Ca Đêm

Tiếng rít chói tai của mô tơ máy ép cũ hòa lẫn tiếng quạt thông gió rền rĩ lúc hai giờ sáng xé toạc sự tĩnh mịch của cụm công nghiệp ngoại ô.

Dưới mái tôn fibro-xi măng thấp lè tè của gian xưởng Tân Kiên, không khí quánh đặc lại bởi hơi nóng hầm hập tỏa ra từ các phiến gia nhiệt, mùi dầu thủy lực nồng nặc và lớp bụi mịn bã mía bay lơ lửng, bám thành một màng trắng mỏng trên vai áo những người thợ. Đứng trên bục gỗ kê tạm trước bàn điều khiển, Nguyễn An Nhiên siết chặt mép áo bảo hộ bám đầy vệt dầu xám. Hai hốc mắt cô trũng sâu, cay xè sau bốn ngày gần như không ngủ trọn một giấc. Mỗi nhịp dập của cỗ máy nặng ba tấn rưỡi giáng xuống bàn trượt thép lại truyền một cơn địa chấn cục bộ qua lớp đế giày cao su, chạy dọc sống lưng cô như lời cảnh báo cơ học không ngừng nghỉ.

Để đáp ứng tiến độ ba mươi ngàn sản phẩm cho chuỗi cà phê Nắng Sớm trong vòng ba mươi ngày, Nhiên đã đưa ra quyết định mà chính cô từng xem là điều cấm kỵ: chấp thuận phương án vận hành ba ca liên tục suốt ngày đêm.

Quyết định ấy được thông qua trong một cuộc họp nảy lửa cách đây bốn ngày, nơi ranh giới giữa lý tưởng tử tế và nỗi sợ sinh tồn bị xé rách vụn vỡ. Lê Hoài Phương khi ấy đã đặt mạnh xấp hóa đơn tiền điện ba pha, bảng sao kê công nợ và bản hợp đồng thương mại hai trăm triệu đồng xuống mặt bàn xưởng. Từng tờ giấy chạm vào mặt gỗ phát ra những tiếng đanh gọn, lạnh lùng như trát đòi nợ của số phận. Phương chỉ thẳng ngón tay sơn màu mận chín vào điều khoản phạt bốn trăm triệu đồng nếu trễ hạn quá ba ngày hoặc tái diễn lỗi sản phẩm. Con số bốn trăm triệu đồng ấy trùng khớp một cách tàn nhẫn với số tiền Nhiên đã âm thầm thế chấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cha mẹ ở Long An để vay ngân hàng. Nếu hợp đồng đổ vỡ, Mộc Nhiên không chỉ phá sản; gia đình cô sẽ mất sạch chỗ dựa duy nhất, cha mẹ già sẽ phải dắt díu nhau rời khỏi mảnh đất hương hỏa đã gắn bó qua ba thế hệ.

Khi Nhiên gật đầu ký lệnh tăng ca ba kíp 24/7, Trần Quốc Minh đã đập vỡ nát chiếc cốc sứ trên tay. Những mảnh men trắng văng tung tóe trên sàn xi măng, trà nguội bắn lên cả ống quần bảo hộ của cô. Minh kịch liệt phản đối, cảnh báo rằng chiếc máy ép thủy lực cũ mua từ bãi phế liệu Dĩ An vốn đã mang một vết rạn nứt chân chim ở bệ đỡ xilanh bằng gang xám; ép cỗ máy già nua ấy vận hành không ngừng nghỉ giữa cái nóng ngoại ô chẳng khác nào châm ngòi cho một quả bom nổ chậm. Anh nhắc lại quyền phủ quyết kỹ thuật mà cô từng long trọng cam kết khi hai người cùng nhau đặt những viên gạch đầu tiên cho xưởng. Nhưng đứng trước bờ vực mất thanh khoản và khoản bồi thường đè nặng lên danh dự lẫn tài sản gia đình, Nhiên đã viện đến quyền điều hành tối cao của giám đốc để gạt phăng sự can ngăn của anh. Minh bỏ ra bãi phôi phế phẩm thức trắng đêm, ngồi cô độc giữa đống vụn bã mía ẩm mốc dưới màn sương muối độc hại, và vết rạn giữa hai người bạn từ thuở giảng đường bắt đầu hằn sâu thành một rãnh nứt vô hình nhưng lạnh lẽo.

