Tiêu Chí Thiếu Công Bằng

Bảng tin hành lang trước cửa Lớp 10A3 thu hút đám đông học sinh tụ tập xem danh sách chính thức tham dự kỳ thi thử chuẩn hóa liên trường môn Kỹ thuật công nghệ.

Tiếng xì xào bàn tán của các dãy lớp học buổi sớm hòa vào tiếng gió khô lướt qua những chấn song sắt dọc hành lang tầng hai. Trên tấm bảng nỉ màu xanh lam đã bạc màu theo năm tháng, bản danh sách in bằng mực đen sắc nét của Đội Học thuật Mũi Tên được ghim chặt ở bốn góc bởi những chiếc đinh bấm bằng kim loại sáng loáng. Phía trên cùng, dòng tiêu đề in hoa đậm nét: *DANH SÁCH THÍ SINH ĐẠI DIỆN HỌC VIỆN MINH TIẾN THAM DỰ KHẢO SÁT CHUẨN HÓA LIÊN TRƯỜNG – MÔN KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ (HỌC KỲ I)*.

Lâm lách qua mép vai của hai bạn nam lớp bên, ngón tay hãy còn vương chút vụn mạt sắt từ ca bảo dưỡng dụng cụ sáng sớm ở xưởng. Cậu đứng chôn chân trước mép bảng. Ánh mắt Lâm lướt nhanh qua năm cái tên được xếp theo thứ tự vần chữ cái: Đỗ Gia Hưng, Ngô Khánh Linh, Trần Gia Huy, Trịnh Minh Đức, và tuyển thủ dự bị Lê Hoàng Long.

Không có tên Võ Đức Lâm.

Cậu nhíu mày, đưa đầu ngón tay ráp ráp rà soát lại một lần nữa, từ danh sách chính thức đến danh sách dự bị, rồi lật giở cả phần ghi chú nhỏ xíu ở chân trang. Vẫn không có. Cảm giác hụt hẫng ập đến đột ngột như một cú hẫng chân giữa bậc cầu thang.

Rõ ràng hai tuần trước, chính thầy Tùng phụ trách môn Kỹ thuật đã ký vào phiếu đề xuất của cậu. Trong buổi sát hạch thao tác cơ khí ứng dụng tại xưởng trường, bài cắt gọt, định hình then chốt và cân chỉnh mặt phẳng bệ máy của Lâm đạt điểm tuyệt đối 10/10 – số điểm thao tác cao nhất khối mười. Cậu nhớ rõ tiếng búa gõ dứt khoát trên đe, từng đường cắt thẳng tắp không thừa một phần mười milimét trên thanh thép mẫu, và cái gật đầu tán thưởng hiếm hoi của người quản xưởng vốn nổi tiếng khó tính. Cậu đã nộp đơn đăng ký dự thi phần cơ khí ứng dụng với hy vọng dùng chính năng lực tay nghề để chứng minh bản thân không chỉ là một kẻ chật vật lo từng bữa ăn, mà còn có thể đóng góp thực chất vào thành tích chung.

"Ủa, Lâm không có tên à?" Một giọng nói vang lên từ phía sau. Quốc Bảo vừa ôm quả bóng rổ vừa ngó qua vai cậu, giọng lộ rõ vẻ ngạc nhiên. "Kỳ vậy? Hôm nọ bài thực hành mày gọt chi tiết máy chuẩn nhất khóa mà?"

Lâm không đáp. Cậu siết chặt quai chiếc ba lô đã sờn mép. Những vết chai sần ở lòng bàn tay cọ xát vào lớp vải thô ráp, nhói lên một cảm giác buốt lạnh. Cậu không bực bội vì một tấm giấy khen hay danh hiệu viển vông, nhưng việc bị gạt ra một cách âm thầm, không một lời giải thích hay thông báo, giống như một cái tát giáng thẳng vào lòng tự trọng vốn đã đầy những vết xước của cậu.

Không chần chừ, Lâm quay gót, bước nhanh về phía Phòng Hướng Dẫn ở cuối dãy hành lang tầng một.

