cho một cảm giác vững chãi đang dần quay trở lại.

Miên khẽ gật đầu, khóe môi thoáng hiện một nụ cười kín đáo:

— "Nhưng cậu định sửa chữa thế nào đây? Cậu cũng thấy thái độ của Quân rồi đấy. Cậu ấy đã đóng chặt mọi cánh cửa giao tiếp lại rồi. Cậu ấy thậm chí còn không thèm nói chuyện với tớ lấy một câu, chỉ ném lại mấy mẩu giấy ghi số liệu khô khốc rồi xé lịch bỏ đi. Còn Trang... Trang nắm đằng chuôi. Bố Trang là lãnh đạo Sở, bản tin của Trang đã phát đi khắp trường, và hiện tại, gần như tất cả mọi người đều tin lời Trang nói là sự thật."

— "Trang không hề nắm đằng chuôi đâu, Miên!"

Na quả quyết ngắt lời, ánh mắt sắc sảo thường ngày của cô đã hoàn toàn quay trở lại, nhưng lần này nó không còn mang vẻ kiêu kỳ lạnh lùng nữa, mà được tôi luyện bởi sự chân thành và một quyết tâm sắt đá nhằm chuộc lại lỗi lầm.

Na kéo chiếc ghế đẩu lại gần mép bàn vẽ, đưa tay với lấy chiếc điện thoại nắp trượt màu bạc và chiếc máy ảnh kỹ thuật số của phòng truyền thống, đặt ngay ngắn lên giữa mặt bàn gỗ.

— "Cậu còn nhớ nguyên tắc làm việc đầu tiên mà tổ báo tường chúng mình đã cùng nhau thống nhất trong buổi họp đầu tiên hồi tháng Chín không?" — Na hỏi, ngón tay cái bắt đầu lướt nhanh trên các phím bấm của chiếc điện thoại.

Miên đáp ngay tắp lự, không cần đến một giây suy nghĩ:

— "Mọi thông tin, bài viết và hình ảnh trước khi đưa lên mặt báo đều phải có sự xác minh tính xác thực và phải nhận được sự đồng thuận bằng văn bản hoặc lời nói của chính nhân vật có liên quan."

— "Chính xác!" — Na gõ mạnh đầu ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ, tạo nên một tiếng cộp vang đanh gọn. — "Đỗ Minh Trang đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp cơ bản nhất của một người làm truyền thông: đưa tin một chiều, không qua khâu kiểm chứng độc lập và xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư của cá nhân khác! Tớ đã theo dõi cách Trang làm việc suốt mấy tuần nay. Để chuẩn bị cho bài luận tham gia cuộc thi 'Nét Đẹp Học Trò' cấp tỉnh và bài phát thanh hướng nghiệp của khối Tự nhiên, Trang đã liên tục lợi dụng tư cách thành viên ban chỉ huy Đoàn trường để đi săn lùng thông tin ở khắp các phòng ban hiệu bộ."

Na dừng lại một chút, nheo mắt nhìn Miên:

— "Chiều thứ Ba hôm ấy, khi tớ đứng ở hành lang khu hiệu bộ, tớ nhìn thấy rất rõ: trên tay Trang cầm một tập hồ sơ kẹp trong chiếc bìa nhựa màu xanh lá cây."

Miên khẽ giật mình, ký ức trong đầu cô lập tức được kích hoạt. Cô nhớ lại buổi chiều đầu tuần:

— "Tập bìa nhựa màu xanh lá cây? Chiều thứ Hai, lúc tớ lên phòng Văn thư nộp danh sách đăng ký các bài viết dự thi đợt một cho cô Hoa, tớ cũng nhìn thấy tập bìa nhựa đó nằm ngay ngắn ở góc bàn làm việc của cô. Bên ngoài tập bìa có dán một dải băng dính giấy trắng, bên trên cô Hoa dùng bút dạ kính màu xanh viết chữ: 'Hồ sơ tiếp nhận và chuyển giao học sinh học kỳ II'."

