Chào hàng giữa đô thành

Hơi nóng hầm hập của đường phố Sài Gòn cùng thứ âm thanh hỗn tạp, chát chúa từ còi xe máy, tiếng gầm rú của những chiếc xe buýt số và tiếng loa rao hàng rong dội thẳng vào màng nhĩ Khôi ngay khi bậc cửa chiếc xe khách giường nằm vừa bung mở.

Chuyến xe đêm khởi hành từ bến Cư M’Rao lúc tám giờ tối hôm qua, vượt qua hàng trăm cây số đường đèo quanh co, ổ gà dằn xóc và những khúc cua gắt qua Đắk Nông, Bình Phước đã vắt kiệt chút sinh lực cuối cùng của Khôi. Suốt mười tiếng đồng hồ nằm chập chờn trên chiếc đệm bọc da nhân tạo sực mùi mồ hôi cũ và dầu gió, anh chỉ ngủ được chừng hai tiếng ngắt quãng. Cứ mỗi lần xe phanh gấp hay tiếng còi hơi xé toang màn đêm, Khôi lại giật mình thót tim, tay vô thức quờ quạng sờ vào chiếc ba lô dã chiến đang ôm chặt trước ngực để chắc chắn rằng những hũ thủy tinh đựng mẫu cà phê vẫn còn nguyên vẹn.

Bây giờ, hai thái dương anh giật lên từng cơn mỏi mệt buốt nhức. Bước chân anh đặt xuống nền bê tông nứt nẻ của Bến xe Miền Đông, cảm giác chao đảo như mặt đất dưới chân vẫn còn đang lắc lư theo nhịp bánh xe. Cái nắng đầu giờ chiều đổ lửa xuống bãi đỗ xe không một bóng cây. Không khí ngột ngạt, đặc quánh mùi khói xăng dầu chưa cháy hết, mùi rác thải ẩm mục từ các góc chợ tạm và hơi nhựa đường bốc lên hầm hập khiến lồng ngực Khôi nghẹn lại. Bất giác, một nỗi thèm khát cồn cào dội lên trong tâm trí: anh nhớ cái lạnh se sắt buốt thấu xương thịt lúc năm giờ sáng trên sườn đồi Bản Đỏ, nhớ mùi sương mù bảng lảng đọng trên kẽ lá cà phê và mùi đất đỏ bazan ngai ngái, nồng đượm, tinh khiết đến mức có thể hít căng lồng ngực mà không sợ vướng một hạt bụi mịn.

Nhưng Khôi không có lấy một giây để yếu lòng hay hoài niệm.

Sài Gòn trước mắt anh lúc này không còn là thành phố của những tháng ngày anh từng ngồi trong văn phòng máy lạnh hai mươi bốn độ C làm một kỹ sư nông nghiệp an phận, nhận lương tháng mười hai triệu và nhìn cuộc đời qua những bảng báo cáo dự án xa rời thực tế. Sài Gòn hôm nay là một chiến trường thực thụ—nơi mẻ hạt Robusta sẻ đầu tiên của Bản Đỏ, mẻ hạt kết tinh từ bao nhiêu mồ hôi, nước mắt và cả canh bạc danh dự của gia đình anh, phải bước ra sàn đấu để tự chứng minh phẩm giá của mình trước những khẩu vị khắt khe và định kiến sâu dày nhất.

Khôi xốc lại quai chiếc ba lô dã chiến nặng trĩu sau lưng. Sợi dây dù đay siết chặt vào bờ vai ê ẩm. Bên trong ba lô là sáu chiếc hũ thủy tinh kín khí có gioăng cao su, chứa các mẫu hạt nhân xanh Robusta sẻ sơ chế theo phương pháp Yellow Honey. Từng hạt cà phê nằm gọn gàng trong hũ, màu vàng óng như mật ong non pha sắc lục nhạt, hạt tròn đều tăm tắp, rãnh thẳng tắp và không vướng một tì vết sâu mọt. Đi kèm với mẫu hạt là xấp tập hồ sơ truy xuất nguồn gốc vùng trồng dày cộp mà anh và Quốc Lâm đã thức trắng đêm qua để in ấn, đóng ghim và dán nhãn cẩn thận: từng bức ảnh chụp khoảnh đất một sào phía Đông rẫy nhà ông Hậu, bảng đo chỉ số khúc xạ kế Brix trung bình 21,8% của từng đợt hái tỉa, sơ đồ đón gió Đông Bắc của trạm sơ chế tối thiểu, biểu đồ nhiệt độ sấy chậm trên giàn phơi lưới cước hai tầng, và bản cam kết canh tác hữu cơ hoàn toàn không sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate có chữ ký nắn nót bằng mực tím của Y Bih Niê.

Đi ngay bên cạnh anh, Bảo Ngọc bước những bước dứt khoát, gọn gàng, tách biệt hẳn với vẻ mệt mỏi rệu rã của những hành khách vừa bước xuống xe.

Cô mặc chiếc áo sơ mi đen tối giản xắn tay gọn lên quá khuỷu, quần âu màu than chì và đôi giày bệt da mềm tiện cho việc di chuyển liên tục. Khuôn mặt thanh tú không trang điểm ngoài một lớp son dưỡng mỏng, nhưng đôi mắt sau cặp kính râm đen nhánh thì sắc bén như dao cạo. Một tay cô xách chiếc va ly chống sốc chuyên dụng bọc nhung đen tuyền—bên trong là cả một gia tài đồ nghề pha chế di động mà cô gìn giữ như sinh mạng: chiếc ấm cổ ngỗng kiểm soát dòng chảy Brewista Artisan với vòi rót vát góc tinh tế, phễu lọc thủy tinh Hario V60 cỡ 02, bình chia độ chịu nhiệt bằng thủy tinh borosilicate và chiếc cân tiểu ly điện tử Acaia Pearl có độ nhạy đến một phần mười gram. Tay kia của cô ôm chiếc túi vải dù đựng ba túi nhôm tráng bạc có van thoát khí một chiều, chứa hạt cà phê đã được chính tay cô rang thử nghiệm theo hồ sơ omni-roast light-medium tại phòng lab ở Buôn Ma Thuột cách đây đúng bốn ngày—khoảng thời gian vừa vặn nhất để hạt xả hết lượng khí CO2 dư thừa sau khi rang và bắt đầu bước vào giai đoạn đỉnh cao của chu kỳ hương vị.

"Uống ngụm nước đi rồi đi tiếp," Bảo Ngọc đưa cho Khôi chai nước suối ướp lạnh vừa mua ở quầy tạp hóa đầu bến, ánh mắt lướt qua vẻ mặt căng cứng và đôi môi khô khốc của anh. "Mặt anh căng như dây đàn thế kia, lát nữa bước vào quán, chỉ cần chủ quán nhíu mày hay chê một câu là anh run tay làm đổ hết mẫu hạt ra sàn cho xem."

Khôi đón lấy chai nước, uống liền mấy ngụm lớn. Dòng nước lạnh buốt trôi qua thực quản giúp xoa dịu cơn khô rát nơi cuống họng và làm dịu bớt nhịp tim đang đập dồn dập vì căng thẳng:

"Tôi không run. Chỉ là... cảm giác có chút ngợp. Ở Cư M'Rao, chúng ta thuyết phục được cha tôi, thuyết phục được anh Tư và Y Bih bằng mồ hôi thực tế trên rẫy và tiền tươi ngay tại gốc trạm. Nhưng ở đất Sài Gòn này, người ta không quan tâm anh đã đổ bao nhiêu lít mồ hôi trên đất đỏ. Họ đánh giá mọi thứ bằng vị giác, bằng bảng điểm cupping quốc tế và bằng một thị trường specialty vốn dĩ xưa nay chỉ tôn sùng Arabica ngoại nhập."