***

Cánh cửa gỗ của Phòng Hướng Dẫn khép hờ. Bên trong, không khí mát mẻ phảng phất mùi giấy mới và hương trà sen thoang thoảng. Khánh Linh đang ngồi một mình bên chiếc bàn gỗ dài, tỉ mỉ xếp lại các tập đề cương ôn tập có bìa màu cam của Đội Mũi Tên. Mái tóc buộc gọn gàng sau gáy, đôi vai gầy hơi so lại dưới lớp áo đồng phục thẳng thớm, Linh đang chăm chú bấm từng tập tài liệu bằng chiếc dập ghim kim loại phát ra những tiếng *tách, tách* khô khốc, đều đặn.

Lâm đẩy cửa bước vào. Tiếng bản lề cọt kẹt khiến Linh ngẩng đầu lên. Nhìn thấy Lâm, ánh mắt cô gái khẽ dao động trong một phần mười giây, nhưng rất nhanh sau đó lại trở về vẻ lạnh lùng, ngăn nắp cố hữu.

"Linh," Lâm dừng lại trước bàn, hai bàn tay buông thõng bên hông, giọng cậu giữ ở mức bình tĩnh nhất có thể. "Tớ muốn hỏi về danh sách thi chuẩn hóa Kỹ thuật công nghệ vừa dán ngoài bảng tin."

Linh đặt chiếc dập ghim xuống mặt bàn, xếp mép tập tài liệu cho thật phẳng phiu rồi mới ngước lên nhìn thẳng vào mắt cậu.

"Danh sách đó do ban điều hành Đội Mũi Tên chốt chiều qua." Linh trả lời, giọng đều đều như đang đọc một thông báo hành chính.

"Tại sao không có tên tớ?" Lâm hỏi thẳng. "Thầy Tùng đã duyệt phiếu kỹ năng của tớ. Điểm thao tác cơ khí ứng dụng của tớ là mười, cao nhất lớp. Tớ đã nộp đơn đăng ký dự thi đúng hạn."

Khánh Linh khẽ thở dài, một tiếng thở dài mệt mỏi nhưng không giấu được sự cương quyết sắt đá. Cô mở tập hồ sơ kẹp tài liệu bìa cứng, rút ra một bảng tính in sẵn biểu đồ phân phối điểm số và đẩy nhẹ về phía Lâm.

"Cậu nhìn vào đây đi," ngón tay thon thả của Linh gõ nhẹ lên hàng số liệu có tên Lâm được đánh dấu bút dạ quang màu vàng. "Kỳ thi chuẩn hóa liên trường không phải là một buổi thi thợ giỏi hay hội thi tay nghề thủ công đơn thuần. Nó bao gồm hai cấu phần: ba mươi câu hỏi trắc nghiệm lý thuyết chuyên sâu về nguyên lý máy, vẽ kỹ thuật số, và một bài thực hành thao tác."

Linh dừng lại một nhịp, nhìn xoáy vào gương mặt đang đanh lại của Lâm:

"Trong ba tuần ôn tập vừa qua, đội học thuật tổ chức năm buổi luyện đề lý thuyết vào các buổi chiều thứ Ba và thứ Năm. Cậu vắng mặt ba buổi. Hai buổi còn lại, cậu đến muộn ba mươi phút. Kết quả các bài kiểm tra trắc nghiệm thử nghiệm của cậu chỉ dao động từ 6,0 đến 6,8 điểm. Trong khi đó, chuẩn đầu vào của Đội Mũi Tên yêu cầu điểm lý thuyết tối thiểu phải đạt từ 8,5 trở lên."

"Tớ đã báo trước với thầy Tùng và gửi tin nhắn xin phép đội," Lâm cắn môi, cảm thấy lồng ngực mình nghẹn lại. "Các buổi chiều đó tớ phải làm ca ở tiệm Mực Xanh. Tớ đã thỏa thuận với chú Phúc và cô Hà về ranh giới giờ làm việc. Tớ luôn xin đề về nhà tự làm và nộp bù vào sáng hôm sau."

