Giới Hạn Của Lựa Chọn

Ánh đèn dây tóc tỏa ra thứ ánh sáng vàng ấm và đượm màu thời gian trong gian bếp của Mộc Miên, soi rọi từng mép giấy trắng tinh của tập hồ sơ dự toán kinh doanh bốn phòng được Nguyên xếp đặt ngay ngắn, phẳng phiu trên mặt bàn gỗ tràm cũ. Dưới luồng sáng ấy, từng con số, từng đường kẻ mực và những dòng chú thích bằng hai màu mực đỏ đen hiện lên rõ rệt, đánh dấu sự khởi đầu cho cuộc sát hạch cam go và thực tế nhất mà cô từng phải đối diện trước hai bậc sinh thành.

Bên ngoài hiên, màn mưa đêm cao nguyên rả rích trút xuống không dứt, từng đợt gõ nhịp đều đặn và nặng hạt lên những phiến ngói liệt cổ nhuốm màu rêu phong. Hơi lạnh ẩm ướt từ triền đồi Trại Mát chực chờ luồn qua khe cửa liếp khép hờ, mang theo cái buốt giá đặc trưng của vùng đất mù sương. Thế nhưng, hơi nước sôi sùng sục bốc lên từ chiếc ấm nhôm cũ đặt trên bếp than đượm lửa, hòa cùng hương thơm thanh khiết, ngai ngái của nắm lá atisô tươi vừa được hái ngoài vườn, đã kịp bao bọc lấy gian bếp nhỏ bằng một vùng hơi ấm chở che.

Bà Vũ Minh Châu ngồi thẳng lưng ở mép chiếc ghế đẩu bằng gỗ thông. Đôi vai bà bất động, toát lên vẻ nghiêm cẩn cố hữu của một kiểm toán viên đã dành trọn hơn ba mươi năm cuộc đời để rà soát chứng từ, săm soi từng lỗ hổng trên những trang sổ sách kế toán. Cặp kính lão gọng đồi mồi trễ xuống tận sống mũi gầy gộc. Những ngón tay thô ráp, chai sạn vì năm tháng lật từng mép giấy A4 in chi tiết bảng phân kỳ tài chính với một sự chuẩn xác, lạnh lùng. Ngồi đối diện bà, ông Vũ Quốc Nam khẽ tựa chiếc gậy gỗ mun vào cạnh bàn. Đôi mắt trầm lặng, đục mờ màu sương gió của người đàn ông cả đời gắn bó với đất rừng lẳng lặng dõi theo từng chuyển động nhỏ nhất của con gái. Ở ông không có vẻ xoi mói căng thẳng của vợ, mà ngập tràn sự bao dung, nhẫn nại và một niềm trắc ẩn kín đáo.

Nguyên hít một hơi thật sâu. Lồng ngực cô căng lên, cố gắng nén lại cơn quặn thắt quen thuộc nơi cuống bao tử—thứ cảm giác bất an từng hành hạ cô suốt những tháng ngày chìm trong cuộc khủng hoảng liên hoàn ở Sài Gòn, khi công trình Thảo Điền sụp đổ và các chủ nợ bủa vây. Cô đưa ngón tay trỏ, đầu móng tay cắt ngắn gọn gàng, chạm nhẹ vào trang bìa đầu tiên của tập tài liệu. Khi cô cất tiếng, âm sắc trong trẻo nhưng rành rọt, dứt khoát đến từng âm tiết:

"Thưa ba, thưa mẹ, đây là toàn bộ phương án kinh doanh đã được điều chỉnh toàn diện sau khi con cùng anh Bảo và Thu Yến ngồi lại cân nhắc kỹ lưỡng mọi điều kiện thực tế. Nhóm chúng con đã đi đến quyết định dứt khoát: tạm thời đóng cửa, niêm phong toàn bộ hai phòng áp mái ở chái phía đông. Hiện trạng kết cấu rui mè và đòn tay khu vực đó đã mục xốp sau những đợt mưa dầm; nếu cố đấm ăn xôi để đại tu, gia cố chịu lực và bọc mút cách âm, cách nhiệt đúng tiêu chuẩn lưu trú, ngân sách sẽ đội thêm ít nhất năm mươi triệu đồng. Quan trọng hơn cả, việc vận hành hai căn áp mái đó trong mùa mưa bão tiềm ẩn quá nhiều rủi ro về an toàn. Do đó, toàn bộ nguồn lực hiện có sẽ được dồn trọn vẹn, không phân tán, cho bốn phòng tiêu chuẩn khép kín ở tầng trệt, chạy dọc theo hành lang giếng trời."

Bà Châu vẫn không ngước mắt lên. Ngòi bút bi kim loại kẹp giữa hai ngón tay gầy guộc của bà khẽ gõ lách tách xuống mặt giấy, đúng vào dòng liệt kê chi phí cố định:

"Mức giá phòng và công suất dự kiến con đặt ra ở đây dựa trên cơ sở nào? Liệu có phải lại là những con số tô hồng, ảo tưởng của mấy đứa trẻ mới nứt mắt làm tiếp thị truyền thông trên mạng hay không?"

"Con không hề lấy hệ quy chiếu của mùa du lịch cao điểm hay những kỳ nghỉ lễ để làm phép tính," Nguyên điềm tĩnh lật sang trang thứ hai, nơi có biểu đồ dòng tiền được chia cột tỉ mỉ. "Bốn căn phòng tầng trệt này được định vị rất rõ ràng ở phân khúc lưu trú trải nghiệm văn hóa bản địa, kết hợp không gian tĩnh lặng và các buổi workshop thủ công ngắn ngày. Mức giá niêm yết sẽ dao động từ tám trăm năm mươi ngàn đến một triệu một trăm ngàn đồng cho một đêm, đã bao gồm một bữa sáng nhẹ bằng nông sản địa phương và cà phê pha phin mộc được liên kết cung ứng từ quán Dốc Sương của Mai Anh. Chi phí vận hành cố định mỗi tháng được siết chặt tối đa: sáu triệu đồng tiền lương trách nhiệm cứng cho Yến, chi phí điện thoại, mạng internet, điện nước sinh hoạt, giặt ủi và đồ dùng tiêu hao được tính khoán định mức trên từng đầu phòng có khách."