"Chính vì thị trường này định kiến, chúng ta mới có cơ hội tạo ra một cú đấm thức tỉnh," Bảo Ngọc kéo chiếc kính râm xuống cài lên cổ áo sơ mi, để lộ ánh nhìn sắc lẹm, kiên định đến mức gần như lạnh lùng. "Nếu họ chỉ là những kẻ buôn bán cà phê phin vỉa hè, cần thứ hạt đen kịt, khét lẹt tẩm bơ bắp, bắp rang cháy để lừa gạt vị giác người uống thì anh đã không phải mất chín ngày chín đêm canh từng cơn gió trên giàn phơi cước. Đi thôi. Danh sách tôi đã chia theo tuyến đường từ tối qua rồi. Khu vực Quận 1 và Quận 3 thẳng tiến. Chúng ta không có thời gian để nghỉ ngơi đâu."

***

Chiếc taxi công nghệ thả họ xuống đầu một con hẻm rợp bóng cây cổ thụ trên đường Tú Xương, Quận 3.

Rời xa sự ồn ào đến nghẹt thở của các trục đại lộ, không gian nơi đây đột ngột chuyển sang một nhịp điệu tĩnh lặng, êm đềm đến lạ lùng. Những ngôi biệt thự Pháp cổ quét vôi vàng nhạt nép mình sau những rặng hoa giấy đỏ thắm, xen lẫn những quán cà phê độc lập theo đuổi phong cách làn sóng thứ ba (third wave) đang âm thầm định hình lại văn hóa thưởng thức của giới trẻ đô thị.

Đây chính là thánh địa của những tín đồ specialty coffee tại Sài Gòn. Ở nơi này, thực khách không bước vào quán để tìm một chỗ ngồi bấm điện thoại hay tìm kiếm một liều caffeine giá rẻ để chống chọi với cơn buồn ngủ. Họ sẵn sàng chi trả từ tám mươi ngàn, một trăm hai mươi ngàn, thậm chí hai trăm ngàn đồng cho một bình pour-over trong veo như trà, đựng trong chiếc ly gốm thủ công tinh xảo. Họ say sưa bàn luận về cao độ hai ngàn mét của vùng Yirgacheffe bên xứ Ethiopia, những nốt hương hoa nhài và cam bergamot thanh thoát của giống Geisha Panama, hay phương pháp lên men yếm khí kéo dài một trăm hai mươi giờ của những nông trại danh tiếng tột đỉnh tại Colombia.

Tại những không gian mang đậm tinh thần tối giản với tông màu xám lạnh của bê tông mài, những khối gỗ sồi tự nhiên để thô và những cỗ máy pha espresso bóng loáng bằng thép không gỉ có giá trị bằng cả một mảnh rẫy hai héc-ta ở Cư M’Rao, cà phê đã được tôn lên thành một thứ nghệ thuật thủ công tinh tế. Nó đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về thổ nhưỡng, giống loài, quy trình hái chọn từng trái chín và sự tôn trọng tối thượng dành cho người nông dân.

Nhưng cũng chính tại nơi chốn tưởng chừng như văn minh và cởi mở ấy, một bức tường thành định kiến vô hình, kiên cố và tàn nhẫn nhất đang chực chờ nuốt chửng những người như Khôi.

Điểm dừng chân đầu tiên trong danh sách của Bảo Ngọc là *Artifact Coffee*. Quán nằm sâu trong một con ngõ cụt yên tĩnh, mặt tiền được ốp hoàn toàn bằng kính chịu lực trong suốt nhìn thẳng vào xưởng rang nhỏ bên trong. Ở đó, một cỗ máy rang Probat năm ký màu đen mờ đang tỏa ra mùi hương ngọt ngào của hạt cà phê vừa kết thúc giai đoạn nổ đầu.

Một người đàn ông trạc ba mươi lăm tuổi, vóc người gầy gò nhưng rắn rỏi, tóc buộc búi củ tỏi phía sau gáy, mặc chiếc tạp dề da bò sành điệu đang cẩn thận dùng thìa thử mẫu rút hạt từ lồng rang ra để kiểm tra mức độ phát triển màu sắc của mẻ Arabica Cầu Đất. Đó là Hoàng—chủ quán kiêm trưởng xưởng rang của Artifact, một nhân vật có tiếng nói đầy trọng lượng trong giới thợ rang thủ công đất Sài thành, từng tu nghiệp tại Chiang Mai và sở hữu chứng chỉ Q-Grader quốc tế.

Khi chuông cửa kính kêu leng keng báo hiệu khách vào, Hoàng ngẩng đầu lên, nở một nụ cười xã giao chuẩn mực. Nhưng khi Khôi bước tới bên chiếc bàn gỗ sồi dài giữa quán, cẩn trọng đặt tập hồ sơ vùng trồng Cư M'Rao cùng chiếc hũ thủy tinh đựng mẫu nhân xanh Robusta sẻ lên mặt bàn, nụ cười trên môi Hoàng lập tức đông cứng lại.

Hoàng hạ chiếc thìa thử mẫu xuống khay inox, đưa mắt liếc qua nhãn dán in dòng chữ "Bản Đỏ - Robusta Sẻ Yellow Honey - Cư M'Rao" dán trên thân hũ. Khóe miệng anh ta khẽ giật giật, tạo thành một nụ cười nửa miệng đầy vẻ mỉa mai không thèm che giấu:

"Robusta Cư M'Rao? Hai bạn trẻ đang đùa với tôi đấy à?"

Khôi cố gắng đè nén sự tự ti đang chực trào dâng, giữ cho giọng nói của mình thật trầm tĩnh và rõ ràng:

"Dạ không thưa anh Hoàng. Chúng tôi hoàn toàn nghiêm túc. Đây là dòng Robusta sẻ thuần chủng cổ thụ được tuyển chọn từ các nông hộ đồng bào Êđê tại Cư M'Rao, Đắk Lắk. Toàn bộ quả tươi được hái tỉa chín mọng bằng tay với tỷ lệ trên chín mươi lăm phần trăm, độ đường đo bằng khúc xạ kế Brix đạt trung bình hai mươi mốt phẩy tám độ. Hạt được sơ chế theo phương pháp Yellow Honey, giữ lại đúng bốn mươi phần trăm lớp chất nhầy tự nhiên và phơi chậm trên giàn cước đón gió Đông Bắc trong chín ngày. Chúng tôi muốn gửi mẫu để anh đánh giá tiềm năng đưa vào menu pour-over hoặc dùng làm thành phần tạo thể chất cho các dòng espresso đặc sản."

Hoàng thậm chí còn không buồn đưa tay mở chiếc nắp thủy tinh để ngửi thử hương khô của hạt nhân. Anh ta dùng hai ngón tay đẩy nhẹ chiếc hũ về phía mép bàn đối diện với Khôi, rồi lắc đầu một cách dứt khoát:

"Khôi này, tôi rất ghi nhận ngọn lửa nhiệt huyết của những người trẻ khởi nghiệp từ nông nghiệp như cậu. Nhưng cậu đang gõ nhầm cửa và tiếp cận hoàn toàn sai tệp khách hàng rồi. Quán của tôi là quán cà phê làn sóng thứ ba. Khách hàng bước chân qua cánh cửa kia, họ trả một trăm ngàn cho một tách pour-over là để tìm kiếm hương hoa nhài tinh khôi của Yirgacheffe, vị chua sáng bừng của chanh vàng vùng Huila, hay những nốt hương quả mọng phức hợp của cà phê chế biến tự nhiên từ Kenya. Không một ai bước vào một quán specialty để bỏ tiền ra uống một ly Robusta cả."

Hoàng khoanh tay trước ngực, giọng điệu chuyển sang vẻ kẻ cả của một bậc thầy đang lên lớp cho người mới vào nghề:

"Cậu có học nông học, chắc cậu phải hiểu rõ cấu trúc sinh học của hai giống loài chứ? Cây Robusta sinh ra ở vùng đất thấp, hàm lượng axit chlorogenic của nó cao gần gấp đôi Arabica, lượng caffeine cũng đậm đặc gấp đôi. Về mặt hóa sinh, bản chất của giống hạt này là gì? Là vị đắng khét, là hương gỗ mục, cao su cháy, đất ẩm và da thuộc. Thứ đó sinh ra sứ mệnh lịch sử của nó chỉ là để phối trộn tỷ lệ thấp làm dày lớp crema cho máy pha công nghiệp, hoặc rang cháy đen tẩm bơ bắp, đổ vào phin nhôm chảy rỏ giọt cho người lao động uống với nửa ly sữa đặc để lấy say đòn mà tỉnh ngủ cày cuốc. Cậu muốn mang thứ hạt đó vào đây để chiết xuất pour-over thanh lịch ư? Đó là một trò cười cho giới làm nghề. Các bạn chào lầm chỗ rồi, mang ra mấy chuỗi cà phê vỉa hè bình dân ngoài đường lớn, may ra người ta mua ép giá cho đấy."