"Tự làm ở nhà không thể thay thế việc thảo luận nhóm và luyện phản xạ áp lực thời gian tại phòng thi," Linh ngắt lời, giọng nói đanh lại, không hề có chút nhượng bộ. "Cậu nộp bài bù, nhưng điểm số không ổn định. Kỳ thi này tính điểm trung bình tổng hợp của cả đội để xếp hạng toàn đoàn giữa mười hai trường trong khu vực. Nếu đưa cậu vào đội hình chính thức, điểm lý thuyết dưới bảy của cậu sẽ kéo tụt điểm trung bình chuẩn hóa của toàn đội. Đội Mũi Tên đặt mục tiêu lọt vào top ba để giữ cờ thi đua học thuật cho trường. Tớ với tư cách là đội trưởng, tớ không thể mạo hiểm đặt thành tích của cả tập thể vào một biến số bấp bênh như vậy."

"Biến số bấp bênh?" Lâm lặp lại từng từ, bàn tay cậu run lên vì uất ức. "Cậu gọi sự nỗ lực cân bằng giữa việc kiếm sống và việc học của tớ là một biến số bấp bênh? Cậu chỉ nhìn vào mấy con số trắc nghiệm trên giấy rồi tự cho mình quyền phủ nhận toàn bộ năng lực thao tác của tớ sao?"

"Tớ không phủ nhận tay nghề của cậu!" Linh cao giọng hơn một chút, đôi gò má trắng xanh thoáng ửng đỏ vì căng thẳng. "Nhưng quy chế là quy chế. Điểm trung bình là thước đo khách quan nhất. Cậu không thể đòi hỏi tập thể phải hạ thấp tiêu chuẩn chỉ vì hoàn cảnh cá nhân của cậu được!"

"Cậu nhầm to về quy chế rồi đấy, Khánh Linh."

Một giọng nói lạnh lùng, sắc bén cắt ngang cuộc đối thoại gay gắt. Cánh cửa phòng mở rộng, Trần Gia Huy bước vào, tay cầm theo tập tài liệu kỹ thuật khổ lớn. Cậu học sinh đứng đầu lớp môn Toán nhìn thẳng vào Linh, ánh mắt không giấu nổi sự bất bình gay gắt.

"Huy?" Linh nhíu mày. "Cậu vào đây làm gì? Đội tuyển đang hoàn thiện hồ sơ..."

"Tớ đứng ở hành lang và nghe hết rồi," Huy bước tới mép bàn, đặt mạnh tập tài liệu xuống mặt gỗ vang lên một tiếng *bịch*. "Linh, cậu đang lạm quyền và độc đoán một cách vô lý."

Khánh Linh sững sờ, hàng lông mày giật nhẹ: "Cậu nói cái gì? Tớ đang bảo vệ điểm số của đội!"

"Bảo vệ điểm số bằng cách bóp méo quy chế à?" Huy khoanh tay, tư thế tranh biện quen thuộc hiện rõ trong từng cử chỉ dứt khoát. "Cậu nói kỳ thi này tính điểm trung bình, đúng. Nhưng cậu lại cố tình lờ đi cấu trúc trọng số thực tế mà hội đồng liên trường vừa ban hành vào đầu tuần. Kỳ thi năm nay thay đổi khung đánh giá: phần thực hành thao tác chiếm tới sáu mươi phần trăm tổng số điểm, phần trắc nghiệm lý thuyết chỉ chiếm bốn mươi phần trăm."

Gia Huy lật nhanh một trang tài liệu, chỉ thẳng vào văn bản có dấu đỏ của Sở Giáo dục:

"Về phần thực hành, cả đội này không ai vượt qua được Lâm. Cậu ấy hoàn thành bài lắp ghép mô hình với sai số gần như bằng không trong thời gian chỉ bằng hai phần ba quy định. Cậu nghĩ lấy ai bù vào vị trí thao tác đó? Đỗ Gia Hưng à? Điểm lý thuyết của Hưng đạt 9,0, nhưng bài thực hành tuần trước Hưng làm gãy hai mũi khoan và đo sai kích thước dung sai tới 1,5 milimét! Đưa Hưng vào thì phần thực hành của chúng ta sẽ mất trắng điểm liệt!"