Nguyên dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào cặp mắt sắc lạnh sau tròng kính lão của mẹ rồi tiếp tục:

"Điểm hòa vốn đã được con chạy thử nghiệm trên các biến số xấu nhất. Mộc Miên chỉ cần đạt được tỷ lệ lấp đầy năm mươi phần trăm công suất buồng phòng—nghĩa là bình quân mỗi phòng chỉ cần có khách thuê mười lăm ngày trong một tháng—là toàn bộ doanh thu đã đủ để trang trải toàn bộ chi phí vận hành thường xuyên, trích lập đủ quỹ hao mòn trang thiết bị và bắt đầu tạo ra dòng tiền dương. Con số năm mươi phần trăm này hoàn toàn nằm trong tầm với của một cơ sở nhỏ nếu làm tốt khâu chăm sóc khách và giữ vững chất lượng dịch vụ."

Lúc này, bà Minh Châu mới từ từ ngước mắt lên. Cái nhìn của bà sắc nhọn, mang trọn vẹn sự hoài nghi nghiêm khắc của một người đã chứng kiến quá nhiều doanh nghiệp phá sản chỉ vì những dòng số liệu màu hồng:

"Đó là những gì con vẽ ra trên giấy trắng mực đen. Người tính không bằng trời tính. Nếu thời tiết Trại Mát chuyển biến xấu bất thường, mưa dầm liên miên suốt cả tháng trời, đường đèo sạt lở và khách lũ lượt hủy phòng thì sao? Trong cái ngành dịch vụ lưu trú không khói này, con số năm mươi phần trăm ngỡ như khiêm tốn ấy đôi khi lại là một bức tường thành kiên cố mà những kẻ non nớt, chưa có tên tuổi không tài nào trèo qua nổi."

"Con đã xây dựng kịch bản cho tình huống xấu nhất đó," Nguyên đáp, không một chút chớp mắt, đối diện trực diện với sự nghiệt ngã trong lời của mẹ. "Nếu trong ba tháng đầu tiên mở cửa, công suất buồng phòng chỉ lẹt đẹt ở mức ba mươi đến bốn mươi phần trăm, dòng tiền thâm hụt sẽ được bù đắp ngay lập tức từ nguồn thu phụ trợ: chia sẻ không gian sân vườn và xưởng mộc cho các buổi trải nghiệm gọt đẽo thìa gỗ của bác Tâm và anh Phong vào mỗi cuối tuần, cộng thêm mười phần trăm chiết khấu hoa hồng từ các sản phẩm lưu niệm thủ công trưng bày tại sảnh. Nhưng quan trọng hơn cả, con tự đặt ra cho mình một nguyên tắc kỷ luật sắt: nếu sau sáu tháng vận hành chính thức, mô hình này vẫn không thể chạm tới ngưỡng hòa vốn năm mươi phần trăm, và mức lỗ lũy kế chạm trần ba mươi triệu đồng, con sẽ lập tức kích hoạt điều khoản cắt lỗ. Khi ấy, con sẽ dừng hoàn toàn việc đón khách lưu trú, chuyển đổi toàn bộ mặt bằng sang hình thức cho thuê xưởng sáng tạo dài hạn hoặc nhượng quyền khai thác từng phần cho các đơn vị thủ công mỹ nghệ. Con xin hứa với ba mẹ: con tuyệt đối không bao giờ để Mộc Miên biến thành một cái hố không đáy nuốt chửng công sức, mồ hôi và tiền bạc của bất kỳ ai thêm một lần nào nữa."

Căn bếp bỗng chốc chìm vào một khoảng lặng đặc quánh. Tiếng than củi trong lò nổ lép bép, bắn ra một tia lửa nhỏ rồi lụi tàn. Gió luồn qua rặng thông già sau vách hồi, rít lên từng hồi u u như tiếng thở dài của đất đá.

Bà Minh Châu tháo cặp kính lão ra, đặt nhẹ xuống mép bàn. Bờ mi bà khẽ chớp, những nếp nhăn nơi khóe mắt dường như giãn ra đôi chút, làm vơi bớt đi vẻ sắc lạnh, phòng vệ thường nhật. Ánh mắt bà dừng lại thật lâu trên những trang tài liệu được kẻ khung, phân loại rủi ro bằng hai thứ mực đỏ đen rành mạch. Bà nhận ra thứ chữ viết nắn nót, thói quen ghi chú đến từng đồng xu cắc bạc ấy—đó là di sản của chính phương pháp giáo dục khắt khe mà bà từng áp đặt lên con gái suốt những năm tháng ấu thơ, một sự tỉ mỉ đến nghiệt ngã mà có lúc bà ngỡ Nguyên đã vứt bỏ khi mải mê chạy theo những giấc mộng hào nhoáng nơi phố thị.

"Mẹ mừng là ít nhất vào giờ phút này, con không còn dùng sự bốc đồng, tự ái hay lòng kiêu hãnh rỗng tuếch của một đứa trẻ vừa vấp ngã để nói chuyện với mẹ," bà Châu cất giọng, thanh âm trầm hẳn xuống, không còn gay gắt nhưng nặng trĩu sức nặng của sự từng trải. "Người làm ăn muốn sống sót trên thương trường thì bài học vỡ lòng không phải là kiếm được bao nhiêu tiền, mà là phải biết sợ. Phải biết sợ mất vốn, sợ mất chữ tín với người đời, và trên hết là phải biết điểm dừng trước khi sự mù quáng của mình kéo lê cả gia đình xuống vũng lầy tăm tối."

