Khoảng Trống Ở Bàn Biên Tập

Góc bàn bên cửa sổ lớp 12 Văn bỗng chốc trở nên lạnh lẽo như những ngày đầu năm học, ranh giới vô hình giữa hai người bạn cùng bàn lại được dựng lên kiên cố, sừng sững và câm lặng như một bức tường thành bằng đá xám.

Rãnh nứt chạy dọc thớ gỗ thông xỉn màu – nơi từng chứng kiến chiếc gọt bút chì kim loại hình bầu dục được đẩy qua đẩy lại sau những giờ làm bài căng thẳng, từng đón nhận những mẩu giấy nháp xé vội ghi chi chít công thức hình học không gian Oxyz đan xen với các gạch đầu dòng dàn ý tản văn viết dở – giờ đây như biến thành một khe nứt địa chất hun hút, lặng lẽ ngăn đôi hai thế giới. Gió mùa đông bắc sớm luồn qua khe hở của những chấn song cửa sổ gỗ bạc phếch màu sơn ban mai, mang theo hơi ẩm buốt giá từ mặt nước phẳng lặng của hồ Truyền Thống phả thẳng vào gáy. Cái lạnh thấu xương của đợt rét nàng Bân đến muộn hay cơn gió đầu mùa sắc ngọt chẳng thấm tháp vào đâu so với bầu không khí quánh đặc, ngột ngạt đang bóp nghẹt dãy bàn thứ tư từ trên đếm xuống.

Sau bản tin phát thanh định hướng đầy ác ý của Đỗ Minh Trang vào giờ ra chơi trưa hôm trước, câu chuyện về Trịnh Đông Quân – cậu học sinh trường chuyên Hà Nội chuyển về thị xã tỉnh lẻ lánh nạn gia đình đổ vỡ, nay lại rục rịch rút học bạ để chuẩn bị bay về thủ đô – đã trở thành miếng mồi ngon cho những lời xì xào, đàm tiếu râm ran khắp các dãy hành lang trường THPT Trần Văn Lan. Đi đến đâu, từ bậc cầu thang xi măng mòn vẹt dẫn lên thư viện, góc căng tin sực mùi dầu mỡ rán lại, cho tới khoảng sân rợp bóng xà cừ, Miên cũng bắt gặp những ánh mắt tò mò, soi mói hướng về phía lớp 12 Văn.

Người ta túm năm tụm ba dưới mái hiên khu hiệu bộ, rỉ tai nhau về bộ hồ sơ chuyển trường đặc cách mang dấu đỏ chót nằm trên bàn Ban giám hiệu, về việc một học sinh từng đoạt giải Toán thành phố lạc lõng vào một lớp chuyên toàn nữ rốt cuộc cũng chỉ xem mảnh đất ven sông Đào này là một quán trọ dừng chân qua đường. Những phán xét nửa vời, những nụ cười nhếch mép hoài nghi và cả những cái thở dài thương hại từ bạn bè cùng khối cứ thế bủa vây lấy góc lớp vốn dĩ đã có quá nhiều sự chênh vênh.

Đối diện với cơn bão dư luận độc địa ấy, Quân không hề thanh minh một lời, không phản kháng, cũng chẳng buồn ném một cái nhìn khinh bỉ nào về phía căn phòng phát thanh của Đoàn trường nằm ở tầng hai nhà A. Cậu kích hoạt cơ chế tự vệ tàn nhẫn và triệt để nhất mà bản năng mách bảo: tự cô lập hoàn toàn khỏi thế giới xung quanh.

Lớp vỏ bọc lãnh đạm, gai góc vốn vừa mới hé mở đôi chút trong những buổi chiều ngồi bên giàn hoa giấy rủ bóng xuống thềm gạch nhà bà ngoại Hương nay lại đột ngột đóng sập xuống, dày đặc, lạnh lùng và kiên cố hơn bất cứ bức tường thành nào. Ngay từ tiết học đầu tiên của buổi sáng hôm đó, Quân đã ngồi ép sát người vào mép tường vôi tróc lở, chừa ra một khoảng trống mênh mông và xa cách ở giữa hai chiếc ghế gỗ. Mắt cậu dán chặt vào cuốn sách bài tập Toán nâng cao dày cộp của các tác giả chuyên ban Tự nhiên, các ngón tay gầy guộc miết chặt lấy mép giấy bìa ngả ố vàng.

Khi tiếng chuông điện báo hiệu giờ ra chơi vang lên những hồi khô khốc, thay vì cùng tổ báo tường trải bản ma-két lớn ra sàn để thảo luận các chuyên mục như thường lệ, Quân đứng dậy. Cậu lạnh lùng đút hai tay vào túi chiếc áo khoác đồng phục gió thùng thình màu xanh tím than, không ngoái đầu lại lấy nửa nhịp, rồi bước thẳng ra ngoài hành lang. Cậu đứng trơ trọi một mình dưới bóng cây bàng trụi lá khẳng khiu vươn lên nền trời xám đục, quay lưng lại với toàn bộ những tiếng thì thầm, biến mình thành một khối băng vĩnh cửu không thể xâm phạm.

