Trước Kỳ Nghỉ Tết

Buổi sinh hoạt cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán của Nhóm Một Phần Trăm diễn ra tại góc quen thuộc ở Thư viện Cánh Buồm trong một buổi chiều mùa đông se lạnh.

Gió bấc từ triền sông An Hòa thổi thốc qua rặng bằng lăng cằn cỗi đã trút sạch lá, quét qua khoảng sân gạch rêu phong rồi luồn qua khe cửa kính khép hờ, tạo nên những tiếng rít khe khẽ, ngắt quãng như tiếng thở dài của mùa cũ. Trong không gian tĩnh mịch phảng phất mùi giấy ẩm mục, mùi sáp đánh bóng sàn gỗ đã sờn và hơi lạnh buốt đặc trưng của những ngày giáp Tết, bốn chiếc ghế gỗ sồi đặt quanh chiếc bàn dài cạnh khung cửa sổ lớn tầng một đều đã có người ngồi.

Trên mặt bàn gỗ dập dềnh vệt bóng của những ngọn thông bên ngoài, bốn cuốn sổ bìa cứng màu xanh thẫm mang tên *Nhật Ký Tiến Bộ* nằm ngay ngắn trước mặt từng thành viên. Trải qua mười tám tuần ròng rã của một học kỳ đầu cấp đầy va đập và xáo trộn, những góc bìa bọc kim loại vuông vức ban đầu giờ đây đều đã trầy xước, cong vênh; lớp nhũ bạc mạ trên dòng tiêu đề ép nổi cũng đã mờ nhạt đi dưới hàng ngàn lần miết ngón tay, mồ hôi và những vết tì cổ tay trong những đêm thức trắng.

Không khí mở đầu buổi họp có phần trầm mặc khác thường, hoàn toàn trái ngược với những ồn ào, xốc nổi thuở chớm thu. Không còn những tiếng đập bàn pha trò to tướng của Quốc Bảo, không có những câu bông lơn sắc sảo của Khang, cũng chẳng còn cảnh Mai Chi sốt sắng lăng xăng phát từng chiếc bút nhớ dòng nhiều màu sắc. Bốn thành viên ngồi yên, lặng lẽ cúi đầu, bàn tay chậm rãi lật giở từng trang giấy. Tiếng sột soạt khô khốc của chất liệu giấy ford thô ráp vang lên đều đặn, rơi vào khoảng lặng hun hút của góc thư viện.

Dưới thứ ánh sáng vàng dịu tỏa xuống từ chao đèn đồng cũ kỹ, những dòng chữ nắn nót, ngay hàng thẳng lối từ những ngày đầu tháng Chín hiện về nguyên vẹn. Chúng như những chứng tích phơi bày một hiện thực không hề dễ chịu: rất nhiều mục tiêu từng được vạch ra bằng tất cả sự hăm hở, ngạo nghễ của những đứa trẻ vừa bước chân qua cánh cổng lớp 10A3 đến nay vẫn chỉ là những khoảng trống hoác. Có những ô vuông theo dõi thói quen bị bỏ trắng trơn suốt ba, bốn tuần liên tiếp; có những kế hoạch rèn luyện đao to búa lớn bị gãy vụn giữa chừng bởi những biến cố bất ngờ, những cơn khủng hoảng lòng tin âm ỉ và những cú vấp đau điếng vào giới hạn thật sự của bản thân mỗi người.

Sau gần mười phút im lặng ngột ngạt đến mức chỉ còn nghe thấy tiếng kim đồng hồ quả lắc nơi góc cầu thang điểm từng nhịp gõ khô khốc, Khang là người chủ động cất tiếng. Cậu hít một hơi thật sâu, bờ vai khẽ hạ xuống như trút bỏ một gánh nặng vô hình. Khang đưa tay ngẩng đầu nhìn quanh ba người bạn rồi dứt khoát đẩy cuốn sổ của mình ra giữa mặt bàn, mở toang ở trang tổng kết học kỳ một.

"Để mình bắt đầu trước cho," Khang mỉm cười. Nụ cười của cậu lúc này không còn vương nét nhếch mép giảo hoạt hay vẻ tếu táo thường dùng để khỏa lấp sự lúng túng như dạo trước. Nét mặt Khang chững lại, phẳng lặng và bình thản. Cậu đặt đầu ngón tay trỏ ráp ranh lên bảng ma trận theo dõi mục tiêu mười tám tuần, nơi những dấu tích mực xanh nằm lọt thỏm giữa một ma trận chi chít những dấu gạch chéo bằng bút bi đỏ. "Bảng tổng kết của mình đây. Nhìn vào những con số khô khốc này thì phải thừa nhận là nó khá tệ: trung bình trong suốt mười tám tuần vừa qua, mình chỉ duy trì đều đặn được ba trong số năm mục tiêu tuần đã cam kết. Hiệu suất chạm ngưỡng sáu mươi phần trăm."