Bà Châu thở hắt ra một hơi, đưa tay kéo chiếc túi xách bằng da đã sờn rách ở các góc đặt dưới chân ghế lên. Bà kéo khóa, rút ra cuốn sổ tiết kiệm bìa đỏ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Bảo Lộc—cuốn sổ trị giá tám mươi triệu đồng mà mấy hôm trước bà từng dằn mạnh xuống bàn trong một cơn thịnh nộ giằng xé giữa tình mẫu tử và nỗi thất vọng ê chề. Những ngón tay thon gầy của bà khẽ vuốt lại mép bìa sổ cho phẳng, rồi đẩy nó về phía trước, đặt song song với tập dự toán của Nguyên.

"Khoản tiền dự phòng gia cố kè đá và cọc cừ hôm nọ, đội thợ của chú Sáu đã tạm ứng hai mươi triệu để thanh toán tiền đá hộc và lưới thép bọc nhựa. Số tiền sáu mươi triệu đồng còn lại trong cuốn sổ này, mẹ đồng ý cho con vay để giải ngân dứt điểm tiền công thợ nề và đợt vật tư kè đá cuối cùng khi nghiệm thu kỹ thuật."

Nguyên sững người, lồng ngực đập thình thịch. Cô toan mở miệng nói lời cảm ơn thì bà Châu đã giơ một ngón tay gầy guộc lên, nghiêm giọng ngắt lời:

"Con đừng vội mừng, và hãy nghe cho thật rõ từng lời mẹ nói đây: Mẹ cho con vay số tiền này với tư cách một chủ nợ độc lập, hoàn toàn sòng phẳng về mặt dân sự, không phải là khoản tiền cha mẹ cho không để con ỷ lại hay xem như chiếc phao cứu sinh vô điều kiện. Sáng mai, hai mẹ con ta sẽ lập một hợp đồng vay nợ dân sự có chữ ký của cả hai bên. Thời hạn vay tối đa là hai mươi bốn tháng, chia đều thành tám kỳ thanh toán theo từng quý. Lãi suất danh nghĩa sẽ được tính bằng đúng lãi suất tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn một năm của ngân hàng nhà nước ở thời điểm hiện tại, chính xác là năm phẩy năm phần trăm một năm. Không có bất kỳ sự nhập nhằng nào giữa tình cảm ruột thịt và những con số tài chính. Cứ đến ngày cuối cùng của mỗi quý, con có trách nhiệm chuyển khoản toàn bộ phần tiền gốc và tiền lãi phát sinh vào tài khoản cá nhân của ba con."

Bà Châu dừng lại, ánh mắt sắc như dao một lần nữa xoáy thẳng vào tâm can Nguyên:

"Chưa hết. Mẹ yêu cầu con phải gửi bản in sao kê tài khoản ngân hàng của Mộc Miên cùng sổ nhật ký thu chi nội bộ vào đúng ngày mùng năm hàng tháng để mẹ trực tiếp rà soát. Chỉ cần con chậm trễ nghĩa vụ thanh toán hai kỳ liên tiếp, hoặc mẹ phát hiện con có bất kỳ hành vi gian dối, che giấu các khoản lỗ phát sinh, mẹ sẽ lập tức kích hoạt điều khoản thu hồi nợ trước hạn theo đúng hợp đồng. Khi đó, mẹ sẽ toàn quyền xử lý các tài sản hiện hữu tại đây. Con có dám chấp nhận sự sòng phẳng nghiệt ngã đến mức tàn nhẫn này không?"

Một luồng hơi ấm kỳ lạ bỗng chốc dâng trào từ lồng ngực Nguyên, lan tỏa khắp các mạch máu, xua tan hoàn toàn cảm giác ngột ngạt, đè nén bấy lâu. Cô không hề cảm thấy bị tổn thương hay áp bức. Trái lại, cô nhìn thấy trong sự nghiệt ngã ấy một tấm lá chắn vững chắc. Mẹ cô không còn cố dập tắt giấc mơ của cô bằng sự cấm đoán độc đoán, mà đang trang bị cho cô bộ khung kỷ luật nghiêm cẩn nhất. Chính sự sòng phẳng này là chiếc neo giữ cô bám chặt vào thực tế trần trụi, nhắc nhở cô không bao giờ được phép đi vào vết xe đổ mất kiểm soát dòng tiền như bài học cay đắng ở Thảo Điền.

"Con chấp nhận, thưa mẹ," Nguyên trả lời, giọng cô run rẩy vì xúc động nhưng ánh mắt ngời lên một sự quả quyết tuyệt đối. "Con cảm ơn mẹ. Sáng mai con sẽ tự tay soạn thảo hai bản hợp đồng theo đúng quy chuẩn pháp lý để mẹ và con cùng ký."

Nãy giờ vẫn ngồi lặng lẽ bên cạnh, ông Vũ Quốc Nam khẽ nở một nụ cười đượm vẻ hiền từ. Bàn tay thô ráp của ông với lấy chiếc ấm nhôm, cẩn thận châm thêm nước sôi vào ba chiếc tách gốm men lam đã nguội bớt. Làn khói trắng bốc lên mang theo hương vị ngòn ngọt, thanh tao của cỏ cây. Ông cúi người xuống gầm bàn, lôi ra một tập giấy học trò đã ngả màu ố vàng, được đục lỗ và đóng ghim cẩn thận bằng sợi chỉ dù màu xanh thẫm. Nơi trang bìa, những dòng chữ nắn nót viết bằng nét mực tím đậm nét thời gian hiện rõ: *Danh mục thực vật bản địa thích ứng thủy văn sườn dốc Trại Mát*.