— "Quân, chiều nay ở lại mười lăm phút họp tổ nhé, ma-két số một cần chốt lại vị trí bài của Bảo..." — Lớp trưởng Tít ngập ngừng cất tiếng khi thấy cậu lẳng lặng bước trở vào lớp, hai vai còn vương chút bụi mưa phùn lất phất.

Quân không thèm ngẩng đầu lên khỏi trang sách in dày đặc những ma trận và tích phân phức tạp. Ngón tay trỏ của cậu lật xoẹt một trang giấy mỏng mảnh, tiếng giấy cọ vào nhau rợn rợp, giọng nói phát ra phẳng lặng, trơn tuột và không mang theo một chút gợn sóng cảm xúc nào:

— "Tôi không rảnh. Cứ làm theo barem cũ."

Hai chữ "tôi" và sự ngăn cách vô hình nhưng sắc lẹm ấy rơi tõm vào không gian tĩnh mịch của góc lớp, khiến nụ cười xòa gượng gạo thường trực trên môi Tít tắt ngấm ngay tức khắc. Cậu lớp trưởng đứng chôn chân bên cạnh mép bàn, hai tay mân mê gấu áo len sờn chỉ, nuốt khan một ngụm nước bọt cay đắng.

Miên ngồi ngay bên cạnh Quân, bàn tay đang cầm chiếc bút máy Trường Sơn bơm mực tím Tiền Phong vô thức siết chặt lại đến mức đốt ngón tay trắng bệch. Đầu ngòi bút sắt tì mạnh xuống trang vở ghi bài Văn học hiện thực phê phán, làm rách toạc một đường nhỏ; vết mực tím rỉ ra, thấm đượm vào phần da thịt nơi kẽ ngón trỏ buốt cóng vì gió lạnh. Miên muốn cất lời, lồng ngực cô thắt lại trước cảm giác nghẹn ứ, cô muốn hỏi cậu rằng những lời cay đắng mà cậu buông ra ở góc cầu thang phụ ẩm mốc trưa hôm trước có thật sự là những gì cậu nghĩ về mảnh đất này hay không. Nhưng ánh mắt dửng dưng, vô hồn như nhìn xoáy vào một khoảng chân không vô định của Quân đã lập tức đóng băng mọi âm thanh nơi cuống họng cô, biến mọi ý định mở lời thành một sự thừa thãi đến nhục nhã.

Sự cắt đứt giao tiếp của Quân không chỉ dừng lại ở những câu trả lời cụt lủn hay sự im lặng ngột ngạt. Cậu triệt để biến mối quan hệ bạn cùng bàn suốt mấy tháng qua lẫn tư cách một cộng sự trụ cột trong tổ báo tường thành một chuỗi quy trình cơ học khô khốc, chuẩn xác đến tàn nhẫn.

Sáng hôm sau, khi Miên bước vào lớp học còn mờ sương và ngồi xuống chỗ của mình, đập ngay vào mắt cô là một mẩu giấy vở ô ly bốn dòng kẻ được gấp tư một cách vuông vức, tỉ mỉ, chèn ngay ngắn bên dưới chiếc hộp bút bằng gỗ thông của cô. Miên chầm chậm mở mẩu giấy ra, ngón tay run rẩy trước mép giấy sắc lạnh. Bên trong tuyệt nhiên không có một lời chào hỏi, không có một câu xưng hô tối thiểu, chỉ có những dòng chữ viết bằng bút chì kim 2B mảnh mai, ngay ngắn và sắc như một lưỡi dao cạo phẫu thuật:

*“Tiến độ Tuần 11: - Khối 1 (Xã luận): Chậm 1 ngày. Cần bản thảo cuối trước 17h thứ Năm. - Khối 2 (Thể thao - Kiên 'gầy'): Đạt yêu cầu dung lượng (380 từ). Chuyển Na xử lý ảnh. - Khối 3 (Gương mặt 12 Văn): Thiếu 4 phiếu đồng thuận của học sinh dãy trong. - Ma-két tổng: Khung lưới 3 phần giữ nguyên tỉ lệ 1.2m x 2.4m. Tự chia ô nội dung theo diện tích đã định trước. Không cần họp lại.”*

Phía dưới cùng của mẩu giấy là một chữ “Q.” ký vắn tắt bằng một nét gạch chéo dứt khoát, sắc nhọn đến mức làm thủng cả thớ giấy mỏng.

Miên nhìn chằm chằm vào những nét chữ đều tăm tắp như được phóng ra từ một cỗ máy in vi tính cổ lỗ sĩ. Từng ký tự, từng gạch đầu dòng khô khốc, chuẩn xác ấy như một nhát cắt dứt khoát của một người thợ lành nghề, lạnh lùng đẩy cô và cả nhóm bạn lùi xa khỏi ranh giới riêng tư mà cậu vừa vội vã tái thiết lập.