Khang lật ngược lại những trang đầu tiên, nơi nét mực xanh đen thời tháng Chín còn đậm nét, khoáng đạt và đầy tự mãn: *Thức dậy lúc 5h00 sáng mỗi ngày; chạy bộ 5km ven đường hoa sông An Hòa; đọc 400 trang sách kỹ năng và tư duy phản biện mỗi tháng; tự mình thiết kế và hoàn thiện trọn gói dự án tủ sách cộng đồng tại Nhà Văn hóa Phường Bến Sông...*

"Hồi đó mình quá ngây thơ, háo danh và tự phụ," Khang tự trào, giọng nói trầm hẳn xuống, vang khẽ trong cổ họng. "Mình từng tin rằng chỉ cần viết ra những cụm từ thật bóng bẩy, đặt ra những chỉ tiêu vượt bậc là tự khắc bản thân sẽ hóa thành một con người phi thường. Nhưng thực tế đã giáng cho mình những cú tát nhớ đời. Thói quen trì hoãn tích tụ từ cấp hai, sự non nớt khi đánh giá khối lượng công việc thực tế, cộng với cái tôi sĩ diện hão đã đập tan tành hầu hết những mục tiêu hoành tráng ấy. Tệ hại hơn cả, khi thấy bản thân không thể cán đích, mình đã chọn cách hèn nhát nhất: làm giả chứng cứ. Mình chụp lại ảnh những chiếc kệ sắt cũ từ năm ngoái ở xưởng cơ khí, cắt góc ảnh để ngụy tạo tiến độ, rồi giấu nhẹm khoản tiền thâm hụt năm trăm nghìn đồng của chú Phúc chỉ để giữ cho cái vỏ bọc năng nổ của mình không bị nứt vỡ."

Ánh mắt Khang khẽ đảo qua An Nhiên rồi dừng lại ở một khoảng không vô định trên mặt bàn, nơi ký ức về buổi đối chất nghẹt thở tại Xưởng Thực Hành Mở cùng Đức Lâm vẫn còn như mới hôm qua. Cái giá của sự giả dối khi ấy là sự sụp đổ ê chề của lòng tự trọng. Cậu lật tiếp cuốn sổ, dừng lại ở ranh giới giữa tuần thứ mười hai và mười ba. Kể từ trang này, cấu trúc trang viết đã thay đổi hoàn toàn: không còn những lời đao to búa lớn viết tràn lề, thay vào đó là các chặng công việc ba ngày được phân nhỏ tỉ mỉ, các cột định lượng cụ thể đến từng chi tiết và bên cạnh luôn có ô ký xác nhận chéo của người kiểm tra.

"Nhưng có một điều mình dám ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào các cậu để nói," ánh mắt Khang sáng lên, ánh nhìn rắn rỏi và kiên định. "Suốt sáu tuần gần nhất, tính từ buổi làm việc căng thẳng ở Phòng Hướng Dẫn cùng cô Hà và phiên họp kỷ luật nội bộ đầy nước mắt của nhóm mình, mình không làm giả bất kỳ một con số nào nữa. Nhiệm vụ nào chưa xong, mình dũng cảm cầm bút đỏ gạch chéo một vệt thật đậm. Bài tập Toán hình chưa làm kịp vì vướng lịch phụ việc ở xưởng, mình ghi rõ là chưa làm, chấp nhận điểm 4 bài kiểm tra giữa kỳ để nhìn thẳng vào lỗ hổng kiến thức mà cày cuốc lại từ đầu. Dù bảng theo dõi này trông lem nhem, loang lổ và chẳng thể mang đi khoe khoang với ai, nhưng ít nhất, từng chấm mực, từng con số trên đó đều là sự thật trần trụi về năng lực của mình."

An Nhiên khẽ gật đầu, bờ môi mím nhẹ buông lỏng ra đôi chút. Đôi mắt sau cặp kính cận vốn luôn giữ vẻ nghiêm cẩn, sắc sảo của cô lúc này đã dịu đi rất nhiều. Sự thành thực không vòng vo của Khang như một que diêm ấm áp nhen lên giữa không gian giá buốt, làm tan biến đi bầu không khí phòng thủ ngột ngạt đang bủa vây bốn góc bàn.

Đúng lúc ấy, Đỗ Mai Chi khẽ hắng giọng. Cô gái ngồi bên phải Khang—người suốt một học kỳ qua luôn được coi là chiếc mỏ neo giữ bình yên cho cả đội, người chuyên chuẩn bị từng tập tài liệu A3, dán từng mẩu giấy nhớ màu vàng chanh và luôn tìm cách xoa dịu mọi xung đột—đang ngồi thẳng lưng một cách bất thường. Hai bàn tay Chi đan chặt vào nhau đặt ngay ngắn trên mặt bàn, các khớp ngón tay hơi ửng đỏ vì lạnh. Chi hít một hơi thật sâu, mở cuốn sổ của mình ra, lật qua những trang vẽ bảng biểu thẳng tắp bằng thước kẻ li ti rồi ngước mắt nhìn thẳng vào ba người bạn.