Từng câu, từng chữ của Hoàng như những nhát dao cùn cứa thẳng vào lòng tự trọng của Khôi. Máu trong người anh dồn ứ lên mặt, hai tai nóng bừng, mười đầu ngón tay siết chặt lấy gờ mép bàn gỗ sồi đến trắng bệch.

Sự xúc phạm này không đơn thuần nhắm vào cá nhân anh. Nó đang giẫm đạp lên từng giọt mồ hôi mặn chát của cha anh—ông Hậu—người đã còng lưng bên những gốc cà già suốt ba mươi năm qua; nó giẫm đạp lên đôi bàn tay sần sùi nứt nẻ của anh Tư, lên sự kiên nhẫn của Y Bih Niê và những người phụ nữ trong buôn làng đã cặm cụi dưới nắng gắt, dùng từng khớp ngón tay xoay nhẹ từng cuống quả chín đỏ như ngọc bích để không làm tổn thương cành non.

"Anh Hoàng, Robusta truyền thống có mùi cao su cháy và đắng gắt là vì thói quen thu hái quả xanh cào bạt, phơi sát đất bẩn lẫn tạp chất và thói quen rang cháy thành than để che giấu khuyết tật!" Khôi gằn giọng, cố giữ cho âm sắc không bị run rẩy vì phẫn uất. "Nếu cây cà già được chăm sóc hữu cơ, nếu quả được để chín rộ tự nhiên tích tụ đầy đủ lượng đường chuyển hóa và được kiểm soát quá trình lên men vi sinh một cách khoa học, thì giống sẻ thuần chủng hoàn toàn có thể cho ra những nốt hương trái cây chín nhiệt đới phong phú, độ ngọt dày và thể chất mượt mà không thua kém gì..."

"Thôi được rồi Khôi. Dừng lại đi."

Một giọng nói lạnh băng vang lên, cắt ngang lời anh một cách dứt khoát.

Bảo Ngọc bước lên một bước, tháo chiếc kính râm đặt cạch một tiếng khô khốc xuống mặt bàn gỗ. Đôi mắt cô nhìn thẳng vào đồng tử của Hoàng, không hề có lấy một tia giận dữ bốc đồng, chỉ có sự sắc lạnh, áp chế của một chuyên gia lão luyện đang nhìn một người đồng nghiệp tự giam mình trong chiếc lồng hẹp của định kiến.

Hoàng giật mình khựng lại. Ánh mắt anh ta dán chặt vào gương mặt thanh tú nhưng đầy uy lực của người con gái vừa lên tiếng. Những nếp nhăn nơi khóe mắt người đàn ông co rút lại:

"Ủa... Hứa Bảo Ngọc? Cô... cô là á quân giải Vietnam Barista Championship hai năm trước đúng không? Cái bài thi dùng phương pháp sơ chế kỵ khí đổi mới nhiệt độ của cô... Sao cô lại đi cùng cậu này? Cô bỏ vị trí R&D ở tập đoàn lớn để đi buôn cà phê dạo thế này à?"

"Tôi là đồng sáng lập phụ trách chất lượng của Bản Đỏ," Bảo Ngọc trả lời, giọng cô không hề cao nhưng từng âm tiết phát ra đều có sức nặng đè bẹp không gian xung quanh. "Anh Hoàng, chúng ta đều là những người đứng sau quầy bar, đều nếm qua hàng ngàn mẫu cà phê từ khắp nơi trên thế giới. Tranh cãi bằng định kiến giáo điều và những trang sách lý thuyết lỗi thời không mang lại bất kỳ giá trị nào cho tách cà phê đang nằm trên bàn cả. Anh vừa khẳng định Robusta của chúng tôi chỉ là thứ rác rưởi mang mùi gỗ mục và cao su cháy, chỉ xứng đáng pha phin vỉa hè. Vậy tôi hỏi anh: Anh có dám cho tôi mượn quầy bar của anh trong đúng mười phút không?"

Hoàng nhíu mày, sự ngạo mạn ban nãy bắt đầu bị lung lay bởi thái độ tự tin đến gai người của cô gái:

"Cô muốn làm gì ở quầy của tôi?"

"Tôi sẽ dùng chính mẻ hạt Robusta sẻ Yellow Honey này, tự tay pha cho anh một bình pour-over bằng phễu V60 theo công thức chiết xuất của tôi," Bảo Ngọc khoanh tay, từng lời nói đanh lại như thép nguội. "Nếu sau khi nếm thử, anh tìm thấy bất kỳ một nốt hương cao su cháy, mùi gỗ mục, hay vị đắng chát làm co thắt vòm họng như anh vừa phán xét, tôi sẽ lập tức đóng va ly đồ nghề, cúi đầu xin lỗi vì đã làm mất mười phút quý báu của anh, và từ nay về sau cái tên Bản Đỏ sẽ vĩnh viễn không bao giờ xuất hiện trong tầm mắt của anh nữa. Nhưng nếu tách cà phê đó sạch lỗi, có độ ngọt sâu, thể chất mượt mà và hương quả chín tự nhiên, anh phải dành cho chúng tôi mười lăm phút ngồi vào bàn đàm phán một cách nghiêm túc và công bằng. Anh có dám chơi một ván sòng phẳng không, thợ rang Hoàng?"

Một bầu không khí im lặng căng thẳng như dây đàn bao trùm lấy không gian quán *Artifact Coffee*. Hai nhân viên pha chế trẻ tuổi đang đứng lau ly ở quầy bar phụ đều dừng tay, nín thở nhìn về phía người chủ của mình.

Trước lời thách thức trực diện, đanh thép từ một barista từng đứng trên bục vinh quang của một giải đấu kỹ năng tầm cỡ quốc gia, Hoàng hiểu rằng nếu anh ta từ chối hoặc viện cớ lảng tránh, uy tín và sự kiêu hãnh của một người thợ rang specialty mà anh ta dày công xây dựng bấy lâu nay sẽ sụp đổ ngay trước mặt các nhân viên của mình.

Hoàng nhún vai một cái thật nhẹ, lùi lại nửa bước và đưa tay hướng về phía mặt quầy bar bằng đá hoa cương đen:

"Được thôi. Quầy bar là của cô. Nước sôi ở chín mươi hai độ C đã có sẵn trong bình đun nhiệt độ ổn định kia rồi đấy."

"Cảm ơn, nhưng tôi sẽ dùng nước của mình," Bảo Ngọc đáp cụt lủn.

Cô bước ra sau quầy bar, đặt chiếc va ly chống sốc màu đen lên bàn inox. Khóa bấm kim loại kêu "tách" một tiếng giòn giã. Khôi đứng ở góc ngoài quầy, tim đập thình thịch, nín thở theo dõi từng cử động chuẩn xác đến kinh ngạc của cô.

Bảo Ngọc không hề chạm vào nguồn nước máy lọc RO có sẵn của quán. Cô rút từ chiếc túi xách bên hông ra một chai thủy tinh chứa nguồn nước pha chế do chính cô tự phối trộn khoáng chất từ Buôn Ma Thuột. Dùng một chiếc bút đo nồng độ khoáng TDS kiểm tra nhanh, chỉ số hiển thị chính xác 110 ppm với tỷ lệ ion Canxi và Magie được cân chỉnh hoàn hảo để tôn vinh độ ngọt tự nhiên của hạt Robusta. Cô đổ nước vào chiếc ấm cổ ngỗng Brewista, cắm điện và thiết lập nhiệt độ sôi ở mức chuẩn xác: 91 độ C.