— "Đúng nó rồi đấy!" — Na hào hứng hẳn lên, giọng cô nhanh và dồn dập hơn. — "Trang chỉ tình cờ nhìn thấy tập hồ sơ có tên Quân nằm trong tập bìa màu xanh lá cây đó, cộng thêm việc nghe lén được một cuộc điện thoại trao đổi nghiệp vụ giữa thầy Hiệu phó với một chuyên viên bên Sở Giáo dục Hà Nội, rồi từ đó tự ý suy diễn, thêu dệt nên câu chuyện rằng Quân bị gia đình ép rút học bạ để chuyển trường về thủ đô nhằm trốn tránh tai tiếng! Nhưng sự thật pháp lý thì sao? Chiều nay, ngay sau khi nghe tin cậu và Quân cãi nhau trên lớp, tớ đã đánh bạo lẻn vào phòng Đoàn trường tìm gặp thầy phụ trách để hỏi cặn kẽ về quy chế chuyển trường của học sinh trung học phổ thông."

Na mở nắp trượt chiếc điện thoại màu bạc, bấm sáng màn hình đơn sắc rồi xoay nhẹ thân máy về phía Miên, hiển thị những dòng ghi chú vắn tắt mà cô đã cẩn thận ghi lại từng gạch đầu dòng:

— "Thầy phụ trách Đoàn khẳng định với tớ: Theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đối với học sinh lớp 12 chuyển trường giữa năm học, việc chuyển trường chỉ được coi là hợp lệ khi đáp ứng đủ hai điều kiện tiên quyết mang tính pháp lý bắt buộc. Thứ nhất: phải có đơn xin chuyển trường có chữ ký đồng thuận của cả hai người giám hộ hợp pháp — tức là cả bố và mẹ của học sinh. Thứ hai: bắt buộc phải có đơn xin tự nguyện chuyển trường do chính học sinh đó tự tay viết và ký tên! Nếu thiếu một trong hai văn bản có chữ ký gốc đó, mọi công văn hay giấy tờ tiếp nhận gửi từ trường ngoài về chỉ được xếp vào diện 'hồ sơ dự phòng thăm dò ý kiến', hoàn toàn không có bất kỳ giá trị pháp lý nào để nhà trường thực hiện thủ tục rút học bạ hay xóa tên học sinh khỏi sổ điểm điện tử!"

Miên chăm chú lắng nghe, từng câu, từng chữ của Na như những tia sáng rọi vào bóng tối, xâu chuỗi toàn bộ những dữ kiện rời rạc bấy lâu nay thành một bức tranh hoàn chỉnh và sáng tỏ.

Cô nhớ lại vẻ mặt đau đớn, u uất của Quân lúc ở cầu thang phụ và cả trong cuộc cãi vã gay gắt bên bậu cửa sổ: Quân đã khẳng định bố cậu ở Hà Nội đơn phương gửi giấy tờ về trường thông qua các mối quan hệ quen biết cũ; giấy báo tiếp nhận đã gửi về tận nhà bà ngoại Hương từ tuần trước. Nhưng Quân cũng đã hét lên trong tuyệt vọng rằng cậu chưa từng ký vào bất kỳ một lá đơn nào, và mẹ cậu ở Hà Nội cũng kiên quyết không ký vào biên bản thỏa thuận của bố!

— "Vậy có nghĩa là..." — Miên thốt lên, hai mắt sáng rực lên giữa bóng tối nhá nhem — "Việc Trang rêu rao trên loa phát thanh rằng Quân 'chắc chắn sẽ rút học bạ để chuyển về Hà Nội ngay sau kỳ thi học kỳ một' hoàn toàn là thông tin bịa đặt, sai lệch sự thật và không có bất kỳ căn cứ pháp lý nào!"