Để duy trì guồng máy ba ca không ngừng nghỉ, Mộc Nhiên buộc phải bổ sung nhân lực ngay lập tức. Đặng Mai Lan được tuyển dụng làm tổ trưởng sản xuất. Từng là người điều phối bốc vác gai góc, tháo vát tại Hợp tác xã Tân Phú, Lan thông thuộc từng đặc tính của bã mía, rơm rạ khô ướt, và có uy tín tự nhiên đối với cánh lao động địa phương. Nhờ khả năng phân việc dứt khoát và tác phong nhanh nhẹn, Lan hòa nhập vào nhịp vận hành của xưởng chỉ sau chưa đầy bốn mươi tám tiếng. Cô đốc thúc khâu đảo phôi, cân định lượng sợi bã mía trộn keo sinh học và giám sát công nhân đưa phôi vào buồng sấy ba khoang một cách nhịp nhàng. Nhưng sự thích nghi mau lẹ ấy không làm mờ đi ánh mắt quan sát sắc sảo của cô gái miệt vườn; chỉ sau hai ca làm việc trọn vẹn, Lan bắt đầu cảm thấy bất an sâu sắc trước những gì đang diễn ra dưới mái tôn xưởng Tân Kiên.

Lúc hai giờ mười lăm phút sáng, xưởng bước vào giai đoạn ngột ngạt nhất của ca ba.

Lan cầm xấp phiếu ghi nhận số lượng đi một vòng kiểm tra quanh khu vực dập nóng. Ánh đèn tuýp vàng vọt phủ lên những gương mặt phờ phạc, đờ đẫn vì thiếu ngủ. Những cái bóng đổ dài ngoằng trên tường tôn xám xịt, run rẩy theo từng nhịp chấn động của trục ép. Không khí quánh lại, đặc sệt mùi ẩm mốc của xơ bã chưa kịp thoát hết hơi ẩm hòa cùng mùi khét lẹt của dầu máy bị quá nhiệt. Tiếng kim loại va đập đều đặn đến rợn người như một chiếc đồng hồ đếm ngược số phận của từng con người đang có mặt nơi đây.

Cô dừng lại bên cạnh chú Năm – một công nhân đứng tuổi người địa phương đang run rẩy gắp từng tấm khay bã mía vừa ép xong ra khỏi khuôn dập bốc khói nghi ngút. Chú Năm ho sù sụ từng cơn rũ rượi, lồng ngực gầy guộc phập phồng sau lớp áo thun rách nách ướt đẫm mồ hôi. Mỗi lần ho, toàn thân người thợ già lại co rúm lại, đôi tay gầy guộc nổi đầy gân xanh nắm chặt lấy chiếc kẹp sắt dài nửa mét như muốn tìm một điểm tựa để khỏi ngã quỵ xuống sàn.

Lan bước tới, nhìn thẳng vào mặt chú. Chiếc khẩu trang y tế mỏng manh màu xanh mà chú đang đeo đã chuyển sang màu nâu vàng ố bẩn, bết dính đầy bụi sợi bã mía mịn li ti. Lớp bụi cellulose khô khốc bay mù mịt trong không khí khép kín, len lỏi qua từng kẽ hở của khẩu trang thông thường, bám vào sống mũi và khóe mắt đỏ ngầu của người thợ già. Mồ hôi từ trán chú chảy tràn xuống, rạch thành những vệt bùn vàng đục trên hai gò má hóp sâu.

“Chú Năm, sao không lấy khẩu trang than hoạt tính trong tủ bảo hộ mà thay?” Lan gặng hỏi, giọng cô chìm đi một nửa trong tiếng rít của mô tơ.

Chú Năm cười trừ, để lộ hàm răng ám khói thuốc, đưa mu bàn tay quệt ngang trán, để lại một vệt bụi đen nhẻm:

“Tủ hết sạch từ tối hôm qua rồi cô Lan ơi. Cô Phương bảo đợt hàng mới chưa về kịp, dặn anh em lấy tạm khẩu trang vải với khẩu trang y tế này dùng đỡ vài bữa. Bụi dữ quá, hít vào nó cứ khé rát ở cuống họng, đắng nghét cả cổ. Lúc nãy khạc ra đờm thấy toàn bụi nâu quánh lại như đất sét.”