Tiếp đó, cô mở túi nhôm tráng bạc chứa mẻ rang số 02. Một làn hương khô thơm ngọt ngào lập tức thoát ra ngoài không gian. Bảo Ngọc đặt chiếc cốc đong lên mặt cân Acaia Pearl, bấm nút tare về số 0.0 gram rồi dùng thìa gỗ múc đúng 15,0 gram hạt. Những hạt Robusta sẻ sau khi rang omni-roast có màu nâu sáng đồng nhất như vỏ quả quế khô, bề mặt hoàn toàn khô ráo, không hề tiết ra một giọt dầu bóng loáng nào—dấu hiệu đặc trưng của kỹ thuật rang giữ được toàn bộ cấu trúc tế bào bên trong hạt mà không làm cháy lớp lipid biểu bì.

Bảo Ngọc đổ hạt vào chiếc cối xay tay Comandante C40 với tay cầm bằng gỗ mun. Tiếng hạt cà phê vỡ giòn tan rôm rả dưới lưỡi dao thép phủ nitơ sắc lẹm vang lên đều đặn, nhịp nhàng theo từng vòng xoay cổ tay của cô. Khi toàn bộ 15 gram hạt đã biến thành lớp bột cà phê nâu mịn với kích thước hạt đồng nhất ở mức trung bình thô, cô trút bột ra một chiếc khay gỗ nhỏ, đưa ngang tầm mắt Hoàng:

"Mời anh kiểm tra hương khô (dry fragrance)."

Hoàng ngập ngừng một thoáng, nhưng bản năng nghề nghiệp khiến anh ta không thể kiềm chế được sự tò mò. Anh ta cúi người, ghé sát mũi vào khay bột gỗ, hít sâu một hơi dài.

Ngay lập tức, đồng tử của người đàn ông khẽ co rút lại.

Không có mùi hăng ngái của vỏ trấu, không có mùi cỏ mục hay mùi khói nồng nặc của những mẻ Robusta thương phẩm thông thường. Thứ bột nâu mịn màng kia bốc lên một tầng hương khô vô cùng phức hợp và ấm áp: mùi hạt phỉ nướng giòn quyện với đường mía caramen cháy cạnh, và ẩn sâu bên dưới là một nốt hương ngọt thanh dịu dàng của mứt mơ và trái sung sấy khô. Hoàng ngẩng đầu lên, bờ môi mím chặt lại, vẻ ngạo mạn ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một sự bối rối lộ rõ trên từng đường nét khuôn mặt.

Bảo Ngọc đặt phễu Hario V60 lên chiếc bình tam giác thủy tinh, lót tờ giấy lọc màu trắng của Nhật Bản. Cô dùng vòi nước sôi từ ấm Brewista tráng ướt đẫm toàn bộ mặt giấy lọc theo hình xoắn ốc để triệt tiêu hoàn toàn mùi bột giấy công nghiệp, đồng thời làm nóng đều khối thủy tinh của bình chứa. Đổ phần nước tráng đi, cô trút 15 gram bột cà phê vào lòng phễu, lắc nhẹ tay để tạo ra một mặt phẳng bột cà phê tuyệt đối đồng đều, rồi đặt toàn bộ tổ hợp lên mặt cân điện tử và nhấn nút bấm giờ.

Thời gian bắt đầu đếm: 00:01.

Từ chiếc vòi cổ ngỗng mảnh mai uốn lượn, một dòng nước nóng 91 độ C bắt đầu tuôn ra. Dòng nước thẳng đứng, tròn trịa, tĩnh lặng và mềm mại như một sợi chỉ bạc không hề tạo ra bọt bắn.

Bảo Ngọc rót đúng 40 gram nước cho giai đoạn *blooming* (nở hạt).

Bột cà phê Robusta sẻ chín mọng vừa ngậm nước nóng liền lập tức phản ứng mãnh liệt. Lớp bột phồng xốp lên như một chiếc bánh soufflé nướng vừa độ, giải phóng hàng ngàn bọt khí CO2 lấp lánh li ti trên bề mặt. Một luồng hương thơm ngào ngạt của hoa cà phê đầu mùa quyện với mật ong hoa rừng bung tỏa ngập tràn không gian hẹp quanh quầy bar, khiến hai người nhân viên trẻ tuổi đứng gần đó phải trố mắt nhìn nhau kinh ngạc.

"Nhìn độ nở xốp của khối bột đi," Bảo Ngọc vừa kiểm soát dòng nước vừa cất giọng đều đặn, không hề bị phân tâm. "Cà phê hái xanh cào bạt không bao giờ có đủ lượng đường chuyển hóa và mật độ tế bào để tạo ra lớp bọt xốp mịn màng giữ khí như thế này. Khi rang ở mức light-medium, chúng tôi giữ lại toàn bộ lượng axit malic hữu cơ tự nhiên—thứ axit mà những người bảo thủ luôn mặc định rằng Robusta không bao giờ có được."

Đúng giây thứ bốn mươi, Bảo Ngọc bắt đầu lần rót nước thứ hai. Tay cô giữ chiếc ấm vững vàng như đúc bằng thép, đưa vòi nước xoay theo những vòng tròn đồng tâm mở rộng từ tâm phễu ra mép bột, nhưng tuyệt đối không để dòng nước chạm vào thành giấy lọc làm đứt gãy luồng chiết xuất. Tốc độ rót được duy trì ổn định đến kinh ngạc ở mức 4 gram mỗi giây. Hai lần rót tiếp theo đưa tổng lượng nước lên chính xác 225 gram, tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ chiết xuất vàng 1:15.

Toàn bộ quá trình chiết xuất kết thúc khi giọt cà phê cuối cùng rỏ xuống đáy bình tam giác ở phút thứ 2 và 35 giây. Dòng chất lỏng màu hổ phách trong vắt, óng ánh như nước trà Phổ Nhĩ thượng hạng khẽ lay động dưới đáy bình, tỏa ra làn khói mỏng thơm ngát.

Bảo Ngọc nhấc phễu lọc ra, đặt gọn gàng vào khay đựng bã. Cô cầm cổ bình tam giác, lắc tròn cổ tay theo quỹ đạo hình elip để toàn bộ các tầng chiết xuất hòa quyện làm một và tiếp xúc nhẹ nhàng với oxy. Cô rót dòng nước màu hổ phách ra hai chiếc ly sứ chuyên dụng thành dày đã được sấy nóng, đặt một chiếc trước mặt Hoàng và chiếc còn lại đẩy sang phía Khôi.

"Nhiệt độ hiện tại khoảng sáu mươi lăm độ C. Xin mời anh thử nếm," Bảo Ngọc lùi lại nửa bước, tháo tạp dề, khoanh tay trước ngực với một sự tĩnh tại tuyệt đối.

Hoàng nhìn chằm chằm vào ly cà phê trong veo không vướng một hạt bụi cặn. Sự ngạo mạn của một thợ rang kinh nghiệm bị thay thế bằng một nỗi thôi thúc vị giác mãnh liệt. Anh ta nâng chiếc ly sứ lên ngang mũi, nhắm mắt lại, hít chậm ba hơi sâu để cảm nhận tầng hương ướt (wet aroma). Một cái nhíu mày kinh ngạc giật mạnh nơi đuôi mắt anh ta.

Hoàng nhấp ngụm đầu tiên. Anh ta rít nhẹ một luồng không khí qua kẽ răng để dịch chiết cà phê bị tán sương, bao phủ toàn bộ các gai vị giác trên khắp bề mặt lưỡi, rồi nuốt chậm qua vòm họng.

Cả không gian quán như ngưng đọng lại trong năm giây im lặng tuyệt đối.