"Mình cũng muốn chính thức thông báo một quyết định dứt khoát với nhóm," giọng Chi cất lên, nhỏ nhẹ nhưng rành mạch, từng âm tiết vang lên dứt khoát, không còn chút ngập ngừng, ấp úng thường thấy. "Bắt đầu từ học kỳ hai tới, mình xin phép rút bớt toàn bộ các trách nhiệm hậu cần và liên lạc chung của Nhóm Một Phần Trăm. Mình sẽ không nhận việc chuẩn bị sẵn bảng biểu A3 cho các buổi sinh hoạt tuần, và cũng sẽ ngừng hoàn toàn thói quen nhắn tin riêng nhắc nhở từng người nộp báo cáo vào lúc chín giờ tối mỗi ngày. Các công việc sự vụ chung như in ấn tài liệu, mang sổ lên nộp cho cô Hà hay liên hệ đặt bàn ở thư viện, nhóm mình cần phải chia đều ra hoặc phân công luân phiên theo từng tuần."

Quốc Bảo khẽ chớp mắt, nét mặt lộ rõ vẻ sững sờ. Khang hơi giật mình, chiếc bút bi trong tay cậu vô thức xoay một vòng lúng túng. Từ những ngày đầu tiên thành lập nhóm, Mai Chi luôn tự nguyện đóng vai một “người quản gia” tận tụy đến mức bao bọc thái quá. Chi sợ Khang quên giờ họp, sợ Bảo vì lúng túng mà không nộp được bài thu hoạch, sợ Nhiên bận việc nhà mà trễ hạn sổ sách. Chi luôn là người thức đến một, hai giờ sáng chỉ để nắn nót kẻ lại những bảng ma trận bị nhàu, tỉ mẩn chấm từng nét bút dạ quang để cả nhóm trông có vẻ luôn vận hành một cách trơn tru, hoàn hảo.

Thấy sự bàng hoàng hiện rõ trên gương mặt của các bạn, Chi khẽ cong môi cười, một nụ cười thoáng chút xót xa nhưng ngập tràn sự giải thoát: "Học kỳ vừa rồi thực sự là một bài học đắt giá đến thắt lòng đối với mình. Xuất phát từ bản tính cả nể, nỗi sợ hãi việc làm người khác thất vọng hay phật ý, và căn bệnh luôn muốn dĩ hòa vi quý bằng mọi giá, mình đã vô thức biến mình thành cái bóng gánh vác hộ cuộc đời của người khác. Mình cứ ảo tưởng rằng sự bao bọc, làm thay của mình là lòng tốt, là sự hy sinh cao cả vì tập thể. Nhưng thực chất, mình đã tước đoạt đi cơ hội tự chịu trách nhiệm của các cậu, dung túng cho sự ỷ lại và tạo ra một sự giả tạo êm đềm đầy nguy hại. Đỉnh điểm chính là sự cố kinh hoàng ở Vườn Sân Thượng vào cuối tháng Mười Một. Vì muốn che giấu ca trực nhật nhật ký mà Bảo lỡ bỏ quên, mình đã dại dột tự tay ký khống tên Bảo vào sổ bàn giao, giả mạo lịch tưới tiêu để rồi ba luống thảo mộc quý bị chết úng vì ngập nước, đất mùn chua loét, rễ thối rữa đen ngòm. Cái giá phải trả là cô Hà lập tức bãi nhiệm tư cách quản lý vườn của mình, đình chỉ quyền sử dụng nhà kính của cả nhóm suốt ba tuần."

Chi dừng lại, cúi đầu nhìn xuống trang nhật ký ghi chép điểm số của chính mình. Ở góc dưới cùng, con điểm kiểm tra một tiết môn Toán nằm lọt thỏm giữa những lời phê màu mực đỏ: 4,5 điểm. "Thói quen ôm đồm việc bao đồng đã vắt kiệt từng giọt sinh lực và thời gian cá nhân của mình. Cứ mỗi tối, thay vì ngồi vào bàn giải quyết bài tập của bản thân, mình lại bận rộn dán mắt vào màn hình điện thoại để nhắn tin giục người này, chỉnh file cho người kia, sửa từng lỗi chính tả trong bản báo cáo tiến độ. Đến khi kim đồng hồ chỉ mười một giờ đêm, đầu óc mình đã rỗng đặc, mệt lử và mụ mẫm. Kết quả là môn Toán của mình tụt dốc không phanh. Nhiều chuyên đề nền tảng cực kỳ quan trọng về hình học tọa độ phẳng Oxy và phương pháp biến đổi bất đẳng thức đại số, mình hoàn toàn bị mất gốc, nghe giảng trên lớp như vịt nghe sấm. Sang học kỳ hai, nếu mình không tự cứu lấy mình thì sẽ trượt dài. Mình buộc phải thiết lập một ranh giới kiên quyết: mình cần thời gian cho bản thân, cần sự tĩnh lặng để tự học và bảo vệ không gian riêng để cứu vãn tương lai học tập của chính mình."

