Một Đơn Xin Hỗ Trợ

Hành lang dẫn về phía góc kho thiết bị sau Căng tin Bếp Nhà vắng lặng vào đầu giờ chiều, nơi cô Trần Mỹ Hạnh đang kiểm tra lại danh mục dụng cụ cơ khí vừa được bổ sung vào Quỹ Bước Nhỏ.

Những tia nắng xiên qua khung cửa chớp bằng gỗ lim cũ, rọi từng vệt sáng màu hổ phách chứa đầy những hạt bụi li ti lơ lửng trong không gian phảng phất mùi dầu máy mới, mùi gỗ thông xơ và thoang thoảng hương quế ấm từ gian bếp lớn phía trước. Nền gạch bông màu xám tro của dãy hành lang nội bộ này vốn ít khi có gót giày học sinh lui tới; nơi đây chỉ đón những chuyến xe đẩy chở thực phẩm vào buổi sớm, hoặc bước chân vội vã của tổ hậu cần khi vận chuyển các thùng hàng dự trữ. Tiếng lách cách đều đặn, khô giòn của những chiếc cờ-lê tròng, kìm bấm chết và đầu tuýp lục giác khi được cô Hạnh xếp ngay ngắn vào từng khay kim loại sơn tĩnh điện vang lên nhịp nhàng, phá tan bầu không khí tĩnh mịch của một góc trường khuất nẻo.

Bên ngoài ngưỡng cửa sắt sơn màu ghi xám hé mở chừng một gang tay, Võ Đức Lâm đứng chôn chân suốt gần năm phút. Bàn chân cậu bám chặt lấy mặt sàn hành lang, gót giày vải đã mòn vẹt mép ngoài ghìm chặt xuống như thể chỉ cần buông lỏng một chút thôi là quán tính sẽ kéo giật cậu quay ngược trở lại cầu thang dẫn ra sân trường. Bàn tay phải của cậu thọc sâu trong túi áo khoác đồng phục, các đầu ngón tay siết chặt lấy một góc giấy ráp ráp, cứng ngắc đến mức đầu móng tay trắng bệch ra vì thiếu máu. Đó là tờ biểu mẫu đăng ký nhận hỗ trợ thiết bị và vật tư thực hành mà cô Hà đã đưa cho cậu từ trưa hôm qua tại tiệm photocopy Mực Xanh.

Tờ giấy vốn được in trên loại phôi trắng tinh, phẳng phiu, thơm mùi mực in laser công nghiệp, nhưng sau một đêm trằn trọc nhét dưới gối đầu giường trọ ẩm thấp rồi lại bị vò chặt trong túi áo suốt cả buổi sáng học chính khóa, bốn góc mép của nó đã quăn queo, nhăn nhúm lại như một chiếc lá khô bị vò nát. Cứ mỗi lần thầy cô giáo trên bục giảng gọi tên một bạn nào đó lên bảng, hay mỗi khi tiếng cười đùa của chúng bạn rộ lên ở các dãy bàn bên cạnh, ngón tay Lâm lại vô thức bóp chặt lấy tờ giấy ấy, như muốn giấu biến nó vào lớp lót vải dù bên trong áo khoác, sợ rằng một luồng gió vô tình nào đó có thể thổi tung nó ra giữa lối đi.

Lâm hít một hơi thật sâu, lồng ngực thắt lại bởi một cảm giác vừa ngột ngạt vừa bồn chồn. Không khí đầu giờ chiều oi nồng vị nắng hè xen lẫn mùi dầu mỡ máy móc khiến cuống họng cậu đắng ngắt. Cậu vẫn nhớ như in ánh mắt thương hại, những cái liếc nhìn đầy tò mò và những lời xì xào to nhỏ của các bạn cùng trường ở nhà ăn hôm nào, khi bản tin trưa của Thảo Vy vô tình phơi bày hoàn cảnh gia đình cậu trước toàn thể học sinh. Cái cảm giác hàng trăm con mắt đổ dồn về phía khay cơm đạm bạc của mình, những tiếng xì xầm truyền tai nhau như bầy ong vỡ tổ dọc các dãy bàn ăn inox sáng loáng, từng là một cơn ác mộng bóp nghẹt lòng kiêu hãnh của cậu thiếu niên.