— "Chưa hết đâu!" — Na mỉm cười, một nụ cười sắc sảo và tự tin. Cô cầm chiếc máy ảnh kỹ thuật số mini của phòng truyền thống lên, bật nút nguồn ở cạnh trên máy.

Một tiếng "bíp" nhỏ vang lên, màn hình LCD bé xíu kích thước hai inch phía sau thân máy sáng bừng lên, phát ra thứ ánh sáng xanh lam lạnh lẽo. Na bấm nút chuyển chế độ xem lại ảnh, ngón tay lướt thoăn thoắt trên cụm phím điều hướng bốn chiều:

— "Cậu biết thói quen của tớ rồi đấy. Mỗi khi cầm máy ảnh trong tay, tớ luôn có thói quen chụp lại tất cả những góc cảnh sinh hoạt của trường để làm tư liệu nền cho các trang minh họa báo tường. Chiều thứ Ba, lúc tớ đứng ở hành lang khu hiệu bộ đợi cô phụ trách về lấy chìa khóa, tớ đã dùng chiếc máy ảnh này chụp lại một loạt ảnh góc rộng dãy nhà làm việc để phục vụ cho bài viết 'Những góc khuất sân trường' mà cậu giao cho tớ."

Na dừng lại ở một bức ảnh, bấm nút phóng to khung hình lên mức tối đa rồi xoay màn hình hướng thẳng về phía mắt Miên:

— "Cậu nhìn kỹ vào góc này xem!"

Miên nín thở, ghé sát mắt vào màn hình LCD nhỏ xíu.

Dù chiếc máy ảnh kỹ thuật số cũ của phòng truyền thống có độ phân giải khá thấp và ống kính hơi bị nhiễu hạt trong điều kiện ánh sáng chiều tà, nhưng góc chụp từ hành lang đối diện đã bắt trọn một khoảnh khắc vô cùng đắt giá:

Qua ô cửa sổ mở hé của phòng Văn thư, hình ảnh Đỗ Minh Trang hiện lên rõ mồn một. Trang đang nghiêng người qua bậu cửa sổ, nửa thân trên rướn hẳn vào bên trong phòng làm việc. Một tay Trang đang lén lút lật mở góc chiếc bìa hồ sơ màu xanh lá cây đặt trên bàn làm việc của cô Hoa, tay kia cầm chiếc điện thoại di động đưa lên như đang chụp lại nội dung bên trong tờ giấy. Trên bàn làm việc lúc ấy hoàn toàn trống trơn người, chiếc ghế xoay của cô Hoa đang quay ngang, và cánh cửa ngách dẫn ra khu vực lấy nước uống phía sau đang mở toang.

Đặc biệt hơn cả, ở góc dưới cùng bên phải của bức ảnh, dải số điện tử hiển thị thời gian chụp hiện lên sắc nét bằng những con số màu vàng cam: 16:42 - 12/12.

— "Bức ảnh này..." — Miên thì thầm, tim cô đập thình thịch từng nhịp dồn dập trong lồng ngực. Một cảm giác phấn chấn pha lẫn kinh ngạc dâng trào mạnh mẽ.

— "Bức ảnh này chính là bằng chứng xác thực nhất, không thể chối cãi!" — Giọng Na đanh lại, từng lời rành rọt và chuẩn xác như một lời cáo trạng. — "Nó chứng minh rõ ràng rằng nguồn tin mà Trang sử dụng để đọc trên sóng phát thanh sáng hôm qua không phải là thông tin chính thống được ban giám hiệu hay Đoàn trường ủy quyền công bố. Đó hoàn toàn là hành vi xâm nhập tài liệu hành chính trái phép, chụp lén hồ sơ nghiệp vụ khi cán bộ văn thư vắng mặt, và sau đó tự ý phát tán thông tin mật chưa qua kiểm chứng ra toàn trường nhằm mục đích cá nhân!"