Quân vận hành như một cỗ máy lập trình sẵn, không thừa một cử chỉ, không thiếu một tiêu chuẩn kỹ thuật, nhưng đã triệt để rút cạn toàn bộ hơi ấm, sự thấu cảm và niềm tin cậy vừa mới nhen nhóm giữa họ. Cậu không thèm quay sang trao đổi lấy một câu, không buồn để mắt xem sắc mặt Miên nhợt nhạt hay mệt mỏi ra sao sau những đêm thức trắng viết bài. Khi cần giao nộp phần việc hay chuyển giao thông số kỹ thuật của mình, cậu chỉ lẳng lặng đặt mẩu giấy gấp tư lên mặt bàn gỗ rồi quay ngoắt đi, tự biến bản thân thành một chiếc bóng câm lặng, tồn tại song song nhưng tuyệt đối tách biệt trong cùng một không gian lớp học chật hẹp chỉ vỏn vẹn bốn mươi mét vuông.

Chính sự rút lui tàn nhẫn và đột ngột ấy đã đẩy bàn làm việc của tổ báo tường rơi vào cảnh hỗn loạn và mất phương hướng chưa từng thấy.

Trước đây, dù Quân có khó tính đến mức hà khắc, dù những bảng biểu Gantt vẽ bằng mực đen trên giấy kẻ ngang của cậu đôi khi khiến người khác phát cáu vì sự ngặt nghèo về mặt thời gian, nhưng trong thâm tâm, không một ai trong nhóm có thể phủ nhận vai trò của cậu. Quân chính là cái trục xương sống bằng thép giữ cho cỗ xe báo tường cồng kềnh vận hành trơn tru mà không bị trật bánh. Cậu biết chính xác bài xã luận nào thừa mười từ so với khung chữ, bức ảnh chân dung nào cần phải cắt cúp bao nhiêu milimét để không đè lên phần hoa văn dây leo trang trí mép ngoài, và khi nào thì áp lực thời hạn đòi hỏi cả nhóm phải dẹp bỏ những tranh cãi vụn vặt để tăng tốc.

Quân dùng tư duy hình học không gian chuẩn mực và logic toán học sắc sảo để ghìm lại sự bay bổng đôi khi có phần lan man, tùy hứng của Miên; cậu dùng sự điềm đạm tỉnh táo để dung hòa cái tôi nghệ thuật gai góc, có phần cực đoan của Na; và bằng một cách kỳ lạ nào đó, sự nghiêm cẩn của cậu luôn uốn nắn những câu đùa vụng về, suồng sã của Bảo "cò" thành những điểm nhấn hóm hỉnh đầy duyên dáng trên mặt báo.

Giờ đây, cái trục thép vững chãi ấy đột ngột rút đi không một lời báo trước, chỉ để lại những mảnh giấy số liệu lạnh lùng nằm trơ trọi trên mặt bàn.

Giờ sinh hoạt cuối buổi chiều mùa đông trôi qua trong uể oải. Khi cô giáo chủ nhiệm rời khỏi lớp với tập giáo án trên tay, năm chiếc bàn gỗ ở góc cuối phòng học được các thành viên kéo lại, ghép thành một bàn biên tập dã chiến. Nhưng thay vì bầu không khí tranh luận sôi nổi, tiếng cười đùa rổn rảng hay những cuộc cãi vã nảy lửa quen thuộc, trên mặt bàn chỉ là một mớ ngổn ngang, bừa bộn đến xót lòng. Những bản thảo viết tay của Miên với nét chữ tròn trịa nắn nót nằm lẫn lộn với những tấm ảnh đen trắng chụp bằng chiếc máy cơ mượn của anh trai mà Na vừa hì hục tráng xong trong buồng tối tạm bợ, mùi thuốc hãm và mùi hóa chất nồng nặc còn bốc lên ngai ngái.

Tấm bìa cacton lớn kích thước 1,2m x 2,4m dựng nghiêng bên vách tường vôi bong tróc từng mảng lớn, phơi ra lớp gạch chỉ đỏ ố màu rêu phong. Những đường kẻ bằng bút chì 2B phân chia các khối nội dung ngang dọc bị tẩy xóa lem nhem, để lại những vệt xám đen bẩn thỉu vì thiếu đi chiếc thước dây kim loại quen thuộc và những phép tính chia tỉ lệ diện tích chính xác đến từng milimét của Quân.

Quân không ngồi ở đó. Cậu ngồi cách bàn biên tập đúng ba dãy bàn về phía cửa sổ. Dưới ánh sáng lờ nhờ của buổi chiều tà, cậu cắm cúi giải một đề thi thử đại học môn Toán khối A, chiếc lưng thẳng đơ và bất động như một pho tượng đá hoa cương tạc giữa ngôi chùa cổ. Cậu không hề quay đầu lại, dường như mọi âm thanh xê dịch bàn ghế hay tiếng thở dài não nề phía sau lưng hoàn toàn thuộc về một hành tinh khác.