Dù cô Hà đã nghiêm khắc xử lý kỷ luật những người liên quan, dù Hoàng Nam đã cúi đầu nhận lỗi và bị đình chỉ quyền quản trị kỹ thuật của hệ thống phát thanh nội bộ, nhưng cái cảm giác bị lột trần sự nghèo khó giữa chốn đông người vẫn là một cái dằm cắm sâu vào lòng tự ái của một thiếu niên mười sáu tuổi. Cái nghèo trong mắt người đời thường đi kèm với sự tội nghiệp; mà sự tội nghiệp, đối với một đứa trẻ sớm phải tự bươn chải kiếm từng đồng trang trải cuộc sống như Lâm, lại là thứ tổn thương buốt nhói nhất.

*Liệu bước vào căn phòng này có đồng nghĩa với việc tự thừa nhận mình là kẻ yếu thế, cần người khác rủ lòng thương? Liệu chiếc máy cắt hay những thanh gỗ xin được từ nguồn quỹ này có gắn lên lưng cậu một cái mác của kẻ ăn bám lòng trắc ẩn học đường?*

Những câu hỏi ấy cứ xoay mòng mòng trong tâm trí Lâm, kéo đôi chân cậu lùi lại nửa bước ra phía sau cột hành lang. Ánh sáng chói chang ngoài sân bóng rổ như đang mời gọi cậu quay đầu, bỏ mặc dự án tủ sách, quay về với những chiếc cưa tay cùn rỉ và những thanh sắt chắp vá mà cậu vẫn hay gom nhặt ở bãi phế liệu ven sông. Nhưng rồi, chính trong khoảnh khắc dùng dằng ấy, lời căn dặn đanh thép của chú Phúc tại xưởng in lại dội về bên tai cậu, rõ ràng và trầm tĩnh: *"Tự lập không phải là tự gánh hết mọi thứ đến mức kiệt quệ, mà là biết lượng sức và đàng hoàng đón nhận sự hỗ trợ chính đáng khi cần thiết. Học xong mới được cầm cờ-lê. Đừng biến lòng tự trọng thành sự bướng bỉnh mù quáng."*

Lâm cắn nhẹ môi dưới, nghe vị mằn mặn vương trên khóe miệng, rồi nuốt xuống cục nghẹn ứ nơi cổ họng. Cậu chỉnh lại vạt áo đồng phục, đưa tay gõ nhẹ ba tiếng cộc, cộc, cộc lên cánh cửa sắt sơn màu ghi xám.

"Mời vào!" Giọng nói ấm áp, dứt khoát quen thuộc của cô Mỹ Hạnh vang lên từ phía sau dãy tủ hồ sơ bằng tôn màu xám.

Lâm đẩy cánh cửa sắt mở rộng thêm một chút, bước chân khẽ khàng đặt lên sàn nhà lát gạch men như sợ làm xáo trộn trật tự ngăn nắp lạ thường của căn phòng. Cậu đứng nép bên cạnh chiếc bàn làm việc bằng gỗ ép công nghiệp, hai tay buông thõng dọc thân quần, nhưng ngón tay vẫn vô thức bấu chặt vào gấu áo khoác.

"Em chào cô Hạnh ạ."

Cô Hạnh ngẩng đầu lên khỏi cuốn sổ kiểm kê bìa xanh đậm viền vải. Trên tay cô là chiếc bút chì kỹ thuật ngòi bấm và một chiếc kính lão gọng đồi mồi vừa được kéo trễ xuống sống mũi. Nhìn thấy Lâm, ánh mắt cô không hề lộ ra một tia dò xét hay tò mò nào, không có cái nhìn thương cảm quá mức hay vẻ ái ngại thường thấy, chỉ có sự điềm tĩnh, ấm áp và đón nhận tự nhiên của một người quản lý quen xử lý công việc với những tiêu chuẩn rõ ràng. Cô đặt cây bút chì nằm ngang trên trang sổ, đứng dậy bước về phía góc phòng, nơi đặt chiếc bình thủy điện bằng sứ trắng có hoa văn xanh lam.