Gương mặt Linh tái đi, nhưng cô vẫn bướng bỉnh siết chặt nắm tay: "Nhưng Lâm không tham gia đủ số buổi ôn tập..."

"Đó là lý do để cậu tự tiện gạch tên một thành viên mà không hề đưa ra xét duyệt tập thể sao?" Huy gằn giọng, từng lời nói như nhát búa gõ vào mặt bàn. "Theo điều lệ hoạt động của các câu lạc bộ học thuật Học viện Minh Tiến, việc chốt danh sách đội tuyển chính thức bắt buộc phải thông qua một buổi họp bỏ phiếu kín của toàn đội với sự chứng kiến của giáo viên cố vấn. Cậu tự ý lập danh sách, tự ý nộp lên bảng tin mà không hề thông qua tớ hay bất kỳ ai. Cậu sợ Lâm kéo tụt điểm chuẩn, hay cậu chỉ sợ bất kỳ sai số nào nằm ngoài tầm kiểm soát cứng nhắc của cậu làm hỏng bảng thành tích hoàn hảo mà cậu đã vẽ ra?"

"Cậu... cậu không hiểu gì hết!" Linh run rẩy, lồng ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo. Cô cắn chặt môi dưới đến rớm máu, hai mắt ngấn nước vì bị người đồng đội thân cận nhất công khai vạch trần.

"Có chuyện gì ồn ào ở đây vậy các em?"

Một giọng nói trầm ấm, điềm đạm vang lên từ ngưỡng cửa. Cô Nguyễn Thu Hà bước vào phòng, trên tay là cuốn sổ công tác bìa xanh quen thuộc. Ánh mắt cô lướt nhanh qua sự giằng co căng thẳng giữa ba học sinh: Lâm đứng thẳng nhưng các khớp ngón tay trắng bệch vì kìm nén; Huy nghiêm nghị với ánh nhìn kiên quyết không nhượng bộ; và Linh, người đang đứng dựa vào mép bàn, cơ thể khẽ run rẩy với vẻ phòng thủ tột cùng.

"Cô Hà..." Linh lí nhí, vội vàng cúi mặt để che đi giọt nước mắt chực trào.

Cô Hà khép cánh cửa lại, ngăn đi những ánh nhìn tò mò của học sinh ngoài hành lang. Cô đi đến đầu bàn, kéo chiếc ghế gỗ ra và nhẹ nhàng ngồi xuống.

"Cô vừa đi qua bảng tin và cũng vừa nghe được một phần cuộc trao đổi giữa các em," cô Hà cất giọng bình tĩnh, không hề có vẻ giận dữ nhưng mang một uy lực khiến cả căn phòng lập tức chùng xuống. "Linh, Huy, Lâm. Cả ba em ngồi xuống đi. Chúng ta cần một cuộc họp kiểm điểm quy trình nghiêm túc ngay tại đây."

Lâm và Huy kéo ghế ngồi đối diện với Linh. Linh ngập ngừng vài giây rồi cũng ngồi xuống, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đùi, các đầu ngón tay bấm sâu vào da thịt.

Cô Hà đặt cuốn sổ lên bàn, mở ra trang nhật ký theo dõi lớp 10A3. "Trước hết, cô muốn nghe Khánh Linh trình bày: Dựa trên căn cứ và quy trình nào mà em đưa ra danh sách niêm yết sáng nay?"

Linh hít một hơi thật sâu, cố gắng giữ cho giọng mình không run rẩy: "Thưa cô... em căn cứ vào bảng tổng hợp kết quả năm bài kiểm tra trắc nghiệm lý thuyết của đội. Bạn Lâm vắng ba buổi, điểm trung bình lý thuyết chỉ đạt 6,4. Em... em lo ngại điểm trung bình toàn đội sẽ không đạt chuẩn để cạnh tranh cờ thi đua liên trường. Thời hạn chốt danh sách với ban tổ chức là cuối tuần này, nên em đã chủ động lập danh sách các bạn có điểm số ổn định nhất để nộp cho ban thư ký."