— "Này, các ông các bà nhìn sang đây xem một siêu phẩm xuất thế này!" — Tít cố tình cất cao giọng, cố tạo ra một ngữ điệu hào sảng để phá tan sự im lặng nặng nề đang bao trùm lớp học như một đám mây đen vần vũ. Cậu nhảy tót lên một chiếc ghế đẩu cập kiễng, hai tay cầm hai chiếc bút dạ màu xanh đỏ quơ quơ trong không khí như hai chiếc dùi trống của đội thiếu nhi: — "Hôm nay đích thân lớp trưởng kiêm trưởng ban hậu cần nhảy vào bếp, ý lộn, vào ban biên tập! Tớ xin long trọng tuyên bố, chuyên mục truyện cười của lớp 12 Văn kỳ này sẽ có thêm một câu chuyện chấn động địa cầu, bảo đảm đánh bạt tờ báo tường của bên chuyên Sử! Đố đứa nào biết: 'Tại sao con chim sẻ lại không bao giờ bị cận thị?'"

Bảo "cò" ngồi bên cạnh mép bàn lập tức bắt nhịp, dù cái chân phải đang dán chặt một miếng cao dán salonpas dày cộp bốc mùi bạc hà hăng hắc khiến cậu phải duỗi thẳng một cách ngượng ngạo, vụng về dưới gầm bàn chật chội:

— "Tại vì chim sẻ có phải thức đêm học mấy chục tác phẩm văn học hiện thực như chúng mày đâu mà cận! Mà này Tít, đố mày biết tại sao hôm nay thằng Kiên 'gầy' thủ môn đội bóng lại được nửa cái khối 12 này xúm vào xin chữ ký không? Bài viết của tao về nó vừa mới lên khung nháp trưa nay, có đứa bên lớp chuyên Toán đọc lỏm xong bảo suýt nữa thì khóc ròng vì thấy bóng dáng mình mấy năm trời mòn đũng quần trên băng ghế dự bị! Đấy, ngòi bút thép của phóng viên Vũ Quốc Bảo này đâu phải dạng vừa đâu nhé, báo tường mà giật giải phong cách là công tao một nửa đấy!"

Bảo vừa nói vừa vung vẩy cánh tay khẳng khiu, cố tình cười thật to, tiếng cười the thé vang vọng khắp căn phòng học trống trải rồi dội ngược lại từ bốn bức tường lạnh ngắt. Nhưng nụ cười ấy trơ trọi, khô khốc và gượng gạo đến mức rơi tõm vào khoảng không gian đặc quánh rồi tan biến mất hút, không tạo ra nổi một tiếng hưởng ứng nào.

Khánh Na chẳng buồn ngẩng đầu lên khỏi tấm ảnh đen trắng chụp góc nghiêng nửa sáng nửa tối của bác bảo vệ già trường Trần Văn Lan đang cặm cụi kéo chuông báo giờ. Cô dùng một chiếc thước sắt đè chặt mép giấy ảnh, tay cầm con dao trổ trổ một đường dứt khoát, tiếng lưỡi dao rọc qua thớ giấy đanh và sắc lạnh. Na lạnh lùng buông một câu, âm điệu đều đều nhưng chứa đầy sự mệt mỏi:

— "Hai cậu có thể im lặng một chút cho người khác tập trung làm việc được không? Mấy trò đùa nhạt nhẽo ấy chẳng cứu vãn nổi cái ma-két đang bị lệch hẳn bốn phân sang bên phải kia đâu."

Tít từ từ tụt xuống khỏi chiếc ghế đẩu, nụ cười trên khuôn mặt tròn xoe méo xệch đi rồi biến mất hoàn toàn. Cậu nhìn sang phía Quân – người vẫn không hề mảy may nhúc nhích hay có một phản ứng nhỏ nhặt nào sau màn pha trò ầm ĩ của mình – rồi lại quay sang nhìn Miên. Miên đang ngồi cắn chặt môi dưới đến rớm máu, hai bàn tay lúng túng gom những mẩu giấy nháp vụn vặt bị cơn gió luồn qua khe cửa thổi bay tứ tung trên mặt bàn gỗ.

— "Thôi được rồi..." — Tít thở dài thườn thượt, hai bả vai chùng xuống một cách bất lực: — "Thì tớ cũng chỉ muốn không khí trong tổ nó bớt u ám đi một chút thôi mà. Đằng nào thì... bài vở các mục chính coi như cũng hòm hòm rồi, chỉ còn..."

— "Đủ nhưng không vào khung được thì có ích gì?" — Na gằn giọng, đặt mạnh cây dao trổ cán sắt xuống mặt bàn nghe một tiếng "cạch" khô khốc: — "Phần tản văn của Miên viết quá cảm xúc, chiếm diện tích gấp rưỡi so với dự kiến ban đầu. Cột phỏng vấn của Bảo thì chữ viết tay quá to, khoảng cách dòng không đều. Không có ai tính lại tọa độ lề, không ai phân bổ lại cột chữ, vậy thì ảnh của tớ dán vào đâu? Đè lên phần tiêu đề thư pháp à? Hay là dán đè lên cái bản tin dự bị của cậu hả Bảo?"