Lan siết chặt tập tài liệu kẹp trên tay. Những đường gân trên mu bàn tay cô nổi cộm lên dưới làn da rám nắng. Cô quay gót bước nhanh về phía góc xưởng nơi đặt tủ sơ cấp cứu và trang thiết bị bảo hộ lao động. Chiếc tủ kính mở toang, cánh cửa kính cáu bẩn đung đưa hờ hững. Bên trong chỉ còn vài cuộn băng gạc ố vàng mốc meo và một chai cồn đỏ đã cạn đáy trơ trọi trên chiếc khay nhựa nứt nẻ. Không có một chiếc khẩu trang lọc bụi công nghiệp nào. Ngay cả găng tay cách nhiệt dự phòng cũng chỉ là những đôi găng sợi thô đã sờn rách hết phần phủ cao su ngón tay, hoàn toàn vô dụng trước nhiệt lượng trên một trăm ba mươi độ C của khuôn dập.

Chưa hết, khi cúi nhìn xuống chân, Lan rùng mình nhận ra nền bê tông nứt nẻ quanh bệ máy số 1 đang bóng nhẫy một lớp dầu thủy lực rỉ ra từ gioăng xilanh. Dầu nhớt màu cánh gián hòa lẫn với bụi bã mía tạo thành một lớp bùn trơn tuột, nguy hiểm như một bẫy trượt ngã giăng sẵn ngay cạnh bàn trượt dập nóng đang vận hành với lực ép hàng chục tấn. Một người thợ trẻ đang cố rải mùn cưa khô lên vết dầu loang để thấm hút trong tuyệt vọng, nhưng dầu từ đế máy vẫn rỉ ra từng giọt đều đặn, rơi tanh tách xuống mặt sàn nóng ran, bốc lên làn khói nhờn nhợt và mùi hôi nồng nặc khiến bất kỳ ai hít phải cũng thấy lợm giọng buồn nôn.

Lan lật nhanh bảng chấm công ca đêm treo trên vách ván ép tạm bợ. Đôi mày cô nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu hoắm. Sáu công nhân đang đứng máy ở ca ba này đều là những người đã làm việc liên tục từ ca hai, bắt đầu từ ba giờ chiều hôm trước. Mười hai tiếng đồng hồ đứng chân trần hoặc đi những đôi dép xốp mòn vẹt trên sàn bê tông gồ ghề, đối diện với nhiệt độ khuôn ép lên tới hơn một trăm ba mươi độ C phả thẳng vào mặt. Đôi mắt họ trũng sâu, mí mắt trĩu nặng, những cử động tay chân đã bắt đầu chậm chạp và rời rạc – dấu hiệu chết người của sự suy kiệt thần kinh cơ bắp.

Trên chiếc bàn gỗ cạnh lối thoát hiểm, bữa ăn lót dạ của họ chỉ là vài gói mì tôm ăn liền mở nắp hờ hững đã trương phình trong làn nước nguội ngắt đóng váng mỡ vàng và mấy mẩu bánh mì khô khốc kiến bu đầy. Không có một hộp sữa, không có một bữa ăn phụ giàu dinh dưỡng nào được chuẩn bị để bù đắp lượng calo bị vắt kiệt trong môi trường độc hại này. Dưới chân bàn, những chai nước suối loại lớn đựng nước giếng khoan đục ngầu, cặn lắng xuống đáy thành một lớp màu nâu đỏ.

Cơn phẫn nộ dâng lên nghẹn ứ nơi cổ họng Lan. Sự nhẫn nhịn của người phụ nữ lăn lộn mưu sinh bấy lâu nay bỗng chốc vỡ òa thành nỗi chua xót tột cùng cho những người đồng hương của mình. Cô rút chiếc điện thoại thông minh cũ kỹ từ túi quần ra. Màn hình máy đã nứt một góc, nhưng camera vẫn còn hoạt động tốt. Bằng những thao tác kín đáo nhưng chuẩn xác, Lan bấm chụp liên tiếp bệ máy ép rò rỉ dầu nhớt nhờn nhụa, vũng trơn trượt sát chân chú Năm, chiếc tủ bảo hộ trống rỗng và bảng chấm công chi chít những con số mười hai tiếng tăng ca vượt trần luật định. Mỗi cú bấm máy là một bằng chứng thực tế không thể chối cãi, một bản cáo trạng không lời về cái giá phải trả cho sự tăng trưởng nóng vội.