"Lâm đấy à. Vào đây ngồi đi em, ngoài hành lang gió lộng mà nắng hắt gắt lắm."

Cô Hạnh lấy một chiếc cốc thủy tinh dày có quai cầm, tráng sơ qua một lượt nước nóng, rồi rót vào đó nửa phần nước sôi từ vòi thủy điện, sau đó pha thêm nước lọc nguội từ chiếc bình gốm tráng men đặt bên cạnh. Động tác của cô thuần thục và thong thả, canh sao cho hơi ấm bốc lên từ miệng cốc vừa đủ làm ấm lòng bàn tay mà không gây bỏng rát. Cô bưng cốc nước đặt trước mặt Lâm trên bàn làm việc, chỉ tay về phía chiếc ghế tựa bọc nỉ màu xanh lam đối diện:

"Uống ngụm nước ấm cho nhuận giọng đã. Nãy giờ cô kiểm tra lại mấy cái máy mài góc với máy cắt sắt ở gian trong, bụi sắt với mạt cưa bay mù mịt làm cô cũng thấy khô rát cả cổ họng."

Lâm ngập ngừng ngồi xuống mép ghế, hai bàn tay vẫn còn vương chút bụi than từ xưởng thực hành run run đón lấy cốc nước ấm. Độ ấm lan tỏa qua lớp thủy tinh dày, thấm dần vào từng đầu ngón tay đang lạnh ngắt vì căng thẳng. Sự ân cần không vồ vập, không mang chút thương xót khách khí nào của cô Hạnh khiến những thớ cơ đang căng cứng trên bờ vai cậu dần thả lỏng ra. Cậu chỉ khẽ nhấp một ngụm nhỏ, cảm nhận dòng nước ấm chảy từ từ qua cuống họng, làm tan đi vị đắng ngắt nãy giờ, rồi khẽ đặt chiếc cốc xuống cạnh chiếc thước kẹp cơ khí bằng thép không gỉ sáng bóng.

Không vội vàng hỏi han về chuyện gia đình, càng không đả động đến những áp lực nợ nần của mẹ cậu hay biến cố ồn ào từ bản tin phát thanh trưa tuần trước, cô Hạnh quay trở lại bàn, kéo chiếc hộp sắt chứa danh mục thẻ kho và phiếu mượn vật tư lại gần. Bằng giọng nói từ tốn nhưng rành rọt, từng câu từng chữ đều mang lại cảm giác an tâm, cô cất lời:

"Cô Hà có trao đổi trước với cô về việc em đang cần một số trang thiết bị chuyên dụng và vật tư để gia công khung tủ sách cho Nhà Văn hóa Phường Bến Sông. Trước khi em đưa tờ đơn, cô muốn giải thích rõ một chút để em hoàn toàn yên tâm về bản chất và nguyên tắc vận hành của Quỹ Bước Nhỏ."

Cô Hạnh đưa tay chỉ về phía các kệ thép chữ V cao kịch trần ở gian phòng phía sau, nơi những thùng nhựa chịu lực đựng máy khoan búa, máy cắt cầm tay, máy chà nhám đĩa và các cuộn dây điện công nghiệp được dán nhãn phân loại cẩn thận bằng mực phản quang:

"Quỹ Bước Nhỏ không phải là một chương trình từ thiện phát chẩn, và càng không phải là nguồn quỹ lập ra để ban ơn hay thể hiện lòng thương hại đối với bất kỳ học sinh nào có hoàn cảnh đặc biệt. Em hãy nhìn nó như một kho tài nguyên học tập dùng chung của Học viện Minh Tiến. Giống như việc thư viện trường đầu tư hàng trăm đầu sách tham khảo đắt tiền, những bộ bách khoa toàn thư chuyên ngành để mọi học sinh đều có quyền mượn đọc bình đẳng, thì Quỹ Bước Nhỏ đầu tư vào công cụ lao động, máy móc kỹ thuật và các gói vật tư tái sinh. Mục tiêu duy nhất của quỹ là đảm bảo rằng: khi một học sinh có ý tưởng tốt, có năng lực thực hành và sẵn sàng lao động nghiêm túc, bạn đó sẽ không bị rào cản về mặt công cụ làm nhụt chí hay bỏ dở giữa chừng."