Chi mở khóa cặp sách, cẩn thận rút ra một tập tài liệu mỏng chừng hai mươi trang được đóng gáy xoắn cẩn thận. Trên tờ bìa màu xanh ngọc bích, dòng chữ nắn nót hiện lên: *Kế hoạch tự học Toán 60 ngày — Phương pháp chia nhỏ bước*. "Mình đã chủ động ở lại sau giờ tan học hôm thứ Ba để gặp thầy Tùng. Thầy đã kiên nhẫn ngồi lại hơn một tiếng đồng hồ, giúp mình mổ xẻ toàn bộ chương trình Toán học kỳ hai thành từng đơn vị kiến thức siêu nhỏ, tương ứng với mười lăm phút tự học tập trung mỗi ngày. Mình đã tự hứa sẽ bắt tay vào thực hiện nó ngay từ kỳ nghỉ Tết này, không lùi lại thêm một ngày nào nữa. Thế nên, mình tha thiết mong các bạn sẽ hiểu, tôn trọng và ủng hộ việc mình lùi lại phía sau, trả các công việc chung về đúng vị trí của nó để mình có thể toàn tâm toàn ý chăm lo cho việc học của bản thân."

"Chi làm như vậy là hoàn toàn chính xác," An Nhiên lên tiếng không một chút do dự. Thanh âm của Nhiên vang lên đanh thép, chắc nịch nhưng lại chứa chan sự ấm áp và thấu cảm sâu sắc. "Thực tế là suốt mấy tháng qua, cả ba đứa bọn mình đều đã vô tâm dựa dẫm vào sự chu đáo, tỉ mỉ của Chi một cách đáng xấu hổ. Bọn mình quen với việc có người dọn dẹp hậu trường giùm nên tự cho phép mình lơ là, chậm trễ. Việc Chi vạch rõ ranh giới này không đơn thuần là để Chi lấy lại thời gian học Toán, mà nó là chiếc phao cứu sinh buộc mỗi thành viên còn lại phải tự đứng vững trên đôi chân của mình, chịu trách nhiệm tuyệt đối với từng cam kết. Nhóm Một Phần Trăm được lập ra là để cùng nhau tiến bộ từ những thay đổi nhỏ nhất, chứ tuyệt đối không phải là nơi để một người oằn lưng gánh thay cho ba người còn lại."

Nhiên ngừng lại đôi chút, những ngón tay thon gầy khẽ nâng gọng kính cận màu đồi mồi lên sát sống mũi. Cô với tay mở cuốn sổ bìa xanh của mình, lật dứt khoát tới phần phụ lục nằm ở những trang cuối cùng. Tại đó, một tờ giấy kẻ ô li khổ A4 được dán ngay ngắn, bên trên ghi chép một bảng thời gian biểu buổi tối chi tiết đến từng phút bằng nét bút mực đen mảnh dẻ.

"Nhân lúc Chi thẳng thắn nói về ranh giới cá nhân, mình cũng muốn công khai toàn bộ lịch sinh hoạt buổi tối của gia đình mình cho cả nhóm cùng biết," Nhiên nói, ánh mắt cô trong veo, phẳng lặng nhìn thẳng vào Khang, rồi chuyển sang Bảo. "Đây là những góc khuất đời sống mà trước đây mình luôn né tránh nhắc tới. Mình từng có một sự tự ái ngớ ngẩn, sợ rằng nếu nói ra, các cậu sẽ nghĩ mình đang viện cớ nghèo khổ để trốn tránh trách nhiệm chung, hoặc tệ hơn là làm đứt gãy tiến độ làm việc của cả đội."

Bảng thời gian biểu của An Nhiên hiện ra rõ ràng dưới ánh đèn thư viện: *- 17h30 – 18h30: Tan học, đạp xe từ trường về xóm trọ, ghé chợ dân sinh mua thực phẩm giá rẻ.*\n*- 18h30 – 20h30: Nấu bữa tối, bón cơm cho bé Bo (em trai bốn tuổi), tắm rửa, giặt giũ bằng tay và dọn dẹp gian bếp.*\n*- 20h30 – 21h30: Kèm bé Bo tập tô màu, nhận biết bảng chữ cái tiếng Việt, kể chuyện cổ tích và dỗ em chìm vào giấc ngủ.*\n*- 21h30 trở đi: Thời gian ngồi vào bàn tự học cá nhân, giải bài tập trên lớp và chuẩn bị bài mới.*