"Phần tiền nong, sổ sách và kỷ luật thép mẹ con đã vạch ra đâu vào đấy, rất chu toàn," ông Nam từ tốn đẩy tập tài liệu mỏng về phía con gái, giọng nói trầm ấm và vang vọng như âm thanh của đại ngàn. "Còn về phần đất đai, bùn đất và rễ cây sau nhà, ba muốn góp cho con một giải pháp thực tế để tiết kiệm tối đa chi phí cải tạo cảnh quan."

Nguyên đón lấy tập giấy từ tay cha, cẩn thận lật mở từng trang. Đập vào mắt cô là những hình vẽ phác thảo giải phẫu thực vật cực kỳ chi tiết bằng nét chì kim tinh xảo, đi kèm những ghi chú rành rẽ về cấu trúc tầng rễ, chu kỳ sinh trưởng, nhu cầu ánh sáng và khả năng chịu ngập úng của từng loài cây mọc hoang dại trên cao nguyên này.

"Hệ thống rọ đá xếp khan và hàng cọc cừ thông luộc dầu mà thằng Phong với kỹ sư Bảo thi công đã cơ bản ghìm chặt được cái chân dốc taluy," ông Nam chỉ ngón tay trỏ vào một bản vẽ mặt cắt địa chất đơn giản do chính ông phác thảo. "Nhưng bê tông hay rọ đá dù có kiên cố đến mấy cũng chỉ là phần xác vô tri. Để đất thịt không bị nước mưa xé toạc thành từng rãnh xói mòn, và để các rãnh thấm tiêu năng của con không bị đất đỏ bồi lắng làm tắc nghẽn sau vài trận mưa dầm dề, con bắt buộc phải dùng rễ cây để đan thành một tấm lưới sống. Chiều nay, ba đã đi bộ một vòng quanh mấy cánh rừng thưa sau Dốc Sương và men theo các bờ mương dẫn nước cũ, ba nhận thấy có ba loài cây bản địa đang phát triển cực kỳ sung mãn: thạch thảo dại, dương xỉ núi và cỏ sậy nước."

Ngón tay thô ráp của người cựu cán bộ lâm nghiệp rà trên từng mục phân loại:

"Thạch thảo dại có hệ thống rễ chùm bện chặt lấy lớp đất mặt, chịu được sương giá và nở hoa tím ngắt suốt mùa mưa, con hãy dùng nó để trồng viền quanh toàn bộ các lối đi rải đá cuội. Dương xỉ núi lá dày, gốc phủ vảy nâu giữ ẩm tuyệt hảo và chịu được bóng râm dưới tán thông, hãy cấy chúng vào từng hốc đá bazan dọc theo rãnh dẫn dòng. Còn cỏ sậy nước, rễ của nó đâm sâu cả mét dưới lòng đất bùn, chịu ngập úng vô cùng dẻo dai; cắm chúng dọc theo các thềm bậc thang thu nước sẽ giúp hãm bớt vận tốc dòng chảy xối xả từ trên đỉnh đồi xuống, đồng thời lọc sạch cặn bùn trước khi dòng nước kịp thấm sâu vào các mạch ngầm tự nhiên."

Nguyên chăm chú ngắm nhìn từng nét vẽ, từng dòng chữ nắn nót của cha. Cổ họng cô nghẹn lại:

"Những loài cây này... mình hoàn toàn có thể tự khai thác xung quanh đây mà không phải mua đúng không ba?"

"Đúng vậy con gái," ông Nam gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm kiêu hãnh của một người cả đời sống dựa vào sự hào phóng của tự nhiên. "Sáng mai, ba và thằng Phong sẽ mang cuốc chim, xẻng và mấy cái sọt tre đi dọc theo các triền đồi lấy giống. Ta sẽ bứng nguyên cả bầu đất bản địa, tỉa bớt lá già rồi giâm thẳng xuống các rãnh sỏi theo đúng cao độ thiết kế của con. Cây cỏ bản địa đã quen hơi đất, quen cái rét thấu xương và những cơn mưa dầm xứ này, sức sống của chúng mãnh liệt hơn gấp ngàn lần những giống hoa kiểng lai ghép ươm sẵn trong chậu nhựa đắt đỏ ngoài phố. Vừa không tốn một đồng chi phí mua cây cảnh ngoại lai, vừa tạo nên một khu vườn mưa hoang dại, trầm mặc, đúng cái chất mộc mạc của nếp nhà xưa mà bà ngoại con từng nâng niu."

"Con cảm ơn ba nhiều lắm..." Nguyên nắm chặt lấy bàn tay gầy gò, đầy những vết đồi mồi của cha.

Sự am tường sâu sắc về tự nhiên của ông Nam cùng óc phân tích tài chính tỉnh táo, lạnh lùng của bà Châu đã hòa quyện vào nhau, tạo thành hai gọng kìm vững chắc chở che cho Mộc Miên. Lần đầu tiên sau bao năm tháng lưu lạc, cô cảm nhận được sức mạnh thật sự của một mái ấm gia đình: không phải là sự nuông chiều mù quáng hay bảo bọc yếu mềm, mà là sự đồng hành đầy kỷ luật và trí tuệ.

Cuộc trò chuyện trong gian bếp nhỏ kéo dài mãi cho đến tận đêm khuya. Khi ấm nước atisô đã cạn kiếc những giọt cuối cùng và tiếng mưa trên mái ngói thưa dần rồi dứt hẳn, các điều khoản trong bản hợp đồng vay vốn gia đình đã được hoàn thiện từng câu chữ, cùng với một lộ trình chi tiết về việc gieo trồng thảm thực vật bản địa cho khu vườn mưa phía sau nhà.