Sự im lặng ngột ngạt lại một lần nữa ụp xuống như một tấm lưới thép gai. Cảm giác bế tắc đè nặng lên từng nhịp thở của bốn đứa học trò. Bảo lúng túng cúi gập người xuống, hai bàn tay xoa xoa khớp gối phải đang âm ỉ nhức buốt vì di chứng của trận bóng hôm nọ, lẩm bẩm điều gì đó không rõ lời trong cổ họng rồi im bặt. Tít vò đầu bứt tai, đôi mắt ti hí lén nhìn về phía góc bàn bên cửa sổ, nhưng bức tường phòng thủ vô hình toát ra từ tấm lưng thẳng đơ của Quân khiến ngay cả một người vốn bộc trực, xông xáo và dạn dĩ như lớp trưởng cũng không đủ dũng khí để bước lại gần thêm một bước.

Cuộc họp biên tập kết thúc trong sự rệu rã và chán chường tột cùng. Tít uể oải thu dọn tập tài liệu, dặn với lại một câu hẹn mơ hồ vào sáng sớm ngày mai rồi khẽ khàng kéo Bảo ra về. Bảo tập tễnh bước từng bước cà nhắc qua ngưỡng cửa lớp, cố tình đi thật chậm và bám vào bờ tường hành lang để giấu đi cơn đau nhức buốt đang cắn rẽ nơi khớp xương. Na nán lại thêm vài phút để cẩn thận xếp những tấm ảnh đen trắng vào chiếc phong bì giấy xi măng chống ẩm. Cô ngẩng lên nhìn Miên bằng một ánh mắt phức tạp, đan xen giữa sự xót xa và bất lực. Na muốn mở lời an ủi, nhưng nhìn vào đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ của bạn, cuối cùng cô chỉ khẽ buông một tiếng thở dài mỏng tang:

— "Cậu đừng ôm hết mọi thứ vào mình như thế, Miên. Trên đời này có những chuyện... không phải cứ cố gắng hết sức là có thể giữ lại được đâu."

Khi tiếng bước chân nện đều của Na nhỏ dần rồi mất hút hẳn nơi khúc quanh của cầu thang tầng ba, cả phòng học rộng lớn thênh thang chỉ còn lại hai người.

Nắng chiều cuối đông đỏ quạch và cạn kiệt như những giọt mật cuối cùng của một ngày tàn. Ánh hoàng hôn hắt những vệt sáng xiên khoai, vàng vọt qua khung cửa sổ gỗ bạc màu, in bóng những chấn song dài ngoẵng, méo mó lên nền gạch hoa cổ kính đã mòn vẹt lớp men. Những hạt bụi phấn li ti lơ lửng trong luồng sáng tàn lụi ấy, chuyển động chậm chạp, ngột ngạt và cô độc.

Quân bắt đầu thu dọn đồ đạc cá nhân. Cậu gập mạnh cuốn sách bài tập Toán lại, tiếng hai bìa cứng va đập vào nhau khô khốc phát ra một âm thanh chói gắt, sắc nhọn, vang vọng khắp không gian vắng lặng. Cậu nhét từng chiếc bút chì kim, cục tẩy gọt góc vuông vức và cuốn sổ tay bìa da đen vào ba lô một cách ngăn nắp, chậm rãi, cẩn thận đến từng chi tiết, hoàn toàn phớt lờ sự hiện diện của người con gái đang đứng chôn chân ở lối đi hẹp giữa hai dãy bàn học.

Khi Quân kéo khóa chiếc ba lô vải bạt màu xám tro, khoác một bên quai lên vai và toan nghiêng người bước lướt qua để ra cửa, Miên đột ngột bước xéo một bước dứt khoát. Cô đứng sừng sững, chặn ngay trước lối đi duy nhất bên góc cửa sổ.

— "Cậu đứng lại đó."

Giọng Miên run rẩy, những ngón tay cô bấu chặt vào mép vạt áo khoác đồng phục, nhưng âm sắc phát ra từ lồng ngực lại mang một sự kiên quyết, đanh thép mà chính bản thân cô cũng không ngờ tới.

Quân khựng lại. Cậu không lùi bước, nhưng ánh mắt giấu sau cặp kính cận nhìn Miên lạnh tanh, phẳng lặng như một mặt hồ đóng băng giữa mùa đông giá rét:

— "Tránh đường ra, Miên. Muộn rồi, tớ phải về."

— "Cậu định trốn chạy đến bao giờ nữa hả Quân?"

Câu hỏi của Miên buông ra như một hòn đá sắc cạnh ném thẳng vào mặt gương phẳng lặng không tì vết. Ánh mắt Quân khẽ co giật một nhịp rất nhẹ, đôi lông mày rậm nhíu chặt lại, tạo thành một đường rãnh sâu hoắm, u tối ngay giữa trán:

— "Cậu nói cái gì?"