Không hề có cảm giác đắng nghét chát chúa làm co thắt vòm họng. Không có mùi gỗ mục hay mùi cao su cháy. Thay vào đó, một thể chất (body) dày dặn, mượt mà và béo ngậy như kem bơ lướt qua đầu lưỡi, mở màn bằng vị ngọt thanh thoát của mận chín và mơ vàng sấy dẻo. Tiếp nối ngay sau đó là một cấu trúc axit malic sáng sủa, êm ái như vị chua của một quả táo xanh vừa chín tới. Và điều kỳ diệu nhất nằm ở hậu vị: sau khi nuốt xuống, khoang miệng và cuống họng anh ta đọng lại một vị ngọt sâu thẳm, kéo dài dằng dặc, mang hương vị của thanh sô-cô-la đen bảy mươi phần trăm hòa lẫn mật mía nướng than củi.

Hoàng mở to hai mắt, sững sờ nhìn xuống đáy chiếc ly sứ, rồi ngước nhìn Bảo Ngọc như thể không tin vào chính giác quan của mình:

"Cái này... cái này thực sự là Robusta một trăm phần trăm sao? Không hề có một hạt Arabica nào phối trộn vào đây để cứu hương vị sao?"

"Một trăm phần trăm Robusta sẻ thuần chủng Cư M'Rao, thu hoạch ở độ cao bảy trăm mét, sơ chế Yellow Honey mẻ số không hai," Khôi lập tức chớp lấy thời cơ, kéo chiếc ghế gỗ ngồi xuống đối diện Hoàng, lật mở tập hồ sơ truy xuất nguồn gốc đã chuẩn bị sẵn. "Mẻ hạt này được hái từ một trăm gốc cà phê cổ thụ trên hai mươi năm tuổi tại sườn đồi Bản Đỏ, chăm sóc hoàn toàn bằng phân chuồng ủ hoai và vỏ cà phê ủ vi sinh trichoderma. Độ đường Brix khi hái đo tại vườn đạt hai mươi mốt phẩy tám độ. Đây là sản phẩm thuần khiết từ mồ hôi của người nông dân Cư M'Rao và kỹ thuật chế biến khoa học, không phải một trò ảo thuật hương liệu hay pha chế."

Hoàng cúi đầu, im lặng nhấp thêm ngụm thứ hai khi nhiệt độ cà phê trong ly đã hạ xuống mức năm mươi độ C. Ở dải nhiệt độ này, các khuyết tật của hạt cà phê—nếu có—sẽ bị phơi bày trần trụi nhất. Nhưng không, khi nguội dần, độ ngọt của mẻ Robusta sẻ thậm chí còn trở nên đậm đà, tròn trịa hơn, vị chua thanh thoát hòa quyện hoàn hảo vào thể chất béo ngậy như một miếng bánh ngọt thượng hạng.

Người chủ quán kiêm thợ rang khó tính thở hắt ra một hơi dài. Anh ta cởi phăng chiếc tạp dề da bò đặt xuống mặt bàn, ánh mắt nhìn Khôi và Bảo Ngọc giờ đây tràn ngập sự thán phục chân thành của một người làm nghề chân chính trước một sản phẩm vượt xa khỏi mọi định kiến thông thường:

"Tôi xin rút lại toàn bộ những lời ngạo mạn ban nãy. Đây thực sự là ly pour-over Robusta xuất sắc nhất mà tôi từng được uống trong suốt mười năm làm nghề tại đất Sài Gòn này. Nó đập vỡ hoàn toàn định kiến hẹp hòi của tôi về cà phê Robusta Việt Nam."

Hoàng kéo ghế ngồi xuống đối diện với Khôi, những ngón tay gõ nhẹ lên tập hồ sơ vùng trồng Cư M'Rao:

"Nói đi. Các bạn hiện có bao nhiêu hạt nhân mẻ này? Giá cung ứng sỉ ra sao?"

Khôi cảm thấy trái tim mình như muốn nhảy múa trong lồng ngực. Máu nóng rần rật chảy qua từng huyết quản, nhưng anh cố ghìm sự phấn khích lại sau một giọng nói điềm tĩnh, dứt khoát:

"Chúng tôi hiện có sẵn năm trăm ký nhân xanh thử nghiệm đầu mùa tại kho, và trong hai tuần tới sẽ bắt đầu thu hoạch rộ năm tấn quả tươi từ các hộ nông dân liên kết đạt chuẩn. Giá nhân xanh xuất kho là một trăm năm mươi ngàn đồng một ký cho đơn hàng từ ba trăm ký trở lên. Hạt được đóng trong bao bì túi nhôm lót van một chiều, kèm theo mã QR truy xuất nguồn gốc và chứng nhận quy trình sơ chế của từng lô hàng."

Hoàng gật đầu dứt khoát, không một chút mặc cả:

"Một trăm năm mươi ngàn một ký là mức giá hoàn toàn xứng đáng với chất lượng này. Tôi muốn ký hợp đồng bao tiêu thử nghiệm bốn trăm ký cho đợt đầu tiên, chia làm hai đợt giao hàng trong vòng một tháng rưỡi tới. Tôi sẽ đưa dòng hạt này lên kệ làm sản phẩm signature pour-over mới cho Artifact."

***

Chiến thắng ngoạn mục tại *Artifact Coffee* như một ngọn đuốc rực sáng xua tan toàn bộ những mệt mỏi và âu lo đè nặng lên vai Khôi suốt chặng đường dài.

Rời đường Tú Xương khi nắng chiều bắt đầu ngả sang sắc vàng vọt, Khôi và Bảo Ngọc tiếp tục mang theo chiếc va ly đồ nghề và những hũ nhân xanh quý giá tiến sâu vào khu vực trung tâm Quận 1.

Điểm đến thứ hai trong hành trình là *The Daily Roast* nằm trên đường Pasteur—một quán cà phê specialty mang phong cách công nghiệp hiện đại với tường gạch thô, trần bê tông để lộ hệ thống ống thông gió và những vách kính lớn nhìn ra dòng người hối hả. Quán là điểm đến quen thuộc của giới văn phòng cao cấp, các chuyên gia nước ngoài và những người sành cà phê khó tính bậc nhất Sài thành.

Chủ quán ở đây là chị Mai—một phụ nữ ngoài ba mươi tuổi với phong thái thanh lịch, dứt khoát, từng có nhiều năm tu nghiệp về quản trị ẩm thực tại Melbourne, Úc. Chị Mai tiếp hai người trong một góc bàn yên tĩnh trên gác lửng. Khác với vẻ ngạo mạn ban đầu của Hoàng, chị Mai là người luôn đau đáu với giấc mơ tìm kiếm một nguồn hạt nội địa mang đậm bản sắc thổ nhưỡng Việt Nam nhưng đạt chuẩn mực quốc tế để đưa vào chuỗi thức uống phục vụ khách ngoại quốc.

Tại đây, kịch bản thuyết phục tiếp tục diễn ra, nhưng với một sự mạch lạc và tự tin hơn rất nhiều. Sau khi nếm thử mẻ pour-over Yellow Honey do Bảo Ngọc chiết xuất và trực tiếp cắn vỡ một hạt nhân xanh để kiểm tra độ giòn rụm của màng lụa, đôi mắt chị Mai sáng rực lên. Chị lập tức nhận ra tiềm năng khổng lồ của mẻ Robusta sẻ này:

"Cái thể chất dày dặn và hậu vị caramen sô-cô-la này nếu đem ủ lạnh cold brew trong vòng hai mươi bốn tiếng ở bốn độ C, nó sẽ cho ra một thứ nước cốt sánh đậm như rượu mùi, ngọt lịm mà không cần thêm một giọt đường nào. Đây chính là thứ nguyên liệu nội địa mà tôi đã đỏ mắt tìm kiếm suốt hai năm qua!"

Không chần chừ, chị Mai yêu cầu ký hợp đồng đặt hàng ba trăm ký nhân xanh để phát triển dòng sản phẩm cold brew đặc sản đóng chai cho toàn bộ hệ thống của mình.

Đến bốn giờ chiều, khi những tia nắng cuối ngày bắt đầu xuyên qua những tán me cổ thụ, hai người có mặt tại điểm dừng chân thứ ba—*Sài Gòn Drip Lab*, nằm nép mình trong khuôn viên một căn biệt thự Pháp cổ trên đường Ngô Thời Nhiệm, Quận 3.