Na tắt màn hình máy ảnh, đặt cẩn thận chiếc máy xuống mặt bàn gỗ, ngẩng nhìn Miên với ánh mắt kiên định:

— "Nếu chúng ta đem bức ảnh này cùng với nhật ký trực phát thanh của Trang đối chiếu với Quy chế bảo mật văn thư lưu trữ và Quy tắc ứng xử của học sinh trường Trần Văn Lan, Trang sẽ bị xem xét kỷ luật ở mức rất nặng. Hành vi này hoàn toàn đủ điều kiện để đình chỉ tư cách phát thanh viên và gạch tên Trang khỏi danh sách ứng viên cuộc thi 'Nét Đẹp Học Trò'."

Miên đứng lặng nhìn chiếc máy ảnh vỏ xám trên bàn. Trong lòng cô, sự khâm phục dành cho người bạn thân bỗng chốc dâng lên mãnh liệt. Khi gạt bỏ được nỗi sợ hãi yếu đuối và thói quen cầu toàn ích kỷ, Khánh Na lập tức bộc lộ một năng lực quan sát, tư duy logic và thu thập chứng cứ sắc bén đến kinh ngạc. Na không có một chiếc máy ảnh chuyên nghiệp đắt tiền như những tay máy khác, chiếc điện thoại nắp trượt của cô cũng đã tróc sơn sờn góc, nhưng con mắt nhìn nhận chi tiết và khả năng xâu chuỗi sự kiện của cô gái này thực sự là một vũ khí đáng gờm.

Tuy nhiên, Miên không để sự hưng phấn lấn át lý trí. Cô khoanh tay trước ngực, ngón tay khẽ gõ nhịp đều đặn lên bắp tay, trầm ngâm suy nghĩ:

— "Nhưng Na này... Nếu chúng ta mang bức ảnh này cùng các tài liệu quy chế lên nộp thẳng cho thầy Hiệu phó hay cô Hà để tố cáo Trang, chuyện gì sẽ xảy ra?"

Na hơi khựng lại, đôi mày thanh tú khẽ nhíu vào nhau:

— "Thì... Trang sẽ bị kỷ luật, ban chỉ huy Đoàn trường sẽ phải ra thông báo đính chính, và lớp chuyên Tự nhiên sẽ bị trừ điểm thi đua."

— "Đúng, nhưng cái giá phải trả sau đó là gì?" — Miên lắc đầu, ánh mắt cô sâu thẳm và trầm tĩnh hơn bao giờ hết. — "Chuyện này sẽ lập tức biến thành một cuộc chiến tranh giành đúng sai, một vụ bê bối ồn ào giữa hai khối lớp. Phía lớp Tự nhiên sẽ cho rằng lớp Văn chúng mình chơi trò đâm sau lưng, gài bẫy Trang để trả đũa. Và quan trọng nhất... Quân sẽ lại một lần nữa bị lôi vào tâm điểm của những cuộc bàn tán, mổ xẻ mới. Cậu có hiểu Quân không? Quân kiêu hãnh đến mức cực đoan. Cậu ấy thà chịu đựng sự hiểu lầm của cả trường chứ nhất quyết không bao giờ muốn mình trở thành một 'nạn nhân đáng thương' để người khác ban phát sự thương hại hay bênh vực!"

Na im lặng, ngẫm nghĩ từng lời Miên nói rồi từ từ gật đầu, vẻ mặt lộ rõ sự đồng thuận sâu sắc:

— "Cậu nói đúng... Tớ đã quá nóng vội muốn trừng phạt Trang mà quên mất cảm xúc của Quân. Mục đích của chúng mình không phải là hủy hoại Trang hay gây ra một cuộc chiến tranh vô nghĩa. Điều chúng mình cần là một sự thật được trả lại đúng vị trí của nó, trả lại sự trong sạch và tôn trọng tuyệt đối cho Quân, đồng thời giữ vững danh dự và uy tín cho tờ báo tường của cả nhóm."