"Mẹ mình là công nhân may gia công đế giày ở khu công nghiệp phía bắc ngoại thành," Nhiên chậm rãi kể, ngữ điệu bình thản đến lạ lùng, không hề có một gợn than vãn hay tìm kiếm sự trắc ẩn từ bạn bè; cô chỉ đơn giản là đang trình bày một chuỗi dữ liệu thực tế không thể thay đổi. "Những tháng cuối năm này xưởng may dồn đơn hàng xuất khẩu, mẹ liên tục phải tăng ca kíp ba, sớm nhất cũng phải mười một giờ đêm mới về tới căn phòng trọ. Bố mình thì đi làm thợ xây theo công trình tít trên mỏ đá ngoài tỉnh, vài tháng mới đảo về nhà một lần. Vì thế, kể từ giây phút dắt chiếc xe đạp cọc cạch ra khỏi cổng trường cho đến tận chín giờ rưỡi tối khi ru được Bo ngủ say, mình là lao động duy nhất trong nhà. Một tay mình bế em, dỗ nó khóc ngằn ngặt vì nhớ mẹ, mắt thì phải canh chừng nồi canh sôi trào trên bếp ga mini, tai lúc nào cũng phải lắng nghe tiếng động chung quanh."

Ánh mắt Nhiên hướng về phía Khang. Chàng trai hơi co rúm người lại, nhớ tới những lần vô tâm đến tàn nhẫn của mình trong quá khứ: "Học kỳ vừa rồi, có những trận tranh biện nảy lửa của CLB Góc Nhìn mà sáng hôm sau mình bước lên bục nói trong tình trạng mắt thâm quầng, đầu óc chao đảo vì cả đêm hôm trước phải thức trắng chườm khăn ấm cho Bo bị sốt phát ban co giật. Lại có những buổi tối tầm tám giờ, tám rưỡi, Khang bốc đồng nảy ra ý tưởng mới cho mô hình dự án Bến Sông rồi liên tục bấm máy gọi điện, gửi hàng chục tin nhắn thoại giục giã trong nhóm chat, bắt mình phải duyệt slide thuyết trình ngay lập tức. Những lúc ấy, mình vừa phải ôm chặt đứa em đang quấy khóc trên đùi, vừa gõ bàn phím điện thoại nứt màn hình bằng một tay trong trạng thái ức chế, căng thẳng tột độ và vô cùng cáu bẳn. Mình chia sẻ điều này không phải để kể khổ, mà để thiết lập một thỏa thuận minh bạch từ học kỳ hai: nhóm mình tuyệt đối không được mặc định rằng An Nhiên luôn rảnh rỗi hay có thể phản hồi tin nhắn bất cứ lúc nào. Mọi cuộc họp trực tiếp bắt buộc phải diễn ra tại khuôn viên trường trước mười bảy giờ chiều. Mọi trao đổi trực tuyến chỉ được phép bắt đầu sau hai mươi mốt giờ ba mươi phút và không được kéo dài quá hai mươi phút. Đúng hai mươi mốt giờ mỗi tối, mình sẽ bật chế độ 'Không làm phiền' và tắt toàn bộ kết nối mạng trên điện thoại để dành trọn vẹn sự hiện diện cho gia đình và việc học của bản thân."

Khang cúi gập đầu xuống, hai tai đỏ bừng vì một cảm giác hổ thẹn sâu sắc bóp nghẹt lấy lồng ngực. Cậu nhớ lại những lần mình bực dọc, thậm chí buông lời mỉa mai vu vơ trong nhóm chat rằng "sao có người làm việc kiểu tài tử, thoắt ẩn thoắt hiện". Hóa ra đằng sau sự im lặng của Nhiên là cả một cuộc vật lộn mưu sinh nhọc nhằn của một cô bé mười sáu tuổi vừa phải gánh vác vai trò người chị, người mẹ tạm thời trong một căn phòng trọ ẩm thấp ven sông.

"Mình thực sự xin lỗi Nhiên," Khang ngước lên, ánh mắt chan chứa sự hối hận chân thành. "Lúc đó mình chỉ biết nghĩ cho sự nôn nóng và cái tôi bốc đồng của riêng mình mà vô tâm đến mức mù quáng. Bọn mình cam đoan từ nay về sau sẽ tôn trọng tuyệt đối khung thời gian đó của bạn. Sẽ không có bất kỳ tin nhắn réo gọi, không có cuộc gọi đường đột nào làm phiền không gian gia đình của Nhiên nữa. Bọn mình sẽ tự điều chỉnh lại toàn bộ nhịp độ làm việc chung."