Cô Hạnh mỉm cười nhẹ, ánh mắt nhìn thẳng vào Lâm, chân thành và hoàn toàn minh bạch:

"Tất cả những thiết bị này nằm ở đây là để phục vụ cho các em, để các em tạo ra những giá trị thực tế cho bản thân và cho cộng đồng. Việc em đến đây làm thủ tục mượn máy là một hành động sử dụng nguồn lực học đường một cách hợp pháp, văn minh và đúng mục đích. Em là người mượn công cụ, em cam kết bảo quản và trả lại nguyên vẹn sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Đó là mối quan hệ hợp tác học tập sòng phẳng, em hiểu điều đó chứ?"

Lâm chớp chớp mắt, nghe từng câu nói của cô Hạnh thấm sâu vào tâm trí. Cảm giác như một tảng đá vô hình đè nặng trong lồng ngực bấy lâu nay dường như vừa được nhấc ra từng phần một. Lời giải thích của cô Hạnh đặt cậu vào vị thế của một người thợ trẻ đang tiếp cận công cụ lao động một cách đàng hoàng, tự tin, chứ không phải một đứa trẻ nghèo khó bước vào đây để cầu xin sự ban phát.

Đúng lúc đó, tiếng gõ cửa nhẹ nhàng nhưng dứt khoát vang lên, cánh cửa sắt lại khẽ mở thêm. Cô Nguyễn Thu Hà bước vào phòng, trên tay ôm tập hồ sơ nhật ký tiến độ các dự án thực hành của lớp 10A3. Tà áo sơ mi màu xanh nhạt của cô còn vương chút bụi phấn trắng từ tiết dạy trước. Thấy Lâm đã ngồi ngay ngắn bên bàn làm việc, cô Hà gật đầu mỉm cười khích lệ rồi bước tới đứng cạnh mép bàn, đối diện với hai cô trò.

"Em chào cô Hà," Lâm vội vã chống tay định đứng dậy khoanh tay chào theo thói quen lễ phép.

"Ngồi đi Lâm, không cần đứng lên đâu em," cô Hà nhẹ nhàng đưa bàn tay mảnh khảnh đặt lên vai cậu, một lực ấn rất nhẹ nhưng đủ ấm áp để ra hiệu cho cậu ngồi yên vị. Cô quay sang nhìn cô Hạnh, trao đổi một ánh mắt ngầm hiểu ý, rồi lại hướng ánh mắt dịu dàng nhưng kiên định về phía Lâm:

"Cô ghé qua để cùng xác nhận với cô Hạnh quy trình lưu trữ hồ sơ của Quỹ. Lâm này, cô muốn khẳng định lại với em một lần nữa: việc em nộp đơn tiếp cận trang thiết bị và vật tư từ Quỹ Bước Nhỏ thuộc hoàn toàn vào quyền riêng tư cá nhân của học sinh. Toàn bộ thông tin đăng ký, mã số thiết bị và hồ sơ mượn kho sẽ được lưu trữ độc lập trong hệ thống quản lý cơ sở vật chất của cô Hạnh, tuyệt đối không bị đưa vào sổ theo dõi thi đua, không dùng để đánh giá xếp loại hạnh kiểm hay học lực trước tập thể lớp, và càng không bao giờ bị công bố ra bảng tin hay các buổi sinh hoạt chung."