Đúng lúc đó, cánh cửa sắt ngăn cách khu văn phòng điều hành xịch mở. Lê Hoài Phương bước vào gian xưởng. Khác hẳn với vẻ ngoài xộc xệch của công nhân, Phương vẫn giữ nguyên bộ âu phục chỉn chu, dù đôi mắt viền chì đã có dấu hiệu mệt mỏi. Trên tay cô là chiếc máy tính bảng hiển thị biểu đồ sản lượng nhảy số theo thời gian thực. Những cột mốc màu xanh lá cây tượng trưng cho năng suất, nhưng bên dưới những con số hào nhoáng ấy là mồ hôi và máu của những người đang kiệt quệ.

Thấy Lan đứng ở bảng chấm công, Phương rảo bước lại gần, gót giày cao gót gõ lách cách khô khốc trên nền xi măng. Khuôn mặt cô cố nở một nụ cười thân thiện nhưng ánh mắt không giấu nổi sự sốt ruột và áp lực đang đè nặng:

“Chị Lan! Tình hình thế nào rồi? Khối lượng ép từ mười hai giờ đêm đến giờ có đạt chỉ tiêu bốn mươi khay mỗi giờ không? Tôi vừa kiểm tra hệ thống đối soát của Nắng Sớm, họ yêu cầu đúng tám giờ sáng mai phải có mẻ năm ngàn cái đầu tiên tập kết tại kho trung chuyển Tân Bình để xe phân phối đi các quận. Tuyệt đối không được chậm một phút nào đâu đấy. Xe tải của họ chỉ đợi đến đúng tám giờ mười lăm là lăn bánh, trễ một chuyến là toàn bộ chuỗi cung ứng của họ bị gián đoạn ngay.”

Lan quay phắt lại, nhìn thẳng vào gương mặt điểm phấn trắng của người đồng sáng lập phụ trách kinh doanh. Đôi mắt người đàn bà miệt vườn ánh lên ngọn lửa giận dữ mà Phương chưa từng thấy trước đây. Cô giơ bảng chấm công lên ngang tầm mắt Phương, ngón tay run rẩy vì kìm nén:

“Cô Phương, công nhân ca này đã làm mười hai tiếng liên tục rồi. Chú Năm bắt đầu run tay, gắp phôi suýt nữa chạm vào mép khuôn nóng. Khẩu trang hoạt tính không có một cái, anh em đang phải hít bụi bã mía đến ho ra máu họng. Sàn xưởng thì ngập dầu máy trơn như mỡ. Tôi yêu cầu cho anh em nghỉ ca, dọn sàn và cấp đồ bảo hộ ngay lập tức!”

Nụ cười trên môi Phương tắt ngấm, cơ mặt cô giật khẽ. Cô liếc nhìn xung quanh, thấy vài công nhân đang ngoái đầu lại nghe ngóng, tiếng búa gõ phôi cũng ngập ngừng chậm lại, thì vội kéo Lan lùi sâu vào góc chân cầu thang dẫn lên gác lửng, hạ thấp giọng nhưng ngữ khí vô cùng gay gắt:

“Chị Lan, chị nói nhỏ thôi! Chị có biết đây là thời điểm sống còn của Mộc Nhiên không? Toàn bộ dòng tiền, toàn bộ tương lai của cái xưởng này đều trông cậy vào đơn hàng ba mươi ngàn sản phẩm này. Nếu giao hàng trễ, Nắng Sớm sẽ phạt chúng ta bốn trăm triệu đồng. Bốn trăm triệu đấy! Chị có biết bốn trăm triệu là bao nhiêu tiền không? Lúc đó công ty phá sản, cái xưởng này đóng cửa, thì mấy người công nhân của chị lấy đâu ra việc làm, lấy đâu ra tiền công nhật gửi về quê nuôi con?”