***

Sáng hôm sau, Trại Mát thức giấc trong một bầu không khí trong trẻo, tinh khôi đến ngỡ ngàng. Mưa tạnh hẳn, để lại một vòm trời xanh ngắt lồng lộng. Những giọt sương sớm đọng trên đầu kim của những nhánh thông già lấp lánh như những hạt pha lê dưới ánh bình minh vừa hé rạng qua rặng đồi phía đông.

Được tiếp thêm sức mạnh tinh thần từ sự đồng thuận sòng phẳng, minh bạch của gia đình, Nguyên ngồi vào bàn làm việc kê sát khung cửa sổ nhìn ra khoảnh sân vườn ngập nắng. Trước mặt cô là chiếc điện thoại di động, cuốn sổ tay bìa da ghi chép chi tiết các khoản công nợ tồn đọng, tập hồ sơ phương án kinh doanh bốn phòng đã chỉnh sửa và bản hợp đồng vay vốn nội bộ vừa được hai mẹ con ký kết lúc sương chưa tan.

Hôm nay đã là ngày mười bảy tháng Sáu. Hạn chót ngày hai mươi tháng Sáu của đợt thanh toán nợ vật tư đầu tiên cho công trình cảnh quan Thảo Điền đang lơ lửng ngay trước mắt. Con số một trăm hai mươi triệu đồng tiền gốc mua đá hộc và vật liệu kè bờ sông của xưởng đá Đồng Nai như một tảng đá ngàn cân đè nặng lên từng nhịp thở của cô suốt nửa năm qua. Suốt một thời gian dài ở Sài Gòn, vì hoảng loạn, bế tắc và cả lòng tự ái vụn vỡ, cô đã chọn cách tồi tệ nhất: tắt máy, né tránh các cuộc gọi hoặc trả lời quanh co bằng những lời hứa suông vô căn cứ. Nhưng lúc này, khi đã đi qua tận cùng của nỗi sợ hãi, cô hiểu rằng trốn chạy chỉ là hành động tự sát về mặt danh dự.

Nguyên hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn bầu không khí thanh sạch của cao nguyên. Không một chút chần chừ, cô mở danh bạ, bấm số gọi trực tiếp cho ông Trịnh—chủ xưởng đá cảnh quan tại Đồng Nai, người đại diện cho nhóm nhà thầu phụ đang ráo riết đòi nợ và từng thuê luật sư gửi công văn đe dọa khởi kiện phong tỏa tài sản thừa kế của cô tại Đà Lạt.

Tiếng chuông điện thoại reo vang từng hồi khô khốc qua loa thoại. Mỗi hồi chuông như một nhát búa gõ vào thần kinh. Sau hồi chuông thứ ba, đầu dây bên kia bắt máy. Âm thanh ồn ào của tiếng máy cưa đá xé tai vang lên, kèm theo đó là giọng nói khàn đặc, đầy vẻ gắt gỏng và hằn học của một người đàn ông trung niên:

"Cô Nguyên đấy à? Lạ nhỉ, hôm nay mặt trời mọc đằng tây hay sao mà cô dám chủ động gọi cho tôi thế? Tôi tưởng cô định khóa sim, trốn chui trốn nhủi luôn trên cái xứ sương mù đó chứ? Tôi nói thẳng cho cô biết luôn đỡ mất thời gian: đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa và văn bản đề nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phong tỏa khu đất của cô ở Đà Lạt luật sư của tôi đã hoàn thiện xong hết rồi. Đúng năm giờ chiều ngày hai mươi này, nếu tài khoản xưởng tôi không nổi đủ một trăm hai mươi triệu, thì đừng trách tôi cạn tình cạn nghĩa!"

"Em chào anh Trịnh," Nguyên giữ cho giọng nói của mình phẳng lặng như mặt hồ không gợn sóng, từng từ phát ra đều đặn, rõ ràng và đĩnh đạc. "Em chủ động gọi điện cho anh sáng nay không phải để khất nợ suông, cũng không phải để biện minh hay tìm cách thoái thác trách nhiệm. Em gọi điện để trực tiếp đối thoại với tư cách là người chịu trách nhiệm cá nhân đối với khoản nợ này, và gửi tới anh một phương án thanh toán cụ thể, khả thi, có bảo đảm bằng dòng tiền thực tế."

Đầu dây bên kia bỗng im bặt tiếng máy cưa đá, dường như ông Trịnh đã bước vào phòng làm việc riêng. Giọng điệu của ông ta bớt đi vẻ xấc xược nhưng sự hoài nghi vẫn còn nguyên vẹn:

"Phương án cái gì? Lại bánh vẽ nữa à? Bây giờ tôi chỉ nói chuyện bằng tiền tươi thóc thật. Cô có chuyển khoản ngay được không?"

"Hiện tại em không thể có ngay một lúc một trăm hai mươi triệu tiền mặt để thanh toán dứt điểm," Nguyên thẳng thắn nói, giọng cô không hề run rẩy, sự thật được phơi bày không chút che đậy. "Nhưng em mong anh bình tĩnh nhìn nhận thực tế: nếu anh nộp đơn ra tòa, quy trình thụ lý, hòa giải, xét xử sơ thẩm rồi thi hành án sẽ kéo dài ít nhất từ một đến hai năm. Trong khoảng thời gian đó, tài sản bị phong tỏa thì em không thể vận hành sinh lời, mà bản thân xưởng của anh cũng không thu hồi được một đồng vốn nào để xoay vòng mua đá thô. Cách đây mười phút, em đã gửi vào địa chỉ email cá nhân của anh ba tệp hồ sơ đính kèm: thứ nhất là bản kế hoạch kinh doanh chi tiết của homestay Mộc Miên quy mô bốn phòng đã hoàn thiện xong phần cứng và bắt đầu đón khách; thứ hai là bản hợp đồng vay vốn lưu động hợp pháp giữa em và gia đình với các điều khoản chế tài rất nghiêm ngặt; và thứ ba là lộ trình thanh toán nợ chia nhỏ theo từng quý được trích trực tiếp từ dòng tiền vận hành."