Cô Hà dừng lại một nhịp, đôi mắt thông tuệ và nghiêm cẩn nhìn sâu vào mắt Lâm, giọng nói hạ thấp xuống nhưng từng âm sắc đều mang sức nặng của sự cam kết:

"Trường học có trách nhiệm tạo ra một không gian an toàn để các em học tập và phát triển, chứ không phải nơi biến hoàn cảnh sống hay các nhu cầu hỗ trợ thành đề tài bàn tán cho những tò mò ác ý. Sau những chuyện đã xảy ra, cô bảo đảm với em rằng ranh giới này sẽ được bảo vệ tuyệt đối. Quyết định mượn máy móc để hoàn thành dự án là sự nỗ lực đáng tự hào của chính em, xuất phát từ năng lực cơ khí và trách nhiệm của em đối với chiếc tủ sách Bến Sông, nhưng việc chia sẻ điều đó với ai hoàn toàn là quyền tự quyết của em."

Từng lời, từng chữ của cô Hà như một dòng nước mát tưới vào mảnh đất khô cằn trong lòng Lâm. Mặc cảm tự ái, nỗi sợ hãi mơ hồ về việc bị bạn bè phát hiện rồi lại nhìn mình bằng ánh mắt ái ngại hay thương hại... tất cả bỗng chốc tan biến như sương sớm gặp nắng. Trước mặt cậu không phải là những ánh mắt phán xét, không phải là những chiếc mic ghi âm lén lút hay những tờ giấy kiểm điểm lạnh lùng, mà là hai người cô giáo đang tôn trọng nhân cách và phẩm giá của cậu bằng những quy tắc rõ ràng, minh bạch nhất.

Lâm hít một hơi thật sâu, bờ vai cậu chùng xuống, thả lỏng hoàn toàn. Bàn tay cậu không còn run rẩy nữa. Cậu thò tay vào túi áo khoác, rút ra tờ biểu mẫu đã bị vò nhăn mép suốt từ hôm qua. Cậu đặt tờ giấy lên mặt bàn gỗ ép phẳng phiu, cẩn thận dùng phần thịt mềm ở các đầu ngón tay vuốt nhẹ từng nếp gấp, miết phẳng lại từng góc mép quăn queo, rồi đẩy nó ngay ngắn sang trước mặt cô Hạnh.

"Dạ thưa hai cô... em xin phép được nộp đơn ạ."

Cô Hạnh mỉm cười, mở ngăn kéo bàn lấy ra một chiếc bút bi mực xanh hiệu Thiên Long đưa cho Lâm:

"Được rồi, em tự tay điền thông tin chi tiết vào các mục yêu cầu nhé. Cần mượn những gì, thông số kỹ thuật ra sao, thời hạn dự kiến và mục đích sử dụng, em cứ ghi cụ thể bằng chính những gì em đã tính toán."

Lâm đón lấy cây bút. Cậu cúi đầu, chăm chú nhìn vào từng dòng kẻ in mờ trên trang giấy trắng. Nét chữ của Lâm ban đầu hơi gượng gạo do khớp tay còn hơi cứng, nhưng càng viết, những nét mực càng trở nên rắn rỏi, vuông vức và dứt khoát.

Ở mục *Họ và tên học sinh*, cậu nắn nót ghi từng nét: *Võ Đức Lâm – Lớp 10A3*. Ở mục *Mục đích tiếp cận nguồn lực*, cậu suy nghĩ trong vài giây rồi viết rành mạch: *Gia công kết cấu khung chịu lực và lắp ghép nan ngăn cho mô hình tủ sách chống ẩm tại Nhà Văn hóa Phường Bến Sông – Dự án thực hành cộng đồng*.