— "Chính là như thế." — Miên mỉm cười, một nụ cười rạng rỡ toát lên bản lĩnh của một cây bút biên tập thực thụ đang làm chủ tình thế. — "Chúng ta sẽ dùng chính phương pháp tác nghiệp báo chí chân chính để giải quyết vấn đề này. Chúng ta không chơi trò ném đá giấu tay, cũng không cần phải làm ầm ĩ lên ban giám hiệu để biến chuyện này thành trò cười cho toàn trường. Chúng ta có bản ghi chép phỏng vấn quy chế chuyển trường của thầy phụ trách Đoàn. Chúng ta có bức ảnh tư liệu đối chiếu nguồn tin chụp lúc 16:42 chiều thứ Ba. Sáng mai, trước giờ vào lớp, tớ và cậu sẽ chủ động hẹn gặp riêng Trang ở ngay phòng truyền thống."

Ánh mắt Miên rực sáng lên trong bóng tối:

— "Chúng ta sẽ đặt toàn bộ những chứng cứ này lên bàn trước mặt Trang. Chúng ta sẽ chỉ rõ cho Trang thấy những sai phạm nghiêm trọng về mặt nguyên tắc thu thập thông tin và hậu quả pháp lý mà Trang có thể phải đối mặt. Sau đó, chúng ta sẽ đưa ra một yêu cầu duy nhất: Đích thân Đỗ Minh Trang phải bước lên phòng phát thanh vào đúng giờ ra chơi sáng mai, tự mình đọc bản tin đính chính lại toàn bộ sự việc, thừa nhận sai sót trong khâu kiểm chứng nguồn tin và công khai gửi lời xin lỗi đến Quân trước toàn trường!"

Na nghe từng lời Miên vạch ra, khóe môi cô khẽ nhếch lên thành một nụ cười thán phục:

— "Một phương án giải quyết quá tuyệt vời! Rất đàng hoàng, rất chuyên nghiệp và đánh thẳng vào lòng tự trọng của Trang. Nhưng Miên này... liệu Trang có chịu chấp nhận không? Lỡ như con Trang ngoan cố, cậy thế gia đình mà gạt phắt đi thì sao?"

— "Trang sẽ không bao giờ dám từ chối." — Miên khẳng định một cách điềm tĩnh và chắc nịch. — "Trang là một người cực kỳ thông minh, nhưng đồng thời cũng là người đầy tham vọng và coi trọng danh tiếng hơn bất cứ thứ gì trên đời. Trang đang dồn toàn bộ tâm huyết cho giải Nhất cuộc thi 'Nét Đẹp Học Trò' và nhắm tới việc xét tuyển thẳng vào khoa Báo chí - Truyền thông của một trường đại học hàng đầu ở Hà Nội. Trang hiểu rõ hơn ai hết rằng, chỉ cần bức ảnh chụp lén hồ sơ này và biên bản đối chiếu nguồn tin bị gửi lên bàn thầy Hiệu phó, một vết đen về hạnh kiểm và đạo đức trong học bạ lớp 12 sẽ lập tức chôn vùi toàn bộ tương lai mà cậu ấy đang dày công xây dựng. Giữa việc mất đi chút thể diện nhất thời bằng một lời đính chính chuyên môn với việc bị hủy hoại toàn bộ sự nghiệp học tập, một người khôn ngoan như Trang sẽ biết mình phải chọn con đường nào."

Hai đứa con gái nhìn thẳng vào mắt nhau.

Bóng tối của gian phòng mỹ thuật lúc này dường như không còn lạnh lẽo và u ám nữa. Khoảng cách gượng gạo, sự đau đớn, hụt hẫng và những rạn nứt tưởng chừng không thể hàn gắn sau cuộc cãi vã vừa qua đã hoàn toàn tan biến, bị cuốn phăng đi bởi ngọn lửa của sự thấu hiểu và một quyết tâm chung đang bùng cháy rực rỡ giữa hai tâm hồn.