Nguyên dừng lại một chút, lắng nghe tiếng lách cách của bàn phím máy tính vọng qua ống nghe. Cô biết người đàn ông làm ăn lão luyện kia đang mở các tệp tài liệu ra xem. Cô tiếp tục trình bày một cách mạch lạc:

"Em đề xuất một lộ trình thanh toán dứt khoát như sau: Ngay trong tuần này, trước mười hai giờ trưa ngày hai mươi tháng Sáu, em sẽ chuyển khoản thanh toán đợt đầu tiên hai mươi triệu đồng vào tài khoản của anh để chứng minh thiện chí trả nợ tuyệt đối của mình. Số tiền một trăm triệu đồng còn lại, em cam kết chia đều thanh toán trong bốn quý tiếp theo, mỗi quý đúng hai mươi lăm triệu đồng vào ngày cuối cùng của quý. Toàn bộ số tiền này sẽ được trích từ dòng tiền khai thác buồng phòng và các buổi workshop thủ công tại Mộc Miên. Doanh thu của homestay đã được tính toán ở mức an toàn nhất—chỉ cần đạt năm mươi phần trăm công suất buồng phòng là đã hoàn toàn dư sức trả đúng hạn khoản nợ hai mươi lăm triệu mỗi quý cho anh."

Một khoảng lặng kéo dài gần ba phút trôi qua. Đầu dây bên kia chỉ còn tiếng lật sột soạt của giấy tờ và tiếng thở phì phò trầm ngâm của người đàn ông. Nguyên kiên nhẫn chờ đợi, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên mặt bàn nhưng tư thế vẫn thẳng thớm. Sau cùng, tiếng ông Trịnh cất lên, giọng điệu đã dịu đi rất nhiều, mang sắc thái trầm tĩnh của một người buôn bán lâu năm khi nhìn thấy một đối tác biết điều:

"Tôi đang lướt qua cái bảng dự toán dòng tiền của cô. Phải thừa nhận là lần này cô làm việc bài bản, sòng phẳng hơn cái đợt ở Thảo Điền nhiều đấy. Bản thân tôi làm nghề bao năm, tôi cũng thừa biết cái vụ sạt trượt bờ kè năm ngoái lỗi cốt tử là do bọn tổng thầu ăn bớt thép và rút ruột bê tông chân móng, chứ không phải hoàn toàn do lỗi thiết kế cảnh quan của bên cô. Nhưng làm ăn mà, việc nào ra việc đó, đá hộc tôi đã chở đến công trình, tiền tôi đã xuất túi ra thì tôi bắt buộc phải đòi cho bằng được."

"Em hiểu rất rõ điều đó, thưa anh Trịnh. Danh dự làm nghề và nhân cách của em gắn liền với từng khối đá mà anh đã giao. Em chưa từng có ý định quỵt nợ," Nguyên nói, từng lời chân thành đến tận đáy lòng.

"Được rồi," tiếng ông Trịnh gõ nhẹ đầu ngón tay xuống mặt bàn gỗ vang qua ống nghe. "Nếu cô đã minh bạch được phương án trả nợ, có hợp đồng vay vốn gia đình làm điểm tựa và dám cam kết bằng văn bản, tôi sẽ chấp thuận phương án giãn nợ theo quý này. Đúng trưa ngày hai mươi, chuyển trước hai mươi triệu vào tài khoản cho tôi. Tôi sẽ lập tức chỉ đạo luật sư rút lại toàn bộ hồ sơ khởi kiện, đồng thời xóa bỏ toàn bộ các khoản lãi phạt chậm trả phát sinh trong mấy tháng qua. Nhưng với một điều kiện duy nhất: mỗi quý phải chuyển đúng ngày, gửi kèm bản cập nhật doanh thu thực tế cho tôi. Nếu chỉ cần sai hẹn một ngày mà không có lý do chính đáng, toàn bộ thỏa thuận giãn nợ này coi như vứt vào sọt rác, và tôi sẽ kiện ngay lập tức."

"Dạ, em cảm ơn anh Trịnh rất nhiều. Em cam kết sẽ thực hiện đúng và đủ từng điều khoản mà hai bên đã thống nhất."

Nguyên nhẹ nhàng bấm nút kết thúc cuộc gọi.

Cô buông lỏng hai cánh tay, tựa lưng vào thành ghế gỗ. Toàn bộ các cơ bắp đang gồng cứng trên cơ thể dường như rã ra trong một cảm giác nhẹ nhõm đến choáng ngợp. Một gánh nặng vô hình từng bóp nghẹt lồng ngực cô suốt bao tháng ngày tăm tối vừa được tháo bỏ. Không có một phép màu diệu kỳ nào xảy ra, không có một món tiền từ trên trời rơi xuống để giải thoát cô trong chớp mắt, nhưng bằng sự can đảm đối diện trực diện với sai lầm, bằng sự minh bạch và tinh thần trách nhiệm đến cùng, cô đã tự tay vô hiệu hóa được ngòi nổ nguy hiểm nhất đang đe dọa sự tồn vong của Mộc Miên.

***

Mười giờ sáng, ánh nắng trưa rực rỡ đã phủ vàng ươm khắp các triền đồi Trại Mát. Nguyên khoác lên mình chiếc áo len dệt kim mỏng màu xám tro, kẹp tập hồ sơ tài liệu vào nách rồi sải bước rời khỏi cổng gỗ Mộc Miên, men theo con dốc đất đỏ rải sỏi dẫn lên quán cà phê Dốc Sương.