Chủ quán là chú Thành—một người đàn ông ngoài năm mươi tuổi, mái tóc đã điểm nhiều sợi bạc, gương mặt phong trần với đôi mắt trũng sâu của một người đã gắn bó trọn vẹn hơn hai mươi năm cuộc đời với từng biến động thăng trầm của ngành cà phê Việt Nam. Chú Thành từng là chuyên gia thử nếm kỳ cựu và là giám khảo của nhiều cuộc thi pha chế uy tín trong nước.

Khác với sự hào hứng của những người trẻ tuổi, chú Thành tiếp cận mẫu hạt của Bản Đỏ bằng một sự trầm tĩnh, cẩn trọng đến từng chi tiết nhỏ nhất. Chú đeo kính lão, rút từ ngăn kéo ra một chiếc máy đo độ ẩm ngũ cốc điện tử, cẩn thận xúc từng muỗng nhân xanh từ hũ của Khôi đổ vào buồng đo. Chú bấm nút ba lần, kiểm tra ba mẫu thử độc lập. Đồng hồ hiển thị kết quả đồng nhất: 11,0% độ ẩm—con số hoàn hảo tuyệt đối cho việc bảo quản hạt nhân xanh specialty mà không sợ nấm mốc hay lão hóa tế bào.

Tiếp đó, chú Thành tự tay dùng chiếc cối xay Mahlkönig của quán, chỉnh cỡ xay thô và pha một bình pour-over bằng phễu gốm sứ Origami. Chú ngồi im lìm suốt năm phút, nhấp từng ngụm nhỏ, để cho dòng chất lỏng từ từ nguội hẳn trên bàn.

"Làm ra được mẻ hạt Robusta sẻ sạch lỗi, nhặt tay đều tăm tắp và giữ ẩm chuẩn xác thế này ở quy mô nông hộ là cực kỳ công phu đấy cháu à," chú Thành chậm rãi tháo cặp kính lão, ngước nhìn Khôi bằng ánh mắt đầy thấu hiểu. "Độ ngọt sâu, hậu vị sạch, không gắt cổ. Hạt này mà đem rang ở mức medium-dark, phối trộn ba mươi phần trăm với Arabica Cầu Đất thì sẽ tạo ra một tách espresso tuyệt hảo: lớp crema sẽ dày như nhung tuyết, vừa có độ đầm sâu của Robusta truyền thống, vừa có tầng hương quả mọng sang trọng của specialty."

Chú Thành ngả lưng ra thành ghế mây, ánh mắt từng trải khẽ nheo lại, nhìn xoáy vào Khôi:

"Nhưng chú nghe phong phanh mấy tuần nay, Chuỗi Đại Nguyên đang cho tay chân lùng sục khắp vùng Cư M'Rao để thu gom sạch nguyên liệu. Họ tung tiền cọc hàng tỷ đồng, ép các đại lý ký cam kết độc quyền. Các cháu làm cách nào mà giữ được mẻ hạt ngon thế này khỏi tay đám buôn của lão Sang?"

Khôi nghe nhắc đến tên Đại Nguyên và lão Sang, lòng chợt nhói lên một cơn căm giận nhưng miệng vẫn mỉm cười tự tin:

"Dạ thưa chú, chúng tôi không cạnh tranh bằng tiền cọc đè bẹp nông dân như họ. Chúng tôi liên kết trực tiếp với các hộ đồng bào Êđê bằng cơ chế chia sẻ giá trị và bảo hiểm giá sàn. Chúng tôi hướng dẫn họ hái tỉa chín từng quả, trả công nhật cao gấp rưỡi thị trường và thưởng thêm tiền mặt theo tỷ lệ quả chín thay vì thu mua cào bằng. Nông dân tin vào sự tử tế của Bản Đỏ nên họ kiên quyết giữ lại những khoảnh rẫy tốt nhất cho chúng tôi."

Chú Thành bật cười khẽ, nhưng nụ cười của người đàn ông từng trải dường như ẩn chứa một chút âu lo xa xăm:

"Tốt lắm. Có lý tưởng nông nghiệp tử tế và có sản phẩm xuất sắc là một bước khởi đầu tuyệt vời. Nhưng thương trường ở đất Sài Gòn này, và cả cái ngành cà phê này, không đơn giản chỉ xoay quanh hương vị trong tách đâu chàng trai trẻ à. Đại Nguyên là một con cá mập khổng lồ, vây cánh của chúng vươn từ vùng nguyên liệu cao nguyên cho đến hệ thống phân phối sỉ lẻ khắp các thành phố lớn. Khi miếng bánh thị trường bị đụng chạm, chúng sẽ không ngồi yên nhìn các cháu lớn đâu. Sắp tới sẽ có những đợt sóng ngầm biến động rất lớn, các cháu phải hết sức cẩn trọng, nhất là về dòng tiền."

Dù buông lời cảnh báo, nhưng trước chất lượng thuyết phục không thể chối cãi của mẻ hạt, chú Thành vẫn quyết định đặt bút ký hợp đồng mua ba trăm ký hạt nhân xanh từ Bản Đỏ để bổ sung vào kho nguyên liệu cao cấp của quán.

Tổng kết lại sau một ngày rong ruổi: Hoàng tại *Artifact Coffee* đặt bốn trăm ký. Chị Mai tại *The Daily Roast* đặt ba trăm ký. Chú Thành tại *Sài Gòn Drip Lab* đặt ba trăm ký.

Tổng khối lượng cung ứng sỉ đầu tiên lên tới đúng một tấn hạt nhân xanh!

Với đơn giá bình quân cố định là một trăm năm mươi ngàn đồng một ký, tổng giá trị doanh thu của ba hợp đồng kinh tế lên tới một trăm năm mươi triệu đồng!

Một trăm năm mươi triệu đồng!

Đối với Khôi lúc này, con số ấy tựa như một giấc mơ hoang đường vừa trở thành hiện thực. Một trăm năm mươi triệu—nó gấp gần năm lần tổng giá trị nếu gia đình anh bán toàn bộ số cà phê đó dưới dạng cà xô thương phẩm cào bạt cho đại lý thu gom của lão Sang! Số tiền đó không chỉ đủ để thanh toán toàn bộ tiền công hái cho buôn làng của Y Bih, trả hết các khoản nợ phân bón tồn đọng, mà còn đủ để Bản Đỏ đầu tư thêm sáu giàn phơi lưới cước hai tầng mới, mua máy đo độ ẩm chuyên dụng, và quan trọng hơn cả: nó là chiếc bằng chứng thép, đập tan mọi lời cay nghiệt của cha anh, chứng minh rằng con đường làm cà phê đặc sản tử tế mà anh chọn không phải là một trò ảo tưởng điên rồ của một kẻ thất bại trốn chạy khỏi phố thị!

Khôi ngồi bệt xuống chiếc ghế nệm êm ái tại góc bàn ngoài sân vườn của *Sài Gòn Drip Lab*. Gió chiều từ những tán cây sao đen lay động nhè nhẹ. Lồng ngực anh đập rộn ràng, một cảm giác lâng lâng, khoan khoái tột độ trào dâng khiến hai hốc mắt anh cay xè. Anh ngửa mặt nhìn lên vòm trời xanh lơ le lói qua kẽ lá, cảm giác như toàn bộ gánh nặng nợ nần ngàn cân, nỗi nhục nhã ê chề khi bị công ty cũ sa thải, và bóng ma đe dọa phát mãi đất rẫy của Phạm Đức Sang suốt những tuần lễ tăm tối vừa qua đều đã bị một cơn gió kỳ diệu thổi bay biến mất.

"Chúng ta làm được rồi, Ngọc ơi!" Khôi thốt lên, giọng anh run rẩy vì xúc động, hai mắt sáng ngời quay sang nhìn người đồng sự bên cạnh. "Một tấn hạt! Chúng ta đã có trong tay hợp đồng chính thức cho một tấn hạt đầu tiên! Anh Tư Lâm và Y Bih mà nghe tin này chắc chắn sẽ nhảy cẫng lên vì sung sướng cho xem! Tối nay về rẫy, tôi có thể ngẩng cao đầu bước vào nhà ăn bữa cơm với ba tôi rồi!"