"Và em làm điều đó một mình, không thông báo trước cho Lâm, cũng không tổ chức họp bàn với Gia Huy và các thành viên khác?" cô Hà hỏi tiếp, ánh mắt nhìn thẳng vào Linh.

Linh cúi gằm mặt, không thể nói nên lời.

Gia Huy tiếp tục lên tiếng, giọng cậu bớt phần gay gắt nhưng vẫn giữ nguyên tính chất vấn thẳng thắn: "Linh, cậu luôn nói về tính kỷ luật và dữ liệu đo lường được. Nhưng việc cậu tự ý gạt bỏ Lâm không phải là làm việc dựa trên dữ liệu, mà là dựa trên sự thiên vị cho những chỉ số an toàn của riêng cậu. Cậu bỏ qua trọng số sáu mươi phần trăm thực hành, bỏ qua điểm mười tuyệt đối của Lâm ở bài thao tác bệ máy. Đó không phải là quản trị khoa học, đó là sự độc đoán."

Từng lời nói của Huy như bóc trần lớp vỏ bọc hoàn hảo mà Linh đã cố công dựng lên suốt từ đầu năm học. Nỗi uất ức, sự kiệt quệ sau những đêm dài thức trắng làm đề thi, cơn đau dạ dày âm ỉ nơi vùng bụng dưới và sức ép nặng trĩu vô hình bấy lâu bỗng chốc vỡ òa.

Một giọt nước mắt nóng hổi rơi xuống trang giấy in bảng điểm trước mặt Linh, làm nhòe đi con số 6,4 màu dạ quang.

"Phải! Tớ độc đoán đấy!" Linh bất ngờ bật khóc nức nở, hai vai run lên bần bật. Cô không còn giữ được vẻ điềm tĩnh, lạnh lùng thường ngày nữa. "Cậu có biết mẹ tớ theo dõi bảng điểm của tớ từng ngày không, Huy? Mỗi một kỳ thi thử, mỗi một đợt khảo sát, mẹ đều gọi điện hỏi thứ hạng của tớ, so sánh tớ với anh trai tớ ở trường chuyên! Mẹ bảo nếu tớ làm đội trưởng Đội Mũi Tên mà để trường rớt khỏi top ba, nếu điểm trung bình của đội bị kéo tụt, thì sự cố gắng của tớ chẳng có giá trị gì hết!"

Linh đưa tay quẹt ngang dòng nước mắt đang chảy dài trên má, giọng nghẹn ngào trong tiếng nấc:

"Tớ sợ... Tớ sợ nếu có bất kỳ sai sót nào xảy ra, tất cả mọi người sẽ nhìn vào tớ và nói rằng tớ không đủ năng lực lãnh đạo. Tớ biết Lâm khéo tay, tớ biết hoàn cảnh cậu ấy khó khăn... Nhưng tớ sợ điểm số lý thuyết bấp bênh của cậu ấy sẽ kéo đổ cả đội. Tớ chỉ muốn mọi thứ phải chắc chắn, phải hoàn hảo... Tớ không dám mạo hiểm, tớ thực sự không dám..."

Căn phòng hướng dẫn rơi vào một khoảng lặng nặng nề. Tiếng quạt trần quay đều đều trên trần nhà như đếm từng nhịp thở ngột ngạt.

Lâm nhìn cô bạn đội trưởng đang gục đầu khóc nấc trên bàn. Cơn giận dữ ban nãy trong lòng cậu dần lắng xuống, thay vào đó là một cảm giác bàng hoàng xót xa. Cậu từng nghĩ những người có điều kiện như Linh, luôn đứng đầu các phong trào, luôn có sách mới và đồng phục phẳng phiu, sẽ chẳng bao giờ phải chịu đựng nỗi sợ hãi nào. Hóa ra, đằng sau sự lạnh lùng và những chiếc ghim giấy thẳng tắp ấy là một gánh nặng tâm lý khủng khiếp không kém gì món nợ tiền thuê nhà đang đè nặng lên vai cậu mỗi ngày.