Đến phần *Danh mục đề xuất mượn và cấp bù vật tư*, Lâm không hề ngần ngại hay tỏ ra tham lam, cũng không ghi chung chung để nhận được nhiều hơn mức cần thiết. Cậu đã tính toán kỹ lưỡng từng thông số từ những đêm thức trắng suy nghĩ bên ngọn đèn dầu ở xóm trọ và những giờ quan sát thực tế tại xưởng in của chú Phúc:

1. *Một máy cắt cầm tay chuyên dụng (loại có vành bảo vệ chắn tia lửa và khóa trục an toàn, công suất 750W – 850W).* Cậu ghi chú thêm ở phần ghi chú kỹ thuật: Dùng để cắt các đoạn sắt hộp chữ V phế liệu và xẻ rãnh nan pallet với độ chính xác cao, thay thế cho việc cưa tay thủ công mất sức và dễ sai lệch góc độ khớp nối. 2. *Một lô vật liệu tái chế từ xưởng thực hành gỗ của trường (gồm 16 thanh nan gỗ thông pallet kích thước chuẩn 80cm đã qua xử lý sấy khô, và 02 tấm tôn mỏng phế liệu làm vách ngăn).* 3. *Bộ trang bị bảo hộ lao động cá nhân: 01 kính chắn bảo hộ trong suốt chống văng bắn phoi tiện và 01 đôi găng tay sợi phủ cao su chống cắt cấp độ 3.*

Từng dòng chữ hiện lên rõ ràng, mạch lạc, thể hiện một tư duy cơ khí thực tế và tinh thần trách nhiệm cao độ đối với công việc. Không có một chi tiết nào thừa thãi, không có một con số nào vượt quá giới hạn cần thiết của bản vẽ thiết kế chiếc tủ sách.

Viết xong mục cuối cùng về thời hạn hoàn trả dự kiến, Lâm cẩn thận ký tên mình vào góc dưới bên phải tờ đơn: *Võ Đức Lâm*. Cậu đặt cây bút xuống, hai bàn tay đan vào nhau trên mặt bàn, khẽ ngẩng đầu nhìn cô Hạnh và cô Hà.

Trước khi cô Hạnh nhận lấy tờ đơn để đóng dấu tiếp nhận, Lâm ngập ngừng một thoáng. Bàn tay cậu siết lại, ánh mắt thoáng chút âu lo, nhưng giọng nói thì rành rọt, thẳng thắn:

"Thưa hai cô... em có một nguyện vọng muốn đề đạt trước khi cô đóng dấu ạ."

"Em cứ nói đi Lâm, có vướng mắc gì cứ trao đổi thẳng thắn," cô Hạnh gật đầu khích lệ, dừng tay trên nắp hộp mực dấu.

"Dự án tủ sách Bến Sông hiện tại đang do nhóm chúng em phối hợp thực hiện. Khang đang làm phụ việc cạo gỉ sắt cùng em ở xưởng thực hành, còn Chi và Nhiên phụ trách phần tài chính và khảo sát tài liệu bà con cần đọc. Em... em muốn xin phép được giữ kín thông tin về việc em mượn máy cắt và nhận lô vật liệu tái chế này từ Quỹ Bước Nhỏ với các bạn trong nhóm."

Lâm dừng lại một nhịp, sợ các cô hiểu lầm là mình muốn che giấu công trạng hay có toan tính riêng tư, cậu vội vàng giải thích thêm, ánh mắt đầy vẻ tha thiết:

"Không phải em muốn nhận công một mình đâu ạ. Em chỉ muốn... em muốn mọi người tập trung vào chất lượng của chiếc tủ sách, vào việc làm sao để sách của bà con Bến Sông không bị ẩm mốc trong mùa lũ tới. Em không muốn các bạn nghĩ rằng vì hoàn cảnh khó khăn của em mà nhóm phải nhờ vả đến quỹ trường, hay Khang và Nhiên lại cảm thấy ái ngại, rồi nhường nhịn em trong việc phân chia công việc. Khi nào nghiệm thu sản phẩm cuối cùng, em sẽ ghi rõ nguồn gốc vật tư tái chế từ xưởng trường theo đúng quy định minh bạch tài chính của nhóm, nhưng trong quá trình thi công này, em xin được giữ ranh giới này cho riêng mình."

Nghe những lời bộc bạch mộc mạc nhưng thấm đẫm lòng tự trọng và tinh thần vì công việc chung ấy, cô Hà và cô Hạnh nhìn nhau. Trong ánh mắt của hai người phụ nữ ánh lên sự thấu hiểu sâu sắc và một niềm xúc động khó tả xen lẫn kính trọng đối với sự chững chạc của cậu học trò nghèo.