Thế nhưng, trái ngược hoàn toàn với sự hân hoan cuồng nhiệt đến ngây ngô của Khôi, Bảo Ngọc ngồi khoanh hai tay trước ngực bên chiếc bàn tròn kim loại. Gương mặt cô đăm chiêu, khóe môi mím chặt thành một đường thẳng tắp, đôi mắt sắc lạnh nhìn chằm chằm vào ba bản hợp đồng kinh tế đang mở sẵn trên mặt bàn.

"Anh Khôi, dừng cái men say chiến thắng đó lại đi và tỉnh táo giùm tôi một chút," Bảo Ngọc cất giọng trầm thấp, từng từ ngữ nặng trịch như chì rơi xuống bàn.

Ngón tay trỏ thon dài của cô chỉ thẳng vào dòng chữ in nghiêng ở giữa trang thứ hai của bản hợp đồng do bên Hoàng và chị Mai soạn thảo:

"Anh đã đọc kỹ Điều 4 về phương thức và thời hạn thanh toán chưa?"

Khôi chớp mắt, nụ cười rạng rỡ trên môi hơi khựng lại. Anh cúi đầu, nhìn theo hướng ngón tay cô chỉ:

*Điều 4: Phương thức và thời hạn thanh toán:* *Bên Mua sẽ tiến hành thanh toán toàn bộ giá trị lô hàng theo hình thức gối đầu công nợ (Net 45). Thời hạn thanh toán là 45 (bốn mươi lăm) ngày kể từ ngày Bên Mua ký biên bản nghiệm thu nhận đủ hàng tại kho và nhận được hóa đơn tài chính hợp lệ vào kỳ đối soát công nợ cuối tháng.*

"Thì sao hả Ngọc?" Khôi ngẩng lên nhìn cô, trong ánh mắt vẫn còn nguyên sự phấn chấn ngây thơ. "Đây là hợp đồng mẫu chuẩn chỉnh của các hệ thống quán specialty lớn mà. Cả anh Hoàng lẫn chị Mai đều đã giải thích rất rõ ràng với chúng ta rồi: họ vận hành chuỗi quán cà phê, dòng tiền thu vào từ khách lẻ mỗi ngày phải được phòng kế toán gom lại, chốt sổ đối soát vào ngày cuối cùng của tháng, rồi sau đó ban giám đốc mới ký duyệt lệnh chi sau bốn mươi lăm ngày gối đầu. Quán cà phê nào ở Sài Gòn làm ăn lớn, có thương hiệu đàng hoàng mà chẳng áp dụng điều khoản công nợ Net 45 hay Net 60 như thế này? Họ có địa chỉ quán rõ ràng, mặt bằng tiền tỷ ở Quận 1, Quận 3, khách ra vào nườm nượp, chứ có phải mấy phường lừa đảo đầu đường xó chợ đâu mà em phải lo?"

"Nhưng Bản Đỏ của chúng ta thì không thể gánh nổi cái Net 45 chết tiệt đó!"

Bảo Ngọc đập mạnh mu bàn tay xuống mặt bàn kim loại, tạo ra một tiếng "chát" khô khốc khiến mấy chú chim sẻ trên cành me giật mình bay vút lên cao. Giọng cô gắt lên, chứa đầy sự giận dữ pha lẫn bất lực:

"Anh có nhớ Quốc Lâm đã nói gì với chúng ta trước khi hai đứa bước chân lên chiếc xe khách đêm qua không? Quỹ tiền mặt tự do trong két sắt của chúng ta hiện tại chỉ còn lại đúng mười triệu tám trăm ngàn đồng sau khi thanh toán dứt điểm tiền cọc đợt hai cho Y Bih! Mười triệu tám trăm ngàn đồng! Anh có hiểu con số đó có nghĩa là gì không?"

Bảo Ngọc chồm người về phía trước, ánh mắt như muốn thiêu đốt sự chủ quan của Khôi:

"Tuần sau, cả rẫy của Y Bih và ba hộ mới liên kết bao gồm Ama H'Rin sẽ đồng loạt bước vào đợt hái rộ năm tấn quả tươi! Nông dân đồng bào họ không cần biết hợp đồng kinh tế của anh ký với ai ở Sài Gòn, họ không cần biết Net 45 hay đối soát cuối tháng là cái thứ quái quỷ gì! Họ cần tiền mặt tươi rói ngay tại bàn cân cửa kho để trả tiền công nhật hai trăm tám mươi ngàn một ngày cho hàng chục thợ hái quả! Tiền mua bao bì túi nhôm tám triệu rưỡi bên xưởng in vẫn đang nợ chưa thanh toán! Tiền mua thêm bạt phủ dự phòng mưa bão chưa có! Nếu bây giờ anh ký vào đây, giao toàn bộ một tấn hạt nhân quý giá nhất đi mà phải cắn răng chờ bốn mươi lăm ngày—thậm chí là hai tháng sau mới nhận được đồng tiền đầu tiên—thì anh lấy cái gì để trả tiền quả tươi cho bà con ở Cư M'Rao trong suốt một tháng rưỡi tới hả Khôi?"

Khôi khựng lại, toàn thân cứng đờ. Cảm giác hân hoan rực rỡ ban nãy như bị một xô nước đá dội thẳng từ đỉnh đầu xuống gáy.

Thế nhưng, cái tôi ngạo nghễ của một người đàn ông vừa chạm tay vào chiến thắng thương mại đầu tiên trong đời, cùng nỗi sợ hãi tột cùng rằng miếng mồi béo bở sẽ vụt mất nếu chần chừ, đã nhanh chóng trỗi dậy, lấn át toàn bộ những cảnh báo lý trí trong đầu anh. Khôi cau mày, giọng anh chùng xuống nhưng đầy vẻ bướng bỉnh:

"Ngọc à, em đang làm quá vấn đề lên rồi đấy. Làm kinh doanh thì phải biết linh hoạt dòng tiền chứ làm sao đòi hỏi đối tác lớn phải trả tiền tươi ngay một trăm phần trăm được? Anh Hoàng, chị Mai, chú Thành đều là những tên tuổi uy tín hàng đầu trong giới specialty. Họ đã mở lòng ủng hộ một thương hiệu vô danh như Bản Đỏ, đó là một ân huệ cực kỳ lớn rồi! Có ba bản hợp đồng trị giá một trăm năm mươi triệu này có mộc đỏ trong tay, anh có thể mang về Cư M'Rao đàm phán với Y Bih và bà con cho chúng ta giãn nợ tiền quả thêm mười lăm, hai mươi ngày. Hoặc anh có thể nhờ Lâm dùng hợp đồng kinh tế này làm tài sản bảo đảm để vay tín chấp một khoản nóng bên ngoài xoay xở tạm vài tuần!"

Khôi cầm lấy cây bút bi trên bàn, mắt ánh lên vẻ quyết liệt mù quáng:

"Nếu bây giờ mình từ chối điều khoản Net 45 của họ, họ sẽ hủy kèo ngay lập tức và quay sang mua cà phê của các xưởng rang khác ở Cầu Đất hay Buôn Ma Thuột! Lúc đó một tấn hạt ế nằm mốc meo trong kho rẫy, không bán được cho ai, thì chúng ta lấy cái gì để trả món nợ gốc lẫn lãi sắp đến hạn cho lão Sang? Em trả lời anh đi!"

"Lâm đã đặt ra giới hạn thua lỗ tối đa ba mươi lăm triệu, và anh ấy là người chịu trách nhiệm giữ chìa khóa tài chính của dự án này!"

Bảo Ngọc kiên quyết chộp lấy cổ tay Khôi, ghì chặt lại khi ngòi bút bi của anh vừa chạm vào trang giấy:

"Anh không có quyền tự ý quyết định một điều khoản sinh tử liên quan trực tiếp đến sự sống còn của dòng tiền mà chưa có sự đồng thuận của Lâm! Dừng lại! Rút điện thoại ra gọi cho Lâm ngay lập tức!"