Cô Hà rút một tờ khăn giấy, nhẹ nhàng đưa cho Linh. Đợi cho tiếng khóc của Linh vơi bớt, cô mới chậm rãi cất lời, giọng trầm lắng và chan chứa sự thấu hiểu:

"Linh à, cô hiểu áp lực mà em đang phải gánh chịu từ gia đình và kỳ vọng của chính bản thân mình. Nỗi sợ thất bại là điều rất tự nhiên khi chúng ta được giao một trách nhiệm lớn. Nhưng em có nhận ra không, khi em để nỗi sợ hãi đó dẫn dắt, em đã vô tình đánh đổi điều quý giá nhất của một người lãnh đạo: đó là sự công bằng và niềm tin của đồng đội."

Cô Hà quay sang nhìn cả ba học sinh:

"Đội Học thuật Mũi Tên được lập ra không phải chỉ để săn tìm một tấm cờ thi đua bằng mọi giá. Mục đích cốt lõi của nó là tạo ra một môi trường để những học sinh có thế mạnh khác nhau được cọ xát, học hỏi và bù đắp cho nhau. Nếu chúng ta loại trừ một người có kỹ năng thực hành xuất sắc chỉ vì bạn ấy không có đủ thời gian để giải các bài tập trắc nghiệm lý thuyết như các bạn khác, thì kết quả thi đua đó rốt cuộc đại diện cho điều gì? Đại diện cho năng lực toàn diện, hay chỉ đại diện cho một cỗ máy luyện thi cơ học?"

Cô Hà dừng lại, nhìn vào mắt Linh:

"Hiệu suất không phải là thước đo duy nhất của sự lãnh đạo, Linh ạ. Một người lãnh đạo thực sự là người biết nhìn ra điểm mạnh của từng cá nhân, tạo ra một quy trình minh bạch để mọi người cùng nỗ lực, chứ không phải giấu giếm số liệu để tự mình quyết định số phận của người khác."

Linh cúi đầu, bàn tay nắm chặt tờ khăn giấy ướt đẫm. Cô khẽ thì thầm qua tiếng nấc: "Em... em xin lỗi. Em đã làm sai quy trình. Em đã không công bằng với Lâm."

Gia Huy thở hắt ra một hơi, ánh mắt cậu dịu lại. Cậu nhìn sang Lâm rồi quay lại nhìn Linh: "Tớ cũng có phần lỗi vì đã quá gay gắt khi chất vấn cậu trước mặt người khác. Nhưng Linh này, chúng ta là một đội. Áp lực thành tích không thể giải quyết bằng cách đẩy rủi ro cho một cá nhân đơn độc được. Chúng ta phải giải quyết nó bằng hệ thống."

"Đúng vậy," cô Hà gật đầu tán thành. "Sai sót trong quy trình thì chúng ta phải sửa ngay từ quy trình. Cuộc họp hôm nay cần đi đến những giải pháp thực chất và đo lường được, không để cảm xúc chi phối nữa. Cô đề xuất hai việc:"

Cô Hà mở bút, ghi chép nhanh vào sổ:

"Thứ nhất, danh sách niêm yết sáng nay chưa hợp lệ và phải được thu hồi ngay trong giờ ra chơi. Quyền tham dự thi thử môn Kỹ thuật công nghệ của Lâm được bảo lưu. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khách quan tuyệt đối và không tạo ra tiền lệ đặc cách, Lâm sẽ tham gia một bài sát hạch kỹ năng toàn diện vào chiều thứ Sáu tới. Bài sát hạch gồm hai phần: một bài kiểm tra thao tác thực tế do thầy Tùng chấm độc lập tại xưởng, và một bài trắc nghiệm lý thuyết rút gọn được giám sát bởi Gia Huy. Điểm số sẽ được tính theo đúng tỷ lệ trọng số chuẩn hóa: sáu mươi phần trăm thực hành, bốn mươi phần trăm lý thuyết."

Lâm ngẩng đầu lên, ánh mắt kiên định: "Thưa cô, em đồng ý. Em sẽ làm bài sát hạch đó."