Phương thở hắt ra một hơi, cố đè nén cơn giận dữ đang chực trào, đổi giọng dỗ dành. Bàn tay đeo nhẫn bạc khẽ chạm vào cánh tay rám nắng của Lan, giọng nói hạ xuống như rót mật vào tai:

“Chị là tổ trưởng, chị có uy tín với bà con dưới Tân Phú lên đây làm. Chị ráng động viên anh em cố nốt tuần cao điểm này đi. Tôi hứa, xong đơn hàng này, tôi sẽ duyệt một khoản thưởng tương đương ba mươi phần trăm lương ca đêm cho toàn đội. Tôi sẽ mua thêm sữa tươi, bánh ngọt bồi dưỡng. Nhưng bây giờ thì phải dập máy! Phải dập cho đủ số lượng! Một phút dừng máy lúc này là đốt tiền của chúng tôi đấy, chị hiểu không?”

Lan giật phắt cánh tay mình ra khỏi cái chạm của Phương như thể vừa chạm phải một thanh sắt nung đỏ. Ánh mắt cô lóe lên tia nhìn bướng bỉnh và cương quyết của một người phụ nữ đã bươn chải qua đủ mọi bến bãi đò giang, từng chứng kiến bao nhiêu cảnh cùng đinh bị vắt kiệt sức rồi vứt bỏ:

“Cô Phương, tiền thưởng của cô có mua lại được ngón tay của người ta nếu máy dập trúng không? Có rửa sạch được lá phổi của bà con khi hít thứ bụi mịn này suốt mười hai tiếng một ngày không? Lúc ở Tân Phú, cô Nhiên xuống tận bờ kênh nói với chúng tôi rằng Mộc Nhiên làm ăn tử tế, nâng niu hạt lúa, cây mía và quý trọng giọt mồ hôi của người nghèo. Chúng tôi tin vào cái chữ 'tử tế' đó nên mới dắt díu nhau lên cái xưởng ngoại ô heo hút này làm việc cho các người!”

Lan bước tới một bước, dáng người đậm chắc chắn ngang lối đi hẹp. Giọng cô đanh lại, từng từ gằn rõ mồn một át cả tiếng quạt gió và tiếng mô tơ đang gầm rú:

“Tôi thẳng thắn từ chối lời đề nghị của cô. Tôi không bao giờ lấy sự tận tụy, lòng tin của bà con ra để động viên họ bán mạng. Các người muốn giữ hợp đồng tiền tỷ, muốn làm đẹp sổ sách với nhà đầu tư, nhưng các người đang biến sự nhẫn nhục của người lao động thành công cụ gánh rủi ro thay cho ban giám đốc! Chuyện đó, tôi dứt khoát không tiếp tay!”

Phương sững sờ. Đôi môi cô run rẩy vì tức giận, hai gò má ửng đỏ sau lớp phấn trang điểm. Xưa nay trên bàn đàm phán thương mại, cô từng đối đầu với bao gã thương lái lọc lõi, bao giám đốc thu mua cáo già, nhưng chưa từng bị một người quản lý cấp tổ nào – một người mà cô xem là chỉ biết dùng sức bắp thịt – bác bỏ thẳng thừng và quyết liệt đến thế. Phương định mở miệng dùng quyền lãnh đạo và bản hợp đồng lao động để chấn chỉnh kỷ luật, thì một tiếng *khục* khô khốc, dữ dội vang lên từ giữa xưởng cắt đứt câu nói của cô.

Âm thanh kim loại gãy vụn vang lên rợn người, tựa như một đốt xương sống khổng lồ vừa bị bẻ gãy.

Toàn bộ khung thép của cỗ máy ép số 1 bỗng chốc rung giật bần bật. Những chiếc bu-lông mười tám ly neo giữ chân đế vào sàn bê tông gào lên ken két dưới lực vặn xoắn khủng khiếp. Nền xưởng dường như chao đảo dưới chân mọi người.

Trục quay chính và thanh pít-tông thủy lực phát ra những âm thanh ken két chói tai như kim loại đang tự nghiền nát chính mình trong cơn co giật cơ học. Bàn trượt mang khuôn nhiệt phía trên không hạ xuống đều đặn theo hành trình piston mà giật cục từng chặp, phát ra tiếng nện *uỳnh uỳnh* rung chuyển cả nền móng bê tông dưới chân. Mỗi cú nện giáng xuống là một lần bụi bã mía trên các xà gồ mái tôn bị rũ xuống như một trận mưa mùn khô khốc.