Góc bàn trà thư viện lại lắng xuống trong một khoảng lặng êm đềm, ấm áp. Đến lượt Quốc Bảo. Cậu học sinh to con nhất nhóm, người sở hữu thể lực bền bỉ và những cú ném ba điểm chuẩn xác trên sân bóng rổ nhưng lại luôn mang nỗi sợ hãi tột cùng trước những trang sách đầy đặc chữ nghĩa. Bảo không vội vã lật cuốn sổ bìa xanh của mình ra ngay. Cậu chậm rãi thò tay vào túi áo khoác đồng phục, rút chiếc điện thoại thông minh đã trầy góc màn hình đặt cạnh cuốn *Nhật Ký Tiến Bộ*. Trên màn hình sáng mờ, ứng dụng ghi âm mặc định đang mở sẵn, hiển thị một danh sách dài dằng dặc hàng chục tệp âm thanh được đánh số thứ tự và đặt tên cẩn thận: *Nhiệm_vụ_tuần_12.mp3, Tự_học_ngày_15_11.mp3, Đánh_giá_tuần_16.mp3...*

Bảo đưa bàn tay to bè lên gãi gãi mái tóc cắt ngắn cũn cỡn, miệng thở hắt ra một hơi dài nhẹ nhõm: "Thú thật với ba người, ngồi ở đây trong buổi chiều hôm nay, trong lồng ngực mình nhẹ nhõm đến mức như vừa trút được một tảng đá cả trăm cân. Nhẹ nhõm vì rốt cuộc mình cũng không còn phải gồng mình lên để diễn một vở kịch hoàn hảo, không phải giả vờ làm một học sinh gương mẫu theo tiêu chuẩn của người khác nữa."

Bảo dùng ngón tay thô ráp lật từng trang sổ của mình ra. Bên trong cuốn sổ của cậu hoàn toàn vắng bóng những đoạn văn dài dằng dặc, những câu từ phân tích phức tạp hay những ma trận số liệu chằng chịt như của ba người còn lại. Thay vào đó, trên nền giấy kẻ ngang là những hình vẽ biểu tượng ngộ nghĩnh, mộc mạc do chính tay Bảo tự vẽ bằng bút sáp và bút chì màu: hình một cái cây non đang vươn mầm xanh, hình đôi giày thể thao bốc khói, hình chiếc tai nghe chụp tai, kèm theo những dòng chữ in hoa ngắn gọn, nét chữ to tướng, đôi chỗ méo mó xiêu vẹo nhưng vô cùng dứt khoát: *TƯỚI CÂY TẦNG 4 — ĐÃ XONG; CHẠY 3 VÒNG SÂN TRƯỜNG — ĐÃ XONG; NGHE 1 BÀI TIẾNG ANH CHỦ ĐỀ THỂ THAO — ĐÃ XONG*.

"Các cậu biết đấy, cái ngày đầu tiên nhận cuốn sổ này từ tay cô Hà hồi tháng Chín, mình đã hoảng loạn đến mức toát mồ hôi hột," giọng Bảo run run, mộc mạc và chân chất như chính con người cậu. "Chứng khó đọc và hội chứng sợ viết chữ từ hồi tiểu học luôn là một vết sẹo nhục nhã đeo bám mình. Nhìn những dòng chữ ken đặc nhảy múa trước mắt, đầu mình đau buốt như có búa bổ. Mình từng vô tình cào rách toạc cả trang sổ mẫu mà Chi cất công chuẩn bị chỉ vì ngón tay co quắp lại do căng thẳng. Mình sợ các cậu khinh thường, sợ cả lớp gán cho cái mác 'thằng khổng lồ đần độn chỉ biết hùng hục tranh bóng rổ'. Thế nên mình mới tìm mọi cách để trốn chạy, lơ là lịch trực ở vườn thực nghiệm rồi hèn nhát cầu xin Chi bao che, làm khống giấy tờ giùm. Nhưng từ cái ngày cô Hà gọi riêng mình vào phòng tham vấn, kiên nhẫn hướng dẫn mình cách tiếp cận mới—sử dụng nhật ký bằng giọng nói, cho phép mình ghi âm lại toàn bộ suy nghĩ, mục tiêu vào điện thoại rồi chỉ tóm tắt lại bằng các ký hiệu hình ảnh trực quan trên giấy—mình mới thực sự tìm thấy ánh sáng."