"Tốt," cô Hà mỉm cười nhẹ rồi quay sang Khánh Linh. "Thứ hai, Đội Mũi Tên phải xây dựng lại một bộ tiêu chí tuyển chọn mới. Bộ tiêu chí này không được phụ thuộc vào cảm tính của đội trưởng hay một vài bài kiểm tra đơn lẻ. Nó phải kết hợp minh bạch giữa điểm lý thuyết, kỹ năng thao tác thực tế, và tỷ lệ chuyên cần có tính đến các trường hợp được miễn giảm có lý do chính đáng. Bộ tiêu chí này phải được niêm yết công khai trên bảng tin để toàn trường giám sát."

Linh ngước lên, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh nhìn đã lấy lại được sự tỉnh táo cần thiết. Cô hít sâu một hơi, lau khô những vệt nước mắt còn sót lại trên má:

"Dạ thưa cô... em nhận trách nhiệm soạn thảo lại bộ tiêu chí ngay trong chiều nay. Em sẽ cùng Huy rà soát kỹ lưỡng các khung trọng số và gửi cô duyệt trước khi dán công khai."

Cô Hà gật đầu hài lòng: "Được rồi. Hãy nhớ rằng, tiến bộ không phải là không bao giờ mắc sai lầm, mà là dám nhìn thẳng vào sai lầm để thiết lập lại những ranh giới lành mạnh hơn. Bây giờ, các em thu dọn tài liệu đi."

***

Mười lăm phút sau, giờ ra chơi buổi sáng bắt đầu. Tiếng chuông trường vang lên giòn giã kéo theo từng đợt học sinh túa ra hành lang.

Trước bảng tin Lớp 10A3, đám đông lại một lần nữa dồn sự chú ý khi thấy Khánh Linh và Gia Huy cùng bước tới. Tờ danh sách cũ với bốn chiếc đinh bấm sáng loáng được Linh đích thân tháo xuống, cất gọn vào bìa kẹp.

Thay vào vị trí đó là một văn bản mới tinh vừa được in ra từ phòng hướng dẫn, bên dưới có chữ ký xác nhận của cô giáo chủ nhiệm Thu Hà và đại diện ban điều hành đội học thuật.

Nhiều học sinh tò mò chen lấn lên phía trước đọc to những dòng chữ vừa được ghim ngay ngắn:

*THÔNG BÁO VỀ VIỆC ĐIỀU CHỈNH TIÊU CHÍ TUYỂN CHỌN ĐỘI TUYỂN KHẢO SÁT CHUẨN HÓA LIÊN TRƯỜNG*

Bên dưới phần giải thích ngắn gọn về quy trình là một bảng tiêu chuẩn rõ ràng, rành mạch từng ô, từng cột. Không còn là một danh sách áp đặt những cái tên đơn thuần, mà là một ma trận đánh giá năng lực minh bạch. Lần đầu tiên, bên cạnh cột điểm số lý thuyết quen thuộc, người ta nhìn thấy một cột điểm độc lập với phông chữ in đậm: *KỸ NĂNG THAO TÁC THỰC TẾ (TRỌNG SỐ 60%)*.

Và ở phần ghi chú chân trang, một dòng chữ thông báo rõ ràng về buổi sát hạch kỹ năng mở vào chiều thứ Sáu dành cho thí sinh Võ Đức Lâm được niêm yết công khai.

Lâm đứng ở mép ngoài cùng của đám đông, ngắm nhìn tờ giấy trắng tinh phẳng phiu vừa được dán lên bảng nỉ. Một làn gió mát từ dòng sông An Hòa thổi qua hành lang, làm lay động vạt áo đồng phục của cậu. Cậu khẽ siết nhẹ bàn tay chai sần của mình, cảm nhận rõ ràng độ cứng cáp của những khớp xương quen cầm kìm, cầm búa. Phía trước cậu là một bài sát hạch sòng phẳng, không có sự thương hại, không có sự ưu ái, và quan trọng nhất – không còn sự loại trừ bất công.

Bản tiêu chuẩn xét tuyển mới được dán lên bảng tin, có thêm cột đánh giá kỹ năng thao tác thực tế.