Nhiên đang đứng ghi chép số liệu tại bàn kiểm tra chất lượng giật thót mình, ruột gan thắt lại. Tập hồ sơ trên tay cô rơi tuột xuống đất, giấy tờ bay tứ tán. Cô lao vội tới bệ máy, đôi mắt mở to kinh hoàng.

Trên bảng điều khiển gắn bo mạch Arduino mà Minh dày công lắp đặt bằng những mối hàn thủ công tỉ mỉ, chiếc còi báo động chip điện tử bắt đầu rú lên từng hồi the thé, xuyên thủng màng nhĩ. Đèn LED cảnh báo nhiệt độ của cảm biến can K chuyển sang màu đỏ rực, nhấp nháy điên cuồng như một con mắt quỷ giận dữ. Các con số kỹ thuật số nhảy vọt không thể kiểm soát: 165°C... 178°C... 185°C. Nhiệt độ gia nhiệt đã vượt xa ngưỡng an toàn tối đa 140°C dành cho hỗn hợp phụ gia sinh học và sợi cellulose.

Một luồng khói xám bốc lên nghi ngút từ khe khuôn ép. Kèm theo đó là mùi khét lẹt đặc quánh của bã mía bị cháy than hóa quyện với mùi dầu thủy lực sôi trào. Lớp cellulose bị ép dưới áp lực cao trong tình trạng quá nhiệt bắt đầu phát hỏa ngầm bên trong lòng khuôn kín, tỏa ra những luồng khí độc cay nồng khiến bất kỳ ai đứng gần đều phải ho sặc sụa.

“Dừng máy lại! Chú Năm, lùi ra ngay!” Nhiên thét lên, nỗi sợ hãi tột cùng làm thắt nghẽn lồng ngực cô. Cổ họng cô bỏng rát, âm thanh phát ra vỡ vụn trong tiếng rít gầm của máy móc.

Chú Năm cuống cuồng buông cần gạt phôi, lảo đảo lùi lại phía sau. Nhưng vì sàn nhà nhớt dầu máy, đôi chân trần của người thợ già trượt mạnh trên lớp váng trơn tuột. Chú ngã đập mông xuống sàn, chiếc khay kim loại đựng sản phẩm văng ra xa, phát ra tiếng loảng xoảng chát chúa giữa nền xi măng. Chú Năm rên lên một tiếng đau đớn, cố lết người ra xa khỏi chân bệ máy đang rung bần bật như một con thú điên.

Trục pít-tông của máy ép vẫn tiếp tục rung lắc dữ dội, áp suất dầu bên trong đã vượt quá ba trăm bar. Dầu thủy lực nóng rẫy bắt đầu xì qua miệng gioăng bị rách toạc, bắn tung tóe thành từng tia nhỏ li ti vào không khí, chạm vào phiến gia nhiệt bốc lên những làn khói trắng mù mịt. Tiếng gầm rú của mô tơ điện quá tải nghe như tiếng thở dốc nghẹn ngào của một con thú sắt đang giãy chết trước giờ đứt bóng.

“Công tắc dừng khẩn cấp bị kẹt rồi!” Một người thợ trẻ hoảng loạn la lớn khi cố dùng cả lòng bàn tay ấn mạnh vào chiếc nút đỏ to bản trên thân máy, nhưng bộ tiếp điểm bên trong đã bị kẹt cứng do muội than và bụi bẩn bám dính lâu ngày không được bảo trì. Chiếc nút thụt vào một nửa rồi trơ ra, bất lực trước guồng quay hủy diệt.

Giữa sự hỗn loạn tột cùng, khi Phương còn đang đứng chết trân với chiếc máy tính bảng kẹp chặt trước ngực và Nhiên hoảng loạn lao đi tìm cầu dao nhánh, Đặng Mai Lan không hề nao núng. Với phản xạ nhanh nhạy của một người từng chỉ huy bốc dỡ hàng vạn tấn hàng hóa bên bờ sông, từng đối mặt với những sự cố đứt cáp, lật sà lan trong gang tấc, Lan lập tức nhận định tình hình. Cô không chần chừ một giây nào, hét lớn ra lệnh:

“Tất cả lùi về cửa kho! Rời khỏi bệ máy ngay lập tức!”