— "Tớ nói là cậu hèn nhát! Cậu chỉ biết trốn chạy mà thôi!" — Cơn uất nghẹn dồn nén suốt hai ngày qua, những giọt nước mắt từng rơi cay đắng trong bóng tối nơi góc cầu thang phụ ẩm ướt, nỗi thất vọng ê chề trước những mẩu giấy gấp tư vô cảm ghi đầy số liệu kỹ thuật... tất cả đồng loạt vỡ òa, xé toạc lớp vỏ bọc nhút nhát, nhẫn nhịn thường ngày của Hạ Miên. Cô tiến lên nửa bước, khoảng cách rút ngắn khiến cô nhìn thẳng vào đáy mắt sâu thẳm của cậu: — "Cậu phẫn nộ vì những lời đồn thổi ác ý của Đỗ Minh Trang, cậu khó chịu vì người ta xì xào bàn tán về chuyện gia đình cậu, thế là cậu lập tức dựng đứng bức tường lên! Cậu cắt đứt mọi liên lạc, cậu từ chối nói chuyện với tất cả mọi người! Cậu ném cho bọn tớ mấy mẩu giấy số liệu khô khốc như một sự bố thí của kẻ cả, cậu coi bọn tớ như những người xa lạ không đáng để cậu mở miệng nói lấy một lời tử tế! Cậu nghĩ hành động như thế là bản lĩnh, là kiêu hãnh sao? Không đâu, Trịnh Đông Quân, đó chỉ là hành vi của một kẻ hèn nhát, một kẻ ích kỷ chỉ biết co rúm người lại trong cái vỏ ốc của mình mỗi khi gặp chút sóng gió cuộc đời!"

— "Hạ Miên, cậu im miệng lại đi!" — Quân gằn giọng qua kẽ răng, lồng ngực cậu phập phồng dữ dội dưới lớp áo khoác gió. Bàn tay buông thõng bên hông cậu siết chặt lại thành một nắm đấm cứng ngắc, các khớp xương kêu răng rắc trong không gian tĩnh mịch.

— "Tớ không im!" — Miên nghẹn ngào hét lên, giọng cô lạc đi trong tiếng gió đông rít từng hồi qua khe cửa gỗ: — "Tại sao tớ phải im lặng? Cậu bước vào lớp này, cậu làm đảo lộn toàn bộ nếp sống của bọn tớ! Cậu dạy tớ không được phép 'sống nháp' cuộc đời mình, cậu dạy tớ phải dũng cảm đối diện với tương lai, cậu mở ra cho cả cái tổ báo tường này một niềm hy vọng về một tác phẩm tử tế, đàng hoàng... rồi bây giờ cậu phủi tay bỏ mặc tất cả? Cậu sợ hãi điều gì? Cậu sợ người ta phát hiện ra cậu cũng biết đau, sợ người ta biết cậu cũng hoàn toàn bất lực trước những quyết định áp đặt của người lớn, nên cậu chọn cách bỏ chạy trước để khỏi bị tổn thương, đúng không? Cậu luôn chuẩn bị sẵn tâm thế của một kẻ qua đường, một người khách trọ ghé tạm bợ vào cái thị xã này, để nếu có bất cứ chuyện gì xảy ra, cậu có thể tự huyễn hoặc bản thân rằng mình chẳng hề bận tâm đến nơi này, chẳng hề bận tâm đến những đứa bạn cùng bàn như bọn tớ!"

— "Cậu thì biết cái quái gì về cuộc đời tớ mà đứng đây phán xét?!"

Quân đột ngột gầm lên một tiếng xé lòng. Tiếng quát phẫn nộ xé toạc sự tĩnh lặng của căn phòng học cuối chiều, dội đập vào bốn bức tường vôi vữa loang lổ, vang vọng đến nhức óc. Đôi mắt cậu đỏ ngầu, những tia máu li ti hằn rõ sau tròng kính cận dày cộp. Vẻ điềm tĩnh, lạnh lùng, lịch thiệp giả tạo mà cậu cố công dựng lên suốt bao tháng ngày qua hoàn toàn vỡ vụn thành trăm ngàn mảnh sắc nhọn, cứa nát chính bản thân cậu:

— "Cậu nghĩ tớ muốn sống một cuộc đời như thế này sao? Cậu nghĩ tớ thích thú lắm khi bị bứng gốc khỏi trường chuyên ngữ ở thủ đô, bị quẳng về cái thị xã tỉnh lẻ này để ngồi đây nghe từng lời đàm tiếu, soi mói của thiên hạ à?! Cậu mở miệng ra là trách tớ trốn chạy, trách tớ coi nơi này là trạm dừng chân tạm bợ... Nhưng cậu đã bao giờ thử đặt mình vào vị trí của tớ chưa hả Miên?!"

Quân bước dồn một bước mạnh mẽ về phía trước, khoảng cách giữa hai người thu hẹp lại đến nghẹt thở. Miên có thể ngửi thấy mùi mực in nồng đượm quen thuộc cùng hơi thở nóng rực, dồn dập và run rẩy vì giận dữ đang phả ra từ lồng ngực cậu:

— "Cậu có một gia đình! Tuy nhà cậu nghèo, tuy bố cậu khắt khe muốn ép cậu thi vào ngành Sư phạm theo ý ông ấy, nhưng ít nhất ông ấy vẫn yêu thương cậu, vẫn lo lắng từng bữa ăn, vẫn tự tay ngồi đẽo cho cậu từng góc cạnh của chiếc hộp bút bằng gỗ thông để cậu mang đi học! Cậu có một mái nhà thực sự ấm áp để quay về sau mỗi giờ tan trường! Còn tớ thì sao hả Miên?! Tớ là cái gì trong mắt bố mẹ tớ, cậu có biết không?!"