"Ranh giới đó hoàn toàn chính đáng, và nhà trường hoàn toàn tôn trọng nguyện vọng của em," cô Hạnh đáp lời, giọng cô ấm áp nhưng chắc nịch như một lời hứa danh dự của người làm công tác quản lý. "Quy trình bàn giao thiết bị của Quỹ là thỏa thuận trách nhiệm giữa cá nhân học sinh mượn và ban quản lý kho. Em là người trực tiếp đứng tên, em là người vận hành an toàn và bảo quản tài sản kỹ thuật của trường. Các bạn trong nhóm chỉ cần biết xưởng thực hành đã cấp phép sử dụng công cụ phù hợp cho dự án để đảm bảo tiến độ và chất lượng kỹ thuật."

Nói rồi, cô Hạnh mở hộp mực dấu màu đỏ tươi, cầm con dấu tròn bằng đồng có tay cầm gỗ bóng loáng, dứt khoát ấn xuống góc trên bên phải của tờ biểu mẫu. Tiếng *cộp* vang lên giòn giã trên mặt bàn gỗ ép: *ĐÃ DUYỆT – QUỸ BƯỚC NHỎ*.

Tiếp đó, cô mở cuốn sổ giao nhận thiết bị cơ khí dày cộp có gáy bọc vải dù màu nâu, xé ra hai liên phiếu kho màu vàng nhạt có đường răng cưa sắc nét. Cầm cây bút mực bi, cô thoăn thoắt điền mã định danh của chiếc máy cắt cầm tay hiệu Makita màu xanh cổ vịt, mã số bộ kính bảo hộ chống phoi văng và số lượng chính xác của mười sáu thanh gỗ thông pallet tái chế.

"Bây giờ, cô và em sẽ cùng ký vào biên bản bàn giao này theo đúng quy trình minh bạch của trường," cô Hạnh vừa ký tên mình bằng nét chữ thanh thoát vào ô *Người phụ trách duyệt*, vừa đẩy tập phiếu kho hai liên sang cho Lâm. "Sau khi nhận máy, mỗi buổi chiều em đến lấy dụng cụ tại ô số 3 Xưởng Thực Hành Mở, dùng xong phải dùng chổi lông làm sạch bụi gỗ, tra dầu bảo dưỡng trục quay và bàn giao lại cho thầy quản xưởng ký xác nhận vào thẻ kho trước 17h30. Tuyệt đối không mang máy cắt về nhà trọ, em nhớ rõ chứ?"

"Dạ, em nhớ rất rõ ạ! Em cam đoan tuân thủ đúng nội quy an toàn xưởng và bàn giao đúng giờ," Lâm đáp chắc nịch, ánh mắt cậu sáng bừng lên. Cậu cầm bút, nắn nót ký tên mình vào ô *Người nhận thiết bị*.

Cô Hà đứng bên cạnh, cũng rút cây bút máy từ túi áo ngực, cúi xuống đặt bút ký xác nhận với tư cách giáo viên cố vấn giám sát quy trình thực hành của học sinh. Ba chữ ký ngay ngắn, nét mực còn chưa kịp khô hẳn, nằm thẳng hàng trên tờ biên bản giao nhận màu vàng nhạt. Không có sự thương hại, không có những lời an ủi sáo rỗng hay những cử chỉ vỗ về kẻ cả, chỉ có sự tin cậy lẫn nhau được thiết lập trên nền tảng của trách nhiệm, sự bảo mật thông tin và kỷ luật lao động nghiêm túc.

Cô Hạnh đứng dậy khỏi bàn, xoay chùm chìa khóa trên tay rồi bước về phía cánh cửa lưới thép ngăn cách với gian kho bảo quản thiết bị phía sau. Cô ra hiệu cho Lâm đi cùng:

"Vào đây với cô, kiểm tra tình trạng máy trước khi nhận biên bản chính thức."