"Không cần thiết! Lâm là bạn thân từ thuở nhỏ của anh, cậu ấy sẽ hiểu và ủng hộ quyết định này thôi!" Khôi gạt phắt tay Bảo Ngọc ra.

Ánh mắt anh lúc này dán chặt vào ô trống dành cho chữ ký của Bên Bán ở cuối trang giấy. Nỗi sợ hãi thất bại và khát vọng chứng tỏ bản thân đã biến thành một cơn mù quáng tuyệt đối:

"Anh là người sáng lập, anh chịu trách nhiệm cao nhất về đầu ra thương mại và sự sống còn của Bản Đỏ! Cơ hội lớn để bước chân vào thị trường specialty Sài Gòn cả năm chỉ có một lần duy nhất này thôi, anh tuyệt đối không thể để nó vuột mất chỉ vì sự nhút nhát, sợ sệt của em được!"

Không để Bảo Ngọc kịp thốt thêm một lời can ngăn nào nữa, Khôi dứt khoát ấn mạnh ngòi bút xuống mặt giấy.

*Xoẹt. Xoẹt.*

Những nét chữ ký tươi màu mực xanh uốn lượn dứt khoát trên góc dưới của cả ba bản hợp đồng mua bán sỉ. Tiếp đó, anh dùng ngón tay cái ấn mạnh vào hộp mực đỏ, đóng dấu vân tay điểm chỉ ngay ngắn bên cạnh chữ ký của mình theo đúng yêu cầu pháp lý của bên mua.

Nhìn những chữ ký và dấu vân tay đỏ tươi nằm ngay ngắn dưới dòng chữ "Điều khoản thanh toán Net 45", một cảm giác tự hào và nhẹ nhõm giả tạo lập tức tràn ngập khắp tâm trí Khôi. Anh cẩn thận gấp gọn ba bản hợp đồng, lồng vào chiếc bìa hồ sơ trong suốt rồi ôm chặt vào lồng ngực như đang ôm một báu vật thiêng liêng—thứ báu vật mà anh tin chắc rằng sẽ cứu vãn toàn bộ số phận của mảnh đất Cư M’Rao và danh dự của gia đình anh.

Bên cạnh anh, Bảo Ngọc ngồi chết lặng trên chiếc ghế mây.

Đôi mắt cô nhìn Khôi không còn là sự sắc sảo hay phẫn nộ thường ngày. Đó là một ánh nhìn trống rỗng, chứa chan nỗi thất vọng sâu sắc pha lẫn một linh cảm u ám tột cùng. Cô lắc đầu chậm rãi, buông một tiếng thở dài cay đắng đến thắt lòng, rồi lặng lẽ quay mặt đi, nhìn trân trân ra ngoài con đường rợp bóng lá me bay.

***

Khi hai người rời khỏi quán cà phê thứ ba trên đường Ngô Thời Nhiệm, bầu trời chiều Sài Gòn bỗng nhiên biến sắc một cách đột ngột và dữ dội.

Những đám mây đen kịt, nặng trĩu hơi nước từ phía sông Sài Gòn ùn ùn kéo tới như một đạo quân khổng lồ, che lấp hoàn toàn những tia nắng vàng vọt cuối cùng. Không khí trở nên oi bức, ngột ngạt đến nghẹt thở. Và rồi, chỉ trong vòng chưa đầy năm phút, một cơn mưa rào nhiệt đới tầm tã trút xuống như trút nước.

Mưa xối xả đập vào những mái tôn cũ kỹ, quất ràn rạt vào những tán cây sao đen, biến mặt đường Ngô Thời Nhiệm thành một dòng sông cuồn cuộn nước đục ngầu chỉ trong chớp mắt. Khói bụi, hơi nóng tích tụ suốt cả ngày bị nước mưa dập tắt, thay thế bằng thứ mùi ẩm mốc, tanh nồng và nhớp nháp bốc lên từ những miệng cống rãnh đô thành.

Khôi và Bảo Ngọc phải chạy vội vào nép mình dưới mái hiên hẹp, dột nát của một tiệm sách cũ ven đường để trú mưa trong lúc chờ gọi xe công nghệ ra Bến xe Miền Đông quay về Buôn Ma Thuột. Những giọt nước mưa tạt ướt đẫm một bên vai áo Khôi, nhưng anh vẫn dùng cả hai tay ôm chặt chiếc ba lô trước ngực, kéo vạt áo khoác che chắn cẩn thận cho xấp hợp đồng kinh tế bên trong. Lòng anh vẫn còn rạo rực men say của một kẻ vừa lập nên chiến công hiển hách.

"Cơn mưa này lớn thật đấy, chắc lát nữa đường ra bến xe sẽ kẹt cứng cho xem," Khôi quay sang nhìn Bảo Ngọc, cố gắng tìm kiếm một chủ đề để phá vỡ bầu không khí im lặng nặng nề, ngột ngạt kéo dài giữa hai người suốt từ lúc rời quán đến giờ. "Tối nay xe chạy xuyên đêm, chắc phải bốn, năm giờ sáng mai mới về tới rẫy. Tôi sẽ ghé thẳng về nhà báo tin mừng này cho ba mẹ trước. Chắc chắn sau ngày hôm nay, ba tôi sẽ không bao giờ nhắc đến chuyện bán rẫy hay quy phục lão Sang thêm một lần nào nữa..."

Bảo Ngọc không hề quay đầu lại, cũng không thốt ra lấy nửa lời đáp. Cô đứng khoanh tay, đôi mắt lạnh lùng dán chặt vào những dòng nước mưa đang chảy xối xả nơi mép hiên tôn gỉ sét, rơi lộp độp xuống vũng nước đen ngòm dưới chân.

Bất chợt, chiếc điện thoại thông minh cũ kỹ trong túi quần Khôi rung lên bần bật từng hồi kéo dài. Tiếng chuông báo tin nhắn khẩn cấp của ứng dụng quản trị nội bộ reo lên liên tục, dồn dập như tiếng còi báo động phòng không.

Khôi giật mình, vội vàng rút chiếc điện thoại ra khỏi túi quần, gạt ngón tay mở khóa màn hình.

Đó là một tin nhắn khẩn cấp gửi từ tài khoản của Trần Quốc Lâm, đính kèm một tệp bảng tính Excel vừa được cập nhật và đồng bộ hóa tức thì.

Bên dưới tệp đính kèm không hề có bất kỳ một lời chào hỏi hay hỏi han nào về kết quả chuyến đi Sài Gòn. Chỉ có một bức ảnh chụp màn hình bảng cân đối dòng tiền mặt trong mười lăm ngày tới, nơi toàn bộ các con số ở cột số dư khả dụng đều bị Lâm bôi đậm bằng màu mực đỏ kỹ thuật số chói mắt.

Và bên dưới bức ảnh là một dòng tin nhắn ngắn ngủi, được viết bằng chữ in hoa toàn bộ, sắc lạnh và tàn nhẫn như một bản án tử hình vừa được tuyên:

*CẢNH BÁO ÂM VỐN LƯU ĐỘNG: KÉT SẮT VỪA CHI THÊM 6 TRIỆU TRẢ NỢ ĐẠI LÝ PHÂN BÓN NĂM CƯỜNG THEO YÊU CẦU CỦA MẸ CẬU ĐỂ TRÁNH BỊ SIẾT MÁY BƠM TƯỚI. QUỸ TỰ DO HIỆN TẠI CHỈ CÒN ĐÚNG 4.800.000 ĐỒNG.*

*SÁNG MỐT Y BIH VÀ 3 HỘ MỚI SẼ GIAO 4 TẤN QUẢ CHÍN RỘ ĐẦU MÙA, NHU CẦU TIỀN MẶT CẦN THANH TOÁN TỐI THIỂU TẠI CÂN LÀ 32 TRIỆU ĐỒNG.*

*NẾU KHÔNG MANG ĐƯỢC TIỀN TƯƠI VỀ TRƯỚC 12H TRƯA MAI, BẢN ĐỎ SẼ CHÍNH THỨC VỠ NỢ CHUỖI CUNG ỨNG NGAY TẠI CỔNG RẪY!*