Giọng Quân nghẹn đắng lại, một nụ cười méo mó, cay độc và ngập tràn nỗi thống khổ giật giật nơi khóe môi tím tái vì lạnh:

— "Tớ chỉ là một món tài sản tranh chấp không hơn không kém trong cái vụ ly hôn bẩn thỉu của họ! Một thứ công cụ bằng xương bằng thịt để bố tớ chứng minh với mẹ tớ rằng ông ấy giàu có hơn, thành đạt hơn và có thể 'đầu tư' cho tương lai của con trai tốt hơn bà ấy! Bố tớ tự ý nộp hồ sơ xin rút học bạ, tự ý chuẩn bị thủ tục du học, vạch sẵn từng đường đi nước bước, từng lộ trình thi cử... tất cả những thứ rác rưởi đó ông ấy làm mà chưa từng thèm mở miệng hỏi tớ lấy một câu rằng Trịnh Đông Quân này thực sự muốn cái gì! Cuộc đời tớ, tương lai của tớ, suy nghĩ của tớ... tất cả bị người lớn xếp đặt, di chuyển như một con cờ vô tri trên bàn cờ danh vọng của họ! Cậu bảo tớ phải làm gì ngoài việc giãy giụa trong sự bất lực đến cùng cực này?! Tớ thậm chí còn không có quyền tự quyết định xem ngày mai tớ sẽ ngồi ở lớp học nào, trên chiếc ghế nào, thì tớ lấy tư cách gì để hứa hẹn, để cam kết gắn bó lâu dài với các cậu?!"

Từng lời, từng chữ gầm gào của Quân như những nhát búa tạ giáng thẳng vào lồng ngực Hạ Miên. Cô bàng hoàng lùi lại nửa bước, đôi mắt mở to ngập tràn sự chấn động tột cùng nhìn người con trai đang run rẩy kịch liệt trước mặt mình. Lần đầu tiên kể từ ngày cậu bước chân vào lớp 12 Văn, cô mới nhìn thấy sự tan vỡ hoàn toàn, trần trụi và đớn đau tột cùng bên dưới lớp vỏ bọc kiêu ngạo, điềm tĩnh của Trịnh Đông Quân.

Đó hoàn toàn không phải là sự ngạo mạn trịch thượng của một học sinh thủ đô coi thường bạn bè tỉnh lẻ; đó là nỗi đau đớn quằn quại, rớm máu của một đứa trẻ bị tước đoạt toàn bộ quyền tự định đoạt số phận của chính mình, một đứa trẻ bị giam cầm trong những toan tính lạnh lùng, ích kỷ và tàn nhẫn của những người lớn mang danh phụ huynh.

Quân thở dốc, hai vai nhấp nhô liên hồi. Cậu quay ngoắt người sang bên cạnh như muốn trốn tránh ánh mắt sững sờ của Miên. Ánh mắt cậu chạm phải tờ lịch đếm ngược ngày thi học kỳ một được Tít cẩn thận dán bằng băng dính hai mặt trên khung gỗ cửa sổ – nơi từng ghi chép chi tiết từng cột mốc nộp bài báo tường, lịch trực nhật và những buổi hẹn ôn tập chung của cả nhóm.

Trong một cơn bốc đồng phẫn uất không thể kiểm soát nổi, bàn tay Quân vung ra, giật phắt lấy một góc tờ lịch giấy trắng tinh rồi vò nát trong lòng bàn tay. Những nếp giấy nhăn nhúm lại, rách toạc ra dưới sức ép của những ngón tay đang run rẩy điên cuồng. Âm thanh giấy rách giòn giã vang lên trong buổi chiều muộn như một tiếng thở dài thảng thốt.

Hành động ấy như một nhát dao kết liễu tàn nhẫn, chặt đứt mọi sợi dây liên kết mong manh còn sót lại giữa họ.

Không gian lớp học lập tức rơi vào một khoảng lặng chết chóc, ngột ngạt đến mức có thể nghe thấy cả tiếng tim đập hỗn loạn trong lồng ngực. Chỉ còn lại tiếng gió mùa đông bắc rít từng hồi u u qua khe cửa sổ gỗ, buốt giá, hoang hoải và lạnh lùng.

Miên đứng chết lặng ở đó. Nước mắt ngưng đọng trên mi cô đã khô cạn từ lúc nào, chỉ còn lại một cảm giác tê dại buốt nhói lan tỏa khắp các đầu ngón tay và chạy dọc sống lưng. Lòng tự trọng của cô – lòng tự trọng của một cô nữ sinh nghèo luôn nỗ lực vươn lên từng ngày từ góc bàn học ọp ẹp nơi xóm thợ ngõ Cửa Nam – vừa bị những lời cay đắng, phẫn uất ấy cứa rách toạc.