Lâm bước theo cô Hạnh vào gian kho bên trong. Nơi đây thoang thoảng mùi dầu mỡ bảo dưỡng công nghiệp và mùi sơn mới của những giá thép. Chiếc máy cắt cầm tay chuyên dụng với lớp vỏ bọc cách điện màu xanh thẫm, lưỡi cắt hợp kim sắc bén có vành chắn bảo vệ dày dặn được cô Hạnh nhấc ra từ chiếc tủ thép có khóa an toàn. Cùng với đó là hộp kính bảo hộ trong suốt còn nguyên bọc nilon chống trầy xước và đôi găng tay bảo hộ dày dặn bằng sợi dệt phủ cao su đen nhám ở lòng bàn tay.

"Cầm lấy đi em, thử kiểm tra độ rơ của trục và chốt hãm an toàn xem có trơn tru không," cô Hạnh đưa chiếc máy cho Lâm.

Khi chạm tay vào báng cầm kim loại mát lạnh, đầm tay và vững chãi của chiếc máy cắt, một cảm giác tự tin lạ kỳ bỗng chốc dâng trào trong huyết quản của Lâm. Cậu thuần thục dùng ngón cái ấn thử chốt hãm trục quay, xoay nhẹ đĩa cắt bằng tay để kiểm tra độ đồng tâm, lắng nghe tiếng bi lách cách êm ru bên trong ổ trục. Cậu biết rằng với cỗ máy này, những thanh sắt V xù xì bến than và những nan gỗ thông pallet thô ráp sẽ được cắt gọt chuẩn xác đến từng milimet. Từng mối ghép mộng, từng lỗ khoan bu-lông sẽ khớp nối khít khao mà không còn lo bị nứt toác hay vênh lệch như khi làm bằng cưa tay thủ công. Khung tủ sách Bến Sông sẽ không còn là một bản vẽ dang dở trên giấy tập hay một mô hình tạm bợ đối phó, mà sẽ trở thành một sản phẩm thực tế, kiên cố, đủ sức chống chọi với gió ẩm và hơi nước của triều cường sông An Hòa.

"Máy rất chuẩn và êm cô ạ. Em xin nhận và sẽ bảo quản cẩn thận," Lâm nói, giọng cậu dõng dạc hơn hẳn lúc mới bước chân vào phòng.

Cô Hạnh mỉm cười hài lòng, cất chiếc máy vào khay kim loại chuyên dụng để bàn giao sang ô số 3 của Xưởng Thực Hành Mở theo đúng lịch hẹn chiều nay. Cô trao cho Lâm một liên phiếu kho màu vàng nhạt:

"Cầm lấy phiếu này, chiều nay đúng hai giờ cứ mang sang xưởng gặp thầy Tùng lấy máy."

Cầm chiếc phiếu kho màu vàng nhạt được gấp đôi ngay ngắn, phẳng phiu kẹp vào giữa những trang cuốn sổ tay kỹ thuật bìa da bò cũ, Lâm lễ phép cúi đầu chào hai cô rồi bước ra khỏi phòng làm việc của cô Hạnh.

Cánh cửa sắt khép lại sau lưng với một tiếng *cạnh* nhẹ nhàng. Gió đầu giờ chiều từ bờ sông An Hòa thổi lồng lộng qua dãy hành lang nội bộ, mang theo hơi nước mát rượi và khoáng đạt, xua tan hoàn toàn cái oi nồng bức bối lúc ban trưa. Lâm bước đi trên dãy hành lang lát gạch xám, đôi vai cậu mở rộng, lồng ngực căng tràn bầu không khí trong trẻo. Cậu ngẩng cao đầu, bước những bước dài, vững chãi và dứt khoát về phía Xưởng Thực Hành Mở nằm ở cuối khuôn viên trường, nơi Khang chắc hẳn đã đến sớm, mang theo chiếc bàn chải sắt để chuẩn bị cạo gỉ những thanh sắt V đầu tiên bên cạnh đống nan gỗ thông vừa tập kết.

Chữ ký nắn nót của Lâm trên phiếu mượn thiết bị mở ra một chương làm việc minh bạch đầu tiên.