Sau trận mưa dầm đêm qua, mặt đất bốc lên một mùi hương ngai ngái nồng nàn—sự pha trộn đặc trưng giữa mùi đất đỏ bazan màu mỡ, mùi lá thông mục và hương hoa dại nở muộn. Phía sau lưng cô, dưới thung lũng nhỏ, những âm thanh lao động quen thuộc vẫn rộn rã vang lên đầy sức sống: tiếng búa gõ lách cách vào cán đục của bác Tâm già, tiếng máy xẻ gỗ ro ro đều đặn từ xưởng Gió Thông của Phong, và xa hơn một chút là tiếng lưỡi cuốc va vào đá lách keng của ông Nam đang cẩn thận xới từng hố đất ẩm ven rãnh tiêu năng để chuẩn bị ươm những bầu thạch thảo đầu tiên. Nếp nhà xưa của bà ngoại không còn là một đống hoang tàn gãy đổ sau cơn sạt lở, mà đang thực sự tái sinh từng ngày trong nhịp sống lao động bình dị, lương thiện.

Bước chân Nguyên dừng lại trước cánh cửa gỗ thông mộc mạc của quán Dốc Sương. Cô khẽ đẩy cửa bước vào, chiếc chuông đồng nhỏ gắn phía trên cánh cửa rung lên lanh lảnh, ngân vang một chuỗi âm thanh trong trẻo.

Bên trong quán, không gian ngập tràn một thứ ánh sáng êm dịu. Tiếng bản nhạc jazz không lời du dương phát ra từ chiếc máy hát đĩa than cổ ở góc phòng, quyện chặt lấy hương thơm ngào ngạt, nồng nàn của những hạt cà phê Arabica Cầu Đất vừa được rang mộc ở mẻ mới nhất. Quán vào giờ này khá vắng, chỉ có vài ba vị khách quen đang ngồi lặng lẽ đọc sách bên các ô cửa kính lớn nhìn xuống thung lũng bảng lảng mây trời.

Ngồi ở chiếc bàn dài bằng gỗ lũa đặt sát khung cửa sổ lớn nhất, Đặng Mai Anh đang cắm cúi gõ phím thoăn thoắt trên chiếc máy tính xách tay. Vừa nghe tiếng chuông cửa reo và nhận ra bóng dáng quen thuộc của Nguyên, cô bạn thân lập tức ngẩng phắt dậy, đôi mắt sáng rực lên sau cặp kính tròn xoe. Mai Anh nhảy cẫng lên khỏi ghế, vẫy tay lia lịa về phía Nguyên:

"Nguyên ơi! Mau vào đây nhanh lên! Vào đây mà xem cái này này!"

Nguyên bật cười trước vẻ sốt sắng trẻ con của bạn mình. Cô bước lại gần, kéo chiếc ghế đẩu bằng mây ngồi xuống đối diện:

"Có chuyện gì mà cậu cuống quýt lên thế? Làm tớ cứ tưởng sập mạng hay cháy máy pha cà phê chứ."

"Cháy máy cái gì! Phải gọi là một kỳ tích ngoạn mục mới đúng!" Mai Anh xoay hẳn màn hình chiếc máy tính xách tay về phía Nguyên, các ngón tay vẫn không ngừng gõ nhẹ lên mặt bàn vì phấn khích. "Sáng sớm nay, sau khi tớ với em Yến chốt xong quy trình vận hành và kiểm tra kỹ lại hình ảnh thực tế của bốn phòng tầng trệt, tớ đã đánh liều mở cổng đăng ký lưu trú thử nghiệm quy mô nhỏ trên trang cộng đồng của Dốc Sương và hai hội nhóm những người yêu văn hóa Đà Lạt mộc mạc. Tớ chỉ viết đúng một bài giới thiệu ngắn, chân phương, không màu mè hoa mỹ, đúng tinh thần mà tụi mình đã thống nhất: bốn căn phòng tiêu chuẩn mộc mạc, tôn trọng sự tĩnh lặng tuyệt đối, không gian vườn mưa sinh thái chữa lành và trải nghiệm workshop gọt thìa gỗ thủ công cùng những người thợ mộc địa phương."

Trên màn hình máy tính, bảng tính trực tuyến quản lý đặt phòng liên tục nhấp nháy những dòng thông báo mới màu xanh lá cây. Từng cột thông tin khách hàng, số điện thoại, ghi chú về thói quen sinh hoạt và lý do lựa chọn Mộc Miên đang được cập nhật liên tục theo thời gian thực.

"Cậu tự mình nhìn xem đi này," Mai Anh chỉ ngón tay run run vào sơ đồ lịch biểu buồng phòng của tháng Chín. "Cả bốn phòng tầng trệt vào ba đợt cuối tuần đầu tiên của tháng Chín tới đây đã được khách đặt cọc kín một trăm phần trăm! Chưa hết đâu nhé, nhìn xuống dưới này xem: có một nhóm khách gồm sáu người là kiến trúc sư và họa sĩ thiết kế từ Sài Gòn lên công tác, họ đã đăng ký bao trọn gói toàn bộ bốn phòng trong suốt năm ngày giữa tuần để làm việc sáng tạo và trải nghiệm không gian xưởng gỗ. Con bé Yến đang ngồi ở góc quầy bar bên kia, cặm cụi gọi điện thoại cho từng người một để phỏng vấn nhẹ, sàng lọc đúng những đối tượng khách văn minh, yêu thiên nhiên và thực sự muốn tìm kiếm sự an yên, nhằm đảm bảo không ai mang loa kéo hay tổ chức tiệc tùng ồn ào phá vỡ không gian của Mộc Miên."

Nguyên nhìn trừng trừng vào những dòng tên xa lạ, những con số tiền cọc năm mươi phần trăm đã được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của homestay hiển thị trên bảng sao kê. Một luồng hơi cay nồng bỗng xộc thẳng lên sống mũi cô. Mắt cô nhòe đi.