Họ đã dám đối diện với nhau bằng những góc khuất yếu đuối nhất, xấu xí nhất và đau lòng nhất của bản thân; và chính sự thẳng thắn không khoan nhượng, sự nghiêm khắc đi liền với lòng bao dung ấy đã hàn gắn lại tình bạn của họ theo một cách kiên cường, vững chãi hơn bất kỳ sự dĩ hòa vi quý nào.

Nỗi buồn tê tái và cảm giác bất lực khi Quân giằng nát góc tờ lịch rồi bỏ đi ban nãy giờ đây đã được chuyển hóa trọn vẹn thành một ý chí hành động sắt đá. Họ hiểu rằng, cuộc chiến ngày mai không đơn thuần chỉ là việc cứu vãn một tờ báo tường vô tri làm bằng giấy bìa và màu bột; đó là cuộc chiến để bảo vệ nhân phẩm của một người bạn, bảo vệ niềm tin vào sự thật và giữ gìn mái nhà chung mà năm con người đã cùng nhau vun đắp suốt những năm tháng thanh xuân tươi đẹp nhất.

Bên ngoài cửa sổ, gió đông bắc vẫn gầm rít từng hồi qua những tàng cây phượng vĩ già trơ trụi cành, nhưng bên trong căn phòng mỹ thuật nhỏ bé ở tầng trệt, không gian bỗng bừng sáng khi Na đưa tay bật công tắc chiếc đèn neon dài gắn trên trần nhà.

Chiếc tắc-te nhấp nháy vài nhịp "tạch... tạch..." quen thuộc rồi phát ra một thứ ánh sáng vàng vọt, ấm áp, bao phủ lên những giá vẽ ngổn ngang, những bức tượng thạch cao bán thân và hai gương mặt thiếu nữ đang bừng sáng một niềm tin mới.

Na bước lại gần chiếc bàn vẽ, cẩn thận nhặt chiếc hộp đựng cọ vẽ bị rơi dưới đất đặt lại lên kệ, rồi thu dọn gọn gàng những tập giấy nháp và chiếc máy ảnh kỹ thuật số bỏ vào chiếc túi xách vải dù của mình. Làm xong mọi việc, Na quay người lại, nhìn sâu vào mắt Miên. Cô chìa bàn tay gầy guộc nhưng ấm áp của mình ra phía trước, lòng bàn tay mở rộng:

— "Tối nay tớ sẽ xin phép mẹ sang nhà cậu ngủ lại. Bọn mình sẽ cùng nhau ngồi thức trắng đêm nay để soạn thảo thật chi tiết bản đối chiếu chứng cứ và chuẩn bị sẵn các câu hỏi xác minh nguồn tin cho cuộc gặp với Trang vào sáng mai. Được không Miên?"

Miên nhìn bàn tay thon thả của Na, rồi nhìn lên ánh mắt chân thành, kiên định và đầy ắp sự chuộc lỗi của người bạn thân. Cô mỉm cười — một nụ cười nhẹ nhõm, thanh thản và rạng rỡ từ tận đáy lòng mà suốt mấy ngày qua cô đã đánh mất.

Miên đưa bàn tay mình ra, những ngón tay đan chặt lấy bàn tay của Na.

Hơi ấm từ những ngón tay truyền qua nhau, xua tan đi hoàn toàn cái lạnh buốt cắt da cắt thịt của một buổi chiều đông đất Bắc. Nắm chặt lấy bàn tay của bạn mình, Miên thấu hiểu một cách sâu sắc rằng: trưởng thành không phải là một hành trình bằng phẳng không bao giờ xảy ra va vấp hay cãi vã, mà trưởng thành chính là khoảnh khắc người ta dám dũng cảm nhìn thẳng vào vết thương của nhau, cùng nhau sửa chữa những sai lầm và kiên định bước tiếp trên con đường đã chọn.