Bảo lật sang những trang giấy của tháng Chạp, nơi những nét chì màu trở nên đều đặn, sáng sủa hơn hẳn: "Suốt ba tuần sau án phạt của cô Hà, chính đôi tay này đã tự cầm xẻng xới tung lại từng tấc đất trên ba luống thảo mộc chết úng, tỉ mẩn nhổ từng chiếc rễ thối đen, trộn vôi bột khử chua rồi ươm lại từng khóm bạc hà non mà tuyệt nhiên không để Chi phải động tay vào phụ giúp một phút nào. Mỗi buổi chiều, sau khi kết thúc buổi tập ném bóng rổ mướt mải mồ hôi, mình đều ngồi lại trên bậc thềm nhà thể chất, bật máy ghi âm lên để tự nói chuyện với chính mình. Mình nói về việc hôm nay mình đã giữ được bình tĩnh ra sao, đã hoàn thành được việc gì và việc gì còn dang dở. Mình thừa nhận là tốc độ đọc hiểu của mình vẫn chậm hơn các cậu rất nhiều; mỗi khi đọc tài liệu về bản vẽ kỹ thuật của dự án Bến Sông, mình vẫn phải dùng ngón tay chỉ từng chữ một như một đứa trẻ lớp một. Nhưng quan trọng nhất là mình không còn thấy nhục nhã vì điều đó nữa. Mình chấp nhận rằng bộ não của mình cần nhiều thời gian hơn người khác để tiếp nhận một trang văn bản. Từ kỳ sau, nếu tài liệu quá dài, mình sẽ nói thẳng với nhóm để xin thêm thời gian hoặc nhờ các cậu tóm tắt bằng sơ đồ tư duy, chứ tuyệt đối không bao giờ gật đầu bừa bãi rồi vứt xó một góc như trước nữa."

Mai Chi nhìn Bảo, đôi mắt cô lấp lánh những tia sáng ấm áp của niềm hạnh phúc thực sự. Quyết định lùi lại và buông bỏ sự bao bọc của cô đã không làm Bảo gục ngã; ngược lại, chính khoảng trống mà cô để lại đã trở thành mảnh đất màu mỡ để lòng tự trọng và nghị lực của cậu bạn to con nảy mầm, đâm chồi một cách mạnh mẽ nhất.

Gió lạnh bên ngoài lại rít lên một hồi dài qua khe cửa sổ, mang theo những hạt mưa phùn li ti của đợt không khí lạnh tăng cường hắt nhẹ lên mặt kính. Nhưng bên trong góc thư viện, không khí dường như đã ấm sực lên bởi sự chân thành trần trụi vừa được phơi bày trọn vẹn.

Khang nhìn quanh một lượt, khẽ xoay xoay chiếc nắp bút bi trên tay, đặt ra vấn đề thực tế tiếp theo: "Vậy còn hai tuần nghỉ Tết sắp tới thì sao? Nhóm mình có tính lập kế hoạch hay đặt ra mục tiêu gì chung để không bị chững lại không?"

An Nhiên mỉm cười, cái lắc đầu của cô dứt khoát đến mức không để lại một chút lăn tăn nào: "Bài học nhãn tiền từ Đội Mũi Tên của Gia Huy và Khánh Linh ở lớp bên cạnh hồi tuần trước vẫn còn rành rành ra đó thôi. Ép mình học ngày cày đêm, nốc từng lon nước tăng lực để chạy theo những chỉ tiêu không tưởng cho đến khi ngất xỉu ngay hành lang, phải nhập viện cấp cứu vì loét dạ dày xuất huyết thì đâu thể gọi là tiến bộ. Đó là sự hủy hoại bản thân nhân danh sự cầu tiến. Mình kiên quyết đề xuất: trong suốt hai tuần nghỉ Tết Nguyên đán, Nhóm Một Phần Trăm sẽ không đặt ra bất kỳ một cam kết to tát, hoa mỹ nào cả. Tuyệt đối không có những khẩu hiệu kiểu 'mỗi ngày cày nát năm đề thi thử', 'đọc trọn ba cuốn sách dày cộp' hay 'thức dậy lúc 5 giờ sáng chạy bộ xuyên Tết'. Đặt ra những điều viển vông đó giữa những ngày lễ tết bận rộn chỉ tổ chuốc lấy cảm giác tội lỗi, thất bại và tự dằn vặt khi bản thân không thể thực hiện nổi."

"Mình hoàn toàn đồng ý với Nhiên," Mai Chi gật đầu tán thành ngay tắp lự. "Tết cổ truyền là dịp thiêng liêng để trở về sum họp bên gia đình, để dọn dẹp quét vôi lại gian nhà, phụ bố mẹ rửa lá dong, trông nồi bánh chưng và để toàn bộ hệ thần kinh của chúng ta được nghỉ ngơi, phục hồi sau một học kỳ bị vắt kiệt sức. Thay vì ôm đồm một mớ kế hoạch nặng nề, mỗi người chúng ta chỉ nên chọn duy nhất một thói quen nhỏ xíu—một hành động vi mô nhưng lành mạnh—và kiên trì duy trì nó đều đặn mỗi ngày như một cách giữ nhịp thở."

"Một ý tưởng không thể chuẩn xác hơn," Khang gật gù, ánh mắt lộ rõ vẻ nhẹ nhõm. "Nếu vậy, mục tiêu vi mô của mình trong hai tuần tới sẽ là: Mỗi buổi sáng mùng Một đến hết kỳ nghỉ, mình sẽ dành đúng hai mươi phút sau bữa sáng để ngồi vào bàn giải quyết trọn vẹn hai bài toán đại số căn bản trong tập bài tập củng cố của thầy Tùng. Chỉ hai bài thôi, không làm thêm, không nôn nóng nhảy cóc, và tuyệt đối không bỏ bữa nào. Toàn bộ thời gian còn lại trong ngày, mình sẽ phụ bố mẹ sơn lại hàng rào trước ngõ và cùng Lâm ghé qua xưởng kiểm tra lại kích thước khung bản vẽ của hệ thống ngăn kéo tủ sách V2.0."