Cô muốn thấu hiểu cho nỗi đau của cậu, cô muốn chia sẻ gánh nặng đang đè bẹp vai cậu, nhưng cách Quân vung vãi những mảnh vỡ sắc nhọn từ sự tổn thương của mình ra xung quanh đã vô tình biến cô và cả nhóm bạn thành nạn nhân của sự trút giận mù quáng.

— "Hóa ra... trong mắt cậu suốt thời gian qua, sự quan tâm của bọn tớ, sự cố gắng của cả cái tổ báo tường này... rốt cuộc cũng chỉ là một gánh nặng khiến cậu cảm thấy ngột ngạt và phiền phức."

Miên cất lời. Giọng cô lúc này nhỏ dần, trầm xuống đến mức gần như một lời thầm thì giữa gian phòng rộng, nhưng từng âm tiết thốt ra lại lạnh lẽo và dứt khoát hơn cả ngọn gió mùa đang gầm rít ngoài khung cửa:

— "Cậu luôn cho rằng trên cõi đời này chỉ có nỗi đau của cậu mới là vĩ đại, chỉ có hoàn cảnh của cậu mới là bi kịch đáng được thương cảm. Cậu khinh thường cái ngôi trường tỉnh lẻ này, và cậu khinh thường cả những con người đang cố gắng chìa bàn tay ra để kéo cậu lại..."

— "Tớ không có ý đó..." — Bàn tay Quân đang vò nát góc tờ lịch bỗng buông lỏng ra, từng ngón tay run rẩy buông xuôi. Giọng cậu khàn đặc, vỡ vụn. Một thoáng hoảng loạn, ân hận tột cùng vụt qua nơi đáy mắt khi cậu nhìn thấy vẻ mặt chết lặng, hoàn toàn nguội lạnh của Miên.

— "Cậu có ý đó hay không, bây giờ thực sự không còn quan trọng nữa rồi." — Miên ngắt lời cậu một cách dứt khoát. Cô không khóc, không gắt gỏng, cũng không còn một tia phẫn nộ nào trên gương mặt; ánh mắt cô nhìn thẳng vào Quân bình thản, tĩnh lặng đến mức tàn nhẫn: — "Cậu nói đúng, tớ không sinh ra trong hoàn cảnh của cậu, tớ không có một người cha giàu có nên tớ không hiểu được cảm giác cay đắng khi phải làm một con cờ trên bàn cờ của người lớn. Nhưng Quân này, cậu hãy nhớ lấy điều này: ít nhất một con cờ trên bàn cờ cũng không tự biến mình thành kẻ quay lại làm tổn thương những người đang cố gắng hết sức để bảo vệ nó."

Những lời nói mang tính tự vệ sau cùng ấy rơi xuống không gian như những tảng băng vĩnh cửu ngàn năm, khép chặt hoàn toàn mọi cánh cửa đối thoại vừa chớm hé mở giữa hai tâm hồn cô độc.

Bầu không khí ấm áp bên hiên nhà phủ đầy bóng hoa giấy của bà ngoại Hương, vị ngọt bùi béo ngậy của chiếc bánh gai Nghĩa Hưng bẻ đôi trong chiều mưa rét, chiếc ô vải gấp ba màu xanh lam che nghiêng che ngửa nơi ngã tư Cửa Nam lầy lội, và cả những buổi chiều hai đứa chụm đầu bên trang giấy ma-két thảo luận về từng khoảng cách chữ... tất cả những mầm sống mong manh vừa mới đâm chồi nảy lộc trong mối quan hệ của họ đã hoàn toàn bị cơn bão giận dữ và cái tôi kiêu hãnh vùi dập không thương tiếc, rơi thẳng xuống bờ vực đóng băng không lối thoát.

Quân đứng chết trân bên khung cửa sổ bạc màu. Cậu nhìn Miên trân trối, đôi môi mấp máy run rẩy nhưng không thể thốt ra thêm được một âm tiết nào. Cái tôi kiêu hãnh của một kẻ thất thế bị dồn vào chân tường, hòa lẫn với nỗi sợ hãi tột cùng trước việc bị người khác thương hại, lại một lần nữa hung hãn kéo cậu lùi sâu vào bóng tối thăm thẳm của sự câm lặng.

Quân cúi đầu, xách chiếc ba lô vải bạt bước vội ra khỏi lớp khi những tia nắng chiều cuối cùng hoàn toàn tắt lịm ngoài hiên. Cậu đi rất nhanh, để lại Miên đứng trơ trọi một mình giữa gian phòng học rộng thênh thang, đối diện với tấm bìa carton báo tường dở dang còn lem nhem những vết chì tẩy xóa. Bóng tối nhập nhoạng, đặc quánh của buổi hoàng hôn mùa đông từ từ tràn qua ô cửa sổ, nuốt chửng góc bàn số bốn – nơi chiếc thước dây kim loại bị bỏ quên nằm lạnh ngắt trên thớ gỗ thông, ngay bên cạnh mẩu giấy ô ly gấp tư nhăn nhúm, chia đôi căn phòng thành hai nửa cô đơn và câm lặng.