Tiếng thét của Lan mang theo uy lực sắt đá khiến những người thợ đang hoảng loạn bỗng bừng tỉnh. Đồng thời, Lan quay ngoắt người, lao thẳng về phía tủ điện tổng gắn trên bức tường tôn cách đó mười bước chân. Đôi chân trần của cô bám chắc trên nền sàn, vượt qua vũng dầu trơn trượt một cách chuẩn xác.

Sáu công nhân ca đêm – từ chú Năm vừa gượng dậy với sự dìu đỡ của người thợ trẻ đến những thợ trộn phôi lấm lem – như tìm được điểm tựa tinh thần, lập tức đồng loạt bước theo sau lưng cô, tạo thành một bức tường người vững chãi đối diện với hiểm nguy. Họ không còn là những cá nhân đơn lẻ đang run rẩy vì sợ mất việc; dưới sự dẫn dắt của Lan, họ đã kết thành một khối thống nhất, dùng sự đoàn kết để tự bảo vệ sinh mạng của chính mình.

“Chị Lan! Chị định làm gì đấy? Không được ngắt điện đột ngột, hỏng mất mẻ khuôn hai trăm triệu của tôi!” Phương hốt hoảng lao theo, hai mắt trợn trừng, dang hai tay định chặn Lan lại trước cửa tủ điện.

Đối với Phương, bộ khuôn dập CNC bằng thép hợp kim kia là tài sản thế chấp, là sinh mạng kinh doanh của cô. Nếu ngắt điện đột ngột khi pít-tông đang kẹt giữa hành trình và nhiệt độ vượt ngưỡng, áp suất dư và nhiệt co ngót có thể làm vênh toàn bộ mặt phẳng khuôn, biến khối thép gia công tinh xảo thành đống phế liệu vô giá trị.

Lan không thèm nhìn Phương. Bằng một cái gạt tay dứt khoát và mạnh mẽ của người lao động bến bãi, cô đẩy Phương dạt sang một bên khiến cô gái văn phòng lảo đảo va vào vách tôn kêu rầm một tiếng. Lan vươn cánh tay rắn rỏi nắm chặt lấy cần gạt của chiếc cầu dao điện tổng ba pha bọc sứ to bằng bắp tay.

*CẠCH!*

Một tiếng dập mạnh mẽ, vang dội như một phát súng lệnh xé toạc không gian ngột ngạt.

Một tia hồ quang điện màu xanh lét lóe lên bên trong hộp cầu dao rồi vụt tắt. Toàn bộ hệ thống điện động lực của xưởng Mộc Nhiên lập tức bị cắt đứt hoàn toàn.

Mô tơ máy ép tắt lịm tiếng gầm rú. Bàn trượt thủy lực khựng lại giữa chừng trong tiếng xì hơi giảm áp xì xào thê lương. Những cánh quạt thông gió trên trần nhà chậm dần, rên rỉ thêm vài vòng uể oải rồi đứng im phắc. Gian xưởng chìm vào một thứ im lặng nặng nề, ngột ngạt đến nghẹt thở, chỉ còn lại làn khói xám khét lẹt lượn lờ dưới ánh đèn bảo vệ mắt cua le lói dùng nguồn pin phụ. Thứ ánh sáng vàng vọt, mờ căm chỉ đủ soi rõ những bóng đen bất động và làn khói độc đang cuộn tròn quanh bệ máy số 1.

Lan đứng sừng sững trước tủ điện, ngực phập phồng theo từng nhịp thở dồn dập, bàn tay vẫn đặt trên cần gạt cầu dao bọc sứ còn vương chút muội điện. Phía sau cô, sáu người thợ ca đêm đứng sát vào nhau, mặt bám đầy bụi đen và mồ hôi, quần áo rách rưới tả tơi, nhưng ánh mắt của họ nhìn về phía ban giám đốc đã không còn vẻ cam chịu hay sợ sệt. Đó là sự kiên định của những con người bị dồn nén đến tận cùng giới hạn của sự an toàn, những người đã nhận ra rằng mạng sống của mình không thể bị đem ra đổi chác cho bất kỳ con số lợi nhuận nào.