Mai Chi khẽ mỉm cười, tiếp lời một cách hào hứng: "Còn thói quen của mình: Mỗi sáng thức dậy, mình sẽ dành đúng mười lăm phút ngồi trong góc phòng yên tĩnh để đọc lại các định lý, công thức toán học và tự tay giải lại một ví dụ mẫu duy nhất theo cuốn tài liệu chia nhỏ bước của thầy Tùng. Xong mười lăm phút đó là gập sách lại, dành trọn vẹn buổi sáng để lau dọn bàn thờ gia tiên và phụ mẹ gói giò xào, canh nồi bánh tét."

An Nhiên khẽ vuốt lại nếp áo len đã hơi sờn chỉ ở cổ tay, ánh mắt ánh lên nét dịu dàng hiếm thấy: "Với mình thì lại càng đơn giản hơn. Mỗi tối sau khi dỗ Bo ngủ say lúc chín giờ rưỡi, mình sẽ dành ra đúng mười phút ngồi tĩnh lặng trước bàn, viết nhật ký ba dòng tóm tắt ngày sống vào cuốn sổ này, rồi dứt khoát tắt đèn đi ngủ trước hai mươi ba giờ. Mình cần ngủ đủ giấc để bù đắp lại chuỗi ngày thiếu ngủ trầm trọng suốt mấy tháng qua."

Quốc Bảo cười toác miệng, để lộ hàm răng khểnh trắng bóng. Cậu giơ nắm đấm to bè lên ngang ngực, lắc lư đầy phấn khích: "Mục tiêu của mình thì siêu thực tế và bao vui luôn: Từ mùng Một đến mùng Năm Tết, mỗi buổi chiều tầm bốn giờ rưỡi, mình sẽ xỏ giày ba-ta chạy bộ nhẹ nhàng đúng mười lăm phút dọc theo bờ kè sông An Hòa để cơ thể không bị ỳ ạch vì bánh chưng thịt mỡ. Chạy xong, đứng ngắm hoàng hôn và bật điện thoại lên thu âm đúng sáu mươi giây chia sẻ cảm xúc của ngày hôm đó!"

Bốn người họ nhìn nhau. Bốn ánh mắt chạm nhau giữa khoảng không gian tĩnh mịch của Thư viện Cánh Buồm, không cần thêm bất kỳ một lời thề thốt đao to búa lớn nào, cũng chẳng cần những bản hợp đồng cam kết trói buộc bằng điểm thưởng điểm phạt ngặt nghèo. Ở đó chỉ còn lại sự thấu hiểu sâu sắc, sự tôn trọng tuyệt đối ranh giới của nhau và một sợi dây liên kết bền bỉ được trui rèn qua chính những vấp ngã, lầm lạc và nước mắt của một học kỳ đầy giông bão.

Bên ngoài khung cửa kính lớn, hoàng hôn mùa đông đang chầm chậm buông xuống trên dòng sông An Hòa. Vầng thái dương đỏ ối như một lòng đỏ trứng gà khổng lồ từ từ chìm xuống sau rặng cây cằn cỗi ở bờ bên kia, hắt lên mặt nước đang lững lờ trôi những dải lụa màu cam cháy rực rỡ và ấm áp. Những đợt gió bấc cuối năm vẫn miệt mài thổi qua các vòm cây, làm lay động những cành bàng trơ trụi khẳng khiu, nhưng bên trong góc bàn tự học này, sự ấm áp lan tỏa từ những trang giấy mở rộng dường như đã đẩy lùi hoàn toàn cái giá buốt tê tái của những ngày tàn đông.

Khang chậm rãi vươn hai tay, kéo cuốn *Nhật Ký Tiến Bộ* của mình lại sát mép bàn. Cậu cẩn thận lấy chiếc nắp bút bi ấn mạnh vào đầu ngòi cho đến khi một tiếng "tách" giòn giã vang lên, rồi dùng lòng bàn tay phẳng phiu, từ tốn vuốt phẳng từng nếp nhăn nơi mép giấy trước khi khép nhẹ hai cánh bìa màu xanh thẫm lại.

Cuốn nhật ký học kỳ một của Khang đã chính thức khép lại. Bên trong lớp bìa cứng sờn góc ấy, vẫn còn đó rất nhiều ô vuông bị đánh dấu mực đỏ gạch chéo tượng trưng cho những thất bại chưa kịp hoàn thành, nhưng tuyệt nhiên không còn một dòng nào bị tẩy xóa, ngụy tạo hay che đậy.