Đó không chỉ đơn thuần là những con số doanh thu cứu vãn tình thế trước mắt. Đó là sự công nhận đầu tiên, chân thành và công bằng nhất của những người hoàn toàn xa lạ dành cho những giá trị đích thực, bền vững mà cô, Bảo, Yến, gia đình và những người thợ Trại Mát đã phải đổ mồ hôi, nước mắt và cả sự nhẫn nại tột cùng để gầy dựng lại giữa mùa mưa gió bão bùng. Những nỗ lực thầm lặng không hề bị chôn vùi dưới lớp bùn đất sạt lở.

"Mai Anh này..." Nguyên vươn tay qua mặt bàn, nắm chặt lấy bàn tay ấm áp của cô bạn thân. Cổ họng cô nghẹn ứ, thanh âm run rẩy: "Cảm ơn cậu... Cảm ơn cậu nhiều lắm. Nếu không có cậu kiên trì thúc đẩy, nếu không có Dốc Sương làm điểm tựa tiếp sức suốt những ngày tăm tối vừa rồi, tớ thực sự không biết mình có đủ can đảm để bước tiếp đến ngày hôm nay hay không."

"Ô hay cái con bé này, tự nhiên lại sướt mướt thế!" Mai Anh bĩu môi một cái thật dài, nhưng đôi mắt sau tròng kính tròn cũng đã hoe đỏ từ lúc nào. Cô vỗ mạnh mu bàn tay lên tay Nguyên: "Tụi mình là đối tác cộng sinh cơ mà! Khách của Mộc Miên sáng sớm thức dậy đi bộ sang Dốc Sương ăn bánh mì xíu mại, uống cà phê mộc; ngược lại, khách quen của Dốc Sương muốn tìm một chỗ ngủ bình yên, không xô bồ thì tớ dắt tay chỉ lối sang Mộc Miên. Làm ăn sòng phẳng, nương tựa vào nhau một cách tử tế thì mới cùng nhau đi đường dài qua những mùa mưa bão được chứ."

Mai Anh khẽ hắng giọng, đẩy về phía Nguyên một tách cappuccino nóng hổi vừa được em nhân viên mang ra, lớp bọt sữa trắng mịn phía trên được vẽ khéo léo thành hình một nhánh lá thông ba lá tinh tế:

"Uống ngụm cà phê cho ấm bụng đi cô nương. Với lại... chuẩn bị tinh thần đi." Mai Anh hạ thấp giọng xuống mức tối thiểu, ánh mắt liếc nhanh về phía chiếc cặp tài liệu bằng da màu đen mà Nguyên đang đặt ngay ngắn cạnh chân ghế: "Mười giờ rồi đấy. Lão Khải Minh hẹn cậu đúng mười giờ sáng nay tại đây, phải không?"

Nguyên khẽ gật đầu. Nét xúc động vừa rồi nhanh chóng lắng xuống, nhường chỗ cho một vẻ điềm tĩnh, lạnh lùng và cương nghị đến kỳ lạ trên khuôn mặt thanh tú. Cô nâng tách cà phê bằng cả hai tay, nhấp một ngụm nhỏ. Vị đắng thanh thoát của hạt cà phê vùng cao quyện cùng vị ngọt béo ngậy của sữa tươi tan dần nơi đầu lưỡi, để lại một hậu vị ngọt ngào, sâu lắng và bền bỉ.

Đúng lúc ấy, chiếc chuông đồng ngoài cửa chính lại reo lên một tiếng khô khốc, đanh gọn.

Một bóng người cao ráo, đĩnh đạc bước vào quán. Nguyễn Khải Minh xuất hiện đúng từng giây hẹn. Anh ta vận một bộ âu phục màu xám tro được cắt may chuẩn xác đến từng đường kim mũi chỉ, bên trong là chiếc áo sơ mi trắng tinh không một nếp nhăn. Chiếc đồng hồ kim loại sáng loáng lấp ló nơi cổ tay áo. Phong thái của Minh toát lên vẻ lịch thiệp, hào hoa nhưng phảng phất sự sắc lạnh, tính toán và đầy áp chế của một nhà quản lý quỹ đầu tư bất động sản lão luyện nơi đô thành.

Ánh mắt sắc sảo của Minh đảo nhanh một vòng khắp không gian quán Dốc Sương, rồi dừng lại chính xác trên gương mặt của Nguyên. Khóe môi anh ta khẽ nhếch lên thành một nụ cười mỉm đầy ẩn ý, một cái gật đầu chào tao nhã nhưng ngầm chứa sự tự tin của một kẻ luôn nắm chắc phần thắng trong tay.

Nguyên ngồi thẳng lưng dậy, hai vai mở rộng, phong thái ung dung và vững chãi như một cây thông già bám rễ sâu vào lòng đất đỏ Trại Mát. Những ngón tay thon dài của cô khẽ chạm vào mép chiếc cặp tài liệu da màu đen đặt bên cạnh. Bên trong chiếc cặp ấy, tập văn bản pháp lý chính thức từ chối bán khu đất Mộc Miên, cùng quyết định đơn phương chấm dứt mọi đàm phán sáp nhập, chuyển nhượng với tập đoàn Cao Nguyên đã được cô in ấn rõ ràng trên giấy trắng mực đen, có chữ ký tươi dứt khoát của chính cô.

Nguyên nhìn thẳng vào đôi mắt đang tiến lại gần của Minh. Cô đã sẵn sàng cho cuộc đối thoại sòng phẳng, dứt khoát và không khoan nhượng này, chuẩn bị khép lại hoàn toàn cánh cửa thâu tóm của những kẻ muốn dùng đồng tiền để san phẳng ký ức và nếp nhà xưa.