“Chúng tôi từ chối vận hành cỗ máy này!” Lan dõng dạc tuyên bố, giọng nói vang vọng khắp không gian tĩnh lặng đến ghê rợn của xưởng. “Cho đến khi nào máy móc được sửa chữa an toàn, sàn xưởng được tẩy sạch dầu nhớt, và công nhân được cấp phát đủ đồ bảo hộ, ca ba chúng tôi sẽ đình công!”

Từng từ, từng chữ rơi xuống mặt sàn bê tông như những tảng đá nặng trịch. Không có một tiếng xì xào phản đối nào từ phía sáu người thợ. Họ đứng yên như những pho tượng đồng, im lặng nhưng kiên quyết, biểu thị sự đồng thuận tuyệt đối với người tổ trưởng của mình. Chú Năm đưa tay kéo chiếc khẩu trang ố bẩn xuống cằm, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào hai người sáng lập.

Nhiên đứng chết lặng giữa làn khói khét lẹt.

Bàn tay cô run rẩy buông thõng tập tài liệu kiểm định chất lượng. Cơn ớn lạnh bò dọc từ gót chân lên tận đỉnh đầu, thấm sâu vào từng tế bào tủy sống. Cô nhìn cỗ máy ép số 1 – niềm hy vọng duy nhất để cứu vãn hợp đồng với Nắng Sớm, chiếc phao cứu sinh cho món nợ bốn trăm triệu đồng của gia đình – giờ đây đang nằm trơ trọi như một khối sắt phế liệu đen đúa, bốc khói nghi ngút. Nhiệt độ thân máy vẫn còn nóng rực, tỏa ra từng đợt sóng nhiệt hầm hập. Mùi khét của sợi bã mía cháy than và dầu khoáng như một cái tát trời giáng vào mọi lý lẽ tăng trưởng, mọi toan tính dòng tiền mà cô từng tự biện minh trong đầu suốt những ngày qua.

Những lời cô từng nói với chính mình: *“Chỉ ráng thêm một tuần nữa thôi”, “Xong đơn hàng này rồi mình sẽ bù đắp cho anh em”, “Phải cứu lấy công ty trước đã”*... giờ đây bỗng hiện nguyên hình là những lời ngụy biện hèn nhát. Sự nhượng bộ về mặt an toàn không bao giờ mang lại kết quả tốt đẹp; nó chỉ tích tụ rủi ro thành một cơn địa chấn chực chờ nuốt chửng tất cả.

Đúng lúc đó, tiếng bước chân huỳnh huỵch vang lên từ cầu thang gác lửng. Những bậc thang sắt rung lên bần bật dưới sức nặng của những bước chạy gấp gáp. Cánh cửa phòng điều hành bật mở toang hoác, đập mạnh vào vách tôn phát ra tiếng vang chát chúa.

Trần Quốc Minh lao xuống, trên tay anh vẫn còn cầm chiếc cờ lê mỏ lết lớn dính đầy dầu mỡ. Quần áo bảo hộ của anh lấm lem vệt than đen và dầu nhớt từ những đêm thức trắng ngoài bãi phôi. Anh không nhìn Lan, cũng chẳng thèm liếc qua Phương đang đứng chết trân ở góc tường với chiếc máy tính bảng tối đen màn hình.

Ánh mắt đỏ ngầu vì uất hận của người kỹ sư cơ khí xuyên thẳng qua làn khói mờ ảo, găm chặt vào gương mặt tái nhợt không còn giọt máu của Nhiên.

Minh bước tới, giơ cánh tay run rẩy chỉ thẳng vào thân máy ép đang rạn nứt rỉ dầu, nơi vết nứt chân chim ở bệ đỡ gang xám giờ đây đã toác rộng ra thành một khe hở đen ngòm rỉ máu nhớt, rồi quay sang nhìn sáu người thợ đang đứng co cụm trong bộ dạng tả tơi, kiệt quệ sau mười hai tiếng bị vắt kiệt sức lực. Một cơn thịnh nộ kìm nén suốt nhiều ngày qua bùng nổ, phá tan mọi giới hạn của tình bạn, tình đồng chí và sự nhẫn nại.

Minh quát lên trong phòng điều hành rằng Nhiên đang biến Mộc Nhiên thành một xưởng bóc lột giống hệt nơi cô từng căm ghét.